شماره ۹۲ فصلنامه «نقد و نظر» منتشر شد
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. مهر
  4. فرهنگ
شماره ۹۲ فصلنامه «نقد و نظر» منتشر شد

شماره ۹۲ فصلنامه «نقد و نظر» منتشر شد

مهرخبرگزاری مهر |
نود و دومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «نقد و نظر» شامل ۷ مقاله علمی به صاحب‌امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم و پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، نود و دومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «نقد و نظر» ویژه زمستان ۹۷ به صاحب‌امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و مدیرمسئولی حجت الاسلام محمدتقی سبحانی‌نیا منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره عبارت است از: «نقش فضیلت عقلانی تواضع فکری در فرایند استنباط حکم شرعی»، «بررسی انتقادی دیدگاه فنایی درباره حجیت ظنون عقلی»، «نقادی اخلاق باور کلیفورد بر محور اصل عدالت اخلاقی»، «پیش‌داشت کمال‌یافتگی؛ شرط ضروری فهم و کژفهمی نزد گادامر»، «پاسخ به مسئله گرتلر درباره معیار درون‌گرایی برون‌گرایی در فلسفه ذهن»، «معرفت و علایق انسانی؛ جستاری درباره نسبت دو مقوله»، «کاوشی در ابعاد کلامی نظریه «حق الطاعه».

نقش فضیلت عقلانی تواضع فکری در فرایند استنباط حکم شرعی

در چکیده مقاله «نقش فضیلت عقلانی تواضع فکری در فرایند استنباط حکم شرعی» می‌خوانیم: «فضایل عقلانی در فرایند استنباط حکم و در مقام باورمندی و افتاء از مسائل مهمی هستند که فقیهان و مجتهدان می‌بایست به تحصیل آن‌ها بپردازند. بدون تردید فقدان این فضیلت‌ها، موجب نقصان وجاهت و اعتبار ثمره عملیات فقاهت است. پیش‌فرض ما این است که عالمان دین همچون دیگر اندیشه‌ورزان به صورت آشکار و پنهان دستخوش آفت‌ها و آسیب‌های اخلاقی هستند. فضائل متعددی از جمله گشودگی ذهنی، پشتکار فکری، دقت و تمرکز، تواضع فکری، شجاعت فکری، احتیاط فکری، گشودگی فکری، انصاف فکری و استقلال فکری مجموعه فضایلی هستند که در اعتبار معرفت موثرند. از آنجا که در اجتهاد و استنباط احکام شرعی، باورهای مجتهد نقش اساسی ایفا می‌کند، در این مقاله نقش فضیلت عقلانی «تواضع فکری» در فرایند استنباط حکم شرعی بررسی شده است. نتیجه اینکه آراستگی به فضیلت «تواضع»، حجاب نفسانیت و منیت را از پیش روی مجتهد و ادله احکام برداشته و طریق وصول به حکمی اخلاقی‌تر را هموار می‌سازد.»

بررسی انتقادی دیدگاه فنایی درباره حجیت ظنون عقلی

در آغاز مقاله «بررسی انتقادی دیدگاه فنایی درباره حجیت ظنون عقلی» آمده است: «ابوالقاسم فنایی در طرح اصلاح‌گرایانه خود، ظنون عقلی را حجت می‌داند و مبتنی بر این نکته، به نقد اجتهاد متداول در حوزه‌های علمیه می‌پردازد. هدف مقاله حاضر، نقد دیدگاه او به روش تحلیلی است. ادعای ما این است که مقام معرفت متفاوت از مقام داوری است؛ مقام معرفت، بی‌شمار ارزشی، بی‌آستانه و قانون‌ناپذیر است؛ حال آنکه مقام داوری دوارزشی، آستانه‌مند و قانون‌پذیر است. در مقام داوری چه بسا جنبه‌های غیر معرفتی نیز ترجیح یابند. حجت‌های اصولی، حجت‌های مقام داوری فقهی هستند و قانون‌پذیری آنها، ما را به مراجعه به نقل و فحص از دخالت زائد قانون گذار ملزم می‌نماید. پس از این بررسی، درمی‌یابیم که در نصوص فراوانی، قانون‌گذار از عمل به ظنون عقلی در مقام افتاء نهی کرده است. چشم پوشیدن از این نصوص بدون ارائه دلایل قوی‌تر از آن‌ها امکان پذیر نیست.»

نقادی اخلاق باور کلیفورد بر محور اصل عدالت اخلاقی

در طلیعه مقاله «نقادی اخلاق باور کلیفورد بر محور اصل عدالت اخلاقی» می‌خوانیم: «در این نوشتار کاربرد دسته‌ای از مفاهیم در اخلاق باور کلیفورد را با کاربرد آن‌ها در اخلاق باور رقیب فکری او، یعنی جیمز مقایسه کرده‌ایم. این مفاهیم شامل توجیه اخلاقی هنجار دلیل، توجیه معرفتی هنجار دلیل، آسان‌باوری، ایده عمل بر اساس احتمالات و پذیرش باورهای بی‌دلیل می‌شود. ادعای ما این است که کلیفورد با وجود اینکه اصل دلیل حداکثری «باور به چیزی با دلایل ناکافی همیشه، همه جا و برای همه نادرست است» و معیار تحقیق‌پذیری را پیشنهاد می‌دهد، خود عامل به آن‌ها نیست و استفاده‌ای از مفاهیم می‌کند که او را به دیدگاه رقیب نزدیک‌تر می‌سازد؛ به گونه‌ای که می‌شود گفت ما با دو کلیفورد افراطی و معتدل و دو نوع قرینه‌گرایی افراطی و معتدل روبه رو هستیم. با معرفی «اصل عدالت» به مثابه حس انصاف درونی انسان‌ها که در قالب قاعده زرین اخلاقی «آنچه برای خود می‌پسندی برای دیگران هم بپسند و آنچه برای خود نمی‌پسندی برای دیگران هم نپسند» صورت‌بندی شده است، پیشنهاد می‌کنیم که نظام اخلاق باوری که کلیفورد معتدل ارائه می‌دهد، اخلاق باور عادلانه‌تری است.»

در وبسایت خبری بخوانید: اخبار فرهنگی و هنری روز

شرط ضروری فهم و کژفهمی نزد گادامر

در چکیده مقاله «پیش‌داشت کمال‌یافتگی؛ شرط ضروری فهم و کژفهمی نزد گادامر» می‌خوانیم: «هدف اصلی نوشتار حاضر، واکاوی استلزام پیش‌داشت کمال‌یافتگی به عنوان شرط ضروری فهم و کژفهمی در گادامر است. جهت دستیابی به این هدف از روش تحلیلی بهره گرفته شده است. گادامر، فرض موقتی مفسر در خوانش هر متن، مشتمل بر دو عنصر صوری (وحدت و انسجام درونی) و محتوایی (حقیقت کامل بودن) را پیش‌داشت کمال‌یافتگی می‌نامد. او بر آن است که فهم یک متن با فرافکندن معنای اولیه مفسر آغاز می‌گردد، اما اگر دور هرمنوتیکی با پیش معنایی درست به جریان نیفتد، عمل فهم شکست خواهد خورد؛ زیرا تناسب میان پیش‌معنای مفسر و خود متن، محل تردید است؛ از این رو هنگامی که متنی خوانده می‌شود، فرض وحدت و انسجام درونی آن، نخستین فرض ضروری، جهت اصلاح، رد یا تأیید پیش‌معنای اولیه مفسر است؛ ولی این فرض، ناکافی است و لازم است مفسر، حقیقت کامل متن را نیز به طور موقت، جهت آزمودن پیش معنا و پیش‌داوری‌های خود مفروض گیرد؛ زیرا اگر مفسر، صرفا با پیش فرض انسجام متن، به فهم جزئیات آن بپردازد، ممکن نیست که آن جزئیات بتوانند نادرستی معنای اولیه محدود و تحریف شده را نمایان سازند. پیش‌داشت کمال‌یافتگی، فرض قابل فسخ مرجعیت متن است که پیش‌داوری‌ها و طرز فکرهای شخصی و دل بخواهانه مفسر را به چالش کشیده و مقدمه‌ای جهت اصلاح یا تاییدشان می‌گردد. پیش‌داشت کمال‌یافتگی، بایسته فهم است و در خور واکاوی؛ زیرا هر مفسری در تلاش برای فهم، کمال یافتگی متن را پیش‌بینی می‌کند تا با کشمکش میان معنای پیش‌بینی‌شده و مقاومت متن از تفسیر نامناسب، دل‌بخواهانه و ذهنیت‌گرایانه بپرهیزد.»

خواندن خبر در سایت منبع


تلگرام

خبرهای مرتبط با دفتر تبلیغات اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، حوزه‌های علمیه، حوزه علمیه قم و معرفی نشریات از تلگرام

#یادداشت_منتخب

🔸گزارش نشست علمی «حوزه‌ مستقل و عقلانی؛ نه سکولار، نه افراطی»

▫️روز شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۷ نشست علمی «حوزه‌ مستقل و عقلانی، نه سکولار، نه افراطی»، با سخنرانی حجت‌الاسلام و المسلمین کاظم قاضی‌زاده در موسسه‌ی فهیم برگزار شد.

در ادامه گزارش مباحثات از این نشست را می‌خوانید:

🔹قائلین به استفاده‌ حدأکثری از دین، در برداشت از نصوص، دچار ساده‌انگاری هستند و از نصوص دینی چنین برداشت می‌کنند که هر آنچه که نیاز دارند، در دین وجود دارد.

🔹ما فقط اصول و خط مشی‌های کلی اجتماعی را می‌توانیم از دین به دست بیاوریم، اما این به معنای بی‌نیازی از غیر دین نیست، و برای ترسیم یک نظام اجتماعی می‌بایست اصول کلی را از دین اخذ کرده و از عقل خداداد و تجربه‌ی بشری، بهره ببریم.

🔹اگر قرار باشد ما در برداشت از اسلام، تفکیک قائل شویم و دیدگاه نزدیک‌تر به حاکمیت را تأیید کنیم، به خطا رفته‌ایم و دچار افراطی‌گری شده ‌و آزاداندیشی و بالندگی اندیشه‌ی دین را مخدوش کرده‌ایم.

🔹در حوزه‌های علمیه، از قدیم سعی می‌شده، رفتارها براساس تأمل، صبر و متانت باشد، نه اینکه بابت هر چیزی طلبه‌ها به خیابان‌ها بریزند و شعار دهند.

🔹استقلال سیاسی چیزی است که در حوزه‌های علمیه به‌طور نسبی وجود دارد؛ به این معنا که مراجع، نه ذیل حکومت تعریف می‌شوند و نه به‌عنوان اپوزیسیون فعالیت می‌کنند، بلکه به‌عنوان ناصح امین، نظرات خود را ارائه می‌نمایند.

🔹این در شأن یک حوزه‌ مستقل نیست که برخی از اساتید مبرز حوزه، وقتی به مباحث حاکمیتی می‌رسند، به آن مباحث نمی‌پردازند چون نظری غیر از نظر رسمی و مسلط دارند و می‌ترسند برایشان مشکلاتی ایجاد شود.

🔹حوزه باید بتواند در مسائل جدید و متنوعی که وجود دارد، جامعه را به اقناع برساند و پاسخ نسل جوان را در حوزه‌ی مسائل دینی، بدهد / مباحثات

ادامه مطلب در سایت:

mobahesat. ir/۱۷۴۶۰


آیت الله اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه سراسرکشور؛ بر ضرورت توجه بیشتر بانک مرکزی به اقشار کم در آمد تا زمان رفع تنگناهای اقتصادی کشور، تاکید کرد.


🔶 انتشار اسامی احزاب و گروه‌های دارای مجوز

وزارت کشور ایران نام ۹۸ تشکل و حزب دارای مجوز را منتشر کرد که توانسته‌اند خود را با قوانین جدید تطبیق دهند. در میان اسامی منتشر شده نام نهضت آزادی، جبهه ملی، حزب مشارکت، سازمان مجاهدین انقلاب و تشکل‌های وابسته به نیروهای ملی مذهبی دیده نمی‌شود.

همچنین نام جبهه سه تشکل اصولگرای پایداری انقلاب اسلامی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جامعه روحانیت مبارز تهران و تشکل اصلاح‌طلب مجمع روحانیون مبارز در این اسامی دیده نمی‌شود.

پیش‌تر گفته شده بود که جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و جامعه روحانیت مبارز تهران حاضر به درخواست مجوز برای فعالیت خود نیستند.


مراسم تجلیل از آیت الله شیخ عیسی قاسم در قم

مراسم تکریم و تجلیل از آیت الله شیخ عیسی قاسم رهبر شیعیان بحرین، شامگاه شنبه با حضور آیت الله محمد یزدی رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در سالن اجتماعات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.


🔻شناسایی تهیه‌‌کننده بیانیه «قم آماده قیام علیه نفاق»

🔹فرماندار قم از شناسایی و تشکیل پرونده برای فردی که بیانیه‌ای با عنوان «قم آماده قیام علیه نفاق» را تهیه و منتشر کرده است خبر داد.

🔹 هفته گذشته جمعی از طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم در حمایت از بیانیه گام دوم رهبر معظم انقلاب در مدرسه فیضیه تجمع کردند. در پایان این تجمع، بیانیه‌ای قرائت شد که از مردم و طلاب این شهر برای شرکت در راهپیمایی اعتراضی علیه روسای قوه مجریه و مقننه از حرم حضرت معصومه (س) تا حرم امام خمینی (ره) دعوت می‌کرد/ ایرنا

#سیاسی


کاظم صدیقی

امام جمعه تهران:

🔹برجام صنعت هسته‌ای ما را محدود کرد و باعث شد سفره‌‌های مردم محدود شود، قرار بود سانتریفیوژها بچرخد و سفره‌ها رونق بگیرد، اما هیچ‌کدام نشد.

🔹اگر حوزه‌های علمیه کساد شود بدانید دین کساد می‌شود و دشمنان شما برای از بین بردن این معنویت می‌تازند. /فارس


در ادامه بخوانید

برگزاری نمایشگاه الکامپ

صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل

پای صحبت‌های حجت‌الاسلام حاج علی‌اکبری

صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل
صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از ستاد خبری هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر، در دومین روز از برگزاری این جشنواره، فیلم سینمایی «شبی که ماه کامل شد» با حضور خانواده‌های شهدای مدافع حرم نمایش داده می‌شود. بر اساس این گزارش، این فیلم سینمایی جمعه ۲۸ تیرماه در سالن شماره ۲ از ساعت ۱۶ تا ۱۸:۲۰ به نمایش درمی‌آید. هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر ۲۶ تا ۳۱ تیر توسط موسسه تصویر شهر و به دبیری هاشم میرزاخانی در پردیس سینما گالری ملت برگزار می‌شود.

سومین روز برگزاری نمایشگاه الکامپ

صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
گزارش تصویریسومین روز برگزاری نمایشگاه الکامپبیش از ۱۳۰۰ شرکت و کسب و کار نوپا (اسنارت‌آپ) در بزرگترین رویداد نمایشگاهی عرصه الکترونیک، رایانه و تجارت الکترونیک حضور دارند
صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، این نمایشگاه که به منظور معرفی چهره واقعی مدعیان جهانی حقوق بشر «​با استفاده از آثار هنری» برگزار شده حاصل سومین جشنواره هنری و همایش بین‌المللی حقوق بشر آمریکایی به همت دانشجویان دانشگاه رسام و تلاش ۱۴ دانشجوی هنر با نمایش ۲۰ تابلوی هنری است. آمریکا، ترامپ و نابودی حقوق بشر، نقض حقوق بشر در درون کشور آمریکا، اقدامات ضد حقوق بشری آمریکا نسبت به ملت ایران، ​ اقدامات ضد حقوق بشری آمریکا در سطح جهان، ​ جنایات و کودتا‌های آمریکایی، ترور‌ها، قطعنامه‌ها و جنگ‌های آمریکایی همچنین دموکراسی و تبعیض نژادی آمریکایی از جمله موضوعات این جشنواره بوده که در تابلو‌های اینفوگرافیک (اطلاع نگاشت) به تصویر درآمده است. علاقه مندان می‌توانند از این نمایشگاه از امروز تا ۱۲ مرداد هر روز به جز «روز‌های تعطیل» بازدید کنند.
صدا و سیماصدا و سیما2 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از بنیاد بین المللی غدیر؛ بنا بر نخستین نشست ستاد هماهنگی کاروان‌های شادی غدیر به همت ۱۸ دستگاه شرکت کننده در این ستاد ۲۲۰ کاروان شادی غدیر برای فعالیت در دهه امامت و ولایت در استان تهران مهیا می‌شود. از این کاروان‌ها ۱۱۰ کاروان برای شهر تهران و ۱۱۰ کاروان برای حضور در شهرستان‌های استان تهران پیش بینی شده است. آغاز به کار ستاد دهه امامت و ولایت در سراسر کشورمدیر عامل بنیاد بین‌المللی غدیر گفت: ستاد مرکزی دهه امامت و ولایت در سراسر کشور کار خود آغاز کرد. مدیرعامل این بنیاد درباره بازسازی واقعه غدیر گفت: ستاد امامت و ولایت در ۳۰۰ شهرستان و ۳۱ استان کشور تشکیل شده و آغاز به کار کرده است. حسین ظریف منش افزود: برنامه کتابت خطبه‌های غدیر از برنامه‌های این دهه است که در استان زنجان یا قزوین انجام می‌شود.

نظرها

اخبار بیشتر