ما خیلی کانادا رو دوست داریم، خیلی!
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. مشرق‌نیوز
  4. سیاسی
ما خیلی کانادا رو دوست داریم، خیلی!

ما خیلی کانادا رو دوست داریم، خیلی!

مشرق‌نیوزخبرگزاری مشرق‌نیوز |
رامبد جوان و همسرش برای تولد فرزندشان به کانادا رفته‌اند تا علاوه‌بر ملیت ایرانی، ملیت کانادایی را به او هدیه دهند تا اگر روزی زندگی در کانادا را به ایران ترجیح داد، بی‌دغدغه بتواند در آنجا زندگی کند.

به گزارش مشرق، بعید است روزی بر ۲۰ شبکه تلویزیون و ۱۵ شبکه رادیویی ما بگذرد و یکی از آهنگ‌های آقای سالار عقیلی در تجلیل از وطن‌مان «ایران» پخش نشود. اگر سالار عقیلی پخش نشود، صدای خوانندگان دیگر قطعا پخش می‌شود. به این‌ها باید اضافه کرد انواع و اقسام شعرها، شعارها و تصاویری که در برنامه‌های گوناگون به‌منظور تقویت مفهوم «ملیت» عمل می‌کند. نمونه بسیار برجسته این برنامه‌ها «خندوانه» با اجرای آقای رامبد جوان است که با تأکید بر تولید ملی، محیط‌زیست و خواندن سرودهای دست‌جمعی درباره ایران شناخته شده است. حالا خبری منتشر شده که رامبد جوان و همسرش برای تولد فرزندشان به کانادا رفته‌اند تا علاوه‌بر ملیت ایرانی، ملیت کانادایی را به او هدیه دهند تا اگر روزی زندگی در کانادا را به ایران ترجیح داد، بی‌دغدغه بتواند در آنجا زندگی کند. بسیاری از مردم، این رفتار رامبد جوان را با شعرها و شعارهای او در خندوانه متناقض دانسته‌اند. این مصداق قطعا با ملی‌گرایی یا وطن‌دوستی یا میهن‌پرستی یا مفاهیمی از این قبیل متناقض است؛ اما مسأله این است «ملی‌گرایی» اساسا مفهومی بی‌مسما و حاوی تناقض درونی است و طبیعتا در مصداق هم تناقضات درونی‌اش را آشکار می‌کند. در این یادداشت، با الهام از مقالات و تتبعات دکتر حسین کچویان، دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه تهران، درباره ملی‌گرایی نگاهی به تناقض‌های این مفهوم می‌اندازیم.

ملی‌گرایی (Nationalism) مانند بسیاری از واژه‌ها، با امواج تجدد وارد ایران و ترجمه شد. ملی‌گرایی معنایی لفظی دارد که ممکن است از معنای خاص و اصطلاحی آن عام و حتی با آن متباین باشد. ملی‌گرایی به‌معنای گرایش و علاقه به وطن، بسیار عام‌تر از آن چیزی است که اکنون با عنوان ایدئولوژی ملی‌گرایی می‌شناسیم. افزون‌براین، واژه «ملت» در فرهنگ اسلامی به‌معنای «دین» و «آیین» به‌کار رفته که مفهوم ملت فرهنگ سیاسی مدرن متباین است.

آنچه امروز ذیل عنوان «ملی‌گرایی» می‌شناسیم، فرآورده‌ای مدرن است و به‌شکل خاصی از فرهنگ سیاسی ارجاع دارد که با ظهور دولت، ملت‌ها و تعیین مرزهای جدید بین‌المللی شکل گرفته است. به‌طورمشخص نطفه این مرزها در معاهده «وستفالی» شکل گرفت و پس از جنگ جهانی اول و دوم، فروپاشی شوروی و اتفاقات متأخر سیاسی قوام پیدا کرد. نقش استعمار و امپریالیسم در ترسیم خطوط مرز ملت‌ها، به‌ویژه در مناطق استعمارزده‌ای مانند آفریقا و آسیا، کتمان‌ناپذیر است. مرز بعضی کشورهای آفریقایی و آسیایی به‌صورت خطی صاف در نقشه کشیده شده و این نشان می‌دهد قدرتی مسلط با پرگار و گونیا این مرزها را روی نقشه رسم کرده است. جنبش‌های ملی‌گرایی که در این مناطق شکل گرفت، در واکنش به استعمار بوده است؛ اما به‌طرز تناقض‌آمیزی همین جنبش‌ها مروج ایده‌هایی بودند که فرآورده‌ای مدرن و همزاد استعمار بود. در این نحو از ملی‌گرایی، کسانی که چند متر آن‌طرف‌تر از خط باریک به‌دنیا می‌آیند، جزو ملت ما محسوب نمی‌شوند و ما نباید به آن‌ها همان گرایشی را داشته باشیم که به متولدین این طرف مرز داریم.

ملی‌گرایی برخلاف سایر ایدئولوژی‌های مدرن مانند لیبرالیسم و مارکسیسم، خصیصه ذاتی مشخصی ندارد. کسی نمی‌داند چطور می‌توان ملی‌گرا بود و اساسا ملت‌ها چگونه «ملت» می‌شوند؟ زبان، نژاد، فرهنگ، دین و سایر آداب و رسوم اگر قرار باشد مبنای تشکیل دولت-ملت واقع شود، تنوع و تکثر این خصایص آنچنان پرشمار است که تا بی‌نهایت دولت-ملت باید تشکیل شود یا به‌سمت هرج‌ومرج و بی‌حکومتی دائمی پیش برویم. در همین ایران خودمان، هزاران زبان و گویش گوناگون وجود دارد. فرهنگ‌ها بسیار متکثر است و نژادهای مختلفی وجود دارند که علاوه‌بر گونه‌گونی، در هم آمیخته شده‌اند و تعیین حدومرز نژادها مشکل و بلکه محال است. به‌تعبیر فردوسی، سخن‌گفتن از این حدورسم‌ها بازی بیهوده‌ای است:

در وبسایت خبری بخوانید: تازه ترین اخبار سیاسی ایران و جهان از سراسر وب

از ایران وز ترک وز تازیان / نژادی پدید آید اندر میان

نه دهقان، نه ترک و نه تازی بود / سخن‌ها به کردار بازی بود

آنچه می‌ماند، همین مرزهایی است که طبق توافق سیاسی، عمدتا زورمندان تاریخ تجدد شکل گرفته است. یکی از دلایل بی‌هویتی ایدئولوژی ملی‌گرایی این است که هیچ متفکر مؤسسی ندارد و برخلاف سایر ایدئولوژی‌های مدرن، کسی ادعا نمی‌کند آن را وضع کرده است. ما حکومت مارکسیست را می‌توانیم طبق آموزه‌های مارکس بازخواست کنیم که مثلا چرا به فلان دستورالعمل مارکس عمل نکرده است؟ می‌توانیم از حکومت لیبرال بپرسیم چرا به توصیه‌های جان لاک، پدر لیبرالیسم، وفادار نیست؟ می‌توانیم از حکومت اسلامی سوال کنیم که چرا به آموزه‌های مولا علی؟ ع؟ و فقهای برجسته اسلامی عمل نمی‌کند؟ بااین‌حال، چگونه می‌توانیم ملی‌گرا را مواخذه کنیم که چرا ملی‌گرایی را زیر پا گذاشته است؟ اساسا ملی‌گرایی چه برنامه مشخص و چه شناسنامه یا مرامنامه‌ای دارد که بتوان برمبنای آن جنبش ملی‌گرا را ارزیابی کرد؟ بسیار شنیده می‌شود باید سیاست‌هایمان را با «منافع ملی» تنظیم کنیم؛ اما این جمله که در بدو امر بدیهی به‌نظر می‌رسد، سوال نمی‌شود که منافع ملی با ارجاع به چه فکر و طرح مشخصی شناخته می‌شود.

همین بی‌هویتی موجب شده ملی‌گرایی با انواع و اقسام ایدئولوژی‌های دیگر هم‌بستر و حاصلش جنبش‌ها و حکومت‌های گوناگونی شود که هیچ قرابتی باهم ندارند. ما شاهد ملی‌گرایی لیبرال، ملی‌گرایی پادشاهی، ملی‌گرایی سوسیالیست و از همه عجیب‌تر، ملی‌گرایی دینی بوده‌ایم. گویا ملی‌گرایی می‌تواند خودش را با هرچیزی تطبیق دهد. وقتی چیزی بتواند با هرچیز دیگر جمع شود، درواقع هیچ‌چیز نیست و اگر چیزی هم باشد، زایل می‌شود. معنای ملیت در دوران مدرن، به‌ویژه دوران پست‌مدرن، دچار زوال شده است؛ به‌همین‌دلیل، پدیده‌های مبتذلی را در مدعیان ملی‌گرایی شاهد هستیم. این تناقض‌های درونی و ذاتی فقط در ساحت ذهن باقی نمی‌ماند و وقتی به عرصه واقع می‌آید، موجب بروز پدیده‌هایی می‌شود که به چشم ما متناقض و حتی شگفت‌انگیز می‌آید؛ زیرا با مفهوم ملت و ملیت همواره با تساهل و تسامح برخورد کرده و آن را به‌معنای لفظی و ساده آن فروکاسته‌ایم و مثلا با روایاتی مانند «حب‌الوطن من الایمان» سروته قضیه را به‌هم وصل کرده‌ایم. دکتر کچویان دراین‌باره می‌نویسد: «عدم امکان ایدئولوژی ملی‌گرایی وجهی نظری دارد؛ گرچه ارجاع به واقعیت و صحنه عمل لازمه درک و فهم آن است. این عدم امکان به‌معنای آن است که نمی‌توان به‌نحو سازگاری ملی‌گرا بود و درعمل آن را مطابق اصول و قواعد ادعایش اجرا کرد، بدون اینکه دچار تناقض شد» (ملی‌گرایی یا ایدئولوژی معجزه‌گر، حسین کچویان). این عجیب است ملی‌گراها و کوروش‌پرست‌های ما دربرابر اعراب گردنکش و چشم‌آبی‌های موبور کنش‌پذیر هستند؟ این عجیب است فهماندن این مطلب که جنگ در سوریه به‌سود منافع ملی ماست، کاری دشوار است؟ این عجیب است بسیاری از ملی‌گراهای ایرانی دروازه عبور امپریالیسم غرب به ایران بوده‌اند؟ این عجیب است مجری برنامه ما که «ایران، ایران» از دهانش نمی‌افتد، تابعیت کانادا را به فرزندش هدیه دهد و برای ما هم عجیب نباشد؟

بااین‌همه، نمی‌توان منکر این شد که می‌توان میان ملیت ایرانی به‌معنای اصیل کلمه و آیین اسلام پیوند و ربطی برقرار کرد. این کار را برخی از اندیشمندان صاحب‌نظر انجام داده‌اند؛ اما ایده ایران به‌معنای حقیقی کلمه با آنچه با عنوان ملی‌گرایی ترویج می‌شود، زمین تا آسمان متفاوت است که پرداختن به آن از عهده این قلم و این یادداشت خارج است.

منبع: صبح نو

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

فیلم/ انبوه پهپادهای انتحاری آماده حمله به فرودگاه‌های عربستان و امارات

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز1 روز قبل

فیلم/ برخورد وحشیانه سربازان سعودی با زائر خانه خدا

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز1 روز قبل

ترامپ رئیس ستاد کارکنان کاخ سفید را به دلیل «سرفه» بیرون کرد +فیلم

اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین1 روز قبل
رئیس‌جمهور آمریکا حین مصاحبه با شبکه «ای بی سی نیوز» از سرفه‌های «میک مولوانی» به خشم آمد و او را از دفتر ریاست‌جمهوری بیرون کرد. در این لحظه پرتنش، مجری در حال پرسیدن سوالاتی درباره تحقیقات درباره پرونده مداخله روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ و سوابق مالیاتی ترامپ بود.

رویای بر باد رفته

صدا و سیماصدا و سیما22 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری صداو سیما سخنان رهبر انقلاب در دیدار نخست وزیر ژاپن همچنان در حال تحلیل و بررسی است. امریکایی‌ها که نظام محاسباتی خود را به هم ریخته می‌بینند در لحظات ابتدایی پس از سخنان رهبر انقلاب در سکوت خبری و رسانه‌ای سر می‌کنند. حادثه‌ای که هرچند به گفته خودشان هنوز عامل آن پیدا نشده، اما عملیات روانی امریکایی‌ها و انگلیسی‌ها بر روی آن آغاز شده است. امریکایی‌ها که هرچه توان داشتند برای بیرون آمدن از باتلاق جنگ‌های گذشته گذاشته‌اند، نای زد و خورد دوباره‌ای را ندارند، اما می‌خواهند رویای خود را در رسانه‌ها ببینند. شواهد هم نشان می‌داد عملیات فریب شکست خورده و به جای آن عملیات مقاومت هم از مردم و هم از مسئولان ادامه دارد.

خودشیرینی نتانیاهو برای ترامپ

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
بنیامین نتانیاهو نخستین بار در بیست سال گذشته، کلنگ شهرکی را در منطقه اشغالی جولان سوریه بر زمین زد که نام ترامپ برای آن انتخاب شده است. نتانیاهو برای تشکر از اقدام ترامپ در به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر منطقه اشغالی جولان، نام ترامپ را برای این شهرک انتخاب کرد. قرار است ۱۲۰ خانواده در شهرک ترامپ اقامت کنند. هزاران سوری ساکن منطقه جولان که بیشتر آنها از طایفه دروزی‌ها هستند، خود را ملت در اشغال می‌دانند و حاضر نیستند تابعیت و گذرنامه اسرائیلی دریافت کنند. نکته جالب این که در این مراسم وزش شدید باد در جولان اشغالی سوریه مراسم رونمایی از شهرک ترامپ را به شدت تحت الشعاع قرار داد و همه برنامه را به هم ریخت..

فیلم شادی مردم ارومیه بعد از برد ایران برابر روسیه

الفالف1 روز قبل
گروه ورزشی الف، ۲۶ خرداد ۱۳۹۸، ۲۲:۱۹ ۳۹۸۰۳۲۶۲۲۸به گزارش مهر، عاشقان والیبال در ارومیه در بازی آخر هفته سوم مسابقات والیبال لیگ ملت‌ها پس از برد شیرین و قاطع ایران برابر روسیه با حضور در خیابان‌ها و با راه اندازی کاروان‌های شادی در نقاط مختلف شهر خوشحالی خود را به نمایش گذاشتند. بادکنک‌های رنگی، کلاه‌های مزین به رنگ پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران، صورت‌های رنگ شده و شیپورهای بزرگ و کوچک نشانه‌هایی از شادمانی و قدردانی مردم ارومیه از والیبالیست‌های تیم ملی است. مسیر گردشگری روستای بند ارومیه با بیشترین ازدحام مواجه است و از آنجایی که هتل محل اقامت ملی پوشان ایرانی در این مسیر قرار دارد، مأموران راهنمایی و رانندگی به دنبال روان سازی ترافیک در این مسیر هستند. سرو قامتان ایران امروز در دیدار با تیم ملی والیبال روسیه با قدرت هر چه تمام این تیم را سه بر صفر شکست دادند و صدرنشینی خود را در پایان هفته سوم تثبت کردند.

نظرها

اخبار بیشتر

تازه‌ترین خبرها

همه

اخبار قیمت‌های روز بازار - سه‌شنبه 28 خردادماه

خبری31 دقیقه قبل

آتش سوزی تنگه صعب‌العبور دوراک بهمئی به روز سوم کشید

خبری45 دقیقه قبل

ترامپ دستور اعزام نیروی جدید به خاورمیانه را صادر کرد

خبری47 دقیقه قبل

هیچ نوع دارویی نباید در عطاری‎ها عرضه شود/ داروهای ماهواره‌ای و اینترنتی غیرمجاز هستند

ایسنا5 دقیقه قبل

خداحافظی پژمان منتظری از استقلال و تیم ملی/ فتحی به خود من گفت که روزبه چشمی را نمی‌خواهد/ آرزویم بود یکسال دیگر در خدمت استقلال باشم

اعتمادآنلاین5 دقیقه قبل

«نزار زکا» لبنان را به مقصد آمریکا ترک کرد

فارس6 دقیقه قبل

ترویج متادون در فضای مجازی/ قشر مصرف‌کننده جوانان هستند

مهر6 دقیقه قبل

سعیدی: از تردد کامیون در راه‌های منتهی به روستاها جلوگیری شود

ایسنا6 دقیقه قبل

«گرگ سالی» به چاپ سوم رسید/بازچاپ آخرین اثر زنده یاد امیرحسین فردی

میزان‌آنلاین6 دقیقه قبل

افتتاحیه اکران یک فیلم همزمان با سالروز تولد کیارستمی

اعتمادآنلاین6 دقیقه قبل