1. خبری
  2. همه خبرها
  3. دنیای اقتصاد
  4. اقتصادی

مشکلات ارزی کشور در سال ۹۷ و نگرانی‌های سال ۱۳۹۸

خبرگزاری دنیای اقتصاد |
دکتر فرداد امیراسکندری از ابتدای سال ۱۳۹۷ با جدی شدن تحریم‌ها و خروج آمریکا از برجام، نوسانات ارزی کشور شروع شد و بر پایه برخی تحلیل‌های ایستا، نرخ برابری ارز قابل کنترل و در یک سقف مشخص قابل مدیریت تلقی شد. مطابق آمارها، در سال ۱۳۹۶ ارزش واردات کشور ۵۴ میلیارد دلار و صادرات نفت خام ۵۰ میلیارد دلار و ارزش صادرات غیرنفتی ۴۷ میلیارد دلار بود و با یک برآورد سرانگشتی درآمدهای ارزی کشور برای سال ۹۷ حدودا یکصد میلیارد دلار برآورد می‌شد که از نیاز ارزی برای واردات که حدود ۶۰ میلیارد دلار بود، می‌توانست بیشتر باشد.

با این تعبیر و به دلیل وجود مازاد عرضه ارز در ظاهر دلیلی برای جهش نرخ ارز نبود، غافل از اینکه هرگونه اعمال محدودیت بر فروش نفت خام می‌توانست حجم عرضه ارز در داخل را کاهش داده و التهابات روانی تقاضاهای جدیدی را موجب شود و باعث افزایش قیمت پول خارجی یا همان نرخ ارز شود؛ اما این هنوز شروع مشکل نبود چون با افزایش نرخ ارز، صادرات غیرنفتی می‌توانست افزایش یابد و بخشی از کاهش درآمدهای نفتی را جبران کند و این روند جهشی نرخ ارز را متعادل سازد؛ به ویژه اینکه هنوز کانال‌های حوالجات ارزی بسته نشده بود و مراودات بین بانکی با خارج کشور در جریان بود.

مشکل آنجا آغاز شد که الزاماتی بر ارز حاصل از صادرات وضع شد و صادرکننده ملزم به تحویل ارز به سیستم بانکی و دریافت مابه‌ازای ریالی آن به نرخ رسمی شد. صادرکننده‌ای که به دلیل افزایش نرخ ارز با افزایش بهای تمام شده محصول مواجه بود و باید با بهره‌مندی از افزایش نرخ ارز حاصل از صادرات، هزینه‌های مترتب بر تولید داخلی خود را تامین می‌کرد، اینک مجبور بود ارز را به نرخ ۴۲۰۰ تومان در داخل به ریال تبدیل کند. بنابراین از آوردن ارز به داخل اجتناب کرد یا اساسا از صدور کالا منصرف شد. از این رو در کنار کاهش ورودی ارز نفتی، ارز حاصل از صادرات کالاهای غیرنفتی هم به شدت کاهش یافت و با کاهش دگرباره عرضه ارز، نرخ آن جهش مضاعفی را تجربه کرد. این داستان باید از ۱۳ آبان ماه ۹۷ اتفاق می‌افتاد. اما آنچه موجب اثرگذاری پیش از موعد تحریم‌ها شد و زمان آن را از آبان ماه ۹۷ به اردیبهشت ماه ۹۷ رساند آشفتگی و سردرگمی در سیاست‌های ارزی بانک مرکزی در داخل بود.

ابتدا بخشنامه شد که هر گونه معامله ارزی خارج از سیستم بانکی ممنوعیت دارد. تولیدکنندگان و واردکنندگان مدت‌ها در صف انتظار تخصیص ارز از ناحیه بانک مرکزی سردرگم بودند -یا ارز تخصیص داده نمی‌شد یا اگر داده می‌شد امکان تامین آن از بازار فراهم نبود- سپس سامانه‌ای به نام سنا برای تامین ارز و مبادلات ارزی بین دارندگان و متقاضیان ارز معرفی و اجازه داده شد واردکنندگان که عمدتا تولیدکنندگان داخلی بودند، ارز مورد نیاز برای خرید مواد اولیه وارداتی خود را از طریق این سامانه تامین کنند. اما همچنان ارز در سامانه سنا به سهولت در دسترس نبود. در ادامه سامانه نیما معرفی و ابلاغ شد تامین ارز با نرخ جدید نیمایی در بازار دوم انجام شود. دسترسی به ارز در این بازار مشروط به این بود که صادرکننده‌ای ارز خود را در این بازار عرضه کند که یا نمی‌کرد یا خارج از این سامانه یک مازاد بالاسری علاوه بر نرخ معاملاتی نیمایی مطالبه می‌کرد که پرداخت آن برای هر واردکننده‌ای به آسانی مقدور نبود و اساسا این شد که واردکنندگان از اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ با مشکلات واردات مواد اولیه و لوازم و تجهیزات و ماشین آلات مواجه شدند تا اینکه در مرداد ماه تغییر و تحولات مدیریتی در بانک مرکزی اتفاق افتاد و آقای همتی جایگزین ولی‌الله سیف به‌عنوان رئیس کل بانک مرکزی شد.

در وبسایت خبری بخوانید: اخبار اقتصادی دلار و بورس

انتشار اسامی اشخاص و سازمان‌های دریافت‌کننده ارز بانکی یا نیمایی در مهر ماه مبین انحراف در نحوه تخصیص ارز به اشخاص واجد صلاحیت بود و این شد که تولیدکنندگان داخلی از تامین لوازم و قطعات و مواد اولیه باز ماندند یا حتی آنانی که به هر دلیلی کالاهای خود را به شکل اعتباری و سایر روش‌ها تا گمرک آورده بودند و مبادلات اعتباری با تامین‌کنندگان خارجی داشتند، به دلیل تعریف نشدن نحوه تسویه ارزی بدهی‌های قبلی در سامانه‌های جدید بانک مرکزی، از ترخیص کالاهای خود باز ماندند. با وجود تحولات مدیریتی در بانک مرکزی این بار به دلیل اجرایی شدن واقعی تحریم‌ها بعد از آبان ماه، دیگر امکان تخصیص و تامین ارز آنگونه که باید فراهم نشد و نقل و انتقالات مسوولیتی هم بین بانک مرکزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت در نحوه ثبت سفارش‌های خارجی و اخذ مجوز تخصیص، واردکنندگان را با بوروکراسی و سامانه‌های تست نشده جدید مواجه ساخت. این بخش از تقاضا برای ارز اصلی‌ترین بخش از تقاضای ارزی کشور است. (یعنی واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه و قطعات و نهاده‌های دامی و اقلام سرمایه‌ای و واسطه‌ای تولیدکنندگان که رقم آن بالغ بر ۵۰ میلیارد دلار می‌شود و همچنان در انتظار تامین است) بخش دیگر تقاضای ارزی، تقاضای جزئی اعم از مسافرتی و … است که با وجود کم حجم بودن، چون در بازار عینی اتفاق می‌افتاد و چهارراه استانبول تهران نماد تجلی آن است، نرخ آن به‌عنوان شاخص نرخ ارز کشور قلمداد می‌شد و تاثیرگذاری آنی روی انتظارات تورمی داشت. مسافر خارج کشور حاضر بود برای تامین تقاضای محدود خود حتی یورو را به قیمت ۲۰ هزار تومان هم خریداری کند و کم کم به این تقاضا، تقاضاهای حفظ ارزش پول هم اضافه می‌شد و خانوارها برای حفظ ارزش نقدینگی خود آن را به ارز تبدیل می‌کردند. موفقیت مدیریت جدید بانک مرکزی کنترل این بخش از تقاضا با روش‌های مختلف نظارتی، عرضه ارز در این بازار کوچک و همچنین نوسان‌گیری نرخ ارز صرافی و افزایش ریسک نگهداری و تقلیل تقاضای پس انداز ارزی خانوارها بود که برای کوتاه مدت و برای مهار التهابات روانی جامعه مناسب تلقی می‌شد. ضمن اینکه بخشی از نیاز ریالی دولت به این شیوه و به نرخ صرافی که بالاتر از نرخ نیمایی هم بود تامین می‌شود؛ اما تاثیری در حل مشکلات کمبود واقعی کالا در جامعه نداشت. همچنان خودروسازها با کمبود قطعات وارداتی، دامداران با کمبود نهاده‌های دامی و دیگر تولیدکنندگان با انواع کمبودها مواجه بودند. آنچه می‌تواند به‌طور واقعی محدودیت‌های کالایی موجود در کشور را برطرف کند، گسترش دامنه تامین ارز از رهگذران چهارراه استانبول به بازار واقعی ارز است که همان حوالجات ارزی متقاضیان مواد اولیه در بازار ۵۰ میلیارد دلاری واردات است.

خواندن خبر در سایت منبع


خبرهای مرتبط با ارز، دلار، صادرات غیرنفتی، صادرات نفت و واردات از تلگرام

♨⁣۲۲/۵ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات غیرنفتی هنوز به کشور برنگشته

⁣====


روایت بخش خصوصی از سرنوشت دلارهای صادراتی

🔷 ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که در ۱۱ماه منتهی به بهمن امسال ارزش صادرات غیرنفتی کشور به ۴۰ میلیارد دلار رسیده که از این میزان ۱۲ میلیارد دلار معادل ۳۰ درصد ارزش کل صادرات در سامانه نیما عرضه شده است.

🔷 البته فعالان اقتصادی معتقدند که ۵ درصد ارز صادراتی از محل واردات در مقابل صادرات به چرخه اقتصادی بازگشته که در آمارهای رسمی منعکس نشده است. بخش خصوصی دو عامل اصلی در عدم بازگشت ۶۵ درصد دیگر ارزهای صادراتی را نیز آسیب‌شناسی کرده است، در این گزارش بخوانید👇


در لایحه بودجه سال ۹۸، ۴۸۰ ه. م. ت هزینه برای دولت پیش بینی شده. از این ۴۸۰ ه. م. ت، ۱۴۹ ه. م. ت از محل صادرات نفت و میعانات گازی میاد.

ه. م. ت = هزار میلیارد تومن

تحلیل درآمد پیش بینی شده دولت از محل صادرات نفت، در مورد قیمت ارز در سال ۹۸ به ما چی می‌گه؟

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

بر مبنای بازار بین‌المللی آتی نفت، قیمت نفت در سال آینده حدود بشکه‌ای ۶۰ دلار خواهد بود. با توجه به هزینه‌های تحریم، فرض کنیم بشکه‌ای ۵۴ دلار گیر دولت بیاد.

حالا دو سناریو رو بررسی کنیم:

🔹 سناریوی خوشبینانه، که در اون روزی ۱/۶ میلیون بشکه صادرات خواهیم داشت،

🔸 و سناریوی محافظه‌کارانه، که در اون روزی ۱/۱ میلیون بشکه صادرات خواهیم داشت.

از کل صادرات نفت و میعانات گازی، ۱۴/۵٪ سهم شرکت ملی نفته. ۲۰٪ هم سهم صندوق توسعه ملی‌ست. یعنی ۶۵/۵٪ از درآمد صادرات نفتی وارد بودجه دولت میشه. در نتیجه:

🔹 در سناریوی خوشبینانه‌مون، عواید حاصل از صادرات نفت ۳۱ میلیارد دلاره، که ۲۰ میلیارد دلارش به دولت می‌رسه.

🔸 در سناریوی محافظه‌کارانه، عواید حاصل از صادرات نفت ۲۱ میلیارد دلاره، که ۱۴ میلیارد دلارش به دولت می‌رسه.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

می‌دونیم که بودجه روی ۱۴۹ ه. م. ت درآمد نفتی حساب می‌کنه. اگه دلار تک نرخی باشه، دلار چند می‌شه؟

🔹 در سناریوی خوشبینانه‌، دلار تک‌نرخی باید ۷۲۰۰ تومن باشه، تا درآمد ۲۰ میلیارد دلاری دولت تبدیل به ۱۴۹ ه. م. ت بشه.

🔸 در سناریوی محافظه کارانه، دلار تک‌نرخی باید ۱۰۵۰۰ تومن باشه، تا درآمد ۱۴ میلیارد دلاری دولت تبدیل به ۱۴۹ ه. م. ت بشه.

اما قیمت ارز ما که تک نرخی نیست. در طول سال ۹۷ برای واردات کالاهای اساسی، دولت دلار ۴۲۰۰ تومنی می‌فروخت. نیاز سالانه ما به کالاهای اساسی حدود ۱۴ میلیارد دلاره.

🔹 در سناریوی خوشبینانه، که عواید دولت ۲۰ میلیارد دلاره، اگه دولت ۱۴ میلیارد دلار رو ۴۲۰۰ تومن بفروشه، مجبور میشه بقیه رو ۱۳۵۰۰ تومن بفروشه، که به معنی افزایش چشمگیر نرخ نیمایی خواهد بود. در هفته‌های اخیر نرخ نیما بین ۸ تا ۹ هزار تومن بوده.

اگه دولت ۱۴ میلیارد دلار رو ۵۴۰۰ تومن بفروشه، بقیه رو می‌تونه ۱۱۰۰۰ تومن بفروشه.

🔸 در سناریوی محافظه کارانه، کل عواید دولت ۱۴ میلیارد دلاره. یعنی عواید ارزی دولت، فقط برای واردات کالاهای اساسی کافیه. یعنی اگه دولت بخواهد محافظه‌کارانه عمل کنه، که در این شرایط کار معقولیه، مجبوره دلار رو تک نرخی کنه. البته اگه دولت دلار رو تک‌نرخی کنه، حتی دلار ۱۰۵۰۰ تومنی هم برای تامین ۱۴۹ ه. م. ت مورد نظر بودجه کافی خواهد بود.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

👈 نتیجه اینکه در ماه‌های آینده دقت کنید ببینید دولت در سال ۹۸ هم قصد توزیع دلار یارانه‌ای/رانتی داره یا نه.

- اگه دلار در سال ۹۸ هم چند نرخی بمونه، باید در نیمه دوم سال ۹۸، انتظار رشد نرخ نیمایی رو، تا ۵۰٪ داشته باشید.

- اما اگه ارز تک‌نرخی شد، نگران گرونی بیشتر نباشید. از نظر هزینه کالاهای اساسی، تو سال ۹۷ دیدیم علیرغم ارز یارانه‌ای، قیمتها چند برابر شدند و با دلار ۱۱ تا ۱۲ هزارتومان هماهنگ شدند. یارانه ارز هیچوقت گیر مردم نیومد، بلکه فقط رانت واردکننده شد. پس چه بهتر که دلار تک‌نرخی باشه.


موسسه رتبه‌بندی فیچ مدعی شد

💢امکان تک نرخی شدن ارز در ایران بسیار ضعیف است

🔻 موسسه رتبه‌بندی فیچ مدعی شد، با تشدید تحریم‌ها احتمالا ایران تعریف خود را از واردات کالاهای اساسی تغییر خواهد داد و با توجه به فاصله ۶۲ درصدی نرخ رسمی و آزاد دلار در ایران امکان تک نرخی شدن ارز به حداقل رسید.

🔻 مقامات ایرانی احتمالا تلاش خواهند کرد تا نرخ مبادلات رسمی دلار را کم‌ارزش‌تر سازند و همچنین تعریف کالاهای اساسی را که در حال حاضر واردات می‌شود در سال ۲۰۱۹ تغییر دهند.

🔻موسسه رتبه‌بندی فیچ امروز اعلام کرد: اعمال تحریم‌های آمریکا که از نوامبر سال گذشته آغاز شد صادرات نفت ایران را به شدت کاهش خواهد داد و مبادلات تجاری ایران را کم خواهد کرد و این‌ کار باعث خواهد شد که ورود دلار به این کشور کاهش یابد.


✨صادرات به کشورهای همسایه، گامی مهم درجهت توسعه اقتصادی

رییس کل بانک مرکزی مهمان ویژه نشست استانداران سراسر کشور:

☄️تهدید تحریم‌ها را به فرصت پیشبرد امور کشور تبدیل خواهیم کرد.

☄️وجود١٦ استان مرزی در کشور، افزایش صادرات به ۱۵ کشور همسایه به شرط رعایت مواردی شاه کلید توسعه اقتصاد کشور در شرایط فعلی است.

☄️ایجاد هماهنگی بین بانک مرکزی و وزارتخانه‌های کشور، صمت و جهاد کشاورزی برای مدیریت صادرات در استان‌های مرزی ضروری است.

☄️صادرات وقتی برای کشور مفید است که موجب ورود ارز یا کالا به کشور شود، صادرات ریالی به مثابه خروج سرمایه از کشور است.

☄️بزودی تمهیداتی را که برای نحوه برگشت ارز صادرکنندگان به چرخه اقتصاد در نظر گرفته شده اعلام می‌کنیم.

☄️صادرات غیرنفتی ما در هفت ماه اول امسال ۲۷میلیارد دلار بوده و نسبت به سال گذشته در همین مدت زمانی افزایش بیش از ۱۳درصدی داشته است.

☄️در۷ماهه امسال ۳۱میلیارد دلار برای واردات کالاها و خدمات ارز تامین شده است که بیش از ۲۳میلیارد دلار آن توسط بانک مرکزی و کمتر از ۷میلیارد آن توسط صادرکنندگان غیر نفتی در سامانه نیما تامین شده است و از مبلغ تامینی ارز تاکنون ۱۰میلیارد دلار برای کالاهای اساسی و دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص یافته است و امیدواریم باتصمیماتی که اتخاذ شده عرضه ارز توسط صادرکنندگان در سامانه نیما بزودی افزایش یابد.


✅ صادرات غیرنفتی ایران ۴۰ میلیارد دلار شد/فقط ۱۰٫۵ میلیارد دلار به نیما برگشت

سرپرست سازمان توسعه تجارت گفت: صادرات غیر نفتی کشورمان در ۱۱ ماهه امسال به مرز ۴۰ میلیارد دلار رسید که نسبت به مدت مشابه پارسال ۷۵ صدم درصد کاهش داشت.


نظرها

در ادامه بخوانید

سیلاب بیش از ۲۰۰ خودرو را برد/شهروندان شیرازی از منازل خود خارج نشوند+تصاویر

افتصادنیوزافتصادنیوز1 روز قبل
اقتصادنیوز؛ بارندگی شدید به همراه تگرگ و سیل شهروندان شیرازی و صدها هزار مسافر این شهر تاریخی را دچار مشکل کرد. عنایت‌الله رحیمی، استاندار فارس در پی جاری شدن سیلاب در دروازه قرآن، گفت: شهروندان از منازل خود به بیرون نیایند. طغیان مسیل در دروازه قرآن شیراز بیش از ۲۰۰ خودرو را با خود بردبه گزارش اقتصادنیوز به نقل از فارس؛ سرهنگ نادر رحمانی، رییس مرکز اطلاعات و کنترل ترافیک پلیس راهور ناجا گفت: دقایقی پیش در پی طغیان مسیل در دروازه قرآن شیراز تعدادی از خودروها در سیلاب گرفتار شدند. در این شرایط تنها نیروهای امدادرسانی که در سطح شهر شیراز دیده می‌شود نیروهای آتش نشانی است. دهقانی اضافه کرد: مسافران نوروزی برای اسکان از سالن‌های سرپوشیده مشخص شده توسط شهرداری شیراز و به ویژه نمایشگاه بین المللی شیراز واقع در شهرک گلستان استفاده کنند.

استان‌هایی که امروز در انتظار سیل هستند +فیلم

اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین7 ساعت قبل
افتصادنیوزافتصادنیوز1 روز قبل
اقتصادنیوز؛ علیرضا قدمی، فرمانده پلیس راه مازندران گفت که ریزش کوه منجر به مسدود شدن جاده هراز (آمل- تهران) شده است. به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایرنا؛ جاده هراز یکی از پرترافیک‌ترین محورهای کشور با میانگین تردد روزانه بیش ۵۰ هزار دستگاه خودرو سواری است. فرمانده پلیس راه مازندران روز دوشنبه گفت: ریزش کوه در محدوده پلور محور هراز اتفاق افتاد که منجر به بسته شدن این محور شد. علیرضا قدمی علت ریزش کوه را بارش سنگین برف و نفوذ آب حاصل از آن در خاک کوه عنوان کرد و ادامه داد: گروههای راهداری سرگرم برداشتن سنگ ریزه‌ها از کف جاده و بازگشایی محور هستند. جاده هراز به دلیل مسافت کمتر به تهران در مقایسه با سایر محورهای مواصلاتی مازندران به پایتخت بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد به طوری که یک سوم ترافیک محورهای استان مربوط به این محور است.
الفالف1 روز قبل
رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و سبزی مشهد گفت: صادرات پیاز عامل اصلی گرانی این محصول است و کاهو و گوجه‌فرنگی نیز به همین دلیل گران شد. در سال جاری نیز همین اتفاق افتاد و ضرر و زیان‌های کشاورزان سبب شد امسال پیاز نکارند یا اینکه تولیدشان را کاهش دهند. وی ادامه داد: افزایش تقاضا و نبود پیاز در بازار باعث گرانی این محصول شد که با توجه به واردات پیاز از شهرهای جنوبی امیدورایم به ثبات قیمت در بازار میوه و تره‌بار مشهد برسیم. وی خاطرنشان کرد: افزایش قیمت پیاز به هر کیلوگرم ۱۰ هزار تومان طی چندروز اخیر در فروشگاه‌های میوه و تره بار سبب نارضایتی مردم شده است. مصدق تصریح کرد: در کنار گرانی پیاز ما شاهد کاهش قیمت برخی محصولات از جمله گوجه از ۴هزارتومان به ۳هزارتومان و خیار از ۸هزارتومان به ۶هزارتومان در سال ۹۸هستیم.
تابناکتابناک1 روز قبل
اقتصاد ایران در سالی که گذشت با فراز و فرود‌های متعددی مواجه شد. به گزارشپیش بینی رشد اقتصادینایب رئیس اتاق بازرگانی ایران در ادامه گفتگو اظهار داشت: رشد اقتصادی ایران در سال آینده به هیچ عنوان چشم انداز مطلوبی را در برابر خود ندارد. طبیعتا مجموع این روند‌ها بر رشد اقتصادی ایران اثری کاملا منفی خواهد داشت. مثلا بارش‌های خوب سال آبی جاری شانس بهبود عملکرد اقتصادی کشور در بخش کشاورزی را ایجاد کرده است. در حوزه تخصیص منابع نیز به نظر نمی‌رسد اقتصاد ایران در سال ۹۸ روندی چندان متفاوت از روند سال ۹۷ را تجربه کند.

هفت سنگ نوروزی؛ بازی‌های داستانی

38+
دیجیاتودیجیاتو21 ساعت قبل

اخبار بیشتر