1. خبری
  2. همه خبرها
  3. ایرنا
  4. اقتصادی
شکوفایی تولید در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی- عبدالرسول خلیلی*

شکوفایی تولید در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی- عبدالرسول خلیلی*

ایرناخبرگزاری ایرنا |
تهران- ایرنا- امسال سال فرصت ها، امکانات و گشایش های گوناگون برای تولید در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی از طریق تبدیل توانمندی های درونزا به ظرفیت سازی ها و اخذ نوآوری های فناورانه و تعامل با اقتصاد کشورهای پیرامونی است.

مبادله‌های تجاری و مشارکت از طریق تولید محصولات تحت لیسانس خارجی و جلب برندها و مجموعه‌های خارجی برای صادرات و سرمایه گذاری در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، با بازنگری در فعالیت‌های گذشته این مناطق مستلزم نگاهی نو در رونق تولید است.

با توجه به مفاد اقتصاد مقاومتی در بخش صنایع اولویت دار و لزوم رعایت سیاست‌های انقباضی دولت برای کنترل افزایش بهای ارز در بازار که امسال نیز ادامه خواهد داشت- همانگونه که رئیس جمهوری در سخنان نوروزی خود بر متعادل کردن قیمت ارز به همراه مهار تورم و دوستی بیشتر با همه همسایگان تاکید کرد- به نظر می‌رسد مناطق آزاد باید منابع جدید درآمدی خود را از طریق تعریف سازوکارهای اقتصاد مبادله‌ای و تولیدی با این کشورها پیگیری کرده و تمهیدات لازم را برای گفت و گو با روسای مناطق آزاد کشورهای همجوار ایران حسب محدوده‌های مساحتی خود بیندیشند.

برای واردات کالاهای مصرفی و کسب منابع درآمدی جایگزین واردات کالاهای مسافری گروه چهار، سازمان‌های مناطق آزاد می‌توانند علاوه بر درآمدهای سنتی همانند گذشته، منابع درآمدی جدیدی را در بیرون مرزها در کشورهای پیرامونی به منزله بازارهدف خود جست و جو کنند.

در این زمینه آنچه بیش از پیش قابل توجه است، استفاده از امکانات بالقوه برای هدایت فعالان اقتصادی کشورهای پیرامونی با هدف سرمایه گذاری مستقیم یا از طریق مشارکت با سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی داخلی در شرایط تحریم است. این همکاری می‌تواند تولید اقلام گوناگون وارداتی از جمله اقلام گروه چهار کالایی به مناطق آزاد را با مشارکت سرمایه گذاران بخش خصوصی خارجی و داخلی شامل شود و این، راه حلی برای تولید این محصولات تحت لیسانس خارجی برای عرضه در بازارهای مناطق آزاد خواهد بود و می‌تواند صنایع خرد و متوسط را در مناطق آزاد درگیر کند.

اکنون برای تولید کالای ساخته شده وارداتی در مجتمع‌های تجاری ساخته شده در مناطق آزاد باید از طریق مشارکت کشورهای سازنده با تولیدکننده مستقر در مناطق آزاد و سرمایه گذاران بازارهای منطقه‌ای اقدام کرد؛ این برنامه کلیدی است باید در سال ۸۹ در مناطق آزاد دنبال شود تا هم با رونق تولید کالای خارجی در مناطق آزاد، نیاز واحدهای تجاری مجتمع‌های تجاری و اداری که گفته می‌شود بیش از ۲۰ هزار واحدند، تامین شود و هم نیازها و ملزومات صنعت گردشکری در مناطق آزاد برای جلب رضایت مسافران جبران شود.

از سوی دیگر با رونق تولید، صادرات به کشورهای همسایه گسترش پیدا می‌کند. از این رو، باید گفت اگر قبل از این اتفاقات، مجوزهای واردات و اخذ عوارض کالا عاملی برای توسعه تجارت مناطق آزاد به شمار می‌رفت، اکنون این همانی واردات به مناطق آزاد به ضد خود تبدیل شده و تاکید بیش از اندازه بر آن از اعتبار مناطق آزاد خواهد کاست.

** ظرفیت مناطق جدید

استفاده بهینه اقتصادی از فرصت رفع تحریم بندرچابهار، می‌تواند یکی از راه کارهای مقابله با نابکاری تحریم آمریکایی باشد.

ظرفیت سازی برای جذب سرمایه خارجی به ویژه کشورهایی که روابط دوستانه با ایران داشته و پیرامون ایران قرار دارند از دیگر راه هاست. عملیاتی کردن این برنامه، البته نگاه ویژه دولت را می‌طلبد.

آمدن بار به چابهار و ترخیص آن به داخل کشور نوید موفقیت این فرصت برای اقتصاد و رونق تولید در کشور و توسعه مناطق آزاد از جمله چابهار است.

ترخیص اولین بار دام زنده با محموله کشتی از طریق بندر چابهار حرکتی آغازین است؛ زیرا با گسترش ترانزیت محموله‌های دامی از طریق چابهار، سرمایه‌گذاران و مردم کشور نیز منتفع خواهند شد؛ همچنان که افغانستان برای اولین بار از طریق بندر چابهار نخستین محموله تجاری خود را با دور زدن پاکستان به هند ارسال کرد. این محموله تجاری شامل ۲۳ کامیون بود که ۵۷۰ تن کالا را حمل می‌کرد. همچنین تصمیم گرفته شد هر ۲ هفته کشتی‌های هندی سه بندر بمبئی، کاندلا و موندرا هند را به مقصد چابهار ترک کنند.

** فرصت کشورهای پیرامونی

نکته مهم دیگر، استفاده از شرایط اقتصادی کشورهای همسایه پیرامونی با هدف رونق تولید و افزایش صادرات است.

از جمله این موارد می‌توان به اهمیت ایجاد یک منطقه آزاد تجاری میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا اشاره کرد که لایحه موافقت نامه تشکیل منطقه آزاد تجاری بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده است و می‌تواند فقدان سرمایه گذاران اروپایی را در مناطق آزاد ایران جبران کند.

در خبری بخوانید: اخبار اقتصادی دلار و بورس

در مجمع اقتصادی اوراسیا پنج کشور روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، بلاروس و ارمنستان عضویت دارند و مهمترین هدف آنها آزادسازی و تسهیل تجارت کالا بین کشورهای عضو و حذف موانع تعرفه‌ای و غیر تعرفه‌ای است. همکاری‌های مالی، اقتصادی، گردشگری، انرژی و آموزشی ازجمله فعالیت‌های غالب اوراسیا است که با سازوکارهای مناسب می‌توان به اهداف توسعه فعالیت‌های اقتصادی و تجاری متقابل مناطق کمک شایانی کند.

** لزوم تشکیل کمیته فرامنطقه‌ای بهبود فضای کسب و کار

تدوین بسته‌های سیاستی و حمایتی و تشویقی در مناطق آزاد برای رونق تولید، مستلزم کمک به کارآفرینی و بهبود فضای کسب و کار است و از الزامات استقرار نگاه نو با هدف رونق تولید در سال جدید به شمار می‌رود.

در این زمینه باید کمیته فرامنطقه‌ای بهبود فضای کسب و کار تشکیل شود تا هدف اولیه دولت را برای رسیدن به رتبه ۷۰ فضای کسب و کار تامین کند.

بسترسازی برای تولید برندهای ایرانی با استفاده از مزایای اقتصادی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی از دیگر راهکارهای مناسب برای رونق تولید کشور با محور مناطق آزاد به شمار می‌رود.

** سیاست‌های کلان برای رونق تولید در مناطق آزاد

سیاست‌ها، راهکارها و اقدام‌های تشویقی و حمایتی رونق تولید در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی را می‌توان به شرح زیر برشمرد:

۱- توسعه نقش مردم در اقتصاد با تقویت سازوکارهای تشویقی از طریق حمایت از بخش خصوصی با هدف جذب مشارکت آنها

۲- حفظ مزیت‌های نسبی و تقویت مزیت‌های رقابتی سرمایه گذاری در صنایع اولویت دار اقتصاد مقاومتی و گسترش اقلام تولیدات مربوطه با هدف صادرات به کشورهای پیرامونی

۳- ایجاد، توسعه و تکمیل زیرساخت‌های پیشرفته برای جذب تعامل و مشارکت سرمایه گذاران کشورهای هدف منطقه‌ای

۴- ارتقا و به روز رسانی فناوری‌های صنایع دانش بنیان برای تولید محصولات دارای ارزش افزوده بالا و صادرات به بازارهای منطقه‌ای مناطق آزاد و ویژه اقتصادی

۵- توسعه و ارتقای جایگاه بخش معدن و صنایع معدنی و طبیعی در مناطق آزاد با رعایت ملاحظات زیست محیطی و آمایش سرزمینی برای ظرفیت سازی و توسعه صنایع معدنی و تبدیلی

۶- بازنگری در انواع صنایع تولیدی و بسته بندی به منظور افزایش ارزش افزوده و تکمیل زنجیره ارزش آنها و جایگزینی محصولات پربازده صنعتی

۷- جلب و افزایش سرمایه گذاری‌های غیردولتی در بخش صنایع اولویت دار اقتصاد مقاومتی از جمله محصولات پتروشیمی جدید با هدف افزایش بازده، ارتقای کیفیت تولیدات داخلی و تقویت رقابت پذیری در بازار

۸- حمایت موثر از فعالیت صنایع کوچک و متوسط در تولید اقلام وارداتی با هدف جایگزینی واردات و تقویت صنایع دریایی و خدماتی و توسعه تجارت منطقه‌ای با فعالان اقتصادی منطقه و آماده ساختن زیرساخت‌های پیشرفته برای تعامل با سرمایه گذاران کشورهای پیرامونی

۹- توسعه تجارت الکترونیکی با هدف حضور در بازارهای هدف به منظور هویت بخشی، ارتقای کیفیت تولید، روان سازی، سفارش پذیری و افزایش سهم صادراتی در بازارهای داخلی و خارجی

۱۰- توسعه فناوری صنایع اولویت دار نفت، گاز، پتروشیمی و انرژی‌های تجدید پذیر و پاک و به کارگیری آنها درصنایع مرتبط و ارتقای فناوری‌های موجود در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی

۱۱- گسترش بازارهای منطقه‌ای و ایجاد قطب‌های صنعتی و مراکز بورس کالا برای تولید حداقل ۲۰ درصد اقلام وارداتی کشورهای همسایه در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی و صادرات به آنها

۱۲- گسترش زیرساخت‌های مورد نیاز برای توسعه خدمات تجاری خارجی و افزایش ترانزیت و توسعه صنایع ترانزیتی و گردشگری

۱۳- تقویت فرهنگ جهادی در ایجاد ارزش افزوده، تولید ثروت، بهره وری، کارآفرینی، سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال مولد برای توسعه اقتصاد مقاومتی در سال رونق تولید

۱۴- گفتمان سازی فرهنگ اقتصادی به ویژه در محیط‌های رسانه‌ای و آموزشی و تبدیل اولویت‌های سرمایه گذاری و تولیدی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی به گفتمان فراگیر در کشورهای خارجی برای اطلاع سرمایه گذاران و قعالان اقتصادی و همچنین در داخل ایران.

… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … …

* استاد دانشگاه و کارشناس مناطق آزاد

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

مهرمهر4 ساعت قبل
پارسا گفت: اگر هموطنانمان اعداد و ارقام مربوط به زندگی روزانه خود را نیز به همین روش جمع و تفریق کنند، به آمار ما می‌رسند. عزیزنژاد اظهار داشت: نکته مهم دیگر این است که تورم نقطه به نقطه در مناطق روستایی بیش از مناطق شهری رشد داشته که ضروری است مورد توجه سیاستگذاران قرار گیرد. وی از مرکز آمار خواست ارقام گرانی را نیز در کنار عدد و رقم تورم اعلام کند تا مردم احساس قرابت بیشتری با آمار اعلام شده داشته باشند و سیاست گذاری‌ها نیز صحیح‌تر شود. پارسا افزود: به عنوان رئیس مرکز آمار باید به مردم و محققان این اعتماد را بدهیم که این ارقام صحیح است. پارسا گفت: همان آمار مربوط به گرانی که آقای عزیزنژاد می‌گویند هم در مرکز آمار تهیه و ارائه می‌شود و اگر کسی بخواهد می‌تواند حتی میزان افزایش قیمت نوشیدنی به خصوصی را دریافت کند.
تجارت‌نیوزتجارت‌نیوز16 ساعت قبل
وزیر پیشین بازرگانی تصریح کرد: سیاست تخصیص دلار چهار هزار و ۲۰۰ تومانی به کالاهای اساسی همچنان تصمیم درستی است، اما باید از زمان ثبت سفارش تا زمانی که کالا به دست مصرف کننده نهایی می‌رسد نظارت دقیق و مدونی برای جلوگیری از رانت و فساد از سوی مسئولان صورت گیرد.
افتصادنیوزافتصادنیوز23 ساعت قبل
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب؛ اکسیوس که این خبر را به نقل از سه منبع حاضر در جلسه منتشر کرده، آورده است: پومپئو در این جلسه سعی کرد که دولت ترامپ را از گروه (تروریستی) مجاهدین خلق دور جلوه دهد. او همچنین گفت: بیایید به حاشیه نرویم؛ جان بولتون در نشست مجاهدین خلق سخنرانی کرد. او سپس به روابط بولتون و جولیانی با مجاهدین اذعان کرد کرد و گفت اما من و رئیس جمهور چنین ارتباطی نداریم. او همچنین تاکید کرد که دولت ترامپ به دنبال مداخله نظامی در ایران نیستیم. یکی از حضار از پومپئو پرسید «ایا ایده‌ی کودتا در ایران را بررسی کرده‌اید؟».
عصر ایرانعصر ایران19 ساعت قبل
هفته گذشته شرکت پرشیا خودرو تعدادی از خودروهای صفر کیلومتر ب ام و را با افزایش قیمت و به صورت فروش فوری به بازار کشور عرضه کرد. به گزارش عصر ایران خودروهایی چون ب ام و X۱ و ۷۳۰i که بهایی میان یک میلیارد و سیصد میلیون تومان تا ۳ میلیارد تومان را داشتند، بر خلاف تصور عمومی خیلی سریع به فروش رسیدند و دیدیم که حتی خودروهای گران قیمت هم در شرایط فعلی بازار، در کمتر از یک روز تکمیل ظرفیت می‌شوند. یک منابع آگاه به خبرنگار اسب بخار گفته در هفته گذشته و با آغاز فروش فوری پرشیا خودرو برای ب ام و X۱، تنها در عرض سه ساعت چند ده دستگاه از این کراس اوور لوکس آلمانی به فروش رسید و جالب بود که اکثر خریداران این خودرو، از دلالان و فعالان بازار آزاد خودرو بوده‌اند. با اینکه در این طرح فروش، شرکت عرضه کننده بهای X۱ را افزایش داده بود که پیش بینی می‌شد تا استقبال آنچنان خوبی از جانب بازار صورت نپذیرد، اما مشاهده کردیم که این خودروها به سرعت تکمیل ظرفیت شدنددهند.
انتخابانتخاب17 ساعت قبل
فریدون مجلسی معتقد است که صادرات نفت ایران به صفر نخواهد رسید و تهران با استفاده از مسیرهای غیررسمی، نفت خود را خواهد فروخت. اما فرمانبردارى تقریبا همه کشورها از آمریکا موجب مى شود از ترس لطمه به منافع خود، از ایران نفت نخرند. مجلسی خاطرنشان کرد: با این حال، صادرات نفت ایران صفر نخواهد شد. ترکیه خارج از بانکدارى بین المللى از ایران نفت و گاز خواهد خرید و به اعتبار آن صادراتش را ادامه خواهد داد. راه دیگر دور زدن تحریم‌ها همین فروش ارزان و نسیه فروشى توسط واسطه هاى داخلى است که موجب ارزان فروشى و مفاسدى مى شود که قبلا آزموده‌ایم.
صدا و سیماصدا و سیما14 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری صداوسیما از سازمان حفظ نباتات؛ محمدرضا درگاهی امروز در سفر به استان هرمزگان از کانون ملخ صحرایی در منطقه شمیل شهرستان حاجی‌آباد بازدید کرد. وی در جریان این بازدید گفت: از بهمن ماه سال گذشته تاکنون، ​ بالغ بر ۸۵ ریزش ملخ صحرایی از شبه جزیره عربستان در سطح ۶ استان جنوبی کشور داشته‌ایم. درگاهی افزود: در حال حاضر ۲۰۵ هزار هکتار از سطوح استان‌های درگیر به آفت ملخ صحرایی بتدریج نیاز به مبارزه شیمیایی دارد که این امر با جدیت و بوسیله هواپیمای سمپاش و روش‌های زمینی در حال انجام بوده و تاکنون در سطح ۴۸ هزار هکتار عملیات مبارزه انجام شده است. وی ادامه داد: خوشبختانه با اقدامات به موقع همکاران در سازمان‌های جهادکشاورزی استان‌ها و دیگر دستگاه‌های مرتبط، تاکنون هیچگونه خسارت جدی به باغات و مزارع کشور وارد نشده است. درگاهی تاکید کرد: در صورت ادامه ریزش‌ها، پیش بینی می‌شود سطح مورد نیاز برای مبارزه به بیش از ۴۰۰ هزار هکتار افزایش یابد، اما با توجه به اتمام پیش‌بینی‌های لازم در این زمینه جای هیچ گونه نگرانی برای کشاورزان و مردم وجود ندارد و ان‌شاءالله این آفت به نحو شایسته کنترل و از بروز خسارت جلوگیری خواهد شد.

نظرها

اخبار بیشتر