شاهنامه زبان فارسی را استوارتر کرد
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. همشهری
  4. فرهنگ
شاهنامه زبان فارسی را استوارتر کرد

شاهنامه زبان فارسی را استوارتر کرد

همشهریخبرگزاری همشهری |
مریم سمائی : اسم فردوسی که می‌آید زبان فارسی جان می‌گیرد.همیشه نام این شاعر تداعی‌کننده زنده شدن زبان فارسی است.

بی‌شک اگر فردوسی شاهنامه را به زبان پاک و ناب فارسی نمی‌سرود این زبان به یغما می‌رفت و هیچ‌گاه از دوران افول خود بیرون نمی‌آمد. در دوره‌ای از تاریخ مردم در هر گوشه‌ای از کشور به گویش‌های محلی خودشان صحبت می‌کردند و فارسی، زبان رسمی کشور نبود.

شاهنامه زبان فارسی را استوارتر کرد - 1

فریدون جنیدی- اسطوره‌شناس، کارشناس زبان‌های باستانی و شاهنامه‌پژوه- در این‌باره به درنگ می‌گوید: «در ایران پس از اسلام همه نظر بر این داشتند که فرهنگ خودشان را معرفی کنند اما بلندترین بانگ از خراسان بلند شد و آن صدای فردوسی در شاهنامه‌اش بود. بی‌شک شنیدن این بانگ بلند از سوی مردمی که هزاران سال با اندیشه‌های بلند و فرهنگ کهن و بسیار گسترده زندگی کرده باشند عجیب نیست. زبان فارسی گسترده‌ترین، کامل‌ترین، بهترین و زیباترین زبان جهان است.

زبان فارسی تنها زبانی است که وابسته به زبان پهلوی، اشکانی و ساسانی است و ریشه در زبان اوستایی دارد که کهن‌ترین زبان آریایی است. در دنیا هیچ زبانی نداریم که چنین ریشه گسترده‌ای در اعماق سده‌ها و هزاره‌ها داشته باشد، بنابراین این ریشه که از جان و روان نیاکان ما بهره می‌گیرد همیشه پایدار است و فردوسی این زبان را استوارتر کرده است. در زبان اوستایی کلمه پی‌تره به معنی پایدارنده و نگهدارنده داریم که در زبان پهلوی به پی‌تر تبدیل شده و در فارسی به پدر تبدیل شده است.

هم‌اکنون در خراسان به پدر پی‌یر گفته می‌شود و در زبان گیلانی پر است. اگر نگاهی به زبان‌های دیگر جهان بیندازیم می‌بینیم که کلمه پدر را از پی‌تره اوستایی گرفته‌اند. فرانسوی‌ها به پدر، پر می‌گویند و ریشه کلمه فادر انگلیسی هم همان پی‌تره اوستایی است». این استاد زبان‌شناسی معتقد است که هیچ زبانی در جهان نیست که در کارزار جهانی بتواند روبه‌روی زبان فارسی بایستد؛ «به‌نظر من هیچ‌کس در هزار سال توجه به ویژگی‌های عمیق شاهنامه نکرده است چون هیچ‌کدام از کسانی که شاهنامه می‌خوانند زبان پهلوی و اوستا را نمی‌دانند. اگر بدانند آن وقت می‌فهمند که شاهنامه چه شاهکار عجیبی است:

ببالید کوه، آب‌ها بر دمید / سررستمی سوی بالا کشید

این بیت می‌گوید فشارهایی که زمین با خودش آورد کوه‌ها را بلند کرد و حرکت داد و بر اثر این فشارها آب‌هایی که در اندرون زمین بود جاری شد و دریاها را تشکیل داد. کدام کتاب در جهان است که بلند شدن کوه‌ها و جاری شدن آب‌ها و رویش گیاهان را در یک بیت گفته باشد. این عظمت شاهنامه است. اما بسیاری از کسانی که شاهنامه خواندند این ظرایف را نمی‌دانستند، چون این امر ۵۰میلیون سال پیش اتفاق افتاده و در شاهنامه بیان شده است.»

این شاهنامه‌پژوه در ادامه به آفاتی که زبان فارسی را تهدید می‌کند اشاره می‌کند؛ «رویکرد جوانان در زمان فردوسی به سمت زبان عربی بود و الان جوانان به سمت زبان‌های دیگری متمایل شده‌اند. این امر به زبان فارسی آسیب می‌زند. مطالعه نکردن یا کم مطالعه‌کردن شاهنامه و دیگر آثار ناب فارسی به‌دلیل اهمال دستگاه‌های آموزشی است. بی‌گمان فردوسی از ما دور نیست، این نسل ماست که از فردوسی دور شده است.»

در خبری بخوانید: اخبار فرهنگی هنری جهان

جنیدی که سال‌هاست بنیاد نیشابور را راه‌اندازی کرده و هر شنبه راس ساعت ۵/۵ در کنار هتل لاله تهران شاهنامه‌خوانی دارد، ادامه می‌دهد: «تمام سعی‌ام را کردم که داستان‌های شاهنامه را به‌طور جداگانه منتشر کنم تا به‌دست همه فرزندان ایران برسد. این کار بعد از ۱۸سال تمام شد اما به‌دست همه فرزندان ایران نرسید چرا که آموزش و پرورش باید انتشار آن را به‌عهده می‌گرفت. به هر حال گام‌ها برداشته شده و من امیدوارم که در آینده‌ای نزدیک بالاخره فرزندان ما با شاهکار شاهنامه آشنا شوند».چیستی ایران در گرو شاهنامه

شاهنامه زبان فارسی را استوارتر کرد - 11

میرجلال‌الدین کزازی نامی شناخته شده در ادب فارسی است که او را با شاهنامه‌پژوهی و علاقه به ادب کهن پارسی می‌شناسند. او که به پارسی سخن گفتن و به گفته خودش پیراسته و پالوده گفتن شهره است درباره نقش شاهنامه در حفظ زبان فارسی به درنگ می‌گوید: «این پرسشی نیست که بتوان بدان پاسخ کوتاه داد زیرا که از دیدگاه‌های گوناگون پاسخ‌هایی چند این پرسش را برازنده و بایسته خواهد کرد. اما اگر بخواهم پاسخ را بر ۲بنیاد استوار بدارم یکی فردوسی و دیگری زبان پارسی است.

بی‌گمان هر سخنور دیگری به سرودن داستان ایران در شاهنامه می‌پرداخت، شاهنامه آنچه هست نمی‌توانست بود. شاهنامه شاهکاری شگرف در ادب ایران و جهان است که دامنه کارکرد آن بسیار فراخ‌تر و فزون‌تر از هر شاهکار دیگر ادبی است. شاهنامه اگرچه شاهکاری ادبی است اما در همان هنگام شاهکاری است روزگارآفرین، منش‌پرور که چیستی ایران و خویشتن‌شناسی ایرانی در ایران پس از اسلام، در گرو آن است.

از دیگر سوی زبان پارسی نیز کارکردی ناگریز و بنیادین در شاهنامه دارد. اگر فردوسی شاهنامه را در زبان یا گویش دیگر ایرانی می‌سرود، شاهنامه آنچه هست نمی‌توانست بود زیرا شاهنامه زبانی است که در سرشت و ساختار در میان زبان‌های زنده جهان بسیار پیشرفته و پویاست. من دانشورانه به استواری بر آنم و می‌گویم که زبان پارسی از دید زبان‌شناسی ساختاری، ناب‌ترین زبان است. دیگر زبان‌های جهان اگر در پویه پایدار خود بپایند سرانجام به ساختارهایی خواهند رسید که زبان پارسی به آنها رسیده است؛ ساختارهایی از گونه ساختار آوایی و ساختار نحوی». کد خبر ۴۴۰۵۵۹

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

قلبم درد گرفت؛ حسین علیزاده و مسعود کیمیایی را نمی‌شناسند!

عصر ایرانعصر ایران23 ساعت قبل
در بخشی از برنامه عکس‌هایی از شخصیت‌های معروف کشورمان چون هادی ساعی (تکواندوکار)، بهنام محمودی (والیبالیست) را در مونیتوری بزرگ به این زوج نشان داده و نظرشان را راجع به آنها می‌گفتند، ۲ عکس دیگر هم نشان داده شد که نشناختند حسین علیزاده (آهنگساز، نوازنده و موسیقیدان) و مسعود کیمیایی (نویسنده و کارگردان). این نوشتار به هیچ عنوان در مواخذه یا شماتت این زوج ورزشکار نیست، که احتمالا به دلیل درگیری در مسابقات و تمرینات ورزشی (در سطح تیم ملی) فرصت آشنایی با چهره‌های شاخص فرهنگی نداشته‌اند، ولی به مدیران و مسئولان فرهنگی و هنری کشور باید گفت که کلاه‌تان را بالاتر بگذارید که ۲ جوان دهه شصتی و هفتادی کشور حسین علیزاده و مسعود کیمیایی را نمی‌شناسند! هیچ گلایه‌ای از حضور این هنرمندان هم نداریم اما اگر معادل ۱۰ درصد این مهمانان را به هنرمندان تاثیر گذار و ماندگار این مرز و بوم اختصاص می‌دادیم قطعا با چنین اتفاقاتی مواجه نمی‌شدیم. در این جهان امروز که انفجار ارتباطات و سلطه شبکه‌های اجتماعی بر زندگی همه ما سایه افکنده است، اگر تمهید و تغییری در حد اتفاقات کلان کشور اتخاذ نشود به سرعت هر آنچه که داریم و نداریم از یادها خواهند رفت. مسئولین و مدیران، حتی پدر و مادران این تلنگر را جدی بگیرید والا به سرعتی فراتر از انتظارمان از یاد خواهد رفت که این کشور فرهنگ و هنری هم داشته است.
مهرمهر23 ساعت قبل
وی افزود: اگر به این سرمایه‌ها توجه نشده و در جای خود به کار گرفته نشود، انسان ستمگر و ناسپاس می‌شود. نماینده ولی فقیه در استان رکود و توقف را ممنوع دانست و تاکید کرد: با وجود داشته‌ها و این همه پیشرفت، نباید در کشور توقف کنیم و نباید فکر راکد داشته باشیم، بلکه باید با تحصیل، تجربه و مشورت، فکر را رشد دهیم. این استاد حوزه علمیه اذعان داشت: نباید سرمایه راکد در کشور داشته باشیم، نباید علم را راکد نگهداریم بلکه باید به دیگران منتقل کنیم و حتی بعد از رسیدن به کمال نباید قانع بود. حجت الاسلام والمسلمین آل هاشم گفت: باید از مرزهای علمی عبور کرده و با شتاب پیش برویم، این پیشرفت نباید تنها در یکی ۲ شاخه باشد بلکه باید در همه صنایع و معادن و رشته‌ها، حاصل شود تا بتوانیم در همه امور پیشرفت داشته باشیم. وی در پایان ابراز داشت: جوانان ایران اسلامی باید برای رسیدن به قله‌های پیشرفت در گام دوم انقلاب اسلامی، تمام همت خود را به کار بگیرند.
مهرمهر4 ساعت قبل
‌به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سی ان ان، طبق گزارش جدید شرکت فیس بوک، این شبکه اجتماعی حدود ۲٫۲ میلیارد حساب کاربری جعلی را از ژانویه تا مارس ۲۰۱۹ میلادی حذف کرده است. حال آنکه فیس بوک در سه ماهه قبل ۱٫۲ میلیارد حساب کاربری جعلی حذف کرده بود. نکته جالب دیگر آنکه رقم حساب‌های کاربری جعلی حذف شده در سه ماهه نخست٢٠١٩ میلادی فقط اندکی با ۲٫۳۸ میلیون کاربر ماهانه فعال فیس بوک در سراسر جهان تفاوت دارد. آلکس شولتز معاون بخش تحلیل فیس بوک دلیل افزایش قابل توجه حساب‌های جعلی را توضیح داد. به هرحال این آمار جدید در سومین گزارش Community Standards Enforcement فیس بوک منتشر شده است.
ایسناایسنا4 ساعت قبل
عکس‌های منتشر شده از فضانوردان معمولا تصاویر رسمی از آن‌هاست؛ اما آموزش فضانوردان، همیشه این‌گونه نیست و لحظه‌هایی در وضعیت‌های خاص قرار می‌گیرند که رسمی نیستند و کمتر عکسی از آنها در این موقعیت‌ها منتشر می‌شود. به گزارش ایسنا، همه ما عادت کرده‌ایم که فضانوردان را ضمن تمرین‌های قبل از سفر، در لباس فضایی و یا در مراکز آموزشی و یا شبیه‌ساز سفینه‌های فضایی، ایستگاه‌های فضایی و مشابه آنها ببینیم. عکس‌هایی که می‌بینید صحنه‌هایی است از آموزش فضانوردان که کمتر دیده شده: در سه تصویر اول «گریسام» و «یانگ»، فضانوردان جمینی -۳ در حال صحبت درباره مأموریت شأن با کارشناسان ناسا هستند؛ البته در حالتی خاص! در عکس بعدی استراحت «چارلز کنراد» بعد از یک تمرین با همکارانش در مورد عملیاتی که باید در پرواز فضایی داشته باشند؛ صحبت می‌کند، البته در وضعیتی غیررسمی! نخستین گروه‌های فضانوردان، از خلبانان طراز اول به حساب می‌آمدند؛ اما همین افراد هم برای سفر به فضا مجبور بودند تن به تمرین‌هایی بدهند که ظاهرا برای خلبان‌هایی در آن سطح خنده دار به نظر برسد.
عصر ایرانعصر ایران15 ساعت قبل
مداحان کم سواد و بی سواد یا بی توجه به گستره مخاطبان همین اند و از آنها انتظاری نیست. هر قدر صدای نخبگان را از تلویزیون کمتر بشنویم ناگزیریم سیمای این گونه مداحان را ببینیم. عذرخواهی تلویزیون را هنگامی می‌توان باور کرد که این قدر به بی سوادان میدان ندهد. در رسانه‌ای است که فرهنگ را همان ایدیولوژی می‌داند و ایدیولوژی را هم قرائتی خاص و تنگ. تا درهاشان براین پاشنه می‌چرخد هم از این اتفاق‌ها رخ می‌دهد و هم باز باید عذرخواهی کنند.

نظرها

اخبار بیشتر