«حبیب سماعی»؛ سنتورنواز نابغه
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. مازن آنلاین
  4. فرهنگ

«حبیب سماعی»؛ سنتورنواز نابغه

مازن آنلاینخبرگزاری مازن آنلاین |
«حبیب سماعی»؛ سنتورنواز نابغه - 0

بزرگنمایی:

پیام مازند- سنتور از جمله سازهای اصیل ایرانی است که در برخی از کشورهای مشرق زمین به شکل و نام‌های متفاوتی استفاده می‌شود و آوازه این ساز همراه با هنرمندان برجسته‌ای همچون حبیب سماعی هم آوا شده است.

این ساز دارای صدایی زیبا، پرطنین و گیرا است و در صورت کوک بودن با نواختن مضراب بر روی آن صدای خوشی برمی خیزید، سازی اغوا کننده‌ای که غالبا نواختن آن را ساده می‌پندارند در حالی که طریقه صحیح مضراب زدن وبویژه کوک‌های مختلف با دارا بودن ۷۲ سیم، کار بسیار دشواری است به طوری که برخی بعد از ۱۰ سال نواختن این ساز هنوز قادر به کوک کردن آن نیستند.

سازهای زهی معمولا دارای یک خرک ثابت بوده و سیم‌ها روی آن قرار گرفته و کوک می‌شوند، ولی سنتور در صورت استاندارد بودن، دارای ۱۸ خرک بوده که برای کوک کردن بجز شل و سفت کردن سیم‌ها، خرک‌ها نیز جا به جا می‌شوند. این ساز دارای حساسیت زیادی است به طوری که تغییر آب و هوا و دما، روی آن تاثیر گذاشته و آن را فالش می‌کند.

از نوازندگان صاحب نام سنتور می‌توان به محمدصادق خان، محمد حسن خان (سنتور خان)، علی اکبرشاهی، حسن سنتوری، سماع حضور، حبیب سماعی، نور علی برومند، منصور یاحقی، منصور صارمی، ابوالحسن صبا، حسن صبا، رضا ورزنده، فرامرز پایور، منوچهر جهانبگلو، فضل الله توکل، مجید نجاهی، حسین ملک، رضا شفیعیان، پرویزمشکاتیان، عبدالمجید کیانی، محمد حیدری، اسماعیل تهرانی، ارفع اطرایی، میلاد کیایی و پشنگ کامکار اشاره کرد.

حبیب سماعی سال ۱۲۸۰ درخانواده‌ای هنرمند متولد شد. پدرش، سماع حضور از استادان و نوازدگان چیره دست و پرآوازه سنتور و از شاگردان محمد صادق خان رییس (سرورالملک) بود که گذشته از موسیقی در کشتی نیز سرآمد زمان خود بود. سماع حضور مردی مومن و با تقوا بود و موسیقی را وسیله‌ای برای تزکیه نفس و تقرب به خداوند می‌دانست حتی در خلوت خود ابتدا وضو می‌گرفت و سپس ساز می‌نواخت.

آشنایی با موسیقی از چهار سالگی

وی حبیب را از خردسالی به وسیله نواختن ضرب (تنبک) با موسیقی آشنا کرد به طوری که چهار سالگی همراه ساز پدر ضرب می‌گرفت و به دلیل جثه کوچکش مجبور بود ضرب را روی بالش گذاشته و بنوازد.

وی پس از آنکه به وسیله این ساز با ضرب‌های موسیقی آشنا شد در شش سالگی نواختن سنتور را نزد پدر فرا گرفت.

پشتکار و نبوغ حبیب در یادگیری سنتور به حدی بود که در ۱۰ سالگی سازش شنیدنی و مورد تایید بزرگان موسیقی آن زمان همچون میرزا حسینقلی، میرزا عبدالله ونایب اسدالله نی زن بود.

حبیب پس از چندی به مدرسه موزیک راه یافت و به مقدمات نت آشنایی پیدا کرد ولی دانستن خط موسیقی در نوازندگی و ثبت آثارش تاثیری نگذاشت و به روش «سینه به سینه» هنرش را ادامه داد.

سماع حضور در اواخر عمر به اتفاق خانواده به مشهد رفت و در جوار مرقد مطهر حضرت امام رضا (ع) معتکف شد. حبیب نیز همچنان به نواختن سنتور می‌پرداخت و پس از چندی آوازه سازش در این شهر پیچید. وی به دلیل علاقه‌اش به لباس نظام به خدمت ارتش درآمد و تا پایان عمر نظام را رها نکرد.

او پس از فوت پدر به تهران بازگشت و مورد استقبال هنرمندان آن زمان به ویژه استاد صبا قرار گرفت و به پیشنهاد او کلاس آموزش سنتور را افتتاح کرد ولی از آنجا که سنتور درآن زمان ساز مهجوری بود استقبال شایان توجهی از کلاس وی نشد و کسانی هم که برای فراگیری به او مراجعه می‌کردند پس از مدتی از ادامه آن سر باز می‌زدند. تنها نورعلی برومند، مهندس قباد ظفر و مرتضی عبدالرسولی از شاگردانی بودند که تا پایان عمر حبیب، وی را رها نکرده و از او استفاده می‌کردند.

خبری: اخبار فرهنگی و هنری روز

پرهیز از تکرار و تاکید بر تنوع

سماعی از نخستین نوازندگانی بود که پس از آغاز به کار مرکز فرستنده تهران در رادیو به نوازندگی پرداخت و از شهرت خاصی برخوردار شد و هنرمندان و صاحبنظران ساز او را مجموعه‌ای از استعداد لطف، مهارت، تبحر و زیبایی تعبیر کردند. وی به درخواست مسئولان فرهنگی، به اداره فرهنگ منتقل شد و به تعلیم سنتور پرداخت اما پس از چندی به خدمت نظام بازگشت.

هانری ماسهاز شرق شناسان برجسته که در مراسم هزاره حکیم ابوالقاسم فردوسی ساز حبیب را شنید، ضمن تشویق و تحسین، وی را از افتخارات هنر ایران زمین برشمرد وگفت: موسیقی ایرانی با داشتن هنرمندانی چون حبیب سماعی می‌تواند در دنیا حضور چشمگیری داشته باشد و این نغمات روح انگیز را به گوش جهانیان برساند.

زنده یاد نورعلی برومند شاگرد استاد سماعی، تنوع در نوازندگی را از ویژگی‌های وی دانسته و معتقد بود که قطعات تکراری هیچگاه در نوازندگی حبیب شنیده نمی‌شود. به گفته وی سماعی هربار حداقل سه ربع ساز می‌زد و در هر بار تازگی، نوآوری وخلاقیت جدیدی در سازش شنیده می‌شد.

درمان فشار خون نخست وزیر

برومند در خاطراتش می‌نویسد: محمد علی فروغی نخست وزیر وقت به علت بیماری و عارضه فشارخون در منزل بستری بود، طوری که رییس دفترش کارهای مربوطه را به خانه وی می‌آورد. فروغی به ساز سماعی علاقه مند بود و پس از چندی که در خانه بستری بود، هوس شنیدن ساز او را کرده و چندین بار وی را دعوت می‌کند ولی سماعی که از این کار اکراه داشت به بهانه‌های مختلف امتناع کرد. سماعی بالاخره دعوت فروغی را پذیرفت و زمانی که به اتفاق برومند وارد منزل فروغی شدیم پزشک در حال معاینه وی بود و از فشار خون بالایش اظهار نگرانی می‌کرد، درهمین حال حبیب به مدت یک ساعت قطعات مختلفی را در دستگاه همایون نواخت، پس از پایان ساز سماعی، فروغی احساس بهبودی کرد و پزشک نیز بعد از معاینه مجدد، دید فشار خون وی طبیعی شده است. فروغی زبان به تمجید و ستایش موسیقی ایرانی و ساز سماعی گشود و اظهار داشت این نوع موسیقی آن هم با مضراب‌های روح نواز سماعی در روحیه و بهبود بیماری تاثیر بسزایی دارد.

برومند هم از موقعیت استفاده کرده و به فروغی گفت که موسیقی ایرانی چند روزی است که از برنامه‌های هنرستان عالی موسیقی حذف شده است. نخست وزیر از این ماجرا ناراحت شد و بلا فاصله حکم عزل رییس و معاون هنرستان و انتصاب علینقی وزیری و روح الله خالقی را صادر کرد.

سماعی از روح حساس و لطیفی برخوردار بود وتحمل مطرب پروری، نا بسامانی و اشغال وطن توسط بیگانگان برایش دشوار بود لذا گوشه نشینی اختیار کرد.

استادحبیب سماعی در بهمن ماه ۱۳۲۴ بر اثر سرماخوردگی مبتلا به ذات الریه شد و برغم کوشش پزشکان بهبود نیافت و سرانجام در بیست و دوم تیر ماه ۱۳۲۵ در سن ۴۵ سالگی درگذشت.

«حبیب سماعی»؛ سنتورنواز نابغه - 27

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

آفتاب‌نیوزآفتاب‌نیوز19 ساعت قبل
فارسفارس19 ساعت قبل
در پیام وزیرآموزش و پرورش به مناسبت هفته پیوند اولیا و مربیان آمده است: تربیت کودکان و نوجوانان فصل مشترک خانه و مدرسه است. تربیت کودکان و نوجوانان فصل مشترک خانه و مدرسه است؛ والدین ‌و مربیان در سایه‌ مشارکت، همدلی، تعامل، همکاری، هماهنگی و هم‌افزایی می‌توانند به توفیق پایدار در حل مسائل آموزشی و پرورشی دانش‌آموزان نایل شوند. تشکیل این انجمن‌ها در مدارس یکی از مؤثرترین روش‌های تحکیم ارتباط اولیا و مربیان است و با کارکردهای حقیقی خود فاصله زیادی دارد. از همه معاونان و مدیران ستادی آموزش‌ و پرورش انتظار می‌رود در تدوین برنامه‌ها و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با مدرسه، زمینه مشارکت نمایندگان خانواده‌ها را از طریق انجمن اولیا و مربیان فراهم نمایند. از مدیران مدارس انتظار دارم شرایطی را فراهم کنند تا انجمن‌های اولیا و مربیان بتوانند مشارکت همه‌جانبه در برنامه‌های مدرسه داشته باشند.
مازن آنلاینمازن آنلاین22 ساعت قبل
مدیرکل میراث فرهنگی مازندران: پیام مازند - ساری - مدیرکل میراث فرهنگی مازندران گفت: مازندران در آبان ماه سال جاری میزان وزرا و روسای رادیو و تلویزیون کشورهای عضو اکو خواهد بود. به گزارش خبرنگار مهر، سیف الله فرزانه عصر چهارشنبه در نشست با کارشناسان میراث فرهنگی در زمینه رویدار ساری ۲۰۲۲ ضمن قدردانی از زحمات دکتر مونسان وزیر میراث‌فرهنگی، استاندار مازندران و کارشناسان گفت: برنامه ریزی برای اجرایی شدن این رویداد از سال ٩۶ شروع شد. وی با اشاره به اهمیت سازمان همکاری اقتصادی اکو در منطقه گفت: ١١ و ١٢ آبان ماه سال جاری، مازندران و رامسر میزبان وزرا و روسای رادیو و تلویزیون کشورهای عضو اکو خواهد بود که این رویداد، فرصتی مهم برای معرفی مازندران و تبلیغات گسترده «ساری ٢٠٢٢» خواهد بود. مدیرکل میراث فرهنگی مازندران گفت: نمایشگاه جنبی در این اجلاس، با رویکرد معرفی صنایع دستی خاص مازندران و معرفی ظرفیت‌های سرمایه گذاری از برنامه این اداره کل در این اجلاس خواهد بود. فرزانه با اشاره به وجود اشتراکات فرهنگی در بین کشورهای عضو اکو گفت: گردشگری ورزشی یکی از ظرفیت‌های متنوع و جدید است که در رویداد «ساری ٢٠٢٢» توجه ویژه‌ای به آن خواهد شد.

پویش تنظیم موتورخانه‌ها

صدا و سیماصدا و سیما16 ساعت قبل

نظرها

اخبار بیشتر