سنت «اجغه‌زنی» در حال نابودی کامل است
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. اعتمادآنلاین
  4. فرهنگ
سنت «اجغه‌زنی» در حال نابودی کامل است

سنت «اجغه‌زنی» در حال نابودی کامل است

اعتمادآنلاینخبرگزاری اعتمادآنلاین |
کارگردان مستند «اجغه» می‌گوید ساخت مستندش کمک کرد تا سنت عزاداری «اجغه‌زنی» پس از 60 سال در شهر بافق یزد زنده شود.

اعتمادآنلاین|سنت «اجغه‌زنی» یکی از سنت‌های آیینی در شهر بافق یزد است که از دیربازان در میان مردم این منطقه اجرا می‌شده است و دارای یک ریشه تاریخی در روز عاشورا است.

معروف است که حضرت امام حسین علیه‌السلام برای اینکه حجت را بر لشکریان عمر سعد تمام کرده باشند، به معرفی خود پرداختند و از نسب پدری و مادر خویش صحبت کردند تا فردای پس از جنگ، عده‌ای به بهانه نشناختن ایشان، خود را تبرئه نکنند و بگویند اگر امام را می‌شناختیم از جنگیدن با او پرهیز می‌کردیم یا حتی او را یاری می‌دادیم؛ به همین دلیل امام حسین (ع) با فصاحت و بلاغت تمام، ضمن معرفی خود، به بیان اهداف قیام و دلیل بیعت نکردن با یزید پرداخت؛ در این میان، ولوله‌ای در سپاه شام به وجود آمد، عمر سعد دید اگر چاره‌ای نیندیشد، چه بسا که سپاه شام علیه او شوند و از جنگیدن با پسر فاطمه (س) سر باز زنند. این بود که به اطرافیانش دستور داد هر کدام دو قطعه سنگ بردارند و برهم بزنند تا سر و صدا ایجاد کنند و مانع رسیدن صدای امام به سپاهیان شود و برای اینکه دوباره نظم به لشکریان حاکم شود، فریاد برآوردند او (امام حسین)، پسر کشنده عرب است.

حال، این واقعه تاریخی تبدیل به بخشی از عزاداری مردم بافق شده و به ویژه در گذشته دسته‌های «اجغه زن»، در روز عاشورا حرکت می‌کردند؛ البته امروزه این سنت به اربعین حسینی و دهه پایانی ماه صفر موکول شده و اجغه زنی یکی از مراسم‌های عزاداری در یزد است که با کیفیت خاص انجام می‌شود.

«اجغه» دو قطعه چوب تراشیده به اندازه کف دست است که به صورت گرد تراشیده می‌شود؛ این دو قطعه چوب تراشیده دارای دو زائده با دو فرو رفتگی است که برای در دست گرفتن ایجاد شده و در مراسم عزاداری به هم زده می‌شود و صدایی شبیه به هم خوردن سنگ تولید می‌کند؛ برای مثال، در بسیاری از دسته‌های عزاداری اجغه زن که گروه‌هایی ۷۰ تا ۸۰ نفری هستند، یک‌نفر نوحه سرایی کرده و بقیه این دو قطعه سنگ یا چوب مخصوص آماده شده را در یک فضای معنوی و هماهنگ با هم بر هم زده تا یاد و خاطره امام حسین علیه‌السلام که دشمن با ایجاد سر و صدا اجازه نمی‌داد، سخنانشان در روز عاشورا به لشکریان یزید برسد، در اذهان مردم تداعی شود.

مستند «اجغه» تصاویری مستند از همین آیین سنتی عزاداری در شهر بافق یزد است که به کارگردانی محمد علی محمد میرزایی ساخته شده است؛ این مستند دیروز دوشنبه ۱۸ شهریور در قالب جشنواره تلویزیونی مستند به روی آنتن شبکه مستند رفت. محمد میرزایی، کارگردان این مستند، متولد ۱۳۶۲ و فارغ‌التحصیل دکتری مهندسی شیمی از دانشگاه امیرکبیر است. او می‌گوید که در دوره‌های فیلمسازی انجمن سینمای جوانان شهر تهران شرکت کرده و کارگردانی مستند را از شرکت در همین کلاس‌ها یاد گرفته است. مستند «اجغه» اولین تجربه جدی این فیلمساز است. به همین بهانه گفتگویی با این کارگردان و مستندساز جوان داریم که در زیر منتشر می‌شود:

محمد علی محمد میرزایی در مورد ایده اولیه خود برای ساخت این مستند گفت: وقتی دوره تحصیلی‌ام در شهر تهران تمام شد و بعد از چند سال توانستم در روز عاشورا در شهر پدری خود، بافق حضور داشته باشم، متوجه شدم که بسیاری از نمایش‌ها و تعزیه‌های خیابانی به دلایل مختلف حذف شده‌اند؛ از این مساله ناراحت شدم، انگار بسیاری از خاطرات کودکی‌ام نابود شده بودند. همین مساله من را ترغیب کرد که مستندی با همین موضوع یعنی آیین‌های سنتی مذهبی شهر خود بسازم.

وی ادامه داد: آیین‌های هر شهر، چه مذهبی و چه غیر مذهبی، جزء میراث فرهنگی آن شهر حساب می‌شوند و حفظ این آیین‌ها یکی از وظایف اهالی آن شهر است. به این ترتیب ایده ساخت یک مستند راجع به این موضوع به ذهنم رسید که وقتی با دوستانم، یونس و علی و مهدی، مطرح کردم، از آن استقبال کردند و با کمک آن‌ها و همکاری عواملی درجه یک و عالی مستند اجغه را ساختیم.

در وبسایت خبری بخوانید: جدیدترین اخبار فرهنگی و هنری

این کارگردان و مستندساز در مورد سوژه اصلی این مستند گفت: مستند «اجغه» در مورد آیین‌های نمایشی و عزاداری در شهرستان بافق است؛ اجغه اسم یکی از همین مراسم‌ها است که تقریبا در حال نابودی کامل است؛ در مراسم اجغه زنی، عزاداران دو تکه چوب یا جوغ را به هم می‌زنند و ریشه اجغه از این کلمه است؛ در گذشته این مراسم جلوی تخت یزید انجام می‌شده و یک نوع مراسم برای نشان دادن شادی فتح برای یزید بوده است. باید بگویم که این مراسم همراه با بالا و پایین پریدن‌هایی شبیه رقص بوده که به همین دلیل کم کم از خیابان‌ها به حسینیه‌ها رفته و کم کم در حسینیه‌ها نیز فرم انجامش را تغییر دادند و چون فرم جدید سنخیتی با این آیین نداشته است، اجغه‌زنی کمرنگ و کمرنگ‌تر شده است؛ امروزه فقط بازیگر نقش شمر بافق، اجغه را زنده نگه داشته است؛ به همین دلیل این موضوع برای ما جالب بود و در طول فیلم کمک کردیم که این فرد، این آیین را به یک هیات از جوانان بافق آموزش بدهد؛ خوشبختانه اتفاق خوبی افتاد و بعد از ۶۰ سال دوباره اجغه زنی در خیابان‌های بافق اجرا شد.

محمد میرزایی درباره جشنواره مستند سیما که این مستند برای اولین بار در این جشنواره به نمایش درآمد، اظهار کرد: جشنواره تلویزیونی مستند فرصتی بسیار خوب برای مستند سازها است تا همه مردم مستندهایشان را ببینند؛ این شانس در جشنواره‌های دیگر وجود ندارد؛ تلویزیون به عنوان یکی از مهم‌ترین محل‌های نمایش فیلم‌های مستند، تصمیم خوبی در برگزاری این جشنواره گرفته و استقبال چشم‌گیری که در سال جاری از جشنواره مستند شده است، نشان دهنده اهمیت این جشنواره برای مستند سازها است؛ بهتر است در سال‌های بعد، این جشنواره، بین‌المللی شود تا رقابت جذابی بین مستندسازهای ایرانی و خارجی ایجاد شده و مردم هم از دیدن مستندهای متنوع لذت ببرند.

کارگردان مستند «اجغه» درباره شیوه رای‌گیری از مردم برای معرفی فیلم‌های برگزیده گفت: آرای مردمی فیلم‌ها هم بسیار مهم هستند چرا که تماشگران شبکه مستند، داوران بسیار خوب و نکته بینی برای آثار پخش شده هستند. هرچند قومیت‌ها می‌تواند در میزان آرا تاثیرگذار باشد ولی به طور کلی، ملاک بسیار خوبی برای ارزیابی آثار هستند.

او در مورد روند تولید این فیلم تاکید کرد: ساخت مستند اجغه دو سال طول کشید. در ساخت این مستند، دوستان زیادی من را همراهی کردند که این همراهی برای من بسیار ارزشمند بود و من همیشه قدردان این لطف آن‌ها هستم.

این کارگردان و مستندساز درباره زمان ساخت و معرفی عوامل فیلم گفت: بودجه این فیلم توسط کانون بافق شناسی تامین شد. این کانون یک سازمان مردم نهاد است که در زمینه فرهنگ شهرستان بافق فعالیت می‌کند. روند پژوهش و نگارش فیلمنامه و تولید و پس از تولید این فیلم حدود ۲ سال طول کشید. عوامل ساخت این فیلم عبارتند از: برنامه‌ریز و مدیر تولید: یونس حیدری؛ پژوهش و فیلمنامه: محمدمیرزایی، یونس حیدری و محمدعلی بهابادی؛ کارگردان: محمدمیرزایی؛ مشاور پروژه: هادی آفریده؛ تصویر‌برداران: حامد بقاییان و علی بهابادی؛ دستیاران تصویربردار: پدرام ابویی، فرشید شاکریان، مهدی میربافقی؛ صداربردار: یونس حیدری و حمید زیبا کلام؛ تدوین: مهدی باقری؛ صداگذار: شاهین پورداداشی؛ توازن رنگ و نور: رضا تیموری؛ نویسنده گفتار متن: محمدمیرزایی؛ گفتار متن: مهدی بقاییان؛ عکاس: علی بهابادی، بهمن علوی.

لازم به ذکر است سومین جشنواره تلویزیونی مستند سیما، از ۱۵ تیر ماه با پخش آثار راه یافته به مرحله مسابقه، کار خود را آغاز کرده است و فیلم مستند «اجغه» نیز روز دوشنبه هجدهم شهریور ماه ساعت ۱۹ از شبکه مستند روی آنتن می‌رود و ساعت ۲۴ و ۱۱ صبح روز بعد بازپخش می‌شود. مراسم اختتامیه این جشنواره و معرفی آثار برگزیده در مهر ماه برگزار خواهد شد.

منبع: تسنیم

خواندن خبر در سایت منبع

موضوع‌های مشابه

در ادامه بخوانید

افکارنیوزافکارنیوز5 ساعت قبل
افکارنیوز، به گزارش۴۰ هزار دانش آموز کم برخوردار در مناطق مختلف استان خراسان شمالی تحت پوشش طرح ارتقاء سطح علمی دانش آموزان بنیاد مستضعفان قرار گرفتند. اخبار اقتصادی- مسعود امینی، مسئول طرح آبادانی و پیشرفت شهرستان مانه و سملقان گفت: این طرح از سال ۸۶ تاکنون در مناطق مختلف کشور آغاز شده است و تا پایان سال ۹۷ بیش از ۳۱ هزار نفر تحت پوشش طرح ارتقاء سطح علمی دانش موزان بنیاد مستضعفان قرار گرفتند. در سال جاری نیز ۹۳۱۸ نفر از دانش آموزان کم برخوردار مناطق مختلف استان به این تعداد اضافه شدند و تعداد دانش آموزان تحت پوشش به بیش از ۴۰ هزار نفر رسید. وی در ادامه در رابطه با کم و کیف این طرح افزود: در قالب طرح ارتقاء سطح علمی دانش آموزان بنیاد مستضعفان علاوه بر اهدای کتاب‌های کمک آموزشی به کتابخانه مدارس؛ برگزاری دوره‌های آموزش فنی و حرفه‌ای و توزیع سی دی‌های آموزشی در دستور کار قرار می‌گیرد. همچنین در این طرح به منظور ایجاد فرصت‌های برابر آموزشی، بنیاد مستضعفان برای دانش آموزان سال آخر برگزاری کلاس‌های کنکور را در دستور کار قرار داده است.
برترین‌هابرترین‌ها1 روز قبل
شاید می‌خواسته به این‌ ترتیب از کیفیت کار تعریف کرده باشد! سوفیا لورن. گفت راستش به خاطر نامه‌ای است که هر چند با نیم قرن تاخیر از سوفیا لورن دریافت کرده است! گفتم قضیه چیست؟ گفت راستش در جوانی «هنرهای» سوفیا لورن را می‌ستودم و شیفتگی و ارادتی نسبت به ایشان داشتم و به شوهر مرحوم‌شان کارلوپونتی حسادت می‌کردم. برای یکی از این دوستان که بازیگر سینما و هنرمند برجسته‌ای‌ است اخیرا در سفری کاری به ایتالیا دیداری با سوفیا لورن دست می‌دهد و او ضمن صحبت شمه‌ای از ارادت باستانی شاعر ما برای سوفیا تعریف کرده بود.

پشت دیوار عمارت

صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل
اصفهان امروزاصفهان امروز1 روز قبل
۲۵ شهریور ۱۳۹۸, ۱۶:۲۰ / کد خبر:۷۵۲۴۲ مسئول امور فرهنگی و روابط عمومی اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کاشان گفت: ساعت کار اماکن تاریخی زیرپوشش این اداره از امروز، ۲۵ شهریورماه تغییر کرده است. به گزارش ایرنا، عباس متولی در این زمینه اظهار داشت: ساعت مراجعه و بازدید از اماکن تاریخی- فرهنگی زیرپوشش اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان کاشان از ساعت ۹ تا ۱۸ عصر خواهد بود. او مجموعه‌های باغ‌موزه فین کاشان، خانه تاریخی بروجردی‌ها و محوطه باستانی سیلک را ازجمله اثرهای تاریخی- فرهنگی پربازدید زیرپوشش میراث فرهنگی در این شهرستان برشمرد. مسئول روابط عمومی اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کاشان یادآور شد: آمار بازدید از اماکن گردشگری این شهرستان در سال جاری به بیش از یک‌میلیون نفر می‌رسد.
فارسفارس7 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار گروه علمی و دانشگاهی خبرگزاری فارس به نقل از انگجت، شرکت خودروسازی مزدا نخستین نمایشگاه خودروهای برقی خود را در نمایشگاه اتومبیل توکیو افتتاح می‌کند. دفتر مرکزی این شرکت در شهرستان آکای، هیروشیما، ژاپن قرار دارد؛ مزدا در سال ۲۰۱۶ بالغ بر یک میلیون و ۵۰۰ هزار خودرو تولید کرد؛ هم‌اکنون شرکت مزدا در جایگاه پانزدهم از بزرگترین تولیدکنندگان خودرو در جهان قرار دارد. براساس آنچه که منتشر شده، نخستین نمایشگاه خودروهای هیبریدی این شرکت در ماه اکتبر آغاز به کار می‌کند. به گزارش اخبار خودرو، این خودروساز ژاپنی قصد دارد ماه آینده در نمایشگاه اتومبیل توکیو از یک خودروی تمام الکتریکی رونمایی کند. جزئیات کمی در مورد مدلی که مزدا در توکیو رونمایی خواهد کرد در دسترس است؛ تنها اطلاعاتی که می‌توان بر ان تکیه کرد رونمایی از یک خودروی کاملا جدید است.
مازن آنلاینمازن آنلاین11 ساعت قبل
وزیر علوم: پیام مازند - ساری – ایرنا – وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، بررسی پایان نامه‌های تحصیلات تکمیلی را از برنامه‌های مهم در دستور کار این وزارتخانه دانست و گفت: مشابه‌یابی‌ پایان نامه‌ها و جلوگیری از تکرار پژوهشی به صورت جدی در حال پیگیری است. دکتر منصور غلامی روز سه‌شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در ساری افزود: سامانه‌ای در «ایران داک» (پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران) تعبیه شده است که موضوع مشابه یابی پایان نامه‌ها از جمله موضوع و متن را به صورت جدی پیگیری می‌کند. وی همچنین کاربردی شدن پایان نامه‌های دانشجویی را توصیه جدی وزارت علوم به دانشجویان و استادان دانست و گفت: سال گذشته برای تشویق پایان‌ نامه‌های کاربردی، در آیین نامه ارتقاء و ترفیع از دانشگاه‌ها خواستیم امتیاز‌های بیشتری برای این دست از دانشجویان دیده شود. وزیر علوم غیر کاربردی بودن بسیاری از پایان نامه ‌های تحصیلی را یکی از معضلات آموزش عالی کشور برشمرد و افزود: برای کاربردی کردن بیشتر پایان نامه‌های تحصیلی راهکارهای متعددی در دستور کار داریم. وزیر علوم در عین حال تاکید کرد که در سال‌های اخیر اتفاقات خوبی در جهت هدفمند شدن پژوهش‌های دانشگاهی انجام شده است.

نظرها

اخبار بیشتر