پاشنه آشیل عملیات بازار باز
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. ایبنا
  4. اقتصادی
پاشنه آشیل عملیات بازار باز

پاشنه آشیل عملیات بازار باز

ایبناخبرگزاری ایبنا |
با توجه به شرایط موجود، موفقیت و اثربخشی عملیات بازار باز در گروی تضمین پایداری مالی دولت و تسریع در انجام اصلاحات در نظام بانکی است.

طی سال‌های گذشته، رویکرد بانک مرکزی مبتنی بر سیاست پولی مقداری بوده به طوری‌که بانک مرکزی تلاش کرده است رشد نقدینگی را به طور مستقیم و از طریق مدیریت پایه پولی کنترل کند. این در حالی است که طی دهه‌های اخیر، رویکرد بانک‌های مرکزی دنیا از کنترل مقداری و مستقیم نقدینگی به رویکرد قیمتی و از طریق سیاست‌گذاری بر نرخ سود در بازار بین بانکی تغییر کرده است. بانک‌های مرکزی از طریق عملیات بازار باز (OMO) در بازار بین‌بانکی و هدف‌گذاری نرخ سود بر اساس تورم هدف، به طور غیرمستقیم رشد نقدینگی را کنترل کرده‌اند. افزایش نرخ سود در بازار بین‌بانکی از طریق محدود کردن اعطای تسهیلات و خلق سپرده‌ها موجب کاهش رشد نقدینگی می‌شود و بالعکس، کاهش نرخ سود در این بازار با افزایش اعطای تسهیلات و ایجاد سپرده‌ها موجب افزایش رشد نقدینگی می‌شود. لذا در صورتی که بانک مرکزی بتواند نرخ سود را در بازار با هدف کنترل نقدینگی مدیریت نماید، می‌تواند در بلندمدت ثبات قیمت‌ها را تضمین کند.

با توجه به اینکه نرخ‌های سود در بازار به طور کلی در یک جهت حرکت می‌کنند، بانک مرکزی می‌تواند از طریق اثرگذاری بر نرخ سود در بازار بین‌بانکی بر دیگر نرخ‌های سود در بازارهای مالی تاثیر گذارد. بنابراین با اجرای عملیات بازار باز، نیاز به تعیین دستوری نرخ‌های سود در شبکه بانکی برطرف می‌شود. به علاوه بانک مرکزی برای اجرای عملیات بازار باز و در اختیار قرار دادن منابع، از بانک‌ها تقاضای وثایق با نقدشوندگی بالا می‌کند. با این حال اجرای عملیات بازار باز در شرایط جاری ذیل ابزارهای متعارف با ملاحظاتی روبروست که در ادامه به آنها اشاره می‌شود:

الف- اوراق بهادارسازی بدهی‌های دولت

دولت برای آنکه بتواند مشکلات نقدینگی بانک‌ها را برطرف کند نیازمند تعریف جریان نقدی برای این اوراق است. به ویژه آنکه اگر سررسید اوراق بلندمدت (سه ساله یا بیشتر) باشد. تعریف جریان نقدی برای این اوراق به معنای هزینه برای دولت است. با توجه به شرایط جاری بودجه‌ای دولت به نظر می‌رسد بدون تعریف منابع مالی مشخص امکان آنکه دولت بتواند از عهده بازپرداخت این هزینه‌ها برآید وجود ندارد. لذا در این صورت تامین این منابع برای ایجاد جریان نقدی باید از طریق پایه پولی صورت گیرد.

در صورتی‌که ابعاد اوراق ‌بهادارسازی بدهی‌های دولت ۱۰۰ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شود و نرخ سود اوراق به صورت سالانه ۲۰ درصد باشد، این امر به معنای لزوم تامین منابع مالی به میزان ۲۰ هزار میلیارد تومان سالانه خواهد بود که عددی قابل توجه نسبت به ابعاد پایه پولی خواهد بود. لازم به ذکر است در صورتی که عدم توانایی دولت برای ایفای تعهدات مالی خود در خصوص اوراق به سیگنالی عمومی تبدیل شود، فرآیند فروش اوراق دولتی توسط بانک مرکزی و جمع‌آوری نقدینگی نیز با دشواری مواجه خواهد شد و لذا اثرگذاری سیاست پولی از طریق فروش اوراق محدود می‌شود. از این رو ابعاد اوراق‌ بهادارسازی و چگونگی تامین مالی آن باید با توجه به چارچوب پایداری بدهی‌های دولت و وضعیت نقدینگی سنجیده و ارزیابی شود.

در خبری بخوانید: بروز ترین اخبار اقتصادی و بازرگانی از سراسر وب

ب- شرایط نظام بانکی

انجام عملیات بازار باز توسط بانک مرکزی مستلزم آن است که فرآیند اصلاح در نظام بانکی به صورت همزمان آغاز شود. چرا که بخشی از بانک‌ها دارایی‌های لازم برای توثیق را ندارند و لذا بانک مرکزی باید به ناچار سهام‌دار این بانک‌ها شود. این شرایط و سهام‌دار شدن بانک مرکزی در این بانک‌ها ممکن است منجر به بروز کژمنشی شده و بانک‌ها به سمت استقراض بیشتر از بانک مرکزی سوق داده شوند. لذا باید ترازنامه بانک‌های بد بسته شده و فرآیند تسویه و انحلال آنها آغاز شود یا حداقل از بروز کژمنشی جلوگیری کرده و بانک طی مدت زمان مشخص با اجرای فرآیندهای اصلاحی مانع از افزایش بدهی به بانک مرکزی شود. از سوی دیگر، فرآیند اضافه برداشت که آخرین راهکار بانک‌ها برای پوشش کسری در ترازنامه است در صورتی که متوقف نشود می‌تواند به تدریج از طریق بزرگ‌تر شدن ابعاد ناترازی تشدید شود و همین امر فرآیند اصلاح بانک‌ها را دشوار کند. در واقع در صورتی‌که بانک چشم‌اندازی از بهبود فعالیت خود نداشته باشد، ممکن است به سمت بزرگ‌تر شدن برای جلوگیری از ورشکست شدن (Too Big to Fail) حرکت کند.

جمع‌بندی

انجام عملیات بازار باز توسط بانک مرکزی ذیل اوراق ‌بهادارسازی بدهی‌های دولت باید با توجه به شرایط مالی دولت برای پرداخت جریان نقدی اوراق صورت پذیرد. بدون چنین تحلیلی از وضعیت پایداری بدهی‌های دولت ممکن است تامین این جریان نقدی از طریق پایه پولی صورت گیرد که با توجه به ابعاد اوراق ‌بهادارسازی بدهی‌های دولت می‌تواند اثری معنادار بر پایه پولی داشته باشد. به علاوه با توجه به شرایط موجود نظام بانکی، انجام عملیات بازار باز و اوراق‌ بهادارسازی بدهی‌های دولت باید با انجام اصلاحات در نظام بانکی همراه شود. بدون انجام اصلاحات در نظام بانکی به معنای تسویه و انحلال بانک‌های بد امکان بروز کژمنشی و بزرگ‌تر شدن آنها وجود دارد. از این‌رو به نظر می‌رسد فرآیند اجرای عملیات بازار باز ذیل ابزارهای متعارف با ملاحظاتی همراه است و لذا بانک مرکزی برای اجرای این سیاست و هم‌چنین کنترل شرایط نظام بانکی نیازمند به کارگیری ابزارهای جدید است.

فرهاد خانمیرزایی، صاحب‌نظر اقتصادی

منبع: ایبِنا

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

نقش پترو پالایشگاه‌ها در آینده صنعت نفت ایران

صدا و سیماصدا و سیما3 ساعت قبل
این فعال صنعت نفت معتقد است احداث پترو پالایشگاه‌ها می‌تواند سود حاصل از پالایش نفت را تا دو برابر افزایش دهد و این حاشیه سود فراوری نفت عامل مهمی است که توجه به پترو پالایشگاه‌ها را ضروری می‌سازد. درهمین رابطه سعید ساویز کارشناس حوزه نفت و انرژی معتقد است تقاضا برای نفت خام در جهان رو به کاهش است و تا چند سال آینده نفت خام بازاری نخواهد داشت. از دیگر سو تاسیس پترو پالایشگاه‌ها و تنوع بخشی به محصولات و فرآورده‌های نفتی و پتروشیمیایی می‌تواند نقش مهمی در مقابله با تحریم‌های نفتی و مقاوم سازی صنعت نفت ایران ایفاکند. برای این مشکل نیز دولت می‌تواند با فروش اوراق مشارکت و جذب سرمایه‌های سرگردان، منابع مالی مورد نیازبرای احداث پترو پالایشگاه‌ها را تامین کند. اما ضروری است در احدث پترو پالایشگاه‌ها و توسعه صنعت پالایشی کشور، به تمامی ابعاد موضوع توجه شود.
صدا و سیماصدا و سیما3 ساعت قبل
در این نمایشگاه بیش از ۱۲۰ شرکت داخلی و خارجی از جمهوری اسلامی ایران و دیگر کشورها از جمله ایتالیا، چین و ترکیه حضور و مشارکت دارند. این گردهمایی صنعتی در چهار بخش اصلی اکتشاف، استخراج، فرآوری و صادرات برگزار می‌شود و در آن کارخانجات سنگبری، معادن سنگ، سازندگان ماشین آلات معدن و حفاری و فرآوری سنگ، تولید کنندگان ابزارآلات فرآوری معدن و صادرکنندگان و وارد کنندگان با یکدیگر به رقابت خواهند پرداخت. برگزاری همایش بین المللی سنگ با شرکت روسای انجمن سنگ کشورهای ایتالیا، و ترکیه، برگزاری سمینار معماری با حضور مطرح‌ترین معماران کشور و دانشجویان معماری و اجرای معماری پارامتریک در زمان برگزاری نمایشگاه توسط دانشجویان معماری با نظارت اساتید دانشگاه در محل نمایشگاه و انتخاب غرفه برتر توسط اساتید معماری و طراحی داخلی؛ از جمله برنامه‌های جانبی یازدهمین نمایشگاه بین المللی سنگ‌، معدن، ماشین‌آلات و تجهیزات است. صادرات سنگ خام و سنگ فرآوری کشورمان حدود ۲۰۰ میلیون دلار است که سنگ خام بیشترین حجم صادراتی را دارد و متاسفانه سنگ فرآوری شده، نقش بسیار کمرنگی در صادرات دارد. البته برنامه‌ریزی شده است که در یک برنامه ۵ ساله این رقم به ۲ میلیارد دلار افزایش یابد.
مهرمهر3 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، مالکان ناوگان عمومی حمل و نقل بار و مسافر جاده‌ای سراسر کشور (ناوگان سنگین و نیمه سنگین) می‌توانند با در دست داشتن مدارک متعلق به خود و وسیله نقلیه (شامل کارت هوشمند ناوگان، کارت ناوگان و برگ سبز مالکیت ناوگان) نسبت به دریافت لاستیک مورد نیاز به نرخ مصوب اقدام کنند. مراحل دریافت لاستیک از سوی متقاضیان به این شرح است:۱- مراجعه به ادارات کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای استان منطبق با سریال پلاک وسیله نقلیه در سراسر کشور۲- ثبت نام متقاضی۳- دریافت حواله لاستیک بر اساس کارکردهای مندرج در جدول ذیل۴- مراجعه به نمایندگی فروش مشخص شده در حواله، پرداخت وجه مندرج در حواله و دریافت لاستیک مورد درخواستنوع ناوگان عمومی جاده‌ای میزان لاستیک تخصیص یافته به ازای پیمایش ناوگان: اتوبوس به ازای هر ۲۰۰۰۰ کیلومتر کارکرد ۲ حلقهمینی بوس به ازای هر ۱۵۰۰۰ کیلومتر کارکرد ۲ حلقهباری با ظرفیت تا ۲۰ تن به ازای هر ۲۰۰۰۰ کیلومتر کارکرد ۲ حلقهباری با ظرفیت بیش از ۲۰ تن تا ۴۰ تن به ازای هر ۱۵۰۰۰ کیلومتر کارکرد ۲ حلقهباری با ظرفیت بیش از ۴۰ تن به ازای هر ۱۰۰۰۰ کیلومتر کارکرد ۲ حلقه
صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما از سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران؛ ​ مجید وفایی فرد، رئیس مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران و محمدرضا بهرامن، رئیس خانه معدن ایران امروز تفاهم نامه همکاری ۲ جانبه امضا کردند. مفاد این تفاهم نامه شامل فراهم کردن بستر همکاری در زمینه‌های مختلف پژوهشی و رفع معضلات موجود در بخش معادن و صنایع معدنی، انجام پژوهش‌های کاربردی بر اساس نیاز‌های خانه معدن و نیز تسهیل و توسعه ارتباطات و تعامل مرکز با خانه معدن و اعضای آن است. همچنین، ارائه خدمات آزمایشگاهی و پایلوت با توجه به ضوابط مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی، توسعه همکاری دو جانبه و استفاده از ظرفیت‌ها و امکانات آن مرکز برای برگزاری دوره، سمینار و همایش با موضوعات مرتبط با معدن، توسعه استاندارد‌های آموزشی در حوزه معدن و صنایع معدنی، مشارکت در برگزاری کارگاه‌های آموزشی مهارتی و توانمند ساز‌ی طرف عرضه آموزش‌های تخصصی بخش معدن و صنایع معدنی، از دیگر مفاد تفاهم نامه مذکور است. زمان اجرای این تفاهم نامه از زمان امضا به مدت ۵ سال است و اجرای هر یک از مفاد تفاهم نامه در قالب امضای قرارداد انجام خواهد شد.
صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرگزاری صداو سیما از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو (پاون)، «محمد حاج رسولی‌ها» در چهل و هفتمین نشست مدیران ارشد آب کشور که به میزبانی شرکت آب منطقه‌ای تهران در سد لتیان برگزار شد، افزود: بررسی همه ابعاد سیلاب‌های اخیر حداقل یک روز کاری زمان می‌خواهد و نمی‌توان در این فرصت محدود به همه جزئیات آن پرداخت. وی افزود: سیل سال‌های گذشته منجر به تدوین نظامنامه سیلاب شد که عملکرد و تاثیر این نظامنامه در سیلاب خوزستان مشخص شد. مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران ضمن تاکید بر لزوم تجهیز همه شرکت‌های آب منطقه‌ای به سیستم پایش و مانیتورینگ، افزود: سیستم مانیتورینگ سازمان آب و برق خوزستان می‌تواند الگویی برای سایر شرکت‌ها باشد و باید همه شرکت‌های آب منطقه‌ای اقدام به نصب و راه‌اندازی سیستم مانیتورینگ و اندازه گیری منابع آب کنند؛ چرا که این موضوع در مواقع بحرانی به خصوص در ستاد فرماندهی سیلاب موثر است. وی با بیان اینکه بر اساس قانون متولی «مدیریت رودخانه‌ها» و «مدیریت سیلاب» با یکدیگر متفاوت است، یادآور شد: بر این اساس وزارت نیرو مسئولیت مدیریت رودخانه‌ها و ساماندهی آن‌ها را بر عهده دارد، اما مدیریت سیلاب در شهر‌ها برعهده سازمان‌های دیگر است. وی در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه برخی از مطالبات مردم از طریق نمایندگان مجلس به شرکت مدیریت منابع آب و شرکت‌های آب منطقه‌ای ارجاع می‌شود، لازم است پاسخ این نامه‌ها در اسرع وقت به استحضار نمایندگان رسیده و تعامل خوبی با آنان برقرار شود.

تعمیر ابرنفتکش ایرانی

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
کاپتان نصراله سردشتی در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما با اعلام این خبر گفت: اگرچه در ۶ ماه گذشته ۵ فروند کشتی کوچک‌تر برای تعمیر به حوضچه خشک بندرعباس وارد شده، اما این اولین باراست که یک نفتکش غول پیکر ۳۲۰ هزارتنی برای تعمیر اساسی به این حوضچه وارد می‌شود. وی با بیان اینکه تا پیش از این تعمیر اساسی کشتی‌های ایرانی در کشور‌های دیگر نظیر چین، عمان، امارات و سنگاپور انجام می‌شد گفت: اگرچه زیرساخت‌های لازم برای تعمیر اساسی نفتکش‌های غول پیکر از حدود ۱۰ سال قبل در کشور ایجاد شده، اما تاکنون جسارت کافی برای انجام این کار وجود نداشت و تاخیر در این اقدام غیر قابل توجیه بود. مدیرعامل شرکت ملی نفتکش ایران با تاکید براینکه این شرکت آمادگی دارد از این پس تمامی عملیات تعمیرکشتی‌های خود را در داخل کشور انجام دهد گفت: براساس برنامه ریزی‌های انجام شده ۱۷ فروند دیگر ازکشتی‌های شرکت ملی نفتکش آمادگی دارد برای تعمیر اساسی به تعمیرکاران داخلی سپرده شود. وی با بیان اینکه هم اکنون شرکت ملی نفتکش ایران سومین شرکت بزرگ جهان از نظرمالکیت کشتی‌های تانکری است ابراز امیدواری کرد: با افزایش ناوگان به جایگاه بزرگترین شرکت نفتکش جهان بازگردیم. تا پیش از این به علت محدودیت‌های فنی و فناوری، تعمیرات کشتی‌های با این ابعاد بزرگ به یارد‌های تعمیراتی خارجی سپرده می‌شد.

نظرها

اخبار بیشتر