۲۸ مرداد و مفروض‌های آن از دیدگاه صادق زیباکلام
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. خبر فوری
  4. سیاسی
۲۸ مرداد و مفروض‌های آن از دیدگاه صادق زیباکلام

۲۸ مرداد و مفروض‌های آن از دیدگاه صادق زیباکلام

خبر فوریخبرگزاری خبر فوری |
صادق زیباکلام می گوید: این که دکتر مصدق به آمریکایی‌ها اعتماد می‌کند، معلوم نیست بر اساس کدام اساس و بنا بیان می‌شود؟

صادق زیباکلام، استاد دانشگاه تهران، در یادداشتی در روزنامه شرق نوشت: «در این که ۲۸ مرداد یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران است، کمتر تردید می‌توان داشت. در‌ عین‌ حال با گذشت ۶۶ سال از آن رویداد، کمتر یک بررسی منصفانه و به‌دور از حب‌و‌بغضی‌ درباره آن به عمل آمده است. نگاه ایرانیان به این رویداد در چند مفروض کلی خلاصه می‌شود. نخست این که در این مرافعه، حق کاملا با ایران بوده است. انگلستان بیش از نیم‌قرن، نفت ایران را به تاراج برده است. ثانیا این که در آن نیم‌قرن، مسئولان کشور اصلا به فکر احقاق حقوق ایران برنیامده بودند، چون در بیشتر مواقع وابسته به انگلستان بودند. مفروض سوم آن است که پس از ملی‌شدن نفت و بیرون‌راندن انگلیسی‌ها از ایران، آنان با طراحی آمریکایی‌ها دولت ملی و قانونی دکتر مصدق را سرنگون کرده و دوباره نفت را در انحصار می‌گیرند؛ اگر چه این بار با مشارکت آمریکایی‌ها. ‌

البته بخش دیگر مفروض‌ها آن است که پس از کودتا به مدت ۲۵ سال، آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها زمام امور را به دست می‌گیرند تا در نهایت پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۵۷. بعد از انقلاب مفروض دیگری هم اضافه شده که دکتر مصدق اشتباه بزرگ و تاریخی اعتماد به آمریکایی‌ها را مرتکب شده و آنها هم از پشت به او خنجر زده و با طراحی کودتا به کمک انگلیسی‌ها او را سرنگون می‌کنند. البته یک‌سری مفروض‌های دیگر هم وجود دارد که عمدتا بعد از انقلاب اضافه شده‌اند. از‌جمله این که دکتر مصدق دچار کیش شخصیت شده و به برخی یاران از‌ جمله آیت‌الله کاشانی و متحدان خود پشت می‌کند، مجلس را منحل می‌کند، با روحانیت و جریانات اسلام‌گرا از‌جمله فدائیان اسلام و دیگران همراهی نمی‌کند و قس‌علی‌هذا. ‌

پرداختن به تک‌تک این موارد در ورای یک یادداشت کوتاه برای خوانندگان «شرق» قرار می‌گیرد اما یقینا روزی سرانجام باید نگاه جدی‌تر، واقع‌بینانه‌تر و غیر‌ سیاسی‌تر به این رویداد تاریخی داشت. همه مفروض‌هایی که درباره رویداد ۲۸ مرداد مورد بحث قرار گرفت، تأمل‌برانگیز هستند. به عبارت دیگر مفروض‌ها چه درباره خود کودتا، چه درباره اصل ملی‌شدن نفت، روایت‌های یک‌سویه‌ای هستند که گاهی با واقعیت‌ها فاصله دارند. مشکل فقط در دور‌ بودن بسیاری از اینها از حقیقت نیستند. برخی از آنها اساسا معلوم نیست بر روی کدام واقعیت‌های تاریخی بنا شده‌اند. به‌عنوان مثال این که دکتر مصدق به آمریکایی‌ها اعتماد می‌کند، معلوم نیست بر‌ اساس کدام اساس و بنا بیان می‌شود؟ به عبارت دیگر دکتر مصدق چه تصمیمی می‌گیرد یا کدام سیاست را اعمال می‌کند که بتوان آن را مصداق اعتماد نخست‌وزیر به آمریکایی‌ها ارزیابی کرد. بحث بر سر آن نیست که آیا اطمینان به آمریکایی‌ها درست بوده و هست یا خیر؟ سخن بر سر آن است که حتی اگر فرض شود دکتر مصدق قائل به اعتماد به آمریکایی‌ها بود، در عمل چه کرده که مصداق اطمینان‌کردن او به ایالات متحده به شمار رود؟ ‌

در وبسایت خبری بخوانید: پربازدیدترین خبر های سیاسی در ایران و جهان

مبحث دیگری که مانند مفروض‌های‌مان درباره ۲۸ مرداد و ملی‌شدن نفت تأمل‌برانگیز است، پرداختن به تحولات، تصمیمات و رویدادهای بعد از ملی‌شدن نفت است. یک ماه بعد از به‌تصویب‌رسیدن لایحه ملی‌شدن نفت در مجلس شانزدهم در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹، دکتر مصدق در اردیبهشت ۱۳۳۰ به نخست‌وزیری می‌رسد و تا ۲۸ مرداد سال ۳۲ جمعا به مدت ۲۸ ماه، زمام امور کشور را در دست دارد.

رویدادها، سیاست‌ها و تصمیمات دولت دکتر مصدق در آن ۲۸ ماه کمتر مورد یک بررسی نقادانه و به‌دور از حب‌و‌بغض‌های سیاسی قرار گرفته است. مانند خود ملی‌شدن نفت که فرض ما بر آن است که اقدامی بسیار درست بوده، تصمیمات و سیاست‌های دولت مصدق در آن ۲۸ ماه حساس و بحرانی، فرض گرفته شده‌اند که همگی صحیح و بی‌عیب‌و‌نقص بوده‌اند؛ در‌ حالی‌ که درباره شماری از آنها می‌توان پرسش‌های بسیار جدی مطرح کرد که بی‌عیب‌و‌نقص بودن آنها را با اما‌و‌اگرهای زیادی مواجه می‌کند. بر همین منوال، نقش آمریکایی‌ها در جریان ملی‌شدن نفت از ابتدا تا انتهاست. همان‌ طور که اشاره شد، حسب مفروض‌های اشاره‌ شده، آمریکایی‌ها از همان آغاز ملی‌شدن نفت شمشیر را از رو برای ملت ایران بسته و در پی رویارویی با آن تصمیم تاریخی بر‌آمدند. سرانجام هم دست در دست متحد قدیمی یعنی انگلستان، با طراحی کودتای ۲۸ مرداد بزرگ‌ترین ضربه تاریخی بر منافع ملی ایران را وارد کردند.

در این فرض هم همانند سایر مفروض‌ها، اما‌و‌اگرهای بسیاری وجود دارد که بخش‌های زیادی از تصورات ما درباره عملکرد آمریکایی‌ها را مورد سؤال قرار می‌دهد. برعکس باور تاریخی ایرانیان، آمریکایی‌ها به‌هیچ‌روی از ابتدای ملی‌شدن نفت، در مقام مخالفت و رویارویی با آن بر‌نیامدند. آنان حتی تلاش‌های زیادی هم صورت دادند تا در قالب وساطت میان ایران و انگلستان، شاید آن بحران فیصله پیدا کرده و دو کشور به یک توافقی دست یابند. راه‌حل‌ها و پیشنهادهایی هم به دنبال ماه‌ها مذاکرات مفصل و طولانی میان ایران و انگلستان پیدا می‌شود که ایران آنها را نمی‌پذیرد و اتفاقا نفس نپذیرفتن آن راه‌حل‌ها، یکی از ابهامات پر‌مناقشه عملکرد دولت مصدق است. نگاه ایرانیان تاکنون به کودتای ۲۸ مرداد و کل ماجرای ملی‌شدن نفت، نگاهی پر از خیر‌و‌شر و آکنده از ظالم و مظلوم بوده است. تردیدی نیست که بالاخره روزی باید نگاه واقع‌بینانه را جایگزین نگاه حب‌وبغضی ۶۶ سال گذشته کرد.»

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

فیلم/ علت ترس سعودی‌ها از درگیری با ایران

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز1 روز قبل

ماجرای استناد پوتین به آیه قرآن در حضور روحانی و اردوغان+فیلم

آفتاب‌نیوزآفتاب‌نیوز2 روز قبل
ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه روز دوشنبه در کنفرانس خبری که با حضور رئیسان جمهوری ترکیه و ایران برگزار شد به یک آیه قرآنی اشاره کرد. ولادیمیر پوتین که در کنار حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران و رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه نشسته بود، در پاسخ به پرسشی درباره حمله اخیر به تاسیسات نفتی عربستان سعودی به آیه‌ای از قرآن استناد کرد که در آن مخالفت با خشونت‌ورزی مگر در شرایط حمایت از قوم و خویش مورد اشاره شده است. پوتین گفت: «قرآن کریم به غیرقابل قبول بودن هرگونه خشونتی اشاره دارد مگر زمانی که پای حمایت از خویشاوندان شما در میان باشد. ما حاضریم به عربستان سعودی برای حمایت از قوم و خویش یا همان ملتش هرگونه کمکی ارایه کنیم.» تعداد بازدید: ۱۹ کد ویدیو دانلود فیلم اصلیرییس‌جمهوری روسیه در ادامه نکته‌ای را خطاب به رهبران سیاسی عربستان سعودی مطرح کرد. به گفته پوتین «کافی است رهبران عربستان سعودی تصمیم خردمندانه‌ای اتخاذ کنند، همانطور که رهبری ایران با خرید سامانه موشکی اس‌۳۰۰ انجام داد و همان مسیری که رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه با خرید آخرین مدل سامانه دفاعی اس‌۴۰۰ طی کرد.» زمانی که رئیس‌جمهوری روسیه در حال توضیح این نکات بود دوربین روی چهره برخی سیاستمداران ایرانی تمرکز کرده بود که با خنده به سخنان وی گوش می‌دادند، افرادی چون محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، محمود واعظی، رئیس دفتر حسن روحانی و امیر حاتمی، وزیر دفاع ایران.

از رسوایی تا فرافکنی

صدا و سیماصدا و سیما20 ساعت قبل
بلافاصله سخنگوی ارتش یمن اعلام کرد که چگونه تاسیسات نفتی عربستان را با پهپاد هدف حمله قرار دادند. به نظر می‌رسد ابعاد رسوایی نظامی سعودی‌ها و آمریکایی‌ها و شوک اقتصادی و جهانی این حملات فراتر از مطالبی است که گفته می‌شود. با درنظر گرفتن رسوایی شکست سعودی‌ها و حامیان آمریکایی و اروپایی آنان در یمن و در مقابل یک گروه مردمی به نام انصارالله که کمترین تجهیزات نظامی را دارد، می‌توان دلیل فرافکنی اخیر آمریکایی‌ها را دریافت. اما در جلسه هیئت دولت، رئیس جمهور به سعودی‌ها و آمریکایی‌ها، علت اصلی اتفاقات اخیر را یادآور شد و البته یک هشدار نیز به آنان داد. هشدار رئیس جمهور در متن یادداشت دبیر شورای امنیت ملی هم دیده می‌شد، اما با ادبیاتی دیگر.

ادامه شکست حداکثری

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل

مهمان آمریکایی افق نو: حرم امام رضا حس ویژه‌ای برایم داشت/ به اسلام علاقه دارم/ بولتون غده سرطانی کاخ سفید بود

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز1 روز قبل
وی می‌گوید طی سفر سه‌روزه‌اش به مشهد برای شرکت در کنفرانس سال گذشته افق نو، دو بار به حرم امام رضا علیه‌السلام مشرف شده و آن‌جا به نظرش مکان بسیار ویژه‌ای بوده است. اگر ویژگی شبکه‌سازی افق نو نبود، الآن این دوستان را نداشتم. بعضی وقت‌ها برای این‌که با شخصیت‌های جالب آمریکایی آشنا شوید، باید به تهران [و کنفرانس افق نو] بروید. «یهودی، نه صهیونیست» نوشته روی سینه «یسرائیل داوید وایس» خاخام یهودی و سخنگوی اتحاد یهودیان ضدصهیونیسم حین سخنرانی در کنفرانس افق نو (+) ◄ به موضوع افق نو برگردیم. در مقاله‌ام درباره همه این‌ها توضیح داده‌ام؛ البته می‌دانم همه این موضوعات مرتبط با افق نو نیستند، اما مرتبط با خود من هستند.

ساخت قطعات تحریمی در ایران

صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ یکی از شرکتهای مستقر در برج فناوری دانشگاه امیر کبیر از سال ۹۳ بر روی طراحی قطعات و تجهیزات مکانیکی پمپهای خاص و ابزار دقیق متمرکز شده است.

نظرها

اخبار بیشتر

تازه‌ترین خبرها

همه

اظهارات ظریف درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران

خبری22 ساعت قبل

مطالبات کارگران هپکوی اراک چیست؟

خبری1 روز قبل

تعداد چاه‌های غیر مجاز آب مدام بیشتر می‌شود؟

خبری1 روز قبل

بازنگری دربخشی از دستورالعمل‌های حوزه خدمات پس از فروش ایران خودرو

خبرآنلاین2 دقیقه قبل

علم الهدی: به ایران حمله کنند، اسرائیل در نصف روز خاک می‌شود/آمریکایی‌های نادان می‌گویند حمله به آرامکو کار ایران بود تا سر دنیا کلاه بگذارند

خبرآنلاین3 دقیقه قبل

احتمال راه اندازی قطار تهران-استانبول

خبرآنلاین4 دقیقه قبل

سبک‌سازی ساختمان نیازمند فرهنگ‌سازی است

ایسنا7 دقیقه قبل

رئیسی مچ مفسدان اقتصادی را خوب گرفته است/ گول شعارهای انتخاباتی را نخورید/ دانش‌آموزان امانت آموزگاران هستند

ایلنا9 دقیقه قبل

فتحی: نامه اعتراض ما به محرومیت اسماعیلی هنوز به کمیته انضباطی نرسیده! / باشگاه استقلال فقط خواستار اجرای عدالت است

میزان‌آنلاین9 دقیقه قبل

هشدار نیروهای یمنی به عربستان در مورد پیامدهای نقض توافق آتش بس الحدیده

میزان‌آنلاین13 دقیقه قبل

پربحث‌ترین خبرها


اسدالله عسگراولادی دعوت حق را لبیک گفت

6 روز قبلفارس4

فیلم | توضیح سخنگوی قوه قضائیه درباره چادر مشکی «شبنم نعمت‌زاده»

2 روز قبلخبرآنلاین3

مداح معروف: برای یک روضه هزار میلیارد هم بگیرم، باز ارزان فروخته‌ام

5 روز قبلعصر ایران2

درمان سرماخوردگی با متوقف کردن فعالیت یک پروتئین

3 روز قبلسلامت نیوز1

رهبر معظم انقلاب: همه مسئولان یک‌صدا معتقدند با آمریکا در هیچ سطحی مذاکره نخواهد شد/ تنها راه علاج مشکلات کشور تکیه به مردم و جوانان و جدی گرفتن ظرفیت‌های داخلی است

3 روز قبلاقتصاد آنلاین1

جزئیات علت حادثه‌ی مرگبار در آزادی

3 روز قبلنود1

حمله جنگنده‌های رژیم سعودی به مناطق مسکونی یمن

3 روز قبلموج1

گریم عجیب نرگس محمدی در ستایش ۳+فیلم و عکس

4 روز قبلآفتاب‌نیوز1

اسدالله عسگراولادی | سلطان زیره و پسته در سفر آخر

4 روز قبلهمشهری1

صحبت‌های پگاه آهنگرانی درباره سلبریتی زدگی مردم! +فیلم

4 روز قبلرکنا1