سوگواره‌ عاشورایی دیار قومس/دل‌های کویری در عزای حسین (ع) می‌تپد
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. مهر
سوگواره‌ عاشورایی دیار قومس/دل‌های کویری در عزای حسین (ع) می‌تپد

سوگواره‌ عاشورایی دیار قومس/دل‌های کویری در عزای حسین (ع) می‌تپد

مهرخبرگزاری مهر |
سمنان - آئین‌های عزاداری مردم استان سمنان در دهه نخست ماه محرم آغاز و در حال برگزاری است تا ارادت مردم قومس به اباعبدالله(ع) نشان داده شود.

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها - محمدحسن مقدم نیا: آئین‌های معنوی محرم در استان سمنان به‌تناسب اقلیم کویری این استان دارای شرایط متفاوتی هستند از سینه‌زنی در میدان‌ها باز تا سنگ‌زنی رایج بین مردمان دامغان‌همه یک هدف‌دارند آن‌هم عزاداری برای سالار شهیدان حضرت امام حسین (ع)؛

عزاداری مردم استان سمنان در دهه نخست محرم از پنج، شش روز مانده به این ایام و با حضور در مساجد برای غباروبی و سیاه‌پوش اماکن برگزاری عزاداری امام حسین (ع) آغاز می‌شود، مساجدی که غبارروبی شده‌اند و امروز با پرچم‌های عزاداری اباعبدالله (ع) سیاه‌پوش می‌شوند تا رنگ و بوی محرم در شهر بپیچد، قومسی‌ها اما مراسم خاص خود را نیز دارند.

برای مثال می‌توان به پوش تکیه بازار شاهرود و همچنین تکایای سمنان اشاره کرد. در سمنان اما خیمه عزاداری امام حسین (ع) در روز اول محرم برپا می‌شود تا همگان بدانند عزای امام حسین (ع) فرارسیده است.

آئین معنوی پوش تکایا

مراسمی معنوی دیگری نیز یک روز به محرم در شاهرود و با حضور خادمان و عزاداران حسینی در پشت‌بام تکیه با دمیدن در شیپور و مدح و ثنای امام حسین (ع) برگزار می‌شود که آن را مراسم پوش تکیه بازار می‌نامند که طی آن سقف پارچه‌ای بزرگ تکیه‌بر روی میله‌ها قرار می‌گیرد و سپس از جهات مختلف کشیده می‌شود تا پوش دقیقا بر سر جایش قرار گیرد و سپس طناب‌ها را محکم می‌کنند.

همان‌طور که حاج رضا جلالی خادم قدیمی تکیه بازار شاهرود به خبرنگار مهر، می‌گوید: این مراسم به‌واقع نمادی از آغاز سوگواری محرم است خادمان تکیه بانوای خود به مردم منطقه اعلام می‌دارند که رخصت برای بیرون آوردن لباس‌های مشکی از جامه‌دان‌ها فراهم است.

علم‌بندان‌ هم دیگر رسم مردمان استان سمنان است، هر هیئت و مسجد و طایفه‌ای که دسته عزاداری اباعبدالله (ع) را راه می‌اندازد برای خویش علامت و طوق و علمی دارد که هرسال در نزدیکی محرم با حضور زنان و مردان متدین و خداجوی تزئین می‌شوند، همچنین عکس درگذشتگان و بزرگان آن هیئت که امروز در بین ما نیستند نیز در بالای مراسم جای می‌گیرد.

سوگواره‌ عاشورایی دیار قومس/دل‌های کویری در عزای حسین (ع) می‌تپد - 8

رخصت برای عزاداری محرم

حضور در تکایا و تکریم سادات در شب یک روز مانده به محرم همراه با خارج ساختن چلچراغ‌ها و شمعدان‌ها برای گردوغبار گیری از آن‌ها و افروختنشان از دیگر مراسمی است که در دامغان، شاهرود و بسطام مرسوم است این مراسم عموما با حضور امام‌جمعه با بزرگان برگزار می‌شود و در انتهایش نذوراتی هم پرداخته می‌شود.

محمدرضا حسینی پیر غلام اهل بیت (ع) نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره مراسم اذن عزاداری ماه محرم، می‌گوید: این مراسم به‌نوبه خود رخصتی برای آغاز عزاداری از بزرگان شهر و امام‌جمعه نیز محسوب می‌شود چراکه او آخرین شمعدان را روشن کرده و فانوس‌ها و شمعدان‌ها و چلچراغ‌ها را به دست مردم می‌دهد تا مسئولان هیئات مذهبی که گردهم ایستاده‌اند آن‌ها را دست‌به‌دست کنند.

وی می‌افزاید: مراسم سنتی یا عباس در شاهرود اما شاید آغازی بر اوج‌گیری عزاداری دهه اول محرم در استان سمنان باشد مراسمی که قدمتش به بیش از یک قرن گفته‌شده و در آن‌ همه هیئت‌های عزاداری با حضور در تکیه بازار طی مراسمی سنتی با طوق‌هایشان به هم سلام داده و به‌نوعی عزای امام حسین (ع) را به یکدیگر تسلیت می‌گویند.

این پیر غلام می‌گوید: پس‌ازآن باهم در قالب یک دسته سینه‌زنی کرده و به خیابان قدوسی می‌آیند و با نوحه‌ای که پاسخ آن از سوی مردم یا عباس یا عباس است به عزاداری می‌پردازند از این مراسم به بعد دیگر تمام هیئت‌های مذهبی و دسته‌های عزاداری شهر شاهرود در خیابان‌ها به راه می‌افتند و تا پایان دهه به عزاداری می‌پردازند.

آئین سنگ‌زنی در رثای حسین (ع)

پژوهشگر آئین عزاداری محرم استان سمنان نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، می‌گوید: مراسم سنگ‌زنی از دیگر آئین سنتی استان است که در بسطام و دامغان و گرمسار و علاء سمنان و … برگزار می‌شود.

محمد حاجی علیان می‌گوید: سنگ‌زنی نوعی عزاداری است که در مازندران، یزد و … نیز دیده می‌شود، در آن سنگ‌ها به‌صورت سه ضرب یکی در میانه سینه یکی در بالای سر و یکی در ورای گردن به هم اصابت می‌کنند و صدایی از برخورد سنگ‌ها به هم ایجاد می‌شود که با ضرب نوحه سه ضرب هماهنگی خاصی دارد همچنین عزاداران و سنگ زنان دوضرب از کوبیدن سنگ‌ها را به یک سمت و ضرب سوم را با چرخشی ۱۸۰ درجه‌ای به سمت مخالف می‌زنند تا از دور جلوه‌ای هماهنگ و چشم‌نواز در نظم عزاداران حسینی دیده شود.

عزاداری دامغانی‌ها هم در روز ششم با جامه کردن طوق‌ها و خواندن خطبه ۱۴ معصوم به اوج می‌رسد، رسمی دیرینه که آن را بسیار کهن می‌دانند هرچند کسی تاریخچه دقیق آن را نمی‌داند، در این مراسم امنای مساجد و هیئت‌های مذهبی گردهم آمده و طوق‌ها را که مزین به پارچه‌های سبز و مشکی و قرمز هستند به دست می‌گیرند و در میان دود اسپند نوحه‌خوانی بر سر و سینه می‌زنند.

دامغانی‌ها همچنین یکی از کهن‌ترین رسوم عزاداری ماه محرم استان سمنان رادارند که نامش را علم گردش می‌گویند همچنین مراسم آی دوستان محرم آمه یا همان محرم آمده از دیگر رسوم دامغانی‌ها به‌خصوص در منطقه طزره است که آن‌هم به عقیده برخی چهار قرن قدمت دارد.

سوگواره‌ عاشورایی دیار قومس/دل‌های کویری در عزای حسین (ع) می‌تپد - 19

ورود امام حسین (ع) به دشت کربلا

مراسم محوری که گرمساری‌ها در دهه محرم نخست برگزار می‌کنند آئین گرامی‌داشت ورود امام حسین (ع) به دشت کربلا است که در آن دسته‌های عزاداری گردهم می‌آیند و با علم و کتل نوحه‌ای مشترک می‌خوانند و بر سر و سینه می‌زنند، این مراسم بیشتر در گرمسار رواج دارد.

سینه‌زنی در هر نقطه‌ای از ایران اسلامی بنا به سبک زندگی افراد متفاوت است، مثلا جنوبی‌ها کمر یکدیگر را گرفته و خم می‌شوند و مانند تور ماهیگیری که از آب بیرون می‌کشند با دست بر سینه می‌کوبند، آئین عزاداری مردم استان سمنان نیز این‌گونه است.

روستا گردی و پذیرایی عزاداران

سینه گرد یا دواری که مردم بسطام و شاهرود می‌زنند به‌نوعی نماد بیل زدن به زمین و برآوردن محصول است، یعنی یک‌پا تا اندازه یک ساق بالا می‌آید سپس باقدرت بر زمین کوبیده می‌شود و هم‌زمان دست بر سینه می‌آید به‌خصوص این مراسم را می‌توان در زیر استاق شاهرود شامل خوریان و کلاته‌خان و قلعه شوکت و … با نوحه معروف شه باوفا ابوالفضل (ع) دید.

حسینی پیر غلام شاهرودی و خادم اباعبدالله (ع) درباره دیگر رسوم عزاداری محرم می‌گوید: رسمی دیگری که باید به آن اشاره کرد آئین روستاگردی در هر منطقه از شاهرود و دامغان است به این معنی که در هرروز از دهه اول محرم یک روستا میزبان روستاهای هم‌جوار است و پس از عزاداری اطعام مردم نیز برقرار می‌شود.

وی می‌گوید: برای مثال دسته‌های عزاداری دهملا و راینجان و علی آباد و صالح‌آباد و کلاته ملا و … در یک رسم دیرین از پیش تعیین‌شده، هرکدام یک روز از محرم را میزبان عزاداران سایر روستاها است و روز بعد نوبت دیگر روستا می‌شود. این آئین به‌نوعی عرض تسلیت و اطعام مردم هم‌جوار یک منطقه است.

شیرخوارگان حسینی و همدردی با رباب

دیگر مراسمی که در استان سمنان طی چند سال اخیر بسیار موردتوجه قرار می‌گیرد مراسم شیرخوارگان حسینی در اولین جمعه ماه محرم است که این مراسم با شور و حرارت خاصی در ۱۵۰ نقطه از استان در سال جاری برگزار شد. همچنین مراسم دیگری که در سال‌های اخیر به آن پرداخته می‌شود احلی من العسل است که به طور خاص ویژه نوجوانان و همچنین سالروز شهادت حضرت قاسم (ع) است که در سن ۱۴ سالگی در لشگر امام حسین (ع) شمشیر زد و به فیض شهادت در رکاب امام نائل آمد.

عزاداری ماه محرم در استان سمنان اما با رسیدن به تاسوعا و عاشورا رنگ و بویی دیگر می‌گیرد آئین‌هایی چون شام غریبان، نکن ای صبح طلوع، نخل گردانی و تعزیه‌خوانی و … در این روزها رواج دارد و مردم نذوراتی چون حلیم و شله‌زرد را نیز در دستور کارشان قرار می‌دهند.

سوگواره‌ عاشورایی دیار قومس/دل‌های کویری در عزای حسین (ع) می‌تپد - 31

مکن ای صبح طلوع

شام غریبان در جای‌جای استان سمنان با روشن کردن شمع و دعا خواندن برگزار می‌شود و مردم تا پاسی از شب در منبر خانه‌ها و مساجد هستند همچنین دسته معروف مکن ای صبح طلوع در شاهرود هم‌زمان با شب عاشورا میزبان عزاداران می‌شود به‌گونه‌ای که دسته‌ای از عزاداران از ساعت ۱۲ شب در خیابان‌ها و کوچه‌های محله قدیمی شهر به راه می‌افتند سینه می‌زنند و به جلوی تمام مساجد منطقه سرکشی می‌کنند و آنجا از عزاداران پذیرایی می‌شود.

این دسته عزاداری تا اذان صبح به راه خویش ادامه می‌دهد و درنهایت با خواندن نماز صبح و صرف صبحانه به میزبانی یکی از مساجد این دسته به کار خود پایان می‌دهد و عزاداران حسینی استراحتی می‌کنند تا برای مراسم ظهر عاشورا آماده باشند.

تازاندن اسب، درست کردن خیمه‌ها و آتش زدن آن‌ها، نوجه خوانی و سینه‌زنی و زنجیرزنی، طوق گردانی و اقامه نماز ظهر عاشورا اما مراسمی است که در روز عاشورا در شهرها و روستاهای استان سمنان برگزار می‌شود همچنین نخل گردانی در برخی شهرها و روستاهای استان روز عاشورا و در برخی شهرها و روستاهای دیگر روز بعد از عاشورا برگزار می‌شود که تقریبا تفاوتی با سایر شهرهای ایران اسلامی ندارد.

نخل گردانی و دسته بنی اسد

در سرخه اما نخل گردانی حتما با چرخش پنج‌باره نخل همراه می‌شود در شاهرود اما تیرهای چوبی نخل هرکدام به نام یک هیئت هستند و باید هر فرد چوب هیئت خود را به دست بگیرد عمدتا مراسم نخل برداری با سخنرانی و سینه‌زنی همراه می‌شود. نقطه عطف نخل برداری استان سمنان اما در شاهرود و قرائت نوحه طوطی شکر خوار است که ۶۰ سال در حال برگزاری است و سینه و به سینه نقل می‌شود.

فردای روز پایانی دهه اول محرم اما مراسمی موسوم به دسته‌بندی اسد نیز در برخی شهرهای استان سمنان برگزار می‌شود، دسته‌ای شامل شترها، اسب‌ها و کجاوه‌ها و عزادارانی که لباس‌های اسرای کربلا به تن دارند و به‌نوعی نماد بردن اسرا از دشت و جمع‌آوری اجساد کشتگان کربلا است. مراسمی که با راه انداختن دسته در شهر و معابر آن همراه می‌شود و در سال‌های اخیر هم خیلی موردتوجه قرارگرفته است.

سوگواره‌ عاشورایی دیار قومس/دل‌های کویری در عزای حسین (ع) می‌تپد - 39

اطعام عزاداران حسینی

ویژگی عزاداری در دیار قومس اطعام است از نخستین شب محرم تا پایان دهه نخست در تمام مساجد و هیئت‌ها اطعام عزاداران ‌هم ظهر و هم شب برقرار است حتی در برخی هیئت‌ها مانند دامغان و سمنان و شاهرود صبحانه نیز به عزاداران داده می‌شود درنتیجه همه در سفره اهل‌بیت (ع) طی یک دهه عزاداری محرم مهمان می‌شوند و این نشان می‌دهد که مردم استان سمنان در محرم تا چقدر هوای مستمندان و دستگیری از فقرا و همچنین اطعام برکت خوان عزاداری رادارند.

عزاداری در هر منطقه از ایران اسلامی شباهت‌ها و تفاوت‌هایی دارد اما ویژگی مشترک همه آن‌ها عشق مردم به اهل‌بیت (ع) و سالار شهیدان است عشقی که نه‌تنها کم‌فروغ نمی‌شود بلکه سال‌به‌سال بر تعداد عزادارانش افزوده می‌شود.

بسیاری معتقد هستند برای اینکه این جمعیت عزادار سال‌به‌سال افزوده شوند می‌بایست مراسم سنتی و عزاداری‌های سنتی دیار قومس را حفظ کرد و آنان را میراثی برای آیندگان دانست.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

قتل خونین در پارک تنیس کرج / ۲ دختر چه بلایی سر کامران و امید آوردند + فیلم گفتگو و عکس

رکنارکنا1 روز قبل
امید روی زمین افتاد و کامران با دیدن این صحنه پا به فرار گذاشت و دوستان پسر جوان دست به چاقو شدند تا مانع فرار جوان چاقوکش شوند اما کامران توانست از محل فرار کند. اختلاف داشتی؟ بله، یک ماه قبل داخل پارک فاتح نشسته بودم که ۲ دختر که مرا می‌شناختند از جلوی من رد شدند و سلام کردند. آنها هم چاقو داشتند؟ وقتی داشتم فرار می‌کردم دست به چاقو شدند. همیشه چاقو همراهت است؟ ۴ سال بود که دست به چاقو نشده بودم ولی هربار که پیش نامزدم می‌رفتم چاقو همراهم بود. چاقو باعث شجاعت تو می‌شود؟ نه، اگر همراهم نباشد هم دعوا می‌کنم ولی اگر روز درگیری چاقو همراهم نبود من امروز اینجا نبودم.

(ویدئو +۱۶) حیوان‌آزاری تکان‌دهنده در مازندران

فراروفرارو1 روز قبل
فیلمی منزجر کننده از آزار و اذیت الاغ در مازندران چند روزی است که در فضای مجازی در حال دست به دست شدن است که در آن یک جوان با داس مخصوص کشاورزی گوش‌های الاغ را به شکل وحشیانه از سرش جدا می‌کند. فعالان فضای مجازی خواستار برخورد قاطع دستگاه قضائی با عاملان این حیوان آزاری شده‌اند. فرمانده یگان حفاظت محیط زیست مازندران در این باره با دردناک بودن این حادثه، اظهار کرد: پیگیری لازم برای برخورد با خاطیان این حادثه در دستور کار قرار دارد. دستور بازداشت متخلف از سوی دادستان بهشهرمسلم آهنگری افزود: با پیگیری اداره‌کل محیط زیست مازندران، دستور بازداشت این فرد از سوی دادستان بهشهر صادر شده است. فرمانده یگان حفاظت محیط زیست مازندران گفت: باید برخورد جدی شود چراکه چنین رفتارهایی هیچ توجیهی ندارد.

سی اس۸۵؛ همزاد چینی ب ام و اکس۴ معرفی شد! (+فیلم و تصاویر)

عصر ایرانعصر ایران1 روز قبل
پی بردن به آنکه سی اس۸۵ شباهت بسیار زیادی به ب ام و اکس۴ (بویژه در نمای جانبی و عقب) دارد؛ دقت چندانی نمی‌خواهد! سی اس۸۵ یک کراس اوور کوپه است که سقفی با شیب ملایم و پیوسته دارد و به سبک یک فست بک طراحی شده است. طراحان چانگان تلاش کرده‌اند تا حاصل کار آنها یک بدنه ساده و حجیم برای سی اس۸۵ نباشد! پیشرانهبرای خریداران سی اس۸۵ دو گزینه در بخش موتور قابل سفارش است: یکی نمونه ۲ لیتری توربوشارژ با خروجی ۲۳۳ اسب بخار و گشتاور ۳۶۰ نیوتن متر. سی اس۸۵ با موتور ۲ لیتری طی ۷٫۵ ثانیه از حالت توقف به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد.

آتش‌ سوزی جدید در مخازن نفت آرامکو +فیلم

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز19 ساعت قبل

فرد آزاد دهنده حیوان در بهشهر شناسایی شد

الفالف1 روز قبل
مدیرکل محیط زیست مازندران درباره کلیپ منتشر شده از وی در فضای مجازی که اقدام به قطع گوش یک الاغ کرده بود، گفت: فرد متخلف شناسایی شد و قرار است تحویل دادستانی بهشهر ساری شود. بی‌تردید این اقدام غیرانسانی از نظر هر مذموم است اینکه فرد تا این حد بتواند حیوان را بیازارد. مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران با اظهار تاسف از این ماجرا، اظهار کرد: از همان لحظه‌ای که باخبر شدیم ماجرا را با دادستان بهشهر در جریان گذاشتیم که عامل این کار غیرانسانی دستگیر شود. حسینعلی ابراهیمی‌کارنامی با اشاره به اینکه فرد متخلف شناسایی شد، افزود: قرار است تحویل دادستانی شود تا برخورد جدی در این زمینه صورت گیرد. مدیرکل محیط زیست مازندران با محکوم کردن این کار زشت ضداخلاقی، تصریح کرد: این کار غیراخلاقی احساسات عمومی را جریحه‌دار کرد و به همین دلیل مطمئن هستیم مجازاتی با این عمل ددمنشانه برای این فرد درنظر گرفته خواهد شد.

لحظه اصابت موشک بالستیک آلکساندر روسیه به هدف + فیلم

باشگاه خبرنگارانباشگاه خبرنگاران1 روز قبل
به گزارش گروه فیلم و صوت باشگاه خبرنگاران جوان، ارتش روسیه در رزمایش «استراتژی مرکز-۲۰۱۹»، موشک بالستیک Alexander-M را شلیک کرد. در این رزمایش حدود ۱۲۸ هزار پرسنل نظامی از هشت کشور روسیه، چین، پاکستان، قرقیزستان، هند، قزاقستان، تاجیکستان و ازبکستان با بیش از بیست هزار اسلحه و تجهیزات نظامی، حدود ششصد هواپیما و ۱۵ کشتی حضور دارند. رزمایش استراتژی مرکز-۲۰۱۹ از ۱۶ سپتامبر آغاز و تا ۲۱ سپتامبر ادامه دارد. در ادامه فیلمی از لحظه شلیک موشک Alexander-M و برخورد آن به هدف را مشاهده می‌کنید. بیشتر بخوانید: لحظه شلیک موشک مخوف روسی + فیلمانتهای پیام/رزمایش استراتژیک Center-۲۰۱۹ + فیلم

نظرها

اخبار بیشتر

پربحث‌ترین خبرها


فیلم | توضیح سخنگوی قوه قضائیه درباره چادر مشکی «شبنم نعمت‌زاده»

4 روز قبلخبرآنلاین3

مداح معروف: برای یک روضه هزار میلیارد هم بگیرم، باز ارزان فروخته‌ام

6 روز قبلعصر ایران2

مجروحیت ۴ مامور نیروی انتظامی بر اثر درگیری با اشرار + فیلم

4 روز قبلباشگاه خبرنگاران1

ماجرای انتقادات به گریم سریال ستایش ۳ و واکنش تهیه‌کننده این سریال

4 روز قبلدینو1

درمان سرماخوردگی با متوقف کردن فعالیت یک پروتئین

4 روز قبلسلامت نیوز1

رهبر معظم انقلاب: همه مسئولان یک‌صدا معتقدند با آمریکا در هیچ سطحی مذاکره نخواهد شد/ تنها راه علاج مشکلات کشور تکیه به مردم و جوانان و جدی گرفتن ظرفیت‌های داخلی است

5 روز قبلاقتصاد آنلاین1

جزئیات علت حادثه‌ی مرگبار در آزادی

5 روز قبلنود1

حمله جنگنده‌های رژیم سعودی به مناطق مسکونی یمن

5 روز قبلموج1

گریم عجیب نرگس محمدی در ستایش ۳+فیلم و عکس

6 روز قبلآفتاب‌نیوز1

اسدالله عسگراولادی | سلطان زیره و پسته در سفر آخر

6 روز قبلهمشهری1