بخارا/ آزادی خواندن و رنج نوشتن
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. عصر ایران
  4. فرهنگ

بخارا/ آزادی خواندن و رنج نوشتن

عصر ایرانخبرگزاری عصر ایران |
می توان از آزادی در چگونگی خواندن نیز سخن گفت. به این معنی که خواننده نباید خود را موظف به تمام و کمال یک اثر بداند. چه بسا خواندن یک فصل یا حتی یک صفحه برای ما کافی باشد
بخارا/ آزادی خواندن و رنج نوشتن - 0

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- مجلۀ «بخارا» برای دوستداران فرهنگ ایران و زبان پارسی آشناتر از آن است که نیاز به معرفی داشته باشد.

مجلۀ فرهنگی و هنری که به سنت فصل‌نامه‌ها در قطع کتاب منتشر می‌شود و حتی اکنون که نه سه ماه یک بار که هر دو ماه انتشار می‌یابد و به «دوماهنامه» بدل شده قطع خود را حفظ کرده است.

بخارا اما بیش از آن که یادآور چهره‌های شاخص فرهنگ و ادبیات و تاریخ ایران باشد که در آن قلم می‌زنند یا پیشتر می‌نوشتند و چهره در نقاب کشیده‌اند و جملگی سرآمدان این عرصه هایند، حکایت پای مردی و همت مدیر و سردبیر آن «علی دهباشی» است که بارها درباره‌اش نوشته‌ام یک تنه یک بنیاد است و می‌ترسم او را با انواع دستگاه‌های بودجه خوار بی بازده مقایسه کنم تا مبادا حسادتی برانگیخته شود واز اندک امکان و کمکی که شاید گاهی متوجه آن می‌شود مضایقه کنند.

بخارای ۱۳۰ با عنوان ویژه نامه نوروزی منتشر نشده اما همین که تاریخ آن فروردین و اردیبهشت ۱۳۹۸ است به این معنی است که نوروزی است. دلیل محکم تراما سرودۀ دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی در برگردان دعای تحویل سال (یا مقلب القلوب و الابصار) است؛ دعایی که هیچ کس نمی‌داند از کیست و برخی به ذوق سرشار ایرانی نسبت می‌دهند و کسانی که بیم ناک از میان رفتن عید ایرانی با ورود اسلام وبودند و به صرافت قرار دادن دعایی به زبان عربی افتادند تا با آن از حساسیت‌ها بکاهند.

به یاد سخن معلم دوران کودکی در دبستانی می‌افتم؛ مدرسه‌ای مذهبی و متفاوت با مدارس دوران رژیم گذشته که چندان با نوروز میانه شان نبودو عید ایرانی را در رقابت با اعیاد اسلامی (قربان و فطر) و هم اسلامی هم شیعی (غدیر) می‌دانستند و از چهارشنبه سوری و سیزده بدر آشکارا بد می‌گفتند. اولی را خرافی و برگرفته از آیین زرتشت می‌دانستند و به آتش پرستی نسبت می‌دادند. گرچه بعدها دانستم زرتشتیان، نور را گرامی می‌دارند. در روز، خورشید را می‌ستایند و در شب آتش برمی افروزند نه آن که بپرستند و نخبگان شان به آیه‌ای در قرآن کریم اشاره می‌کنند که «الله»، نور آسمان‌ها و زمین توصیف شده است.

سیزده بدر نیز از انگ خرافه دور نبود و نحس دانستن آن را به سخره می‌گرفتند و بعدتر دانستم درسیزده به «در»، این «در» می‌تواند به معنی «دشت» هم باشد. کما این که می‌گوییم «در و دشت».

باری، در نگاه معلم از نوروز تنها دو رکن مقبول بود: یکی دعای تحویل سال و دیگری «صلۀ رحم» و اصرار داشت نگوییم «دید و بازدید» و از همان تعبیر دینی «صلۀ رحم» یا «ارحام» استفاده کنیم و البته افسوس می‌خورد که معلوم نیست این دعا از کیست.

در برگردان دکتر شفیعی کدکنی نیز که خود پژوهنده‌ای سترگ است نشانی از نام سراینده به زبان عربی نیست و خود دعای تحویل سال را ذیل عنوان «تحویل» چنین برگردانده است:

ای ز تو نور دل و دیدار ما

گردش اندیشۀ بیدار ما

ای ز تو رویان، زمستان و بهار

ای تو گردانندۀ لیل و نهار

ای ز تو تغییر حال و سال‌ها

حال ما را کن تو خوش‌تر، حال‌ها

شروع «بخارا» بهانه‌ای برای اشاراتی شد که قصد داشتم در قالب گفتاری مستقل بیاورم.

یاد نوروز اما در «بخارا» محدود به همین فقره نیست. میلاد عظیمی نیز در بخش «آویزه‌ها» گفتار نخست را به نوروز اختصاص داده و نوشته است: «از بچگی برای آمدن نوروز، روز شماری می‌کردم. همۀ اسفند را به شوق عید و بهار خوش بودم. پیر شدم و هنوز این خیال کودکانه با من است. امروز با خیال نورزو از خواب پاشدم. الکی خوش بودم. ببین که روز خوش ما خیال پرورد است. کتاب «زبان، فرهنگ، اسطوره» را که مجموعه‌ای از مقالات خانم دکتر ژاله آموزگار است گشودم تا بریا چندمین بار مقالۀ نوروز را بخوانم.»

در خبری بخوانید: اخبار فرهنگی روز جهان

پیداست که بخارای ۵۵۰ صفحه را در یک نوشتار نمی‌توان معرفی کرد. غرض شریک سازی در لذت خواندن است و سپاس از زحمات علی دهباشی و آنان که او را همراهی می‌کنند و چند یادآوری و نقل.

مثلا این که دکتر نصرالله پورجوادی هم دربارۀ نوروز نوشته با عنوان «عهد الست در نوروز و مهرگان».

اما اگر این نوشته شما را به خرید بخارا و مطالعۀ نسخۀ کاغذی یا نسخۀ الکترونیک و ارزان‌تر در «فیبیدو» ترغیب نمی‌کند (این دومی را در موبایل و لپ تاپ هم می‌توان همراه داشت و پس از دانلود نیاز به اینترنت ندارد)، دریغ است یکی از یادداشت‌های دکتر یزدان منصوریان در بخش یادداشت‌های یک کتابدار را نقل نکنم چون می‌تواند شما را در خواندن و نوشتن، به کار آید:

«در قلمرو مطالعه، آزادی خواندن، نخستین امتیازی است که همگان باید از آن برخوردار باشند … فراتر از آن می‌توان از آزادی در چگونگی خواندن نیز سخن گفت. به این معنی که خواننده نباید خود را موظف به تمام و کمال یک اثر بداند. چه بسا خواندن یک فصل یا حتی یک صفحه از یک کتاب در موقعیتی خاص برای ما کافی باشد. زیرا مطالعۀ یک کتاب، الزاما به معنی خواندن تمام متن نیست. هر اثر همچون ظرف آبی است که هر کس به میزان تشنگی خود از آن می‌نوشد.»

یادداشت دیگر به «رنج نوشتن» پرداخته و یادآور شده کتاب‌های متعددی منتشر شده که دربارۀ روش هایی است که نویسندگان به کار می‌برند تا بر این رنج، چیره شوند. یکی از انها اثری خواندنی است با عنوان «عادت و آداب روزانۀ بزرگان» به قلم «میسن کری» که شامل «تجربۀ زیستۀ نویسندگان مشهور» است و «حسن کامشاد» به فارسی برگردانده و مثلا مارگارت مید نویسندۀ آمریکایی نوشته خود را مقید کرده ۵ صبح از خواب برخیزد و تا هنگام صبحانه هزار کلمه بنویسد.

(این نویسنده قبل از خواندن بخارا و این مقاله خود را موظف کرد هر روز در ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ کلمه یکی از ویژه نامه‌های نوروزی را معرفی کند و این نوشته اکنون دقیقا ۱۰۰۰ کلمه شد!)

در حال و هوای نوروز مقالۀ «پیشینۀ هفت سین در ایران» به قلم مجید دهقانی، هم قابل توجه است و مستنداتی که آورده و در پایان این نتیجه: «هیچ منبع تاریخی دربارۀ هفت شین نیافته و تا کشف آن، برای هفت شین اصالت قایل نیستم. در شیراز نیز سفره‌ای مشهور به هفت میم، در نوروز رایج بوده که آن هم پیشینۀ کهنی ندارد و بیشتر ساختۀ ذوق شیرازی‌های سدۀ اخیر است.»

بخارا در هر شماره از «سایه اقتصادی نیا» نیز مطالبی درج می‌کند. خانم اقتصادی نیا که خود بسیار جوان‌تر است از تصویری که پختگی قلم او ترسیم می‌کند، یک ویراستار بسیار حرفه‌ای است و نوشته‌های او برای آنان که به دنبال درست و پیراسته نوشتن اند می‌تواند الگو و معیار باشد.

خواندن خبر در سایت منبع


تلگرام

خبرهای مرتبط با بخارا، علی دهباشی، سایه اقتصادی نیا، میلاد عظیمی و مهرداد خدیر از تلگرام

۱۵ پرسش کلیدی به بهانۀ ادغام ۵ بانک نظامی در بانک سپه

✍🏼 مهرداد خدیر

عصر ایران

چرا مدیران بانک‌هایی که این حجم از پول مردم را در اختیار داشته‌اند یک کنفرانس خبری نمی‌گذارند؟

متن کامل در لینک زیر


🔻سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با همکاری مجله بخارا برگزار می‌کند:

🔹شب هادی خانیکی/ مسافر گفت و گو

▫️سه شنبه۱۴ اسفندماه ساعت ۱۷

▫️تالار قلم، مرکز همایش‌های بین‌المللی کتابخانه ملی ایران

#اسکان_نیوز


تهران - برگزاری نشست فرهنگی «شب بخارا» با عنوان "شب کبوتر در فرهنگ ایرانی


📝📝📝مصدق و شکایت از حصر

✍🏻میلاد عظیمی

✅دکتر مصدق سال‌ها در ده احمدآباد محصور بود. آن‌طور که استاد محمدعلی موحد نوشته است این مجازات را شخص شاه برای او تعیین کرده بود: «اگر دادگاه نظر مرا به کار ببندد، مصدق به سه سال حبس در ده خود [=احمدآباد] محکوم خواهد شد و پس از آن آزاد خواهد بود که در محوطۀ ده، و نه در خارج آن، رفت و آمد کند» (خواب آشفتۀ نفت؛ از کودتای ۲۸ مرداد تا سقوط زاهدی، صص۲۶۸-۲۶۹). مصدق از این مجازات خونین‌دل بود و زجر می‌کشید. خود را «زندانی» می‌دانست. زندگی را «ملالت‌بار» می‌دید. استاد ایرج افشار نامه‌ای از مصدق به دکتر یوسف میر٬ پزشک مبرز و نامدار٬ چاپ کرده که نشان می‌دهد سالیان حصر و تبعید چقدر بر سیاستمدار پیر که در دادگاه شاه خود را «نخست‌وزیر قانونی ایران» معرفی می‌کرد٬سخت می‌گذشت؛ تا به آن حد دشوار و تلخ که نوشته اگر اعتقادش به خدا نبود دیرگاهی بود که مرده بود. یوسف میر خویشاوند مصدق بود و اجازه یافته بود در دوران تبعید به ملاقات او برود. نامه تاریخ هفتم آبان ۱۳۴۰ دارد. نامۀ مصدق را بخوانید. رحمت بفرستید به روان ایرج افشار که این اسناد را منتشر کرد.

✅ «قربانت شوم. خط دست عزیز شما رسید و موجب نهایت خوشوقتی و امتنان گردید. هرقدر بخواهم اشتیاق خود را برای دیدار جنابعالی عرض کنم عاجزم شرح دهم. در این آخر عمر قسمت بنده این بوده در این ده زندانی شوم و از قلعه نتوانم به خارج بروم و گاه می‌شود که در روز نتوانم با کسی چند کلمه حرف بزنم. چنانچه اعتقادات من به یک مبدأ نبود تا کنون هزار کفن پوسانیده بودم و چنین عقیده دارم

گر آزرده‌گر مبتلا می‌پسندد

خوش است آنچه بر ما خدا می‌پسندد.

امیدوارم که وضعیت بنده بهتر شود و بتوانم از زیارت شما بهره‌مند شوم» (بخارا، شمارۀ ۳۸، ص ۱۱۸ و۱۲۲).

https: //t. me/n۰۰re۳۰yah


📚کتاب دو جلدی «پیر پرنیان‌اندیش»، متن هم‌صحبتی طولانی دکتر میلاد عظیمی و همسرشان خانم عاطفه طیه با استاد هوشنگ ابتهاج #سایه است. کتاب، از حیث اینکه ما منابع دست اول کمی از بزرگان فرهنگ و ادب دایم، اهمیت دارد.

✅مطالب زیادی در این کتاب پیدا می‌شود که دربارۀ تاریخ ادبیات و موسیقی معاصر ما اطلاعاتی به دست می‌دهد، اما به گمانم از آن مهمتر فهم زی و زندگی یک شاعر است که این کتاب به آن کمک می‌کند. شاید یکی از جالبترین نمونه‌هایش خاطرات دوران کودکی سایه است. جایی (جلد اول، صفحات ۱۳ و ۱۴) او از شیوۀ حرف زدن والدینش در خانه می‌گوید و این‌که چه دقتی در مکالمات روزمرۀ خانۀ پدری‌اش برقرار بوده. گمانم اولین جایی که سایه یاد گرفت «کلمه» چه اهمیتی دارد، همین جاست.

✅بخوانید:

«در خانوادۀ ما یک مکالمۀ خیلی جالبی بود؛ گیلکی حرف زدن علامت صمیمیت بود، فارسی حرف زدن علامت احترام بود و این همیشه رعایت می‌شد. مادرم با پدرم گیلکی حرف می‌زد، پدرم بهش فارسی جواب می‌داد. در تمام مکالمات روزمره اینطور بود. پدرم که با مادرم فارسی حرف می‌زد، با مادر خودش گیلکی حرف می‌زد و مادرش بهش فارسی جواب می‌داد؛ یعنی مادربزرگم به پسرش به‌عنوان مرد خونه احترام می‌کرد. از این‌ور پدرم با مادرم با احترام حرف می‌زد و مادرم با صمیمیت با گیلکی جواب می‌داد. بعد همۀ اهل خونه با ما فارسی حرف می‌زدند، با ما بچه‌ها.»

@ehsanname


🎥 مردم در سرزمین سمرقند و بخارا، ازبکستان، نوروز را جشن بزرگی می‌دانند و مسئولان شهر از چند ماه قبل خیابان‌های شهرها را برای این جشن همگانی آماده می‌کنند/ ایرنا


در ادامه بخوانید

صعود

صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
خبر فوریخبر فوری2 ساعت قبل
تاریخ ثبت نام برای ورود به حرفه آتش‌نشان شدن اعلام شد. وی افزود: دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون مذکور توسط جهاد دانشگاهی کشور در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد.. وی اضافه کرد: متقاضیان جهت ثبت نام می‌توانند از تاریخ ۱۰ تیر به سایت مرکز آزمون جهاد دانشگاهی به نشانی www. hrtc. ir مراجعه و ضمن مطالعه کامل دفترچه راهنما و شرایط و ضوابط مندرج در آن در موعد مقرر ثبت نام نمایند. قابل ذکر است داوطلبان ثبت نام میتوانند برای دریافت دفترچه استخدامی به آدرس hrtc. ir مراجعه کنند. تاریخ برگزاری آزمون تئوری روز جمعه ۱۸ مرداد ماه سال جاری است. نیروهای جدید آتش‎نشانی پس از طی کردن مراحل مختلف، دی ماه به مجموعه آتش نشانی استانهای محل تقاضا وارد می‌‏شوند.
صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، عکاس هشت سال دفاع مقدس در نمایشگاهی با عنوان «۴ نسل ۴ نگاه»، چهار عکس جدید را نخستین بار از روز‌های هشت سال دفاع مقدس منتشر کرده است. محمد نوروزی استاد عکاسی خبری در این نمایشگاه با بیان اینکه برایم جذاب است تا افراد حاضر را در عکس‌هایی که ۴۰سال پیش ثبت کرده‌ام، بیابم گفت: امروز دوست دارم سوژه‌های عکاسی خود و رزمندگان هشت سال دفاع مقدس را که در عکس هایم هستند، ببینم. وی از شاگردان و همه مخاطبان عکس هایش خواسته است از عکس هایش، عکس بگیرند و در فضای مجازی منتشر کنند تا صاحبانشان را بیابند. این نمایشگاه با حضور ۴ نسل از عکاسان در فرهنگستان هنر برپا شده است. بازدید برای عموم از نمایشگاه ۴نسل ۴نگاه، از فردا پنجشنبه ۶ تیر از ساعت ۱۰ تا ۱۹ و جمعه از ساعت ۱۶ تا ۱۹ امکان پذیر است.
سینماپرسسینماپرس8 ساعت قبل
سینماپرس: انیمیشن «سیاه و سفید» به کارگردانی محمدعلی سلیمان‌زاده به بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه بیست‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های انیمیشن سئول کره‌جنوبی راه یافت. به گزارش سینماپرس، انیمیشن «سیاه و سفید» از تولیدات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به همراه ۶ اثر دیگر ایرانی در بخش‌های مختلف جشنواره بین‌المللی فیلم‌های انیمیشن سئول کره‌جنوبی (سیکاف) به نمایش گذاشته می‌شود. امسال ۲۵۶۵ فیلم انیمیشن از ۹۳ کشور جهان در جشنواره بین‌المللی انیمیشن «سیکاف» شرکت کردند که ۱۰۳ فیلم از ۲۸ کشور در بخش مسابقه نمایش داده می‌شود. جشنواره بین‌المللی فیلم‌های انیمیشن سئول کره‌جنوبی از بخش‌هایی همچون فیلم‌های بلند، کوتاه، دانشجویی، فیلم‌های کودکان و آنلاین «سیکاف» و بخش ویژه تشکیل شده است. بیست‌وسومین جشنواره فیلم انیمیشن و کارتون سئول (SICAF) از ۲۶ تا ۳۰ مرداد سال ۱۳۹۸ در کوئکس سئول پایتخت کره جنوبی برگزار می‌شود.
صدا و سیماصدا و سیما2 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی مرکز سنجش و پذیرش دانشگاه آزاد اسلامی، آزمون‌های مربوطه در روز جمعه ۲۱ تیر ۹۸ همزمان در شهر‌های تهران، شیراز، تبریز، مشهد، اصفهان، اهواز، کرج، کرمان، کرمانشاه، ساری، رشت و اردبیل برگزار خواهد شد. زمان دریافت کارت ورود به جلسه از روز چهارشنبه ۱۹ تیر است. دانشجویان دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی در صورت تمایل با مراجعه به سامانه مرکزسنجش و پذیرش به نشانی english. iau. ac. ir/ept ثبت نام کنند و از منابع و بودجه بندی سؤالات این آزمون‌ها آگاهی یابند. شایان ذکر است به دلیل برگزاری همزمان آزمون EPT و آزمون فراگیر مهارت‌های عربی هر داوطلب مجاز به ثبت نام در یکی از آزمون‌ها است و شرکت همزمان در دو آزمون فوق امکان پذیر نیست.
الفالف9 ساعت قبل

نظرها

اخبار بیشتر