زندگینامه امام زمان (عج) (از ولادت تا غیبت)
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. فردا نیوز
  4. فرهنگ

زندگینامه امام زمان (عج) (از ولادت تا غیبت)

فردا نیوزخبرگزاری فردا نیوز |
به دلیل وجود روایات یادشده، شیعیان، آن حضرت را با القاب مختلفی چون: حجّت، قائم، مهدی، خلف صالح، صاحب، صاحب الزّمان، صاحب الدار می نامیدند و در دوران غیبت کوتاه آن امام، ارادتمندان و دوستداران حضرتش با تعبیرهایی چون «ناحیه مقدسه» از ایشان یاد می کردند.

هنگامی که نرجس در روم بود، خواب‌های شگفت انگیزی دید. یک بار در خواب، پیامبر عزیز اسلام و عیسای مسیح (ع) را دید که او را به عقد ازدواج امام حسن عسکری (ع) در آوردند. وی در خواب دیگری، شگفتی‌های دیگری دید و به دعوت حضرت فاطمه زهرا (س) مسلمان شد. با این حال، اسلام خود را از خانواده و اطرافیان خویش پنهان می‌داشت تا آنگاه که میان مسلمانان و رومیان جنگ درگرفت و قیصر به همراه لشکرش روانه جبهه‌های جنگ شد.

معرفت دربارة حضرت صاحب الزمان (ع) را از سوانح احوال ایشان و اولین روز تولدشان آغاز می‌کنیم.۱. پیوند آسمانی

بنا بر مشهورترین اقوال، امام مهدی (ع)، دوازدهمین پیشوای شیعیان، در شب جمعه نیمه شعبان سال ۲۵۵ ق. در شهر سامرا دیده به جهان گشود.۱ بنا به گفته شیخ مفید (م۴۱۳ ق.)، پدرش، امام حسن عسکری (ع) جز او فرزندی نه پنهان و نه آشکار به جا نگذاشت و او را نیز پنهانی نگه داری فرمود.۲

مادر بزرگوار آن حضرت، بانویی شایسته به نام نرجس۳ بود که به نام‌های دیگری چون سوسن، ۴صیقل۵ یا صقیل و ملیکه۶ نیز نامیده شده است.۷ او دختر یوشعا، پسر قیصر روم و از نوادگان شمعون، یکی از حواریون مسیح (ع) بود که خداوند، او را به صورت معجزه آسایی برای همسری امام یازدهم برگزید.۸

هنگامی که نرجس در روم بود، خواب‌های شگفت انگیزی دید. یک بار در خواب، پیامبر عزیز اسلام و عیسای مسیح (ع) را دید که او را به عقد ازدواج امام حسن عسکری (ع) در آوردند. وی در خواب دیگری، شگفتی‌های دیگری دید و به دعوت حضرت فاطمه زهرا (س) مسلمان شد. با این حال، اسلام خود را از خانواده و اطرافیان خویش پنهان می‌داشت تا آنگاه که میان مسلمانان و رومیان جنگ درگرفت و قیصر به همراه لشکرش روانه جبهه‌های جنگ شد.

نرجس در خواب فرمان یافت به طور ناشناس همراه کنیزان و خدمت کاران به دنبال سپاهی برود که به مرز می‌روند. او چنین کرد و در مرز، برخی از جلوداران سپاه مسلمانان، آنان را اسیر ساختند و بی آنکه بدانند او از خانواده قیصر است، وی را همراه دیگر اسیران به بغداد بردند.

این واقعه در اواخر دوران امامت امام دهم، حضرت هادی (ع) روی داد.۹ کارگزار امام هادی (ع)، نامه‌ای را که امام به زبان رومی نوشته بود، به فرمان ایشان در بغداد به نرجس رساند. سپس او را از برده فروش خریداری کرد و به سامرا نزد امام هادی (ع) برد. امام آنچه را نرجس در خواب‌های خود دیده بود، به او یادآوری کرد و بشارت داد او همسر امام یازدهم و مادر فرزندی است که بر سراسر جهان چیره می‌شود و زمین را از عدل و داد پر می‌سازد. آنگاه امام هادی (ع)، نرجس را به خواهر خود، حکیمه سپرد که از بانوان بزرگوار خاندان امامت بود تا آداب اسلامی و احکام را به او بیاموزد. چندی بعد، نرجس به همسری امام حسن عسکری (ع) در آمد.۱۰۲. چگونگی میلاد

دشمنان اهل بیت (ع) و حاکمان ستم پیشه اموی و عباسی، بر اساس روایت هایی که از پیامبراکرم (ص) به آنها رسیده بود، از دیرباز می‌دانستند که شخصی به نام «مهدی» از خاندان پیامبر و دودمان امامان معصوم برمی خیزد و کاخ‌های ستم را نابود می‌سازد. از همین رو، پیوسته در کمین بودند چه زمانی، آخرین مولود از نسل امامان شیعه به دنیا خواهد آمد تا او را از بین ببرند.

از زمان امام محمد تقی (ع)، رفته رفته فشارها و سخت گیری‌ها بر خاندان پیامبر فزونی گرفت تا در زمان امام حسن عسکری (ع) به اوج خود رسید. آن حضرت در تمام دوران زندگی خویش در شهر سامرا زیر نظر بود و کوچک‌ترین رفت و آمد به خانه ایشان از نظر دستگاه خلافت، پنهان نمی‌ماند.

در چنین شرایطی، طبیعی است که میلاد آخرین حجت حق نمی‌تواند آشکار باشد. به همین دلیل، تا چند ساعت پیش از میلاد آن حضرت، نزدیک‌ترین خویشان امام حسن عسکری (ع) نیز خبر نداشتند که قرار است مولودی در خانه امام به دنیا بیاید و هیچ اثری از حاملگی در مادر آن بزرگوار دیده نمی‌شد.

روایتی که در این زمینه از حکیمه، دختر بزرگوار امام جواد (ع) و عمه امام حسن عسکری (ع) نقل شده، شنیدنی است. شیخ صدوق (م ۳۸۱ ق.) در کتاب کمال الدین این روایت را چنین گزارش می‌کند:

ابومحمد حسن بن علی (ع) به دنبال من فرستاد و فرمود: ای عمه! امشب روزه‌ات را با ما افطار کن؛ زیرا امشب شب نیمه شعبان است و خداوند در این شب، آن را که حجت او در زمین است، آشکار می‌سازد. پرسیدم: مادر او کیست؟ فرمود: نرجس. عرض کردم: خدا مرا فدای شما گرداند، به خدا سوگند، در او هیچ اثری از حاملگی نیست! فرمود: موضوع چنین است که می‌گویم. حکیمه خاتون ادامه می‌دهد: من [به خانه امام عسکری (ع)] در آمدم. پس از آنکه سلام کردم و نشستم، نرجس پیش من آمد و در حالی که کفش‌های مرا از پایم بیرون می‌آورد، گفت: ای بانوی من! چگونه شب کردی؟ گفتم: بلکه تو بانوی من و بانوی خاندان منی. سخن مرا انکار کرد و گفت: چه شده است عمه؟ به او گفتم: دختر جان! خداوند تبارک و تعالی در همین شب به تو فرزند پسری عطا می‌کند که سرور دنیا و آخرت خواهد بود. نرجس از حیا در جای خود نشست. وقتی از نماز عشا فارغ شدم و افطار کردم، به بستر رفتم و خوابیدم. در نیمه‌های شب برای نماز برخاستم و نمازم را تمام کردم، در حالی که هنوز نرجس خوابیده بود و اثری از زایمان در او نبود. تعقیب نماز را به جای آوردم و خوابیدم، ولی چند لحظه بعد، وحشت زده از خواب بیدار شدم. در این هنگام، نرجس هم برخاست و به نماز ایستاد.

حکیمه می‌گوید: در همین حال، شک و تردید به سراغ من آمد، ولی ناگهان ابومحمد [امام حسن عسکری] (ع) از همان جا که نشسته بود، ندا برآورد: ای عمه! شتاب مکن که آن امر نزدیک شده است. حکیمه ادامه می‌دهد: در حال خواندن سوره‌های «سجده» و «یس» بودم که نرجس با اضطراب از خواب بیدار شد. من با شتاب پیش او رفتم و گفتم: نام خدا بر تو باد، آیا چیزی احساس کردی؟ گفت: بله، عمه جان. به او گفتم: بر خودت مسلط باش و آرامشت را حفظ کن که این، همان است که به تو گفتم. حکیمه ادامه می‌دهد: دقایقی کوتاه خواب به سراغ من آمد و در همین زمان بود که حالت زایمان به نرجس دست داد و من به سبب حرکت نوزاد بیدار شدم. جامه را از روی او کنار زدم و دیدم که او اعضای سجده را به زمین گذاشته و در حال سجده است. او را در آغوش گرفتم و با تعجب دیدم که او کاملا پاکیزه است و از آثار ولادت چیزی بر او نمانده است. در این هنگام، ابومحمد [امام حسن عسکری] (ع) ندا برآورد که: ای عمه! پسرم را نزد من بیاور. نوزاد را به سوی او بردم. آن حضرت دستانش را زیر ران‌ها و کمر او قرارداد و پاهای او را بر سینه خود گذاشت. آنگاه زبانش را در دهان او کرد و دستانش را بر چشم‌ها و گوش‌ها و مفاصل او کشید. پس از آن گفت: پسرم! سخن بگو. آن نوزاد زبان گشود و گفت: شهادت می‌دهم که خدایی جز خدای یکتا نیست و هیچ شریکی برای او وجود ندارد و شهادت می‌دهم که محمد (ص)، فرستاده خداست. آنگاه بر امیر مؤمنان علی (ع) و دیگر امامان درود فرستاد تا به نام پدرش رسید ….۱۱

در خبری بخوانید: بهترین اخبار فرهنگی ادبی ایران و جهان

پس از تولد حضرت مهدی (ع)، امام حسن عسکری (ع) شمار بسیار محدودی از یاران نزدیک خود را از میلاد مهدی موعود آگاه کرد. تعداد دیگری از یاران آن حضرت نیز موفق به دیدار آن مولود خجسته شدند.۱۲۳. نام، کنیه و القاب

نام و کنیه امام عصر (ع) همان نام و کنیه پیامبر اکرم (ص) است. در برخی روایات آمده است:

تا زمانی که خداوند، زمین را به ظهور او و استقرار دولتش زینت نبخشیده است، بر کسی روا نیست که نام و کنیه آن حضرت را بر زبان جاری سازد.۱۳

بر همین اساس، عده‌ای از فقیهان، قائل به حرمت نام بردن از آن حضرت به نام واقعی اش شده و عده‌ای دیگر نیز این امر را مکروه دانسته‌اند. بیشتر فقیهان، نهی از نام بردن حضرت را خاص زمان غیبت صغرا و شرایطی شمرده‌اند که بیم خطر جانی برای آن حضرت وجود داشت.۱۴

به دلیل وجود روایات یادشده، شیعیان، آن حضرت را با القاب مختلفی چون: حجت، قائم، مهدی، خلف صالح، صاحب، صاحب الزمان، صاحب الدار می‌نامیدند و در دوران غیبت کوتاه آن امام، ارادتمندان و دوستداران حضرتش با تعبیرهایی چون «ناحیه مقدسه» از ایشان یاد می‌کردند.۱۵۴. غیبت صغرا

امام حسن عسکری (ع) درهشتم ربیع الاول سال ۲۶۰ ق؛ یعنی در زمانی که حضرت مهدی (ع) پنج سال بیشتر نداشت، به دست معتمد، خلیفه عباسی به شهادت رسید و امام عصر (ع) بر پیکر پدر بزرگوار خویش نماز گزارد.۱۶

با شهادت امام حسن عسکری (ع)، دوران امامت امام عصر (ع) آغاز شد. بنا به گفته بسیاری از صاحب نظران، دوران غیبت کوتاه مدت آن امام که از آن به «غیبت صغرا» تعبیر می‌شود، از همین زمان؛ یعنی سال ۲۶۰ ق آغاز گردید. برخی از اهل تحقیق برآنند که غیبت صغرا از همان زمان تولد حضرت؛ یعنی سال ۲۵۵ ه. ق آغاز شده است.۱۷

دوران غیبت صغرا تا سال ۳۲۹ ه. ق ادامه داشت که بدین ترتیب، بنا بر دیدگاه اول، طول این دوران، ۶۹ سال و بنا بر دیدگاه دوم، طول این دوران ۷۴ سال خواهد بود.۵. غیبت کبرا

از سال ۳۲۹ ه. ق به بعد، دوران دیگری از حیات امام عصر (ع) آغاز می‌شود که از آن به «غیبت کبرا» تعبیر می‌کنیم. این دوران همچنان ادامه دارد تا روزی که به خواست خدا، ابرهای غیبت به کناری رود و جهان از خورشید فروزان ولایت بهره مند شود.

در مورد دلیل تقسیم بندی این دو دوران باید گفت در دوران غیبت صغرا، حضرت ولی عصر (ع) از طریق کسانی که به آنها «نواب خاص» گفته می‌شد، با مردم در ارتباط بود و به وسیله نامه هایی که به «توقیع» ۱۸مشهور است، پرسش‌های شیعیان را پاسخ می‌گفت. در دوران غیبت کبرا این نوع ارتباط قطع شده است و مردم برای دریافت پاسخ پرسش‌های دینی خود تنها می‌توانند به «نواب عام» امام عصر که همان فقیهان وارسته هستند، مراجعه کنند.۶. نواب خاص امام عصر

در طول دوران ۶۹ ساله یا ۷۴ ساله غیبت صغرا، چهار تن از بزرگان شیعه عهده دار مقام نیابت یا سفارت خاص امام عصر (ع) بودند که نام آنها بدین قرار است:

۱. ابوعمرو عثمان بن سعید عمری (م ۲۶۵ ق)؛

۲. ابوجعفر محمد بن عثمان بن سعید عمری) م ۳۰۵/ ۳۰۴ ق)؛

۳. ابوالقاسم حسین بن روح نوبختی (م ۳۲۶ ق)؛

۴. ابوالحسن علی بن محمد سمری (م ۳۲۹ ق).پی نوشت‌ها:

۱. ر. ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۵۱۴؛ محمد بن محمد بن نعمان مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ۲، ص ۳۳۹؛ فضل بن حسن طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۲، ص ۲۱۴؛ محمد بن علی بن حسین صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، صص ۴۳۲ و ۴۳۳.

۲. الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ۲، ص ۳۳۹.

۳. نرجس «، نام گلی از رده تک لپه ای‌ها و سردسته گیاهان تیره نرگسی است که گل هایش منفرد و در انتهای ساقه قرار دارد (محمد معین، فرهنگ معین، ج ۴، ص۴۷۰۲).

۴. سوسن، نام گلی فصلی و درشت به رنگ‌های مختلف است. اصل این گل از اروپا و ژاپن و امریکای شمالی و هیمالیاست. همان، ص ۱۹۵۴.

۵. صیقل، هر شی ء نورانی، صیقلی و جلا داده شده را می‌گویند. بنا به گفته شیخ صدوق و شیخ طوسی، پس از آنکه حضرت نرجس خاتون به ولی عصر (ع) حامله شد، او را صیقل نام نهادند. (ر. ک: کمال الدین و تمام النعمة، ص ۴۳۲؛ محمد بن حسن طوسی، کتاب الغیبة، ص ۲۴۱).

۶. ملیکه، به معنای ملکه و شهبانوست.

۷. ر. ک: کمال الدین و تمام النعمة، باب ۴۲، ص ۴۳۲، ح ۱۲.

۸. ر. ک: همان، باب ۴۱، صص ۴۲۳ ۴۱۷؛ کتاب الغیبة، صص ۱۲۸ ۱۲۴؛ بحارالأنوار، ج ۵۱، صص۱۱ ۶.

۹. در کتاب تاریخ العرب و الروم آمده است در سال ۲۴۷ ه. ق جنگ هایی بین مسلمانان و رومیان در گرفت و غنایم بسیاری به چنگ مسلمانان افتاد. در سال ۲۴۸ ه. ق نیز «بلکاجور»، سردار مسلمانان با رومیان جنگید و در آن بسیاری از اشراف روم اسیر شدند. (ر. ک: نازیلیف، تاریخ العرب و الروم، ترجمه: محمد عبدالهادی شعیره، ص ۲۲۵). ابن اثیر نیز در حوادت سال ۲۴۹ ه. ق می‌نویسد: «جنگی میان مسلمانان به سرکردگی عمربن عبدالله اقطع و جعفر بن علی صائقه با قوای روم که شخص قیصر نیز در آن جنگ شرکت داشت، روی داد.» به نقل از: هیئت تحریریه مؤسسه در راه حق، پیشوای دوازدهم، حضرت امام حجت بن الحسن المهدی (ع)، صص۲۶ و ۲۷.

۱۰. پیشوای دوازدهم، حضرت امام حجت بن الحسن المهدی (ع)، صص ۲۶ و ۲۷.

۱۱. کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۲۴، ح ۱؛ بحارالأنوار، ج۵۱، صص۲ و ۳، ح ۳.

۱۲. در ادامه همین کتاب در این باره بیشتر سخن خواهیم گفت.

۱۳. إعلام الوری و بأعلام الهدی، ج ۲، ص ۲۱۳.

۱۴. ر. ک: سید محسن امین، سیره معصومان، ترجمه: علی حجتی کرمانی، ج ۶، صص ۲۶۳ ۲۶۱.

۱۵. ر. ک: إعلام الوری بأعلام الهدی، ج ۲، ص ۲۱۳.

۱۶. ر. ک: سیره معصومان، ص ۲۵۹.

۱۷. همان، ص ۲۷۲.

۱۸. توقیع در لغت به معنای نشان گذاشتن، امضا کردن حاکم بر نامه و فرمان، جواب مختصر که کاتب در نوشته به پرسش‌ها می‌دهد، دست خط فرمانروا و نوشتن عبارتی ذیل مراسله آمده است. در اصطلاح علم حدیث، به معنای پاسخ پرسش‌ها یا اطلاعیه هایی است که به صورت کتبی از طرف امام برای آگاهی شیعیان فرستاده شده است. چنان که توقیعاتی از حضرت امام علی النقی و امام حسن عسکری علیهما السلام نقل شده است. معمولا توقیع به نامه‌های حضرت حجت بن الحسن امام زمان (ع)، گفته می‌شود که به وسیله چهار تن نایبان خاص ایشان در زمان غیبت صغرا به دست شیعیان می‌رسیده است. (ر. ک: محمدمهدی رکنی، نشانی از امام غایب (ع)، بازنگری و تحلیل توقیعات، صص ۳ و ۴.

حوزه به نقل از مجله موعود

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

سیاست‌های جمعیتی از دیروز تا امروز

صدا و سیماصدا و سیما22 ساعت قبل

فیلم | حیرت داوران عصر جدید از حرکات پسر ژله‌ای

خبرآنلاینخبرآنلاین5 ساعت قبل
صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل
لشکریان معاویه و منافقان با شایعه مقتول او، روحیه سپاهیان امام حسن (ع) را ضعیف نمودند. عده‌ای از کارگزاران معاویه که به (مدائن) آمدند و با امام حسن (ع) ملاقات کردند، نیز زمزمه پذیرش صلح را بوسیله امام (ع) در بین مردم شایع کردند. و نیز سب و لعن بر علی (ع) را موقوف دارد و ضرر و زیانی به هیچ فرد مسلمانی نرساند. بر این پیمان، خدا و رسول خدا (ص) و عده زیادی را شاهد گرفتند. معاویه به کوفه آمد تا قرارداد صلح در حضور امام حسن (ع) اجرا شود و مسلمانان در جریان امر قرار گیرند.

اتفاق ناگوار برای دوچرخه‌سوار در «عصر جدید»

برترین‌هابرترین‌ها18 ساعت قبل
صدا و سیماصدا و سیما6 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی مرکز مدیریت راهبردی افتای ریاست جمهوری، این مرکز در نظر دارد، در راستای تحقق نامگذاری امسال مقام معظم رهبری در جهت رونق تولید، اطلاعات محصولات فاوایی داخلی (اعم از محصولات سخت افزاری، نرم‌افزاری، سیستم‌های عامل‌ و میان‌افزارهای مورد استفاده در حوزه‌های سازمانی، افتایی و صنعتی) را که قابل رقابت و بکارگیری به جای محصولات خارجی هستند، جمع آوری کند. مرکز افتا پس از دریافت و بررسی اطلاعات محصولات داخلی فاوایی، سازمان‌ها و دستگاه‌های زیرساختی کشور را به بکارگیری این محصولات به جای محصولات مشابه خارجی تشویق و ملزم خواهد کرد. مرکز مدیریت راهبردی افتای ریاست جمهوری از همه تولیدکنندگانی که دارای محصولات افتایی و فاوایی برتر و یا مشابه محصولات خارجی هستند، دعوت کرده است با مراجعه به پایگاه اینترنتی این مرکز به نشانی http: //www. afta. gov. ir نسبت به تکمیل «فرم مشخصات محصول فاوایی قابل رقابت با محصولات خارجی» اقدام کنند.
صدا و سیماصدا و سیما6 ساعت قبل
مهدی شادنوش در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما افزود: در ارائه خدمات به بیماران انسولین هیچ تغییری اتفاق نیافتاده و برای ارائه انسولین با دفترچه بیمه هیچ محدودیت سنی یا محدودیت گروهی وجود ندارد و همه خدمات طبق روال گذشته عرضه می‌شود. وی گفت: بنا بود تا هر شش ماه یک بار پرونده بیماران نیازمند به انسولین توسط فوق تخصص غدد یا متخصص داخلی بازبینی شود و در صورت نیاز تمدید شود که ما اکنون از این موضوع هم صرف نظر کرده و تغییری در ارائه خدمات نداده‌ایم. رئیس مرکز پیوند و امور بیماری‌های وزارت بهداشت افزود: اگر داروخانه‌ها انسولین را کمتر از ۷ قلم ارائه می‌کنند باید پیگیری شود و میزان مورد نیاز به دست بیماران برسد. شادنوش گفت: تا سال آینده خط تولید انسولین داخلی در کشور راه اندازی می‌شود که با این اتفاق دیگر هیچ مشکلی برای تأمین این دارو نخواهیم داشت.

نظرها

اخبار بیشتر