پیوند تاریخ و رمان؛ موفق یا ناموفق؟
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. مشرق‌نیوز
  4. فرهنگ
پیوند تاریخ و رمان؛ موفق یا ناموفق؟

پیوند تاریخ و رمان؛ موفق یا ناموفق؟

مشرق‌نیوزخبرگزاری مشرق‌نیوز |
مسئله‌ی دیگری که در جذابیت داستان مهم است، خودِ «روایت داستانی» است. یعنی آن عناصری که روایت داستانی را از روایت‌های دیگر مثل روایت تاریخی جدا می‌کند، همان‌ها عامل جذابیت داستان هستند.

به گزارش مشرق، محمد علی حمصیان درباره داستان «قربانی طهران» یادداشتی را در اختیار مشرق قرار داده است که متن کامل آن چنین است:

در میان انواع داستان، «داستان تاریخی» هم مثل مابقی، همواره با اقبال برخی از مخاطبان ادبیات‌داستانی و ادبار عده‌ای دیگر مواجه بوده است. شاید دلیل عمده‌ی کسانی که روی خوشی به داستان تاریخی نشان نمی‌دهند این باشد که: «برای اطلاع از تاریخ، بهترین و نزدیک‌ترین راه، مراجعه به متن تاریخ است. داستان تاریخی اساسا نمی‌تواند چیزی بیشتر از روایت‌های تاریخی ارائه دهد. پس مراجعه به متون تاریخ به صرفه‌تر است.» در واقع این افراد، داستان تاریخی را اساسا داستان و روایت داستانی نمی‌دانند و ذاتش را همان ذات تاریخ‌گویی و روایت تاریخ می‌دانند که کمی هم اضافات به آن تحمیل شده است.

سوالی که اینجا پیش می‌آید این است که آیا داستان تاریخی نسبت به آنچه که یک داستان باید داشته باشد چیزی کم دارد؟ در واقع زمانی که یک داستان تاریخی تمام مولفه‌های جذابیت یک داستان را داشته باشد قطعا می‌تواند هر داستان‌دوستی را به خود جذب کند، ولی آیا می‌تواند از عهده‌ی این کار برآید و این عوامل را با خود همراه کند؟ یا صرفا همان روایت تاریخ است که کمی پردازش‌های خیالی هم به آن اضافه شده؟

پیوند تاریخ و رمان؛ موفق یا ناموفق؟ - 4

برای فهم این مسئله باید بدانیم که اساسا عوامل جذابیت یک داستان برای ما انسان‌ها چیست؟ موارد مختلفی را می‌توانیم جزء این عوامل به حساب بیاوریم که قطعا یکی از مهم‌ترین آنها «انسان» است. برای متفکران فلسفه‌ی هنر این مسئله مطرح است که بشر تا به کی به ساخت فیلم و نوشتن داستان ادامه خواهد داد؟ آیا زمانی خواهد رسید که روایت‌های فیلم‌ها و داستان‌ها دیگر تکراری شوند و جذابیتی برای ما نداشته باشند؟ برخی به این پرسش اینگونه جواب می‌دهند که تا وقتی انسان، خودش را و زندگی و افکار و اعمالش را دوست دارد و برایش مهم و جذاب است، از شنیدن و دیدن آنها هم لذت خواهد برد. یعنی از آنجایی که ما در فیلم و داستان به تماشای «انسان» می‌نشینیم، این دو همیشه برایمان جذاب خواهند بود، چون انسان و انسانیت برایمان جذاب است.

حال، آیا در داستان‌های تاریخی ما به تماشای انسان و افکار و اعمال و زندگی‌اش می‌نشینیم یا صرفا شاهد روایت یک حادثه‌ی تاریخی هستیم که در آن، شخصیت‌ها به صورت مستقل جایگاهی ندارند و آنچه مهم است حوادث سیاسی و اجتماعی و علل و نتایج آنها است؟ مقصود این نوشتار قضاوت راجع به مجموعه‌ی داستان‌های تاریخی نیست و اینکه آیا مخالفین این سبک، صرفا بنابر سلایقشان از آن رویگردان هستند و یا مستمسکی فنی و مستدل دارند. اما در داستان «قربانی طهران» این مولفه‌ی جذابیت، مورد توجه قرار گرفته و رعایت شده است. یعنی درست است که هدف اصلی این داستان قرار دادن مخاطب در فضای غبارآلود دوران مشروطه است، ولی در این میان این «انسان» است که مهم است و روایت از دریچه‌ی پراختن به انسان عصر مشروطه شکل می‌گیرد.

در خبری بخوانید: مهم ترین اخبار فرهنگی و هنری جهان

مسئله‌ی دیگری که در جذابیت داستان (و هر نوع داستانی) مهم است، خود «روایت داستانی» است. یعنی آن عناصری که روایت داستانی را از روایت‌های دیگر مثل روایت تاریخی جدا می‌کند، همان‌ها عامل جذابیت داستان هستند. (البته در اینجا لزوما منظور از عناصر، همان عناصر پیرنگ نیست) عناصری مثل: شخصیت‌پردازی، فضاسازی، گره‌افکنی، کشمکش، تعلیق، غافل‌گیری، اوج، گره‌گشایی، و …. و پیاده کردن این امور در یک داستان تاریخی امر مشکلی است. مگر می‌شود در یک داستان تاریخی که مخاطب ابتدا و انتهای حوادث و وقایع را می‌داند و از سرگذشت شخصیت‌ها مطلع است، کشمکش و تعلیق و غافل‌گیری و … بوجود آورد؟ این همان هنر اصلی نویسنده‌ی یک داستان تاریخی است. چیزی که در قربانی طهران هم به ظهور رسیده است. یعنی هرچند که مخاطب از ماجراهای مشروطه و شخصیت‌هایش مطلع باشد، ولی سیر روایت به نحوی است که مخاطب، هم دچار غافل‌گیری‌ای تکان‌دهنده می‌شود و هم اموری در داستان قرار داده شده است که مخاطب را به دنبال خود می‌کشد (تعلیق) و همچنین در کشاکش احوال شخصیت اصلی و وقایعی که بین او و سایر شخصیت‌ها می‌گذرد، در متن حوادث مشروطه قرار می‌گیرد.

قربانی طهران سعی کرده است از تمام مولفه‌های جذابیت یک داستان تاریخی استفاده کند و مخاطب را تا به انتها با خود همراه کند ولی نه صرفا برای ارائه‌ و بیان آگاهی‌هایی در باب مشروطه. بلکه برای قرار دادن مخاطب در فضای آن دوران و فراهم آوردن فرصتی هرچند اندک برای تنفس در آن حال و هوای گرفته و غبارآلود. لذا داستان اصراری بر تزریق اطلاعات زیاد به خواننده‌اش ندارد. و آنچه به نظر می‌رسد نویسنده در پی آن بوده، نشان دادن زاویه‌های جدید برای نگاه کردن به اطلاعاتی است که از مشروطه داریم.

یکی دیگر از قوت‌های قربانی طهران در تنوع روایت‌ها (دانای کل و اول شخص) و خلاقیت در فصل‌بندی‌ها و نام‌گذاری آنهاست که در هم تنیدگی آنها بافتی جذاب را پدید آورده.

مهم‌ترین نقطه ضعف این داستان، کوتاه بودن آن است. به نحوی که به پرداخت عمیق شخصیت‌ها و نیز جریانات فکری آن عصر و نشان دادن انسان عصر مشروطه و ایران آن زمان، تا حدودی لطمه وارد کرده است.

در نهایت، با توجه به پایان‌بندی داستان، می‌توان حدس زد که در آینده باز هم با «هاشم‌کهکی» و دغدغه‌ها و فراز و فرودهای زندگی‌اش همراه خواهیم شد و در بخش‌های دیگری از تاریخ این سرزمین، با فضاها و اتمسفر خاص خودشان تنفس خواهیم کرد.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

اقدام بی رحمانه ۲ تبهکار با زوج مستاجر / پلیس دست از سر آنها برنداشت+ فیلم

رکنارکنا1 روز قبل
به گزارش گروه ترجمه رکنا، پلیس ایندیانا در پی تعقیب و گریز دو سارقی است که روز گذشته دو تلویزیون آکبند یک زوج مستاجر را در مقابل درب خانه شان سرقت کردند. ویدیو منتشر شده سرقت دو متهم را به تصویر کشیده است که چگونه تلویزیون‌ها را از مقابل درب خانه به سرقت می‌برند. دوربین مداربسته این لحظه را ثبت و پس از شکایت زوج مستاجر به اداره پلیس از طریق فیلم دوربین پلیس تحقیقات خود را برای شناسایی و دستگیری متهمان آغاز کرده است. برای ورود به کانال تلگرام ما کلیک کنید.

عکس‌های لو رفته از محمدرضا گلزار در جشن مختلط+ فیلم

رکنارکنا1 روز قبل
محمدرضا گلزار اولین بار در سام و نرگس ایرج قادری دیده شد این روزها آینه‌ بغل را در سینما دارد. محمدرضا گلزار پول‌ سازترین بازیگر سینمای ایرانسالیان طولانی است که هرگاه در ایران واژه سوپراستار به گوش می‌خورد، اولین نامی که ناخودآگاه به ذهن می‌آید محمدرضا گلزار است. محمدرضا گلزار بازیگر، خواننده، نوازنده و مدل موفق ایرانی است. عکس محمدرضا گلزار و بازیگر خارجی سریال ساخت ایرانبرخی وی را گران‌‌ترین بازیگر ایرانی می‌دانند. عکس محمدرضا گلزار در کشور چینمحمدرضا گلزار یک جورایی از مؤسسین آن گروه می‌باشد.

موسیقی متن محله چینی‌ها؛ جری گلدسمیت

تابناکتابناک1 روز قبل
فیلم سیتمایی «محله چینی‌ها / Chinatown» به کارگردانی رومن پولانسکی محصول سال ۱۹۷۴ است. جیک گیتس کارآگاه خصوصی لس آنجلسی، متخصص در امور افشای خیانت‌های زناشویی توسط زنی که خود را خانوم مالوری معرفی می‌کند استخدام می‌شود تا پرده از راز خیانت شوهر او بردارد. اما خیلی زود خانوم مالوری واقعی به این عمل کارآگاه اعتراض کرده و مشخص می‌شود همگی قربانی ماجرای رازآلودی شده‌اند که هدف اصلی آن بی‌آبرو کردن آقای مالوری بوده. جیک گیتس تصمیم می‌گیرد زن مرموزی که او را ابتدای ماجرا استخدام کرده بود پیدا کند اما با کشته شدن آقای مالوری داستان شکل دیگری به خود می‌گیرد. جری گلدسمیت موسیقی متن این فیلم را ساخت که قطعه اصلی آن را بر روی تصاویری از این اثر می‌بینید و می‌شنوید.

واکنش تلویزیون به مرگ یک موجود زنده؛ شوخی یا توهین؟

عصر ایرانعصر ایران1 روز قبل
عصرایران؛ مصطفی داننده- در هفته‌ای که رفت، واکنش‌ها به مرگ گربه بزرگمهر حسین‌پور کاریکاتوریست و طراح شناخته شده کشور حسابی جنجال به‌پا کرد. دو مجری جوانی که این مرگ و هم‌دردی هنرمندان با بزرگمهر را تا توانستند مسخره کردند. به هر دلیلی بزرگمهر به این گربه علاقه داشته و با مرگ او غمگین شده است. توجه کنید علاقه او به یک ماشین یا یک لیوان نبوده است، او دلبسته یک موجود زنده شده بود. مثلا با پخش این برنامه می‌خواست بگوید ببیند اینها نگران مرگ یک گربه هستند و کاری به مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم ندارند.

راه مقابله با ساسی مانکن را بلدیم؟ + ویدیو

ایسناایسنا1 روز قبل
مهدوی ادامه می‌دهد: ما به آهنگ‌های معروف لس‌آنجلسی روی آورده‌ایم و این آهنگ‌ها حتی در مداحی‌هایمان نیز رسوخ کرده است. متولیان امر فرهنگی کشور گمان می‌کنند می‌توانند با ایجاد تغییرات در شعر آهنگ‌های مشهوری که مخاطب زیاد دارند ولی در داخل دارای مجوز نیستند، ماهیت آنها را عوض کنند. این سرود مذهبی هم به گفته این کارشناس برگرفته از ملودی یک آهنگ آن ور آبی است که برای کودکان ساخته شده است. خیلی‌ها به واسطه‌ ملودی شعر را حفظ می‌شوند. ممکن است همان آهنگ‌ها ملودی و شعر خوبی داشته‌ باشند ولی وقتی روی ملودی آنها شعر مذهبی می‌گذارند به مردم حالتی از انزجار دست خواهد داد و احساس می‌کنند به فرهنگ عاشورا توهین شده است.

رونمایی از تیزر موسیقی تیتراژ سریال «مانکن» با صدای فرزاد فرزین/ پخش از دوم شهریور+ببینید

برنابرنا1 روز قبل
قطعه و موزیک ویدئو تیتراژ سریال «مانکن» با صدای فرزاد فرزین پیش از توزیع رسمی آن رونمایی شد و کلیپ رسمی آن پنج شنبه ۳۱ مرداد ماه ساعت ۲۱ منتشر خواهد شد. به گزارش گروه فرهنگ هنر خبرگزاری برنا؛ «مانکن» به کارگردانی حسین سهیلی زاده و تهیه کنندگی ایرج محمدی، نویسندگی بابک کایدان و سرمایه گذاری علی طلوعی که روزهای آخر فیلمبرداری را سپری می‌کند از دوم شهریور وارد شبکه نمایش خانگی می‌شود. در خلاصه داستان این مجموعه آمده است: همیشه عشق‌های بزرگ و زیبا، دشمنان بزرگ و مخوف داشته اندمحمدرضا فروتن، مریلا زارعی، نازنین بیاتی و امیرحسین آرمان، فرزاد فرزین، حسین پاکدل، بهشاد شریفیان، نفیسه روشن، علی فرهنگی، رابعه مدنی، پانته‌آ کیقبادی، بهزاد محسنی، بهزاد خلج و با حضور الهام پاوه نژاد، رضا توکلی و همایون ارشادی و با هنرمندی لیندا کیانی و شبنم قلی خانی و معرفی محمد صادقی و عارفه معماریان در این سریال نقش آفرینی دارند.

نظرها

اخبار بیشتر