در زمان جنگ تخصیص دلارهای نفتی به مجلس واگذار شد/ شکل‌گیری بانک‌های خصوصی‌، کج‌ترین سنگ بنای اقتصاد ایران/ توجیه عدم شفافیت یعنی همکاری با تحریم کنندگان/ عوامل ایجاد جهش در نقدینگی را پنهان می‌کنند
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. اعتمادآنلاین
  4. اقتصادی
در زمان جنگ تخصیص دلارهای نفتی به مجلس واگذار شد/ شکل‌گیری بانک‌های خصوصی‌، کج‌ترین سنگ بنای اقتصاد ایران/ توجیه عدم شفافیت یعنی همکاری با تحریم کنندگان/ عوامل ایجاد جهش در نقدینگی را پنهان می‌کنند

در زمان جنگ تخصیص دلارهای نفتی به مجلس واگذار شد/ شکل‌گیری بانک‌های خصوصی‌، کج‌ترین سنگ بنای اقتصاد ایران/ توجیه عدم شفافیت یعنی همکاری با تحریم کنندگان/ عوامل ایجاد جهش در نقدینگی را پنهان می‌کنند

فرشاد مومنی در نشست هفتگی موسسه دین و اقتصاد افزود: در سه دهه اخیر با پدیده مافیای رسانه‌ای روبه‌رو بوده‌ایم که تبحر و توانایی خارق‌العاده‌ای در سردرگم کردن مسئولان داشته‌اند حتی آنهایی که هیچ زد وبندی نداشته و به دنبال بهبود شرایط بوده‌اند.

اعتمادآنلاین|استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: دو عامل خلق رانت از کانال شوک‌های نرخ ارز و از کانال شکل‌گیری بانک‌های خصوصی باعث شده تا اقتصاد ایران گرفتار، نابرابرساز و نابارور شود.

فرشاد مومنی در نشست هفتگی موسسه دین و اقتصاد افزود: در سه دهه اخیر با پدیده مافیای رسانه‌ای روبه‌رو بوده‌ایم که تبحر و توانایی خارق‌العاده‌ای در سردرگم کردن مسئولان داشته‌اند حتی آنهایی که هیچ زد وبندی نداشته و به دنبال بهبود شرایط بوده‌اند.

برای اینکه قدرت آنها را متوجه شوید به آدرسی که در طی آشوب‌های دی ماه سال ۹۶ مطرح کردم بازگردید که گفتم اگر می‌خواهید بدانید که اقتصاد ایران را چه کسانی بصورت مافیایی اداره می‌کنند، ببینید چه کسی در اول شهریور ماه سال ۹۶، در سرمقاله‌ای به صورت بسیار خشن و تحقیرآمیز، خطاب به رئیس جمهور گفتند که زمان افزایش نرخ ارز فرارسیده است.

چه کسانی خواستار افزایش نرخ ارز بودند؟

وی ادامه داد: در آن مطلب به صراحت گفته بودند که دیگر بهانه انتخابات منتفی شده است چون شما رای‌تان را گرفته‌اید. این یک سند تاریخی مهم و گویای واقعیت اقتصاد سیاسی ایران است که به صورت شفاف نشان می‌دهد که آنها به خوبی می‌دانند وارد کردن شوک‌های ارزی چه بر سر مردم، تولیدکنندگان و مالیه دولت می‌آورد اما با این وجود منافع خود را مرجح می‌دانند. آنها سعی می‌کنند از طریق مافیای رسانه‌ای اولا مسائل حیاتی را به حاشیه برانند و دوما در مورد مشکلات کشور، آدرس‌های اشتباه بدهند.

نباید تحت عنوان شرایط حاد، به سمت پنهانکاری حرکت کرد

رییس موسسه دین و اقتصاد متذکر شد: در شرایطی که تحریم‌ها بازگشته است، این خطر وجود دارد که حکومت به جای اینکه مردم را معتمدین اصلی خود بداند، تحت عنوان جلوگیری از سواستفاده دشمن به پنهان کاری روی بیاورد. باید توجه داشت که هر اندازه پنهان کاری بیشتر باشد بستر برای اعمال مقاصد رانت‌جوها و غیرمولدها بیشتر فراهم خواهد شد. بنابراین این خطر وجود دارد که حکومت از رویکرد پنهان کارانه استقبال کند و فسادها و ناکارآمدی‌ها را تحت عنوان شرایط حاد به سمت عدم شفافیت ببرد. در این شرایط نظام تصمیم‌گیری ما نیاز به بلوغ سطح بالا نیاز دارد یعنی هر چه قدر مردم در جریان بیشتر مسائل باشند، مشارکت فعالانه داشته و قدرت چانه‌زنی و توانایی اجرایی اداره امور نیز افزایش خواهد یافت.

این اقتصاددان یادآور شد: شاید بهترین نمونه در این زمینه، مربوط به دولت مهندس موسوی است که برای اولین و آخرین بار در تاریخ اقتصادی معاصر ایران اتفاق افتاده است. در دولت ایشان وقتی دیدند که در چانه‌زنی‌های پنهان، قدرت رانتجویان بیشتر است، خود نخست وزیر به رئیس مجلس وقت نامه زدند و خواستند که تصمیم‌گیری در مورد تخصیص دلارهای نفتی برعهده مجلس باشد. تقریبا همه می‌دانند که در شرایط جنگی توجیه برای پنهانکاری چندین برابر می‌شود اما گوهر اصلی موفقیت در آن دوران ارجاع تصمیمگیری در مورد دلارهای نفتی به مجلس بود که موجب افزایش هزینه فرصت رانتجویان شد البته این نوآوری نهادی مستقل از کیفیت مجلس و نمایندگان موضوعیت داشت.

توجیه عدم شفافیت یعنی همکاری به تحریم‌کنندگان

وی اضافه کرد: این سوال مطرح است که چرا در دولت آقای روحانی و در بحران‌های اقتصادی سال گذشته، وقتی نحوه تخصیص دلارهای نفتی اندکی شفاف شد و عمق و گستره فسادها برملا شد، از آن استقبال نکرد و پس از آنکه آب‌ها از آسیاب افتادند، دوباره عدم شفافیت و پنهانکاری را ادامه دادند که باید مشفقانه توصیه کرد؛ وقتی نحوه تخصیص دلارهای نفتی را شفاف نمی‌کنید در واقع بستر سازی می‌شود تا رانت‌جویان دست بالا را داشته باشند.

باید توجه داشت، هر کس و تحت هر عنوانی عدم شفافیت و مشارکت‌زدایی از مردم را توجیه کند عملا با تحریم کنندگان همکاری کرده است بنابراین دولت و مجلس دوباره این مطالبه را در صدر برنامه‌های خود قرار دهند که نحوه‌ی تخصیص دلارهای نفتی و اعتبارات بانکی با اولویت ویژه شفاف شوند.

سطوحی از هوشمندی در درون دولت به وجود آمده است

این کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: الان هشت ماه است که تعداد زیادی مقاله نوشته می‌شود تا به اعضای دولت بگویند که افزایش افسارگسیخته نرخ ارز تاثیری در تورم ندارد. البته اگر دوباره خطایی در این مورد رخ دهد، بنده مانند گذشته آدرس‌های مشخص خواهم داد. دلیل اینکه فعلا آن را مطرح نمی‌کنم این است که سطوحی از هوشمندی در درون دولت به وجود آمده است و همانطور که ملاحظه کردیم آقای رییس‌جمهور با همه خطاهایی که در اتخاذ جهت‌گیری اقتصادی و انتخاب افراد فاقد صلاحیت بایسته داشته‌اند، بیان کرد که کسانی به ما می‌گفتند اگر نرخ ارز را بالا ببرید ایران گلستان خواهد شد، در حالیکه نرخ ارز بالاتر از نرخ شما رفت و نه تنها ایران گلستان نشد بلکه در معرض بحران‌های بی‌سابقه قرار گرفت.

در سایت خبری بخوانید: اخبار زنده اقتصاد ایران و جهان

مومنی با بیان اینکه عده‌ای رشد نقدینگی را عمده، اما عوامل ایجاد جهش در نقدینگی را پنهان می‌کنند، گفت: دو عامل خلق رانت از کانال شوک‌های نرخ ارزی و خلق رانت از کانال شکل‌گیری بانک‌های خصوصی باعث شده تا اقتصاد ایران گرفتار، نابرابرساز و نابارور شود. در مورد عامل نخست، کافی است سند پیوست برنامه اول توسعه و گزارش عملکرد آن در دوره ۶۸ تا ۷۲ و با تمدید برنامه اول تا ۷۳ را ملاحظه کنید، در پیش‌بینی رشد نقدینگی و آنچه از طریق افزایش نرخ ارز محقق شد، مشاهده می‌شود تورش پیش‌بینی از نسبت یک به بیست هم فراتر رفت. مثلا در سال ۷۳ نقدینگی تقریبا ۲۰ برابر آنچه پیش بینی شده بود، رشد یافت.

او ادامه داد: در سال ۱۳۷۲ که ۴ میلیارد دلار از بدهی‌های دولت سررسید شده بود تنها از ناحیه تفاوت در نرخ ارز بین زمان وام‌گیری و سررسید ۶۷۲ میلیارد تومان به پایه پولی اضافه شد و فقط در سال ۱۳۷۲ تقریبا ۱۷۹۴ میلیارد تومان به نقدینگی اضافه شد. براساس محاسبه دکتر شاکری، در مجموع اضافه رشد نقدینگی تنها از ناحیه افزایش نرخ ارز تا پایان سال ۱۳۷۳ از مرز ۱۰ هزار میلیارد تومان گذشت. در واقع آنهایی که ادعا داشتند که رشد نقدینگی در سند برنامه یک روند کاهنده خواهند داشت، در ۱۰ سال اجرای برنامه اول و دوم همواره با افزایش نرخ ارز همراه بود و رشد نقدینگی ۱۲ برابر شد.

شکل‌گیری بانک‌های خصوصی، کج‌ترین سنگ بنای اقتصاد ایران

مومنی با اشاره به دومین کانون اصلی ایجاد رانت در کشور گفت: از برنامه سوم یکی از کج‌ترین سنگ بناهای اقتصاد ایران و حرکت به سمت انحطاط با شکل‌گیری بانک‌های خصوصی در غیاب توان نظارتی بانک مرکزی و بستر نهادی مشوق تولید، شکل گرفت. اگر توجه داشته باشیم از این زاویه بی‌سابقه‌ترین جهش‌ها در نرخ ارز، طلا، مسکن، … همه به تبع شکل‌گیری بانک‌های خصوصی روی دادند. البته از همان برنامه سوم، بانک مرکزی در برابر خلق پول‌های رانتی ضدتوسعه‌ای مشوق غیرمولدها رویکرد کاملا همدلانه داشت.

او ادامه‌داد: در سال ۱۳۸۷ در حالیکه نقدینگی ۱۵٫۶ درصد رشد داشت، رشد پایه پولی از مرز ۴۷ درصد هم گذشته است. البته در سال‌های اخیر شکنندگی این مسئله افزایش یافته‌است، بنابراین باید کمک کرد تا این مناسبات به شکل بنیادی اصلاح شود. از سال ۱۳۸۷ که بانک‌های خصوصی بتدریج در حال فعالیت هستند بی‌سابقه‌ترین رشدها در نقدینگی روی می‌دهد، در حالیکه حادترین و بحرانی‌ترین مشکل تولیدکنندگان ما کمبود نقدینگی است. از سویی شاهد تنش‌های دائمی و هجوم نقدینگی سرگردان به بازار ارز، طلا و زمین هستیم.

بانک‌های خصوصی موجب رانتی شدن ملت شدند

مومنی تصریح کرد: رانت اعطای شکل‌گیری بانک‌های خصوصی، کمرشکن‌ترین رانت توزیع شده در اقتصاد سیاسی ایران است. این مسئله مناسبات ما را به سمت تنبل‌محوری و ربامحوری سوق داده است و با شکلگیری این بانک‌ها از اوایل دهه هشتاد شاهد رانتی شدم ملت نیز هستیم، با بررسی تحولات مربوط سپرده‌های مدت‌دار متوجه خواهیم شد، شرایط بگونه‌ای بوده که ریسک و عدم اطمینان در فرآیند تولید بالا بوده و افراد ترجیح داده‌اند دارایی‌های خود را به صورت سپرده تبدیل کنند. در حال حاضر سهم پول معاملاتی به زیر ده درصد رسیده است که یک موضوع حیاتی است.

این استاد دانشگاه علامه طباطبایی با طرح این پرسش که رانت افزایش نرخ ارز و شکلگیری بانک‌های خصوصی چه بر سر اقتصاد ایران آورده است، گفت: از شروع جنگ تا پایان آن، در مجموع حجم نقدینگی ۴ برابر شد در حالیکه از سال ۶۸ تا امروز و هر هشت سال یک بار حجم نقدینگی ۷ برابر افزایش داشته است. همچنین خالص بدهی‌های بانک‌های خصوصی به بخش غیردولتی از سال ۹۲ تا ۹۷ بیش از پنج برابر شده و در همین دوره بدهی بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی هم تقریبا ۲۰ برابر شده است، اما شاهد هستیم آدرس‌های اشتباه می‌دهند.

منبع: ایلنا

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

فیلمی از بقایای پهپاد و موشک‌های آرامکو +فیلم

اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین9 ساعت قبل

افزایش تسهیلات حساب پس انداز مسکن جوانان

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
مرادی اظهار کرد: چنانچه دارنده حساب بخواهد در پایان سال پنجم تا پانزدهم از سقف تسهیلات فوق الذکر استفاده کند باید سپرده گذاری خود را با مبالغی بیشتر آغازکند. از دیگر مزایای این حساب، استفاده از تسهیلات جوانان برای خرید یا احداث و تکمیل یک واحد مسکونی، جعاله و توام با حساب صندوق پس انداز مسکن یکم، اوراق گواهی حق تقدم به صورت انفرادی و زوجین است. وی همچنین تاکید کرد: هرکدام از سپرده گذارانی که امسال و قبل از صدور این بخشنامه اقدام به افتتاح حساب کرده‌اند باید برای اطلاع از کسری حساب و تکمیل موجودی به شعبه افتتاح کننده حساب مراجعه کنند. وی تاکید کرد: در حال حاضر نرخ سود تسهیلات با سپرده از محل حساب پس انداز مسکن جوانان ۹ درصد وحداکثر مدت بازپرداخت این تسهیلات ۲۰ سال است که بیشترین دوره بازپرداخت اقساط در شبکه بانکی کشوراست. مرادی بیان کرد: در زمان دریافت تسهیلات حساب پس انداز مسکن جوانان زوجین می‌توانند از سایر تسهیلات مسکن، چون صندوق پس انداز یکم نیز استفاده کنند.
مهرمهر7 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار مهر، حسن خیریان پور در جلسه هماهنگی اعزام هیئت اقتصادی مازندران به ولگاگراد روسیه اظهار داشت: هیئت عالرتبه و بزرگ اقتصادی استان به سرپرستی استاندار مازندران به دعوت جناب آقای بوچاروف استاندار استان ولگاگراد روسیه به آن استان سفر خواهد کرد. وی افزود: افتتاح نخستین سرای تجاری مازندران در خارج از کشور، ملاقات با استاندار و سایر مقامات استان ولگاگراد، بازدید از پروژه‌های مشترک، ملاقات با فعالان اقتصادی دو استان و.. از جمله مهمترین برنامه‌های سفر هیئت اقتصادی استان خواهد بود. این هیئت هفته اول مهرماه سالجاری به روسیه اعزام می‌شود.

همتی: تقویت سامانه‌های نظارتی، اولویت بانک مرکزی است

مهرمهر10 ساعت قبل
همتی رئیس کل بانک مرکزی در مراسم تودیع و معارفه معاونان فناوری نوین این بانک، نظارت و کنترل بخش‌های ارزی و ریالی از طریق سامانه‌های جدید را از جمله انتظارات خود از معاونین جدید اعلام کرد.
تجارت‌نیوزتجارت‌نیوز1 روز قبل
معاون حمل و نقل سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای گفت: قرار است ۸ هزار و ۲۰۰ دستگاه اتوبوس به زائران اربعین خدمت رسانی کنند و قیمت بلیت اتوبوس‌های اربعین نسبت به سال گذشته تغییری نکرده است. به گزارش تجارت‌نیوز، مهران قربانی معاون حمل و نقل سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای امروز چهارشنبه ۲۷ شهریور ۹۸ در نشست خبری خود با خبرنگاران اظهار کزد: قیمت بلیت اتوبوس‌های اربعین نسبت به سال گذشته تغییری نکرده و اتوبوس‌ها در حال حاضر با همان نرخی که به مقاصد مهران، خسروی، شلمچه یا چزابه سفر می‌کنند، مبالغ را از زائران دریافت خواهند کرد. به گفته وی، قرار است ۸ هزار و ۲۰۰ دستگاه اتوبوس به زائران اربعین خدمت رسانی کنند؛ ضمن اینکه امسال امکان استفاده از اتوبوس‌ها به عنوان سرویس دربستی وجود ندارد و تنها اقشار دارای شرایط خاص مانند جانبازان و معلولان، می‌توانند از سرویس‌های دربستی دوسره استفاده کنند. معاون سازمان راهداری تصریح کرد: مشکلی در هنگام سفرهای رفت اربعین وجود ندارد و معمولا بیشتر مشکلات به سفرهای بازگشت اختصاص دارد؛ از همین رو امسال صرفا سیستم پایانه معین راه اندازی شده و این سیستم فقط به مرز مهران اختصاص دارد. قربانی افزود: بر این اساس، مسافرانی که از مرز مهران وارد کشور می‌شوند، فقط به یکی از سه پایانه معین در شهرهای کرمانشاه، همدان و اندیمشک اعزام خواهند شد و از آنجا به شهرهای خود برمی‌گردند.
ایران‌جیبایران‌جیب1 روز قبل
مدیر عامل و بنیان گذار مایکروسافت در یادداشتی برای پایگاه خبری کوارتز نوشت: بسیار بد است که اقتصاد دانان، اقتصاد کلان را …بیل گیتس در اظهاراتی عجیب گفت که اقتصاددانان درکی از مسائل کلان ندارند! به گزارش ایران جیب از ایسنا، مدیر عامل و بنیان گذار مایکروسافت در یادداشتی برای پایگاه خبری کوارتز نوشت: بسیار بد است که اقتصاد دانان، اقتصاد کلان را نمی‌فهمند. اینکه آیا نرخ بهره به سطح عادی برگردد چیزی نیست که قابل فرمول گذاری باشد. فاکتورهای زیادی در اقتصاد وجود دارد مثل آن‌هایی که کینز (اقتصاد دان مشهور انگلیسی) به آن‌ها اشاره کرده و باعث می‌شوند اقتصاد قابل پیش‌بینی نباشد. بیل گیتس در ادامه می‌افزاید: حتی امروز نیز مردم سر این که سال ۲۰۰۸ (رکود بزرگ) چه اتفاقی افتاد مطمئن نیستند.

نظرها

اخبار بیشتر

پربحث‌ترین خبرها


اسدالله عسگراولادی دعوت حق را لبیک گفت

6 روز قبلفارس4

فیلم | توضیح سخنگوی قوه قضائیه درباره چادر مشکی «شبنم نعمت‌زاده»

2 روز قبلخبرآنلاین3

مداح معروف: برای یک روضه هزار میلیارد هم بگیرم، باز ارزان فروخته‌ام

4 روز قبلعصر ایران2

درمان سرماخوردگی با متوقف کردن فعالیت یک پروتئین

2 روز قبلسلامت نیوز1

رهبر معظم انقلاب: همه مسئولان یک‌صدا معتقدند با آمریکا در هیچ سطحی مذاکره نخواهد شد/ تنها راه علاج مشکلات کشور تکیه به مردم و جوانان و جدی گرفتن ظرفیت‌های داخلی است

2 روز قبلاقتصاد آنلاین1

جزئیات علت حادثه‌ی مرگبار در آزادی

2 روز قبلنود1

حمله جنگنده‌های رژیم سعودی به مناطق مسکونی یمن

3 روز قبلموج1

گریم عجیب نرگس محمدی در ستایش ۳+فیلم و عکس

3 روز قبلآفتاب‌نیوز1

اسدالله عسگراولادی | سلطان زیره و پسته در سفر آخر

4 روز قبلهمشهری1

صحبت‌های پگاه آهنگرانی درباره سلبریتی زدگی مردم! +فیلم

4 روز قبلرکنا1