ظریفیان: رگه‌هایی از رفتارهای کمونیستی در دانشگاه مشهود است اما …
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. خبرآنلاین
  4. فرهنگ
ظریفیان: رگه‌هایی از رفتارهای کمونیستی در دانشگاه مشهود است اما …

ظریفیان: رگه‌هایی از رفتارهای کمونیستی در دانشگاه مشهود است اما …

خبرآنلاینخبرگزاری خبرآنلاین |
غلامرضا ظریفیان، معاون وزیر علوم دولت اصلاحات با رد این ادعا که دانشجو و فضای دانشگاه دچار رخوت سیاسی شده، تغییر کنش سیاسی دانشجویان را ناشی از تغییر پارادایم و شیفت کنش‌های دانشجویی از سیاسی به اجتماعی دانست.

زهره ترسایی - دانشگاه‌ها و بدنه دانشجویی اگرچه همواره به عنوان محفلی جریان ساز در کنش‌های سیاسی مطرح بوده‌اند اما طی سال‌های اخیر تغییراتی را در رفتار سیاسی دانشگاه ایجاد شده است، تغییراتی که گفته می‌شود از فعالیت‌های سیاسی صرف به سمت تحرکات اجتماعی شیفت شده است، موضوعی که غلامرضا ظریفیان نیز تایید کرده و آن را تابع تغییرات جهانی می‌داند.

ظریفیان اگرچه رکود و رخوت سیاسی در دانشگاه‌ها را رد می‌کند اما بر این باور است رفتار دانشجویان در سال‌های اخیر دچار تحولاتی شده است که عوامل متعددی را می‌توان برای آن برشمرد.

با معاون وزیر علوم دولت اصلاحات درباره تغییر رفتار سیاسی دانشجویان به گفت وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانید.

*************

* آقای ظریفیان! گفته می شود که دانشگاه و در واقع بدنه دانشجویی طی سال های اخیر  دچار رخوت سیاسی شده، این در حالیکه است که فعالیت سیاسی دانشجویان همواره به عنوان یک کارویژه اصلی البته بعد از فعالیت های علمی مطرح بوده و هست؛ شما چقدر با این موضوع موافقید و علت این تغییر رفتار بین دانشجویان را ناشی از چه می‌دانید؟

برای تغییراتی که در رابطه با کنش سیاسی در دانشگاه رخ داده عوامل متعددی قابل طرح است که از جمله آن می‌توان به دلایل تاریخی فعالیت‌های سیاسی در دانشگاه، نوع برخوردهای سیاسی با فعالیت‌های سیاسی در دانشگاه‌ها، سلایق و ذائقه‌های نسل جدید و همچنین گسترش فناوری‌های اطلاعات و به تبع آن تامین نیازهای سیاسی از مسیر شبکه‌های اجتماعی اشاره کرد.

البته در این میان حرفه ای‌تر شدن جریان‌های سیاسی به طوریکه از شکل آماتوری خارج شده و به سمت فعالیت‌های حزبی موثر در حرکت هستند نیز در تغییر نگاه سیاسی دانشگاه‌ها بی تاثیر نبوده است. اما عامل دیگری که در تغییر رفتار سیاسی دانشجویان موثر بوده را می‌توان ناشی از تغییر پارادیم دانست به طوریکه از فعالیت‌های سیاسی صرف به سمت جنبش‌های اجتماعی شیفت پیدا کرده است؛ جنبش هایی که بسیار گسترده‌تر از جنبش‌های سیاسی بوده و طیف وسیع‌تری از ذائقه و تعلقات نیازهای نسل جوان را پاسخ می‌دهد. در واقع شمولیت جنبش‌های اجتماعی تا جایی است که فعالیت سیاسی یکی ازریز فاکتورهای جنبش اجتماعی محسوب می‌شود. اما در اینکه کدام یک از این عوامل اثرگذاری بیشتری بر تغییر در کنش سیاسی دانشجویان داشته نیازمند پیمایش‌های جدی در فضای دانشگاهی است.

* برخی معتقدند ضعف عملکرد جریان‌های سیاسی و استفاده مقطعی این جریان‌ها از فضا و پتانسیل دانشگاه و دانشجو برای تامین منافع جناحی منجر به دلزدگی دانشجویان و دور شدن دانشگاه از نشاط سیاسی شده است؟

عامل اصلی این نیست، اگرچه که ضعف و قوت جریان‌های سیاسی در کشور سایه خود را بر فعالیت‌های سیاسی دانشجویان می‌گذارد که معطوف به امروز هم نیست، ببینید در واقع جنبش دانشجویی ما که از دیرینه‌ترین جنبش‌‌های سیاسی – اجتماعی بوده و از دهه ۲۰ به بعد پررنگ‌تر ظاهر شد یک جنبش حزبی و حرفه‌ای نیست بلکه جنبشی آماتوری است که به طور طبیعی از فراز و فرودهای فعالیت‌های سیاسی بیرون دانشگاه تاثیر پذیرفته و می‌پذیرد.

با این حال اگرچه جنبش دانشجویی تلاش کرده جنبشی نسبتا مستقل باشد ولی به شدت به لحاظ گفتمانی تحت تاثیر جریانات بیرون دانشگاه بوده به طوریکه در دوره‌ای متاثر از گفتمان  چپ، زمانی تحت تاثیر گفتمان اسلامی و در مقاطعی هم از گفتمان ملی گرایی و مباحث ناسیونالیستی تاثیر پذیرفته است، بر همین اساس زنده بودن جریان های سیاسی در بیرون دانشگاه در گذشته تا دهه 80 تاثیر مستقیمی بر فضای دانشگاه داشته و فضای پرطراوت و فعال دانشگاه نیز بر زنده ماندن فضای بیرون دانشگاه تاثیر متقابل می گذاشته است.

اما با همه این تاثیر و تاثرهای متقابل، مساله شیفت کنش دانشجویان طی سال‌های اخیر از جنبش سیاسی به جنبش اجتماعی صرفا به این مساله بر نمی‌گردد اگرچه این موضوع یکی از ریز فاکتورهای آن است، واقعیت این است که تا دهه ۸۰ فعالیت‌های سیاسی نقش اصلی را در فعالیت‌های غیرعلمی دانشگاه به خود معطوف کرده بود که یکی از دلایل هم آن بوده که جمعیت دانشجویی هم در جهان و هم در ایران جمعیتی کاملا محدود بوده و تعداد کسانی که وارد دانشگاه می‌شدند به نسبت جمعیت کل کشور تعداد خاصی بوده و اصطلاحا به این دانشگاه‌ها دانشگاه نخبگان اطلاق می‌شد، به طور طبیعی در چنین شرایطی وقتی نخبه وارد دانشگاه می‌شده کار ویژه غیرعلمی او در عرصه سیاست رقم می‌خورده و در قالب فعالیت‌های سیاسی بروز و ظهور پیدا می‌کرده است.

در سایت خبری بخوانید: اخبار فرهنگی روز جهان

اما از یک دوره‌ای به بعد هم در دنیا و هم در ایران، با ورود چند برابری دانشجویان از اقشار مختلف به دانشگاه‌ها و شکل گیری دانشگاه توده‌ای (Mass unibersity) روبرو هستیم، در این شرایط است که طبیعت دانشگاه به طبیعت جامعه نزدیک می‌شود؛ ببینید شما اگر از جامعه نظر سنجی کنید اگرچه همه اقشار از سیاست متاثر می‌شوند اما به دلیل نوع سلیقه‌ها، نوع تربیت و نوع علایق خیلی میل به سیاست ندارند، خب وقتی ما با دانشگاه توده‌ای روبرو هستیم دقیقا همین تفاوت را در دانشگاه‌ها می‌بینیم.

زمانی در ابتدای انقلاب ۱۷۵ هزار دانشجو در دانشگاه پذیرش می‌شد اما امروز ۴ و نیم میلیون دانشجو با مناطق مختلف کشور و با دیدگاه‌ها و سلایق مختلف برای مقاطع تحصیلی مختلف راهی دانشگاه می‌شوند در چنین شرایطی طبیعت دانشگاه به طبیعت جامعه بسیار نزدیک می‌شود بنابراین شاهدیم که تغییر و شیفت از فعالیت سیاسی دانشجویی به فعالیت اجتماعی اتفاق می‌افتد، بنابراین بخشی از تغییر رفتار دانشجویان به طبیعت تغییری که در دانشگاه رخ داده بر می‌گردد به طوریکه امروز دانشگاه‌‌ها را مجموعه‌ای از افراد در سطوح مختلف تشکیل داده که تنها نیاز سیاسی ندارند اگرچه که بخشی از آنها علاقمند به کنش سیاسی روشن هستند که در انجمن‌های اسلامی یا سایر تشکل‌های دانشجویی شاهد آن هستیم.

* شما به شیفت فعالیت‌های سیاسی به اجتماعی در بین دانشجویان اشاره کردید، این فعالیت‌ها بیشتر چه محورهایی را در بر می‌گیرد، در واقع دغدغه مندی دانشجویان در مباحث اجتماعی حول چه محورهایی است؟

همان طور که عرض کردم ما بعد از دهه ۸۰ شاهد این تغییر بودیم به طوریکه در پی همین تغییر کنش دانشجویان، انجمن‌های صنفی، کانون‌های فرهنگی و زیست محیطی و همچنین مجامع ورزشی در دانشگاه‌ها شکل گرفت و بعد هم نشریات دانشجویی در اشکال و با محتواهای مختلف منتشر شد، بنابراین بخشی از رکود و فعال بودن فضای سیاسی دانشگاه اگرچه نسبت مستقیمی با رکود احزاب و جناح ها در بیرون دانشگاه دارد اما شیفت پارادایمی از جنبش سیاسی به جنبش اجتماعی برمی گردد به تحولاتی که در عرصه دانشگاه رخ می دهد به طوریکه رویکرد دانشجویان نسل یک، دو، سه با نسل چهار متفاوت است که البته این هم ابعاد جهانی دارد زیرا ما در دنیا هم این شیفت پارادایم را در دانشگاه‌ها شاهد هستیم.

*آقای ظریفیان خبرهایی مبنی بر نفوذ تفکرات کمونیستی بین دانشجویان شنیده می‌شود، این موضوع را چقدر می‌توان ناشی از شیفت پارادایمی از فعالیت‌های سیاسی به فعالیت‌های اجتماعی دانست؟

ببینید این نوع از تفکرات به معنای سنتی آن، به تفکراتی تاریخی تبدیل شده و در واقع از صحنه اصلی جوامع خارج شده‌اند، اما سوال این است که بروز و ظهور اندیشه‌های سوسیالیستی محصول چه شرایط اجتماعی است؟ به عبارتی چه زمانی اندیشه‌های برابری خواهانه رشد پیدا می‌کند؟ پاسخ این است، زمانی که جامعه به شدت طبقاتی شده و محرومیت در جامعه به شدت گسترش پیدا می‌کند، در واقع این‌ها زمینه هایی برای رشد برخی جریانات برابر خواهانه در از اشکال سوسیالیستی و کمونیستی است، اما تاکید می‌کنم که موتور کمونیسم به معنای کلاسیک آن در جهان به شدت افول کرده با این حال رگه‌های بسیار کوچک از آن در جاهایی قابل مشاهده است، در دانشگاه‌های ایران هم نه به عنوان یک جریان هژمونیک یا عمده بلکه در برخی دانشگاه‌ها و در برخی گرایش‌های تحصیلی علوم انسانی گزارش هایی از فعالیت‌های محدود سوسیالیتی و کمونیستی داریم، البته این گرایش‌ها در دانشگاه بیشتر معطوف به افراد است تا یک جریان.

تاکید می‌کنم تصورم این نیست که ما در دانشگاه با یک جریان اصیل و مجموعه‌ای سازمان یافته کمونیستی روبرو هستیم ولی گزارش هایی داریم که به دلیل فضای مشکلات اقتصادی و فاصله طبقاتی در درون دانشگاه در اندک مواردی نگاه کلاسیک مارکسیتی و البته بیشتر در قالب جنبش‌های عدالت خواهانه با گرایش‌های سوسیالیستی قابل مشاهده است؛ البته در عین حال می‌بینیم تشکل‌های اسلامی هم با همین پسوندها و پیشوندهای تشکل‎های عدالت خواه هم در دانشگاه‌ها در حال شکل گیری هستند.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

فیلم | دقت و تیز گوشی حیرت‌انگیز یک رهبر ارکستر

خبرآنلاینخبرآنلاین22 ساعت قبل
وقتی وارد جاده شهرکرد به ایذه می‌شوید یکی از منحصربفردترین، زیباترین و در عین حال پرپیچ و خم‌ترین جاده‌های ایران را نظاره خواهید کرد. با ادامه دادن به مسیر، درختان سر به فلک کشیده در دامنه‌های زاگرس خودنمایی می‌کنند. با پشت سر گذاشتن این مسیر، راه‌های فرعی شما را به کوه هزار دره و شاخه‌ای از رودخانه کارون می‌رساند. با عبور از پل، پشت سر گذاشتن روستای جوزستان و روستای پوراز را خواهید دید و جشمتان به جمال این همه زیبایی روشن خواهد شد. و اما در ادامه‌ی مسیر چه عجایبی انتظارتان را می‌کشند؟
خبرآنلاینخبرآنلاین1 روز قبل
حسین شهبازی گفت: پیش‌بینی‌های انجام شده در شرکت کنترل کیفیت هوا نشاندهنده افزایش موقتی غلظت آلاینده‌ها طی برخی ساعات صبح امروز (۳۱ تیر) به دلیل کاهش میزان ناپایداری جوی و ازدیاد تردد خودروها است. او با بیان اینکه با تغییر شرایط جوی تا بعد ازظهر برای برخی ساعات افزایش میزان ابرناکی و وزش باد شدید به بزرگی بالاتر از ۸ متر بر ثانیه انتظار می‌رود، ادامه داد: از این رو در برخی ساعات احتمال خیزش گرد و خاک و افزایش موقتی غلظت ذرات معلق وجود دارد. شهبازی افزود: با توجه به افزایش موقتی غلظت آلاینده‌ها به ویژه ذرات معلق در بعضی ساعات امروز (۳۱ تیر) وضعیت کیفیت هوای برخی مناطق شهر تهران در آستانه شرایط نامطلوب به‌ویژه برای گروه‌های حساس قرار می‌گیرد. او با اشاره به اینکه به‌تدریج با کاهش میزان ناپایداری جوی در ساعات پایانی امروز و تداوم آن تا فردا (۱ مرداد)، در برخی ساعات صبح شرایط برای افزایش موقتی آلاینده‌ها فراهم می‌شود، گفت: همراه با افزایش میزان ناپایداری جوی تا بعد ازظهر برای برخی ساعات افزایش ابر و وزش باد انتظار می‌رود. شهبازی در پایان با بیان اینکه کیفیت هوای ۲۴ ساعت گذشته تهران منتهی به ۸ صبح امروز با میانگین ۷۴ در شرایط سالم قرار داشت، اظهار کرد: کیفیت هوای هم اکنون نیز با میانگین ۶۸ همچنان در شرایط سالم است.

دعوت ارتش فرانسه از نویسندگان تخیلی برای ساخت سلاح آینده

عصر ایرانعصر ایران18 ساعت قبل
ارتش فرانسه «تیم سرخ» متشکل از نویسندگان علمی - تخیلی تشکیل داده است تا بتوانند تهدیدات احتمالی آینده را تصور کنند. به گزارش عصر ایران، بنابر آخرین گزارش آژانس نوآوری دفاع، نویسندگان داستان‌های علمی - تخیلی «سناریو‌هایی از تخریب و نابودی» به ذهن‌شان می‌رسد که هرگز به فکر برنامه‌ریزان استراتژیک ارتش نمی‌رسد. در این گزارش آمده است که فعالیت این گروه فوق‌سری است و در جنگ بر ضد «عناصر مخرب» بسیار مهم است. سلاح پیشرفتهٔ نرود اف ۵ برای هدف‌گیری پهباد‌هابه نوشته بی بی سی، این اقدام فرانسه به منظور نوآوری‌هایی در عرصه‌ٔ دفاعی است. در جشن‌های روز ملی فرانسه، سلاح پیشرفتهٔ نرود اف ۵ به نمایش درآمد.
مهرمهر1 روز قبل
با حمایت استاندار گلستان، باید این موضوع مورد بررسی قرار گیرد. وی ادامه داد: در محدوده حریم در نظر گرفته شده برای جنگل‌های هیرکانی، دامسراهایی وجود دارند که قرار است جابجا شوند. موضوع تجهیز پایگاه‌های جنگل هیرکانی، یکی از مواردی است که بعد از ثبت جهانی بسیار اهمیت دارد. همچنین طرح کلی گردشگری برای ساماندهی و کنترل گردشگری انبوه در پرونده جنگل‌های هیرکانی آمده است که باید با دقت به اجرا برسد. معاون میراث فرهنگی کشور گفت: در نظر داریم تا یک روز از تقویم به نام روز جنگل‌های هیرکانی نامگذاری شود.
اعتمادآنلایناعتمادآنلاین1 روز قبل
فتح‌اله نیازی، مسئول بخش تزئینات معماری و آثار نقاشی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار فرهنگی –تاریخی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری از حفاظت و مرمت ۱۴ اثر از تابلوهای نقاشی معاصر موزه بانک تجارت خبر داد. اعتمادآنلاین| فتح‌اله نیازی، مسئول بخش تزئینات معماری و آثار نقاشی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار فرهنگی –تاریخی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به مرمت ۱۴ تابلوی نقاشی موزه بانک تجارت، گفت: تابلوهای یاد شده آثاری از هنرمندان بزرگ معاصر ایران همچون سهراب سپهری، ایران درودی، مسعود عربشاهی، سیما حیاتی، حسین محجوبی، سیمین لاله زار و نقاشی‌های کلاسیک پنری ویلیامز است که با توجه به قرارداد بین پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و بانک تجارت، مرمت می‌شوند. نیازی افزود: پروژه یاد شده الگوی مناسبی برای برخورد با دیگر آثار هنری مدرن به شمار می‌آید که می‌توان از نتایج آن در حفظ و نگهدار سایر آثار مشابه بهره مند شد. مسئول بخش تزئینات معماری و آثار نقاشی پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار فرهنگی –تاریخی خاطر نشان کرد: برای این پروژه اقدامات حفاظتی لازم در سطوح مختلف رنگ، بستر و بوم، چارچوب و پوشش‌های حفاظتی سطح نقاشی انجام گرفته است. وی در پایان خاطرنشان کرد: در این پروژه همگام با اقدامات حفاظت و مرمت پژوهش‌های لازم از جمله شناسایی لایه‌های نقاشی، شناسایی عنصری و کانی شناسی رنگ‌ها و مواد تشکیل هنده اثر، بر روی بعضی از آثار شاخص در حال انجام است.

نظرها

اخبار بیشتر