مدیریت صحیح هزینه‌ها در گرو شفافیت و نظارت مردمی
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. ایرنا
  4. سیاسی
مدیریت صحیح هزینه‌ها در گرو شفافیت و نظارت مردمی

مدیریت صحیح هزینه‌ها در گرو شفافیت و نظارت مردمی

ایرناخبرگزاری ایرنا |
تهران- ایرنا- دولتمردان، کوچک سازی مخارج را به عنوان یکی از عناصر اصلی اصلاح ساختاری بودجه در نظر گرفته اند، اما موفقیت در مدیریت هزینه ها بدون شفافیت و پاسخگویی و نظارت مردمی چندان امکان پذیر نیست.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش‌های خبری ایرنا، کارشناسان اقتصادی بر این باورند که در شرایط کنونی کاهش هزینه‌های دولت یکی از راه‌های اصلی اصلاح ساختاری بودجه کشور است. این هزینه‌ها به طور عمده شامل هزینه‌های عمرانی (تملک دارایی‌های سرمایه‌ای) و بخش مهمی از هزینه‌های جاری (به ویژه رفاه و یارانه) می‌شود. سهم این دو دسته در مخارج عمومی دولت قابل توجه است.

واقعیت این است که در هر برنامه‌ای برای کاهش مخارج دولت باید موضوع کسری بودجه از یک طرف و اثربخشی هزینه‌ها را که از اهمیت زیادی برخوردار است در نظر داشت.

نکته دیگر اینکه در بسیاری از کشورهایی مثل کشور ماکه نهاد قانونگذاری، برنامه ریزی و سیاستگذاری آنگونه که مناسب دنیای مدرن است توسعه نیافته است هزینه‌های دولت بر اساس کار کارشناسی دقیق و علمی برآورد نمی‌شود. رویه معمول این است که مخارج دولت برای برنامه‌های عمرانی، بهداشتی، آموزشی و رفاهی تنها بر اساس احساس نیاز مردم منطقه یا مسئولان شهری و استانی شکل می‌گیرد و طی فرایند چانه زنی نمایندگان مجلس با مقامات دولتی به تأیید می‌رسد. البته صاحبنظران معتقدند که در برخی موارد اسناد کارشناسی برای توجیه و برآورد هزینه چنین برنامه‌هایی تهیه می‌شود اما نقش مهمی در تایید یا رد اصل برنامه دولت بازی نمی‌کند.

اشکال متفاوت هزینه‌های دولت

دخالت دولت در اداره امور جامعه و از جمله اقتصاد امری اجتناب ناپذیر است. اما چگونگی این دخالت و بهینه بودن آن بسیار مهم است زیرا به طور مستقیم به میزان خرج و مخارج دولت ارتباط پیدا می‌کند. پژوهشگران دست کم از سه روش برای مداخله دولت نام می‌برند.

شیوه اول، تولید عمومی است: در این حالت دولت خود تصدی‌گری تولید کالا یا خدمت عمومی را بر عهده می‌گیرد و باید در مورد چگونگی تخصیص محصولات بین افراد تصمیم بگیرد. در این حالت ممکن است دولت کالا یا خدمت مشخصی را با ارزش‌های متفاوتی به جامعه ارائه دهد. عرضه کالا می‌تواند به قیمت شبه بازار باشد یا به قیمت هزینه متوسط و یا بالاتر از هزینه متوسط. همچنین ممکن است دولت کالا یا خدمتی را به صورت رایگان به جامعه ارائه دهد. همچنین این احتمال نیز وجود دارد که برای گروه‌های مختلف راهکارهای متفاوتی در پیش بگیرد.

شیوه دوم عبارت است از تولید خصوصی همراه با اعطای یارانه یا مالیات بندی: در این شیوه دولت خود متصدی تأسیس بنگاه تولید کالا یا خدمت نیست. بلکه با اعلام یک سیاست یارانه‌ای، انگیزه برای تولید یا مصرف کالا را می‌آفریند و تنها در نقش یک پشتیبان مالی ظاهر می‌شود، اعمال مالیات یا اعطای یارانه به تولید کنندگان (برای کاهش هزینه و قیمت نهایی برای فروش) یا مصرف کنندگان (برای تقویت تقاضا و ایجاد قدرت پرداخت قیمت‌های بالا) باشد.

در موارد بسیاری دولت از طریق اعلام یک سیاست یارانه‌ای به ازای فروش ارزان‌تر به گروه‌های هدف یا برقراری تخفیف مالیاتی نسبت به مناطق محروم یا مستعد یا اشتغال زایی انبوه، تولید خصوصی محصولات را تحریک می‌کند بدون اینکه خود به تصدیگری روی آورد.

تولید خصوصی همراه با اعمال مقررات دولتی سومین شیوه دخالت دولت است: در این روش دولت مداخله غیر مستقیم دارد و تلاش می‌کند با وضع مقررات (نه پشتیبانی مالیاتی یا یارانه‌ای) تولید و مصرف را به سمت مطلوب سوق دهد و برخورداری گروه‌های هدف را بهبود یا سهم گروه‌های هدف را اصلاح کند. مانند مواردی که شرکت‌های خصوصی شده در قرارداد خصوصی سازی موظف به سرمایه گذاری حداقل ۱۰ درصد از سود سالیانه خود برای افزایش عرضه می‌شوند یا درجایی که دولت از طریق اجاره رایگان و بلندمدت زمین‌های دولتی به انبوه سازان مسکن سعی در تحریک تولید خصوصی با هزینه تمام شده کمتر دارد.

** کسری بودجه و مدیریت هزینه‌ها

در خبری بخوانید: پربازدیدترین اخبار روز سیاسی

زمانی که هزینه‌های دولت افزایش می‌یابد و از درآمدهای آن سبقت می‌گیرد با کسری بودجه مواجه می‌شود. درواقع اگر دخل و خرج دولت همخوانی نداشته باشد مسئله‌ی کسری بودجه پیش می‌آید که دو راه حل اصلی برای آن وجود دارد. دولت یا باید درآمدهایش را افزایش دهد و یا هزینه‌ها را مدیریت کند.

در حال حاضر راهکار اول بسیار مشکل است. زیرا با محدودیت‌های زیادی به ویژه به خاطر تحریم‌ها و رشد اقتصادی منفی و حتی رکود اقتصادی روبه رو است. نکته دیگر اینکه در صورتی که دولت نتواند هزینه‌ها را به طور صحیح مدیریت کند درآمدهای ایجاد شده بازدهی مناسبی در انجام وظایف دولت نخواهد داشت. به همین خاطر کارشناسان اقتصادی توجه به هزینه‌ها و مدیریت صحیح آنها و کاهش هزینه‌های غیرکارا بخصوص در شرایط کنونی محدودیت منابع مالی دولت را بسیار مهم ارزیابی کرده و از اصلی‌ترین عناصر در اصلاحات ساختاری بودجه می‌دانند.

افزایش مخارج و کاهش رشد اقتصادی

به طور کل، اعتقاد کارشناسان بر این است که دولت در پیشبرد سیاست‌های توسعه‌ای خود در کنار سیاست‌های تنظیمی و سیاست‌های مالیاتی، سومین ابزاری که می‌تواند به وسیله‌ی آن اهداف مختلف اقتصادی را دنبال کند، سیاست‌های هزینه‌ای است که چه به لحاظ اندازه و چه به لحاظ ترکیب نقش مهمی در نیل به اهد اف مذکور خواهد داشت.

در این مورد به ویژه اندازه و حجم هزینه‌ها از اهمیت شایانی برخوردار است. این اهمیت تا جایی است که برخی اقتصاددانان باورشان بر این است که کل مخارج دولتی، صرفنظر از نوع جاری یا عمرانی، اثر زیانباری بر رشد و اهداف اقتصادی دولت می‌گذارد.

اثرات منفی افزایش مخارج دولت از چند جهت رخ می‌دهد. نخست، از نظر این دست از اقتصاددانان، سیاستگذاری متمرکز، نبود انگیزه سود و فقدان شرایط رقابتی که از ویژگی‌های عملکردی دولت است، سبب می‌شود که اشتغال ایجاد شده توسط دولت در فرآیند تولید همواره کمتر از بخش خصوصی باشد. بنابراین هرگونه افزایش در مخارج دولتی به کاهش رشد کل اقتصاد می‌انجامد.

دوم، سرمایه گذاری بخش خصوصی را کنار می‌زند و در نتیجه باعث رشد اقتصادی کمترمی شود. در نهایت اینکه، انعطاف ناپذیری نهادی و رانت جویی از جمله دیگر ویژگی‌های تصدیگری دولت بوده و بر رشد اقتصادی اثر منفی می‌گذارد.

شفافیت و نظارت شهروندان

کاهش مخارج لزوما به معنای حذف بودجه گروه‌ها و نهادهای مختلف نیست. در برخی موارد برآورد میزان هزینه‌ها و نحوه مصرف آنها از اهمیت شایانی برخوردار است. در این مورد دو موضوع قابل توجه است: یکی شفافیت دولت و دیگری نظارت شهروندان است. شفافیت در بودجه و هزینه‌هایی که در آن پیش بینی شده است می‌تواند به میزان قابل توجهی از هزینه‌های اضافی بکاهد.

به علاوه، از آن جهت که تأمین مالی مخارج دولت از محل مالیات پرداختی شهروندان و یا فروش ثروت ملی حاصل می‌شود لذا نظارت بر هزینه کرد بودجه دولت و ارزیابی آن حق طبیعی شهروندان محسوب می‌شود. در کشورهای توسعه یافته بخشی از این حق از طریق نهادها و سمن‌های مردمی انجام می‌شود ولی بخش مهمی از آن برعهده نمایندگان مردم در مجلس است.

بنابر این ضرورت مشارکت حداکثری مردم در اداره امور و به ویژه مشارکت در سیستم نظارتی بسیار احساس می‌شود. مردم از یک طرف با مشارکت سیاسی و انتخاب نمایندگان واقعی خود می‌توانند برخی از خواسته‌ها و از جمله نظارت بر نحوه عملکرد دولت در بودجه را پی گیری کنند.

از طرف دیگر تقویت جامعه مدنی و به ویژه سمن‌ها به عنوان واسطه‌های بین مردم و دولت راهی است برای مشارکت و نظارت هرچه بیشتر مردم بر عملکرد دولت. چنانچه شفافیت و پاسخگویی به عنوان دو بال اصلی نظارتی وجود داشته باشد مدیریت هزینه‌ها در بودجه برای دولت آسان‌تر خواهد بود.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

وانانیوزوانانیوز1 روز قبل
تشکیلات سیاه و مافیایی رجوی بالاخره به محوریت «مریم قجرعضدانلو»، ملقب به مریم رجوی، بعد از سال‌ها لاپوشانی مرگ مرموز سرکرده مجاهدین مسعود رجوی، ۲۱ تیرماه ۱۳۹۸ با نصب بیلبوردی در زندان مانز آلبانی، موسوم به اشرف ۳، خبر مرگ او را تایید کرد. رسانه‌های مختلف نیز درباره‌ خبر مرگ مسعود رجوی نوشتند: «عکسی در توییتر درباره منافقین منتشر شد که بسیار مورد توجه قرار گرفت. بسیاری از آنها می‌گفتند کاش رجوی برای تمام کارهای مجرمانه‌اش و کشتن افراد بی‌گناه به مجازات می‌رسید: فره: «مسعود رجوی کی مرده؟! به راستی که مسعود رجوی کثیف‌ترین و خائن‌ترین ایرانی است.»، هوی: «مسعود رجوی به درک نائل گردید. به همین دلیل تلاش کرده‌اند با مخفی نگه داشتن مرگ مسعود رجوی گروهک منافقین را سر پا نگه دارند.

فیلم/ واکنش جالب پدر امام جمعه تبریز به حکم رهبر انقلاب برای پسرش

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز9 ساعت قبل
امام جمعه تبریز می‌گوید: پدرم به من گفتند شما تا دیروز فرزند من بودید اما از دیروز به بعد که حکم شما از سوی رهبر معظم انقلاب آمده است علاوه بر اینکه فرزند من هستید، پدرم هستید و این تو هستی که باید تصمیم بگیری که من به عنوان خطیب نماز جمعه شرکت بکنم یا نکنم و البته ما هم از محضر ایشان خواستیم که بزرگواری کردند و اقامه می‌کردند ولی از حدود یک سال پیش به علت مشکلات پادرد و کمردرد نمی‌توانند اقامه کنند.

جمله‌ای که برای انگلیسی‌ها گران تمام شد

الفالف8 ساعت قبل
پس از توقیف این نفتکش فایل صوتی مکالمه قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه با خدمه نفتکش انگلیسی منتشر شد و بازتاب‌های فراوانی در سطح رسانه‌های بین‌المللی داشت. متن این مکالمه به‌شرح زیر است: نیروی دریایی سپاه: ‌ اگر به دستورات توجه کنید در امان خواهید بود. نیروی دریایی سپاه: ‌ دوباره تأکید می‌کنم مسیر خود را به‌سمت ۳۶۰ درجه تغییر دهید. این جمله که گویا برای انگلیسی‌ها خیلی گران تمام شده در اکثر رسانه‌های معتبر جهانی انعکاس یافته و با تحلیل‌های متفاوتی روبه‌رو بوده است. این نوع برخورد نیروهای سپاه با نیروهای انگلیسی در خلیج فارس جلوه دیگری از قدرت دریایی جمهوری اسلامی و حقارت انگلیسی‌ها را به‌نمایش می‌گذارد.
ایسناایسنا15 ساعت قبل
دولت پکن در بیانیه‌ای اعلام کرد، سین‌کیانگ، منطقه‌ای واقع در شمال‌غرب دور چین، بخشی جدایی‌ناپذیر از این کشور است. به گزارش ایسنا، به نقل از خبرگزاری رویترز، این بیانیه در حالی منتشر شده که «اقداماتی از سوی افراط‌گرایان برای منحرف کردن تاریخ و حقایق در ایجاد تفرقه در منطقه سین‌کیانگ صورت گرفته است.» اخیرا مایک پامپئو، وزیر خارجه آمریکا رفتار چین با اقلیت مسلمان اویغور را «لکه ننگ قرن» توصیف کرد. در گزارش دولت چین همچنین آمده: منطقه سین‌کیانگ از زمان دودمان «هان» در قرن سوم بخشی از چین است و مردمان و فرهنگ‌های قومیتی آن به واسطه روند طولانی‌مدت مهاجرتی و یکپارچگی به وجود آمده‌ و شکل گرفته‌ است. در ادامه این گزارش، چین از سیاست‌هایش در قبال منطقه مذکور دفاع کرده و آورده است: داشتن حس هویت قوی‌تر با فرهنگ چین برای شکوه و توسعه فرهنگ‌های قومیتی در سین‌کیانگ ضرورت دارد.

دیدار نایب رئیس دفتر سیاسی حماس با رهبرانقلاب

8+
صدا و سیماصدا و سیما11 ساعت قبل

غول نبردهای آبی - خاکی ارتش آمریکا هم حریف سپاه نشد/ راز پیام دروغ USS Boxer به کاخ سفید +عکس و فیلم

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز1 روز قبل
تا این که ناگهان پنج شنبه شب، دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا با خوشحالی ادعا کرد که یک پهپاد ایرانی که به ناو آمریکایی USS Boxer نزدیک شده بود سرنگون شده است. چندین کشور در دنیا مثل استرالیا، اسپانیا، فرانسه و چین از جمله دارندگان این نوع از شناورها به حساب می‌آیند. خدمه استاندارد این ناو در حدود ۱۲۰۰ نفر است و می‌تواند تا حدود ۱۶۸۷ نفر تفنگدار دریایی را نیز با خود حمل کند. این ناو در تاریخ ۱۱ فوریه سال ۱۹۹۵ میلادی وارد خدمت و در مجموع ۸ فروند از این ناوها برای نیروی دریایی آمریکا ساخته شده است. ناو USS Boxerاین ناو میتواند علاوه بر قوای مسلح و تجهیزات زرهی، انواع بالگرد‌های ترابری و تهاجمی و نوع عمود پرواز جنگنده نسل پنجم اف ۳۵ را حمل کند.

نظرها

اخبار بیشتر