جدال با هویت دینی جامعه ایرانی؛ توصیه استعمارکهن به استعمارنو
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. فارس
  4. فرهنگ
جدال با هویت دینی جامعه ایرانی؛ توصیه استعمارکهن به استعمارنو

جدال با هویت دینی جامعه ایرانی؛ توصیه استعمارکهن به استعمارنو

فارسخبرگزاری فارس |
شاخص‌ترین هویت زن ایرانی حتی از قرن‌های پیش از اسلام تا کنون، پوشش و حجاب او بوده و به همین خاطر استعمارگران با صرف هزینه‌های هنگفت پروژه‌های کوتاه و بلند مدتی را برای تغییر پوشش زن ایرانی پی‌ریزی کرده‌اند.

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری فارس، علی قربان‌نژاد کارشناس مسائل سیاسی یادداشتی تحت عنوان «جدال با هویت دینی جامعه ایرانی توصیه استعمارکهن به استعمارنو» نوشت که متن آن به شرح ذیل است:

می‌دانیم که غایت استعمار سلطه جویی برای کسب ثروت است. در همین پیش فرض کوتاه سوالی به ذهن خطور می‌کند که این یادداشت در ادامه تلاش دارد تا به آن پاسخ دهد. آن سوال این است: هدف استعمار استیلا بر منابع و همچنین بازارهای مصرف کشورهای هدف است، با این وصف برای استعمارگران نوین چرا پوشش و حجاب زن مسلمان اهمیت دارد؟!

۱. «ریچارد جی لین» در شرح کتاب «وانموده‌ها و وانمایی» نوشته «ژان بودریار» روایت هایی را از «زوال بر اثر برملا شدن» یا به عبارت دقیق‌تر «زوال بر اثر مواجهه با فرهنگ غربی» مطرح می‌کند: «سال ۱۹۷۱ دولت فیلیپین مردم یک قبیله به نام تاسادی را به جنگل باز می‌گرداند. چرا که آنها به دلیل تماس با جهان معاصر در معرض «از ریخت افتادن» بودند. تاسادی زمانی زوال یافت که در معرض «تماس بصری» با جامعه غربی قرار گرفت.»

ژان بودریار متفکر فرانسوی خود در فرهنگ غربی رشد و نمو یافت اما همواره نسبت به آن نگاه انتقادی داشت. برای درک بهتر جملات بالا و تطبیق آن با جامعه ایرانی باید به این نکات توجه داشت: یک) تماس بصری روزگاری با واسطه حاصل می‌شد یعنی با سفر طیف موسوم به «منورالفکر» به غرب و بازگشت سراپا فرنگی شده آنها مردم فردی را می‌دیدند که از فرهنگ خویش تهی شده و ادای دیگران را درمی آورد. بارزترین تجلی این وادادگی در پوشش بود. دو) سپس با شکل گیری رسانه‌های مدرن (رادیو و تلویزیون) مسیر هجوم فرهنگ غربی تسهیل شد. سه) با آمدن ماهواره و تلویزیون‌های ماهواره‌ای این موضوع سرعت بیشتری گرفت. امروزه با رسانه‌های تعاملی (دوسویه یا interactive) دیگر نمی‌توان گفت که آنها برای هجوم سرعت بیشتری گرفته‌اند؛ نه؛ آنها اکنون همین جا هستند؛ کنار ما، آنهایی که به قول «بودریار» و «ریچاردجی لین» می‌خواهند ما را از فرهنگ مان تهی کنند؛ می‌خواهند ما را «از ریخت بیندازند.»

مراد نویسندگان از اصطلاح «از ریخت افتادن» تغییر و دگرگون شدن هویت فرهنگی یا سبک زندگی است.

۲. بودریار برای آنکه مفهوم سخنش را به درستی به مخاطب منتقل کند روایتی را از قبیله تاسادی در فیلیپین نقل می‌کند. روایت بسیار هنرمندانه انتخاب شده اما تنها نکته‌ای که می‌توان به آن وارد دانست این است که در آن روایت این گونه تصور می‌شود که این قبیله تاسادی بوده که با نقل مکان نابجا و یا بهتر است بگوییم با جابه جایی خود را در معرض فرهنگ مهاجم قرار داده است.

اما در جامعه ایرانی ما با هجوم بی مانند فرهنگ سلطه جو روبرو هستیم. برای درک بهتر این موضوع کافی است در نظر بگیرید که بیش از صدکانال تلویزیونی و چند ده برابر این سایت و وبلاگ و خبرگزاری فارسی زبان خارجی و … روزانه حجم انبوهی محتوا علیه فرهنگ ملی و آموزه‌های دینی تولید می‌کنند. حالا به اینها شکل‌های تازه رسانه‌ای را نیز بیفزایید؛ شکل هایی از قبیل کانال‌ها و چت روم‌ها و گروه‌ها. این شکل‌های تازه به مدد رسانه‌های تعاملی از قبیل اینستاگرام، تلگرام، فیس بوک، توئیتر و … فراهم آمده‌اند.

همانطور که گفته شده همه جوانب فرهنگ ما در معرض فرهنگ سلطه جو قرار گرفته و در این میان دجال‌ها روی دگرگونی آموزه‌های دینی تاکید و توجه خاصی دارند. در میان آموزه‌های دینی هم همه یکسان نیستند. آن اندازه که به فرهنگ محرم و عاشورا و یا حجاب حمله می‌آورند به موضوعی مانند روزه حمله نمی‌شود.

با همه آنچه گفته شد سوال اساسی این است که استعمارگران غربی با فرهنگ ما چه کار دارند؟ تاریخ نشان داده استعمار برای چه چیزی شکل گرفته و چه اهدافی را دنبال کرده است. حال برای آنها چه فرقی دارد که زنان ایرانی با پوشش مناسب با فرهنگ اسلامی – ایرانی باشند یا همسو با فرهنگ مهاجم غربی؟

۳. برای دریافت پاسخ سوال فوق مرور برخی نکات لازم می‌نماید. می‌دانیم که غایت استعمار اهداف اقتصادی است. سود و اصالتی که در فرهنگ غربی به آن داده می‌شود هر اقدامی را برای رسیدن به آن توجیه می‌کرد. تصور کنید فرانسوی‌ها خود را لشکر تمدن نوین غربی می‌دانستند برای زدودن بربریت به آفریقا سفر کردند و همان‌ها با سرهای بریده الجزایری‌ها عکس یادگاری گرفتند. این گونه تازه‌ترین تمدن بشر بر پایه اصولی به غایت هراس آور بنا می‌شد. یکی از این اصول «تنازع بقا» داروین بود که برای قدرتمند به واسطه آنکه قدرت دارد، حق ادامه حیات قایل می‌شد و ضعیف را جزو لوازم و امکانات قدرتمند برای ادامه زندگی به شمار می‌آورد. این تفکر پایه‌های فکری شکل نخست استعمار را بنا نهاد. در این شکل، یک هندی یک سرباز انگلیسی را با اسلحه و سرنیزه‌اش می‌دید. جامعه هندی (به صورت مستقیم یا غیرمستقیم) به زور همین اسلحه به بیگاری برای استعمارگران کشانده می‌شدند. این کار اما فقط مایحتاج زنده بودن را برای آنها به ارمغان می‌آورد. این گونه استعمارگران ثروت‌ها و معادن مستعمرات خود را به کمترین بهای ممکن به عنوان مواد اولیه به کشورشان می‌فرستادند. از سویی دیگر به مستعمرات به عنوان بازار مصرف نیز نگاه می‌شد. یعنی مواد اولیه به ثمن بخس می‌رفت و کالایی تولید می‌شد و با قیمت‌های بالا به مردمان مستعمرات فروخته می‌شد. به این ترتیب مثلا هند هم گنجینه تامین مواد اولیه بود و هم بازار مصرف کالاهای انگلیسی.

با افزایش آگاهی و انتشار اخبار قیام‌های آزادی خواهانه و استقلال طلبانه این موج به سرعت در همه جهان تسری یافت. شخصی مانند گاندی مبارزات خود را بر پایه تحریم کالاهای انگلیسی بنا نهاد. او در مفاهیم و سنت‌های سرزمینش ریشه داشت؛ این یعنی هویت فرهنگی گاندی بود که به او یادآوری می‌کرد نباید یک انگلیسی در سرزمین هند با هندیان مانند بردگان رفتار کند و امورات آنها را در دست بگیرد.

در وبسایت خبری بخوانید: اخبار فرهنگی هنری جهان

۴. پس از پایان دوره نخست استعمار کشورها یکی پس از دیگری ظاهرا استقلال می‌یافتند. ایران به صورت تام به استعمار کشوری درنیامده است اما این به آن معنا نیست که زخم استعمار را بر تن ندارد. از قضا شکل دوم استعمار در کشور ما بسیار قوی و پیچیده ظاهر شد.

در کشورهای استقلال یافته دولتی تشکیل شد یا درباری علم گردید. سربازان انگلیسی بر کشتی‌ها سوار شده و رفتند و به جای آنها دیپلمات‌ها آمدند و نفوذی‌ها بازارشان گرم شد. این بار دیگر رقابت استعمارگران بر پهنه دشت‌ها و یا روی سینه دریاها به شکل صف آرایی برای رزم و جنگ نبود بلکه نبرد به هزارتوی دربارها و اندرونی‌ها کشیده شده بود. این بار استعمارگران با نفوذ به دربار شاهان و امرا درصدد بودند همان منافع استعمارگری در شیوه نخست را کسب نمایند. فلسفه وجودی «میرزا آقاخان نوری» و «محمدعلی فروغی» و امثال اینها همین بود. در این شکل تازه قراردادهای استعماری پا به میدان گذاشت.

در این مسیر استعمارگران در کشوری مانند ایران اما به سدی محکم برخوردند. سدی محکم به نام مرجعیت که نمونه کامل هویت مداری بر مبنای فرهنگ و دین بودند. لذا قراردادهای استعماری نظیر قرارداد تنباکو و یا قرارداد رویتر و … دست از پا درازتر برگشت خوردند. در این مرحله نقش فرهنگ دینی – ملی در برابر نقشه‌های استعمارگران کاملا مشهود است. اشخاصی نظیر «میرزای شیرازی» و «ملاعلی کنی» در مخالفت با قراردادهای استعماری در این دوره نقشی بی بدیل داشتند.

می‌گویند وقتی میرزای شیرازی فتوای تحریم تنباکو را صادر کرد این فتوا حتی اندرونی کاخ ناصری را نیز به لرزه انداخت و ساکنان کاخ نیز به تبعیت از آن قلیان‌ها را شکستند. «ساموئل گرین ویلر بنجامین» سفیر آمریکا در ایران در خاطراتش آورده است: «[ملاعلی کنی] مثل اینکه وجودی ملکوتی است. اگر یک کلمه بگوید می‌تواند اعلیحضرت را از سلطنت خلع کند. سربازهایی که در سفارت ممالک متحده آمریکا قراول می‌کشیدند به من گفتند که اگرچه ما برای حفظ وجود شما اینجا فرستاده شده‌ایم، اما اگر حاجی ملا علی امر کند همه شما را می‌کشیم!»

این سدمحکم با دیدبانی مرجعیت و توجه تام و تمام ملت به کلام آن بزرگواران جز بر بستر دین (که مهمترین شاکه فرهنگ ایرانی بود) محقق شدنی نبود، لذا استعمارگران دریافتند که ابتدا بایدهویت دینی جامعه را گرفت.

۵. با گذار از شکل پیشین مرحله تازه‌ای از استعمار شکل گرفت که متکی بر رسانه بود. این بار استعمارگران با تجربه‌ای که اندوخته بودند برای تصرف بازارهای بزرگ مصرف به میدان آمدند اما این بار داستان پیچیده‌تر از دفعات قبل بود. اتکای استعمار جدید بر ابزارش یعنی رسانه سبب شد در دو-سه دهه اخیر رسانه‌ها هم به صورت کیفی و هم کمی رشد و پیشرفتی بسیار سریع داشته باشند.

یک کانادایی به نام «مک لوهان» غایت آرزوی ابزار جدید استعمارگران یعنی رسانه را دقیقا مشخص کرد: «دهکده جهانی»

وقتی این را مک لوهان گفت بسیاری با ذوق و شوق در مدح «دهکده جهانی» نوشتند؛ از اینکه رسانه‌ها در خدمت خود فاصله‌ها را برداشته و جهان را به دهکده‌ای بدل می‌کنند، اما در آن روزها کمتر کسی به خیانت رسانه‌ها پرداخت که کارویژه آنها ساختن دهکده جهانی بود. وقتی سخن از جهان است گستره‌ای وسیع به نظر می‌آید که در هر گوشه آن مردمانی با زبان و فرهنگ و سبک زندگی خودشان ساکن هستند و اگر بخواهیم این گستره را به دهکده‌ای بدل کنیم لازمه‌اش هضم و نابودی فرهنگ‌های مختلف در فرهنگ سلطه جو است چرا که یک دهکده بیش از یک فرهنگ نمی‌خواهد.

استعمارگران با تجربه‌ای اندوخته از ادوار گذشته به این باور رسیده‌اند که فایق آمدن بر یک ملت تنها با اضمحلال «هویت فرهنگی» آنها ممکن است چرا که آنها پیش از این دیده بودند که پرچم مبارزه با استعمارگران را شخصیت هایی با هویت فرهنگی برافراشته بودند. باید توجه داشت که فرهنگ جامعه‌ای مثل جامعه ایرانی با باورهای دینی در هم تنیده شده و تفکیک آنها از هم تقریبا بعید می‌نماید.

در مسیر اضمحلال هویت فرهنگی جامعه زنان هدف اول و اصلی هستند. اگر بتوان هویت فرهنگی زنان یک جامعه را در فرهنگ مهاجم هضم و هدم کرد بقیه اجزا آن جامعه تاب مقاومت نخواهند داشت و بدون شک فرو خواهند ریخت.

شاخص ترین هویت زن ایرانی حتی از قرن‌های پیش از اسلام تا کنون پوشش و حجاب او بوده و هست. به همین خاطر است که استعمارگران با صرف هزینه‌های هنگفت پروژه‌های کوتاه و بلند مدتی را برای تغییر پوشش زن ایرانی پی ریزی کرده‌اند. آنها به خوبی پی برده‌اند که تا وقتی نقطه اتکای یک مرد زنی باشد که در هویت دینی – ملی خود ریشه دارد شکست دادنش تقریبا نزدیک به محال است. در نقطه مقابل زنی که هویت فرهنگی خویش را باخته فقط خود به تنهایی به بردگی برای فرهنگ سلطه جو نمی‌رود بلکه او می‌تواند یک جامعه را به راه بردگی فرهنگی رهنمون سازد.

در پایان بار دیگر این نکته را یادآور شوم که پوشش و حجاب بارزترین تجلی هویت فرهنگی است و امیرالمومنین علی (ع) چه زیبا و موجز جان کلام را بیان فرمودند که «کمتر کسی است که خود را شبیه گروهی کند و به زودی یکی از آنها نشود.»

(نهج البلاغه؛ حکمت ۲۰۷)

انتهای پیام/

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

خاطرات یک پورن استار در اصفهان روی پرده رفت + فیلم

ایمناایمنا15 ساعت قبل
به گزارش ایمنا مستند داستانی «ایکسونامی» در ژانر اجتماعی آماده نمایش شده است. در این مستند، یک پورن‌ استار آمریکایی تجربه رسیدن به آزادی‌‌های جنسی در ایالات متحده را روایت می‌کند. محسن آقایی اصفهانی است و تولید این فیلم اولین تجربه او در زمینه مستندسازی نام گرفته است. تولید این مستند ۹۰ دقیقه‌ای که ۲٫۵ سال زمان برده، به صورت مشترک در ایران و آمریکا انجام شده است که روز گذشته (۲۰ آبان ماه) در شهرهای تهران، مشهد و اصفهان، به صورت همزمان رونمایی شد. نمایش این فیلم برای افراد کودکان، نوجوانان، افراد زیر ۱۸ سال، بیماران قلبی و … اکیدا توصیه نمی‌شود

پست جنجالی مهناز افشار بعد از طلاق به محمدرضا گلزار + فیلم و عکس

رکنارکنا1 روز قبل
به گزارش رکنا، محمدرضا گلزار زیر پست آخر مهناز افشار در صفحه شخصی اش در اینستاگرام کامنتی جالب و جنجالی نوشته و با ایمان قلب که همین موضوع باعث شده که کاربران فضای مجازی شروع به شایعه سازی در مورد علاقه گلزار به مهناز افشار کنند. محمدرضا گلزار و مهناز افشار از بازیگران پرکار و محبوب سینمای ایران هستند که بازی‌های مشترک زیادی با هم دارند. مهناز افشار و محمدرضا گلزار در عشق تعطیل نیستمهناز افشار و محمدرضا گلزار در سریال عاشقانهمهناز افشار و محمدرضا گلزار در فیلم زهر عسلبازی محمدرضا گلزار و مهناز افشار در کمابازی محمدرضا گلزار و مهناز افشار در آتش بسعکس مشترک محمدرضا گلزار و مهناز افشار در کلاغ پرپاسخ اینستاگرامی گلزار به منتقدان کنسرتشمحمدرضا گلزار، در پستی اینستاگرامی، پاسخ منتقدان کنسرتش در لس‌آنجلس را داد. آماری عجیب از تعداد بلیتهای فروخته‌شده کنسرت محمدرضا گلزار در مهمترین سالن کنسرت دنیا منتشر شده است. انتقادی که (نکاتی درباره سلیقه مخاطب در آمریکا گفته بود) بنا به گفته بسیاری به دور از شان بود جزئیات ممنوع الکاری مهناز افشار مهناز افشار نمی‌داند در ایران ممنوع‌الفعالیت است یا نه اما می‌گوید با اینکه رسما چیزی در این باره به او اعلام نشده اما از برخی صاحبان فیلم‌ها شنیده که ممنوع‌الفعالیت است.

مکانیک‌هایی با ناخن‌های فرنچ شده | ویدئوی حرف‌های کیانا و نیلوفر را ببینید

همشهریهمشهری2 روز قبل
علی آقا صاحبکار آنهاست؛ صاحبکار کیانا یاراحمدی و نیلوفر فرهمند، شاگردان مکانیکی. اعضای خانواده‌ام نزدیک ۱۵سال است که ماشین‌هایشان را پیش علی آقا می‌آورند و به او اطمینان داشتم. ما هم سعی می‌کردیم در مغازه علی آقا باشیم و جای دیگری نرویم. علی آقا را کیانا به من معرفی کرده بود. از وقتی شما آمده‌اید مشتری‌های علی آقا بیشتر شده یا کمتر؟ کیانا: علی آقا خیلی مشتری دارد.

دردسرهای مرض شیرین

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما؛ بیماری دیابت در اکثر موارد علامت خاصی ندارد و برای تشخیص آن باید قند خون را اندازه گرفت و بعد از آن آزمایش و چکاپ خون انجام داد.

شبی با دانشجویان دانشگاه شریف

صدا و سیماصدا و سیما15 ساعت قبل
حجت الاسلام و المسلمین مصطفی رستمی رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در خوابگاه شهید مصطفی احمدی روشن، پای صحبت‌های دانشجویان نشست. به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ دانشجویان در این دیدار‌ها از دغدغه‌هایشان گفتند و می‌خواهند پاسخ شان قول پیگیری باشد؛ از دغدغه‌های فرهنگی گرفته تا موضوع‌های سیاسی و اقتصادی که جای آن در دانشگاه‌هاست.

هفته ترویج علم

صدا و سیماصدا و سیما15 ساعت قبل

نظرها

اخبار بیشتر