جبرگرایان، فیلسوف ایرانی را مرتد می‌دانستند/ سخت‌گیری‌های متکلمان باعث شد بوعلی به زبان رمز و تمثیل سخن بگوید
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. ایلنا
  4. فرهنگ

جبرگرایان، فیلسوف ایرانی را مرتد می‌دانستند/ سخت‌گیری‌های متکلمان باعث شد بوعلی به زبان رمز و تمثیل سخن بگوید

ایلناخبرگزاری ایلنا |
دکتر دان فاینالدی معتقد است که ابن سینا، به عنوان یک فیلسوف ایرانی، در تداوم روح متافیزیک یونانی و مقدم بر روح متافیزیک در پدیدار ایدئالیسم آلمانی است.

جبرگرایان، فیلسوف ایرانی را مرتد می‌دانستند/ سخت‌گیری‌های متکلمان باعث شد بوعلی به زبان رمز و تمثیل سخن بگوید - 1

به گزارش خبرنگار ایلنا، شیخ‌الرئیس ابوعلی سینا یکی از برجسته‌ترین فیلسوفان سده‌های میانی‌ست که علاوه بر جایگاه والایی که در سنت حکمی فلسفی ایران دارد، به علت داشتن اندیشه‌هایی که امروزه در قالب‌های پدیدارشناسی، معرفت‌شناسی، اسطوره‌شناسی و هستی‌شناسی دسته‌بندی می‌شوند، واجد دستگاهی فلسفی‌ست که هم فیلسوفان غیرایرانی دوران قدیم، نظیر ابن رشد و ابن میمون متاثر از دیدگاه‌های فلسفی او بودند و هم فیلسوفان متاخر دوران جدید، نظیر هانری کربن و لئو اشتراوس، جای خالی تفسیر دقیق اندیشه‌های این فیلسوف را نشانه گرفتند و خود دست به کار پر کردن این واجب هرمنوتیکال شدند. افرادی همچون سهروردی، حکمت متعالیه ابوعلی سینا را، آمیزه‌ای از حکمت در ایران باستان، در تلفیق مجتهدانه با فلسفه افلاطون و ارسطو بر بستری از اندیشه‌ورزی اسلامی می‌دانست و معتقد بود که این اندیشه آنچنان که مورد نقد افرادی چون فخررازی و غزالی، فهم نشده و نقدهای این افراد، قشری و ظاهربینانه است و برای فهم این فلسفه، به کشف‌المحجوب (پدیدارشناسی)، نیاز است. دکتر دان فاینالدی، استاد مطالعات فرهنگی و ایرانشناسی دپارتمان شرق‌شناسی دانشگاه ییل، معتقد است که باید بنیان‌های اندیشه متافیزیک بوعلی سینا را دوباره بازخوانی کرد زیرا وی فهم مفصل‌تری از اندیشه‌های فیلسوفان یونان باستان دارد و غرب اگر می‌خواهد که در رابطه با بنیان‌های اندیشگی خود بازاندیشی کند، ناگزیر از بازخوانی بوعلی سینا خواهد بود. مشروح گفتگوی ایلنا با وی را از نظر می‌گذرانید.

چه ویژگی‌هایی در ساختمان اندیشه متافیزیکی بوعلی سینا وجود دارد که او را همچنان بعد از گذشت هزارسال از زمان تولدش، سالم و مهم نشان می‌دهد؟

اجزای بسیار مهمی از ساختمان متافیزیک ابوعلی سینا، مبتنی بر ساختارهای ارسطویی و البته، نئوافلاطونی‌ست! با این حال باید بدانید که اصل ساختمان، یک چیز منحصر به فرد است و فقط متعلق به خود اوست. هرچند او تاثیرات زیادی هم از فارابی پذیرفته است. این فیلسوف در کتاب شفا می‌گوید: «آنچه که من یافته‌‌ام در آثار پیشینیان نبوده است و بدانید اگر چیزی یافت شود (پدیدار شود)، و در همان مکان پیدا نشود و در مکان دیگری پیدا شود، آن چیز تغییر نخواهد کرد!» این اصل در دیدگاه ابن سینا، همان است که هگل و شلینگ به عنوان «روح» مورد اشاره قرار دادند! این روح سرگردان متافیزیک اصیل، یک بار سر از یونان در می‌آورد و بار دیگر از ایران و اکنون از ایدئالیسم آلمانی! او با اینکه در آثار پیشینیانش تامل بسیار زیادی می‌کند اما به شدت متکی به نظرات خودش بوده و حتی از فارابی هم که اثرات فراوانی گرفته بود، بهره برد اما نظام منطق، الهیات و متافیزیک مستقل خودش را بنیان‌‌گذاری کرد. اندیشه او در سده‌های میانی، بسیار مترقی بود و باعث شده بود که در برابر متکلمان اسلامی، مثل غزالی و فخر رازی هم ایستادگی کند چون آن افراد به دنبال فقهی کردن و شرعی کردن هرگونه فکر و فلسفه‌ای بودند.

در وبسایت خبری بخوانید: اخبار فرهنگی امروز در ایران و جهان

ایده «رهایی» که فارابی مطرح می‌کند و در فلسفه ابن سینا متحول می‌شود، دقیقا چه موضوعاتی را دربرمی‌گیرد که آن را مهم جلوه می‌دهد؟

طرح رهایی در اندیشه‌های فارابی به خودی خود یک پروژه بزرگ است و فارابی با توجه به اثری که از ارسطو پذیرفته بود اما ابن سینا اصلاحات اساسی در رابطه با این پروژه شروع کرد و ترسیم دقیق‌تری از نزول موجودات توسط خداوند را مطرح می‌کند و به تمایزات میان جوهر و وجود را به خوبی تفکیک می‌کند. بنابر این باید بگوییم دو طرح مجزای نزدیک به هم در این زمینه وجود دارد! تلاش ابن‌سینا برای ترسیم مسیر تکاملی روح به معنای پدیدارشناسانه آن، سعادت در این دنیا و دنیای دیگری (آخرت) را مورد تعقیب قرار می‌داد و بسیار جامع‌تر از ایده فارابی بود. آموزه‌های ابن سینا در آن ایده‌هایی که به صورت تمثیلی از آفرینش و معنای جهان عرضه می‌کند و سهروردی نیز بعدها از او دنباله‌روی می‌کند، بسیار جذاب و بحث‌‌برانگیز است و باعث شد تا با دیدگاه‌های متکلمان و دانشمندان دینی (فقیهان)، در رابطه با پیدایش جهان، دچار ناسازگاری بشود! دیدگاه ابن‌سینا در رابطه با «منشاء» آفرینش و هدف نهایی «الهیات»، به قدری با این دیدگاه‌های جبرگرایانه در تضاد بود که بسیاری از آن‌ها او را مرتد اعلام کردند. ابن سینا در این زمینه دیدگاه‌های اتمیستی یونانی‌‌ها را به شدت رد می‌کند و این در حالی‌ست که در سراسر دنیا، او را به عنوان یک فیلسوف مشایی می‌شناسند.

تمثیلات عرفانی ابن‌سینا، تا چه اندازه پدیدارشناسانه بود و تا چه حد، ریشه در نمادباوری این فیلسوف داشت؟

تمثیلات عرفانی ابن‌سینا، موضوع مورد علاقه هانری کربن، فیلسوف معاصر فرانسوی بود. او معتقد بود که فیلسوف فقط به زمانه خودش تعلق ندارد و باید بتواند، ژرفای مطالب مدنظرش را به زبانی متفاوت از عصر خودش، به شکل یک گنج برای آیندگان به امانت بگذارد! تمثیل‌های عرفانی این فیلسوف هم، برگرفته از تمثیل‌های ایرانیان پیش از اسلام بود که او معنایش را فهمید و این امانت را به سهروردی سپرد تا او با تفصیل بیشتری به این تمثیل‌ها بپردازد و به نظر من، حی بن یقظان، نامه پرنده (رسالة‌الطیر) و سلامان و ابسال، تمثیل‌های داستانی هستند که در سنت هرمسی (هرمنوتیک) غربی هم، قابل فهم است و نیاز به پدیدارشناسی گسترده دارد. به این موضوع، این راهم اضافه کنید که سخت‌گیری‌های دینی و حملات شدید متکلمان، باعث شد تا او به زبان رمزآلود تمثیل سخن بگوید و این هیچ ارتباطی با نمادباوری به مفهوم امروزین آن ندارد!

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

برپایی ۱۲ نمایشگاه موضوعی دفاع مقدس

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
وی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دفاع مقدس و جبهه مقاومت افزود: تاریخ نشان می‌دهد در دو قرن گذشته همواره شاهد تجزیه کشور بوده‌ایم که گاهی با حمله نظامی بیگانگان رخ داده یا همانند زمان پهلوی بر اثر بی لیاقتی رژیم وقت از ایران جدا شده است، ولی جنگ تحمیلی هشت ساله در یک کشور تازه انقلاب کرده بسیار متمایز بود و در این جنگ ما در مقابل ۳۵ کشور ایستادیم و پیروزی در آن با سه ضلع اسلام، رهبری و مردم تحقق یافت. رئیس ستاد بزرگداشت هفته دفاع مقدس سپاه تهران بزرگ گفت: اگر خدای نکرده جنگی رخ دهد جوانان امروز ما همچون دفاع مقدس نیز همچنان پای کار هستند همانطور در مسئله شهدای مدافع حرم شاهد رشادت‌های نسل امروز هستیم. وی «پیشرفت و پیروزی در سایه مقاومت» را شعار امسال برنامه‌های سپاه محمد رسول الله (ص) تهران بزرگ در هفته دفاع مقدس اعلام کرد و گفت: نمایشگاه‌های سپاه تهران در ۱۲ نقطه اصلی تمرکز دارد که مهم‌ترین آن‌ها دریاچه شهدای خلیج فارس، بوستان ولایت، پارک آزادگان، میدان امام حسین، برج میلاد و پارک دانشجو خواهد بود و قشر‌های مختلف بسیج و سپاه نیز نمایشگاه‌های محلی دارند. رئیس ستاد بزرگداشت هفته دفاع مقدس سپاه تهران بزرگ برپایی کاروان‌های هنری و تئاتر‌های نمایشی، فضاسازی‌های مناسب در سطح شهر و سخنرانی در مدارس، مساجد و بسیج ادارت را از دیگر برنامه‌های این هفته بر شمردو گفت: عملیات‌های بدر، کربلای ۳ و ۴ و ۸ نیز بازسازی می‌شوند. وی دیدار با ۲۰۰۰ خانواده شهدا از جمله شهدای مدافع حرم و اقلیت‌های دینی، برگزاری یادواره‌های شهدا و طرح‌های محرومیت زدایی، اهدای سبد کالا به نیازمدان و محرومان و برگزاری همایش عاشوراییان در روز ۳۱ شهریور را از دیگر برنامه‌های سپاه محمد رسول الله (ص) تهران در هفته دفاع مقدس برشمرد.
خبرآنلاینخبرآنلاین19 ساعت قبل
میرزا مراد عزیزی هنرمند پیشکسوت کامیارانی در عرصه موسیقی فولکلور متولد ۱۳۰۹ در روستای سورسور از توابع کامیاران، صبح امروز دوشنبه ۲۵ شهریور درگذشت. مرحوم عزیزی از اساتید برجسته کشور در حوزه موسیقی فولکلور بوده و بیش از ۷۰ سال است که در منطقه غرب کشور و در شهرها و روستاهای این منطقه در مراسمات شادی و عزای مردم به هنرنمایی می‌پرداخت. مراسم تشییع پیکر این هنرمند ظهر امروز با حضور اصحاب فرهنگ و هنر کردستان در آرامستان کامیاران برگزار شد. وی از سن ۱۲ سالگی به هنر موسیقی و سرنانوازی روی آورده بود.

دادگاه رسیدگی به پرونده اخلال در نظام توزیع دارو

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
پلاتوی یوسف سلامی از جلسه دادگاهکد ویدیو دانلود فیلم اصلیپخش زنده دادگاه شبنم نعمت زادهنخستین جلسه رسیدگی به اتهامات شبنم نعمت زاده، احمدرضا لشگری پور و شرکت توسعه دارویی رسا از تلویزیون اینترنتی سیمای عدالت پخش زنده می‌شود. ‏هم اکنون این دادگاه آغاز شده در حال پخش از تلویزیون اینترنتی سیمای عدالت است. این دادگاه به ریاست قاضی مسعودی مقام برگزار شده است. نشانی تلویزیون اینترنتی سیمای عدالت، www. simayeedalat. com است. نخستین جلسه رسیدگی به اتهامات شبنم نعمت زاده، احمدرضا لشگری پور و شرکت توسعه دارویی رسا از تلویزیون اینترنتی سیمای عدالت پخش زنده می‌شود. ‏هم اکنون این دادگاه آغاز شده در حال پخش از تلویزیون اینترنتی سیمای عدالت است. این دادگاه به ریاست قاضی مسعودی مقام برگزار شده است. نشانی تلویزیون اینترنتی سیمای عدالت، www. simayeedalat. com است.
مهرمهر1 روز قبل
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه علوم پزشکی تهران، در دیدار مشترک دکتر عباسعلی کریمی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران و دکتر سعد شاهین حمادی، رئیس دانشگاه بصره عراق حضور داشتند. دکتر عباسعلی کریمی رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران در معرفی دانشگاه خاطرنشان کرد: تاریخچه این دانشگاه که بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین دانشگاه علوم پزشکی ایران است به راه‌اندازی دارالفنون توسط امیرکبیر در ۱۶۷ سال پیش مربوط می‌شود. دکتر سعد شاهین حمادی، رئیس دانشگاه بصره نیز با قدردانی از فرصت ایجاد شده برای بازدید از توانمندی دانشگاه علوم پزشکی تهران اظهار داشت: دانشگاه بصره در جنوب عراق واقع شده و همانند سایر دانشگاه‌های فعال در حوزه علوم پزشکی عراق زیر نظر وزارت آموزش عالی و تحقیقات علمی این کشور فعالیت می‌کند. رئیس دانشگاه بصره مجموع دانشجویان دانشگاه بصره را ۴۱ هزار نفر اعلام کرد و اظهار داشت: حدود ۵ هزار و ۶۰۰ دانشجو در رشته‌های تخصصی تحصیل می‌کنند. دکتر رامین کردی، معاون بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به درخواست دکتر عبدالوهاب السهیل، وزیر آموزش عالی و تحقیقات علمی عراق در مرداد ماه از دانشگاه علوم پزشکی تهران برای راه‌اندازی مرکز پیوند مغز و استخوان و سل تراپی در بصره، یادآور شد: درخواست همکاری برای راه‌اندازی این مرکز با موافقت دانشگاه علوم پزشکی تهران مواجه شد.

دیدار علی عسکری با خانواده شهید حججی

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
اصفهان امروزاصفهان امروز1 روز قبل
۲۵ شهریور ۱۳۹۸, ۱۶:۲۰ / کد خبر:۷۵۲۴۲ مسئول امور فرهنگی و روابط عمومی اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کاشان گفت: ساعت کار اماکن تاریخی زیرپوشش این اداره از امروز، ۲۵ شهریورماه تغییر کرده است. به گزارش ایرنا، عباس متولی در این زمینه اظهار داشت: ساعت مراجعه و بازدید از اماکن تاریخی- فرهنگی زیرپوشش اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان کاشان از ساعت ۹ تا ۱۸ عصر خواهد بود. او مجموعه‌های باغ‌موزه فین کاشان، خانه تاریخی بروجردی‌ها و محوطه باستانی سیلک را ازجمله اثرهای تاریخی- فرهنگی پربازدید زیرپوشش میراث فرهنگی در این شهرستان برشمرد. مسئول روابط عمومی اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کاشان یادآور شد: آمار بازدید از اماکن گردشگری این شهرستان در سال جاری به بیش از یک‌میلیون نفر می‌رسد.

نظرها

اخبار بیشتر