گرایش به کسب‌و‌کار‌های خانگی روی دور تند/ صدها هزار ایرانی شاغل در خانه هیچ تشکلی ندارند
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. ایلنا
  4. اجتماعی

گرایش به کسب‌و‌کار‌های خانگی روی دور تند/ صدها هزار ایرانی شاغل در خانه هیچ تشکلی ندارند

ایلناخبرگزاری ایلنا |
صد‌ها هزار ایرانی در خانه کار می‌کنند، اما این افراد تشکل و اتحادیه‌ای برای پیگیری حقوق خود ندارند. اگر صاحبان مشاغل خانگی صاحب اتحادیه شوند، می‌توان امیدوار بود تعاونی‌هایی نیز برای آنها ایجاد شود.

گرایش به کسب‌و‌کار‌های خانگی روی دور تند/ صدها هزار ایرانی شاغل در خانه هیچ تشکلی ندارند - 1

به گزارش خبرنگار ایلنا، روند اشتغال در ایران در سال‌های اخیر به این صورت بوده که روز به روز به تعداد افراد خویش‌فرما افزوده شده است. کاهش چشمگیر استخدام‌های دولتی، تمرکز زدایی از صنایع بزرگ و همچنین تکمیل زنجیره تولید در بخش‌های مختلف باعث شده که خیلی‌ها خودشان کاری را کلید بزنند، پیش ببرند و از آن درآمدزایی کنند. در چنین شرایطی شاهد فعالیت شاغلان جدا افتاده از هم هستیم که یا نیازی به همکاری اتحادیه‌ای با دیگران نمی‌بینند یا اصلا به ذهن‌شان نمی‌رسد که می‌توان یک اتحادیه ایجاد کرد و در قالب آن برخی از موارد مرتبط با شغل خود را دنبال کرد. وقتی اتحادیه‌ای وجود نداشته باشند، تعاونی‌هایی مانند تعاونی‌های مصرف و مسکن نیز وجود ندارند یا نهاد‌هایی صوری هستند که چندان به کار نمی‌آیند و چندان هم با استقبال رو‌به‌رو نمی‌شوند. صاحبان مشاغل خانگی را باید جزء شاغلانی دانست که از اتحادیه‌ها و تشکل‌ها موثر و همچنین تعاونی‌های مصرف و مسکن محروم مانده‌اند.

چند نفر در خانه کار می‌کنند؟

پیدا کردن آمار دقیقی از افرادی که در خانه کار می‌کنند امکان‌پذیر نیست، چراکه ماهیت این گونه مشاغل به این صورت است که در بسیاری موارد ثبت رسمی نمی‌شوند. این کار در ایران مشکل‌تر هم هست، چراکه بخش مهمی از مشاغل خانگی ذیل مشاغل پنهان هستند و مقاومتی در برابر شناسایی و ثبت آنها وجود دارد.

آمار‌های متعددی از سهم مشاغل خانگی در اشتغال کشور‌های مختلف ذکر می‌شود. بر اساس گزارش سازمان‌های بین‌المللی ۳۰ درصد کسب‌وکارهای خرد و متوسط را مشاغل خانگی تشکیل می‌دهند. آنطور که دفتر آمار اتحادیه اروپا اعلام کرده هلند با ۱۳٫۷ درصد دارای بیشترین شاغلان خانگی است و در تمامی کشورهای عضو منطقه یورو و اتحادیه اروپا، شمار کسانی که دارای مشاغل خانگی هستند از شمار افرادی که از خانه برای دیگران کار می‌کنند، بیشتر است.

پروانه مافی (عضو فراکسیون تولید و اشتغال مجلس) درباره سهم مشاغل خانگی در اشتغال می‌گوید: گرچه آمار دقیقی در این زمینه وجود ندارد، اما با توجه به برآیند آمارهای ارائه ‌شده می‌توان گفت رقمی بین ١٠ تا حداکثر ١٥ درصد از تولید ناخالص داخلی در کشور به فعالیت کسب‌وکارهای خرد و مشاغل خانگی و عمدتا در حوزه‌های فرهنگی، هنری، صنایع دستی، تجارت الکترونیک و تولیدی‌های کوچک اختصاص دارد.

در چند سال اخیر اجرای طرح‌های حمایتی از مشاغل خانگی منجر به ایجاد سامانه‌ای در این زمینه شده و آمار‌ی در این رابطه به دست آمده است.

تیر ماه امسال مهناز امامدادی (رئیس دبیرخانه ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی) گفت: طی سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ جمعا یک میلیون و ۱۵ هزار نفر در سامانه مشاغل خانگی ثبت نام کردند و ۳۸۵ هزار و ۶۶۴ نفر مجوز گرفتند. همچنین ۱۱۲ هزار و ۹۶۴ نفر موفق به اخذ تسهیلات شدند و این امر به اشتغال‌زایی ۱۶۵ هزار و ۳۲۶ نفر منجر شده است.

با وجود اینکه تشکل‌ها و اتحادیه‌ها می‌توانند نقش موثری ایفا کنند، ضعف در تشکل‌گرایی باعث شده یا اساسا تشکلی وجود نداشته باشد یا اینکه تشکل‌ها به صورت موثر فعالیت نکنند.

بی‌شک تعداد افرادی که در خانه کار می‌کنند خیلی بیشتر از حدود ۱۶۵ هزار نفری هستند که تسهیلات گرفته و حتی شمار آنها از افرادی که مجوز کسب و کار گرفته‌اند یا ثبت‌نام‌کنندگان در سامانه مربوط به مشاغل خانگی بیشتر است. در شرایطی که بیکاری در ایران دو رقمی است و تعداد قابل توجهی هم به دلیل حقوق پایین به شغل دوم و سوم نیاز دارند، افراد زیادی به تولید محصولاتی در خانه روی آورده‌اند. آنها محصولات خود را یا خود عرضه می‌کنند یا به واسطه‌هایی می‌فروشند که امکان عرضه محصولات تولید شده را دارند. اگرچه سهم مشاغل خانگی در اشتغال را باید چیزی بین ۱۰ تا ۱۵ درصد دانست، اما کار و تولیدات صاحبان مشاغل خانگی تاثیر زیادی روی مشاغل دیگر دارد. افرادی که در خانه کالا‌هایی تولید می‌کنند در واقع زمینه فعالیت فروشندگان و عرضه کنندگان را نیز فراهم می‌آورند، همانطور که کسب و کار آنها به دلیل نیاز به مواد اولیه باعث رونق مشاغلی می‌شود که مواد اولیه تولید می‌کنند. با وجود نقش اقتصادی شاغلان خانگی، اتحادیه و تشکل موثری برای آنها وجود ندارد. آنها همچنین از تعاونی‌های مصرف و مسکن محروم‌اند. در شرایطی که تشکل‌گرایی در ایران در مورد مشاغل رسمی نیز ضعیف است، آیا می‌توان امیدوار بود صد‌ها هزار نفری که در خانه کار می‌کند اتحادیه‌ای پیدا کنند و صاحب تعاونی شوند؟

اگر اتحادیه باشد، تعاونی هم هست

عبدالله مختاری (عضو هیات مدیره کانون عالی شوراهای اسلامی کار ایران) در گفتگو با ایلنا عنوان می‌کند که بسیاری از افراد شاغل در ایران تشکل و اتحادیه تخصصی مربوط به خود ندارند یا تشکل‌ها و اتحادیه آنها نتوانسته است فعالیتی موثر داشته و افراد را جذب خود کند.

او با بیان اینکه وقتی از ایجاد تشکلی برای شاغلان مشاغل خانگی حرف می‌زنیم پیش از آن باید وضعیت تشکل‌ها شغلی در کشور را بررسی کنیم، می‌گوید: بررسی‌ها نشان می‌دهد در مورد افراد شاغل در بخش‌های دولتی یا کسانی که اشتغال آشکار و ثبت شده دارند ضعف تشکل‌گرایی وجود دارد. در قانون بر وجود تشکل‌ها تاکید شده و در اظهارنظر مسئولان نیز مدام از ایجاد و فعالیت تشکل‌ها حمایت می‌شود، اما در عمل شرایط متفاوت است.

در وبسایت خبری بخوانید: جدیدترین و بروزترین اخبار اجتماعی ایران

طی سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ جمعا یک میلیون و ۱۵ هزار نفر در سامانه مشاغل خانگی ثبت نام کردند و ۳۸۵ هزار و ۶۶۴ نفر مجوز گرفتند. همچنین ۱۱۲ هزار و ۹۶۴ نفر موفق به اخذ تسهیلات شدند و این امر به اشتغال‌زایی ۱۶۵ هزار و ۳۲۶ نفر منجر شده است.

به گفته این فعال کارگری اگر به نقش مثبت تشکل‌ها اذعان داریم باید ایجاد تشکل را الزام آور کنیم.

او ادامه می‌دهد: تشکل‌ها علاوه بر اینکه می‌توانند از حقوق افراد دفاع کنند قادر به ایفای نقش در زمینه برآورد‌های آماری نیروی کار و توزیع شاغلان هستند.

مختاری با بیان اینکه بخشی از مشکلات مربوط به بیکاری به این دلیل بروز کرده که افراد از فرصت‌های شغلی اطلاع نمی‌یابند، عنوان می‌کند: می‌توان ساز‌و‌کاری ایجاد کرد که افراد وقتی بیکار می‌شوند به اتحادیه و تشکل تخصصی خودشان رجوع کنند. این تشکل‌ها باید اطلاعات دقیقی از وضعیت کار داشته باشند، یعنی اینکه بدانند کدام واحد عضو تشکل آنها احتیاج به نیرو دارد و فرد بیکار شده را به آن واحد معرفی کنند. با وجود اینکه تشکل‌ها و اتحادیه‌ها می‌توانند نقش موثری ایفا کنند، ضعف در تشکل‌گرایی باعث شده یا اساسا تشکلی وجود نداشته باشد یا اینکه تشکل‌ها به صورت موثر فعالیت نکنند.

او با بیان اینکه وقتی تشکل و اتحادیه باشد، ایجاد تعاونی‌هایی مانند تعاونی‌های مصرف و مسکن هم ممکن است، عنوان می‌کند: الان تعدادی تعاونی مصرف و مسکن در ایران فعالیت می‌کنند. ما تعاونی مصرف کارگران و تعاونی مصرف کارکنان دولت را داریم، اما قبل از اینکه این تعاونی‌ها به وجود بیایند اتحادیه‌هایی وجود داشته است. در قانون نیز قید شده که هیات مدیره تعاونی‌ها باید تاییدیه شورا‌های اسلامی کار را داشته باشند، یعنی اینکه افراد بدون اینکه عضو اتحادیه و تشکل باشند نمی‌توانند تعاونی ایجاد کنند.

مختاری درباره شاغلان خانگی می‌گوید: در سال‌های اخیر شاهد گرایش بیشتر افراد به مشاغل خانگی بوده‌ایم. دلایل این گرایش متنوع و متعدد هستند. بیکاری بالا و این فکر که می‌شود بدون واسطه و برای خود کار کرد و محصولات را فروخت باعث شده کسانی به فکر کسب و کار‌های خانگی بیفتند. این افراد همچنین نیاز به دفتر و دستک ندارند و به صورت کلی هزینه تولید‌شان پایین‌تر است.

او با بیان اینکه اشتغال شمار زیادی از افراد جامعه در مشاغل خانگی لزوم ایجاد تشکل و اتحادیه‌ای تخصصی در این زمینه را ضروری می‌کند، تاکید می‌کند: وقتی تشکلی وجود داشته باشد می‌توان تعاونی هم ایجاد کرد.

تشکل‌گرایی برای دفاع از حقوق کارگران

ماده ۱۳۱ قانون کار به لزوم ایجاد تشکل‌های کارگری و صنفی تاکید دارد. این ماده در واقع در راستای تحقق اصل ۲۶ قانون اساسی به تصویب رسیده است. در این ماده از قانون کار بیش از آنکه به الزام ایجاد تشکل‌های صنفی و کارگری تاکید شده باشد، از تعبیر «می‌توانند» استفاده شده و در واقع ایجاد تشکل یک امر دلخواه در راستای دفاع از حقوق کارگران تلقی شده است. از آنجا که در بسیاری موارد حقوق کارگران نادیده گرفته می‌شود، به نظر می‌رسد باید ایجاد تشکل و اتحادیه را الزام‌آور کرد.

در سال‌های اخیر بازار کار ایران شاهد تغییر و تحولات زیادی بوده و مشاغل جدید و اصناف تازه‌ای شکل گرفته‌اند. هر چند افراد شاغل در کسب‌و کار‌های خانگی ممکن است بنا به محصولی که تولید می‌کنند به یک صنف تعلق یابند، اما به واسطه محیط کاری یعنی خانه نیز می‌توانند دسته‌بندی شده و تشکل تشکیل دهند. اینکه در چند سال اخیر طرح‌های ویژه‌ای برای حمایت از مشاغل خانگی اجرا شده است، نشان دهنده این است که سیاست‌گذاران حوزه کار به نقش مشاغل خانگی در ایجاد شغل و رفع بیکاری اذعان پیدا کرده‌اند.

محمد شریعتمداری (وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی) تیرماه امسال با تاکید بر اینکه حمایت از مشاغل خانگی از اولویت‌های این وزارتخانه برای کاهش نرخ بیکاری است، عنوان کرد: مشاغل خانگی نه تنها در کشور ما بلکه در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا مورد توجه قرار دارد و مشاغل و رسته‌های مختلفی اعم از نویسندگی، مشاوره حقوقی، مربی سلامت، مدیریت بازار، تحلیل‌گری و بازاریابی را شامل می‌شود.

در چنین شرایطی باید به فکر متشکل کردن شاغلانی باشیم که به گونه‌ای همکار هستند، اما در یک محیط کار نمی‌کنند. ایجاد اتحادیه‌ای برای شاغلان کسب‌و‌کار‌های خانگی می‌تواند زمینه شکل‌گیری تعاونی‌هایی مانند تعاونی‌های مصرف و مسکن برای این افراد را به وجود آورد.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

یک روز تعطیل

صدا و سیماصدا و سیما10 ساعت قبل
روز جمعه با تمام فراز و فرودهایش تمام می‌شود، اما مهم دور هم بودن و صله رحم در این روز است. به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، روز جمعه با تمام فراز و فرودهایش تمام می‌شود، اما مهم دور هم بودن و صله رحم در این روز است.

بررسی آخرین وضعیت مناطق زلزله زده شمال غرب کشور

صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل
او ادامه داد: تا این لحظه طبق آمارگیری‌های انجام شده در مناطق زلزله زده آذربایجان شرقی حدود ۳ هزار واحد احداثی و ۱۵۰۰ واحد هم تعمیراتی شناسایی شده است. پورمحمدی در خصوص دام‌های بلاتکلیف مناطق آسیب دیده گفت: تا عصر امروز حدود ۳۰ جایگاه برای دام‌های بلاتکلیف طراحی و اجرا شده، متولی این طرح جهاد کشاورزی می‌باشد. با این حال هر کس فرم درخواست تسهیلات و کمک هزینه را پر نموده باشد ما آمادگی امدادرسانی داریم اما افراد باید اسکان دائم خود را در روستاهای آسیب دیده احراز نمایند. احتمالا یک ماه آینده عملیات لایروبی ۵ کیلو متر از منطقه آسیب دیده آق قلا به اتمام می‌رسد. او ادامه داد: بالا بردن و اضافه کردن ارتفاع سطوح واحدهای مسکونی در مناطق آسیب دیده وسیل زده هم آغاز و در برخی مناطق به انجام رسیده است.
صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، امیر سرتیپ علیان نژاد در ارتباط تصویری با بخش خبری ۲۱ شبکه اول سیما افزود: این رزمایش نسبت به نمونه‌های پیشین دارای ویژگی‌های متفاوتی همچون شرکت دادن دستاورد‌ها و سامانه‌های پدافندی تولید دو سال اخیر بود. سرتیپ علیان نژاد ادامه داد: نیروی هوایی از هواپیما‌های رهگیر و اف.۱۴ در رزمایش، به عنوان پدافند و پوشش راداری منطقه استفاده کرد. وی تصریح کرد: در این رزمایش برای نخستین بار از هر سه فرآیند کشف راداری، کشف بصری و کشف سامانه‌های الکترونیک استفاده شد. سخنگوی رزمایش آسمان ولایت ۹۸ گفت: در این رزمایش برای نخستین بار از سامانه‌های ذوالفقار و خاتم (ص) و همچنین از گلوله‌های هوشمند استفاده شد.
تابناکتابناک1 روز قبل
در روز‌هایی که بسیاری از امور جاری جمعیت بزرگی از ایرانیان در سایه قطع اینترنت بر زمین مانده، سخن گفتن از مزیت قطع این ارتباط چندان جالب نیست، مگر اینکه از شمار مال باختگان سایت‌های ایرانی خارج کشور باشید یا اطرافیان تان از این پدیده مرتبط با داخل، آسیب دیده باشند. در روز‌هایی که بسیاری از امور جاری جمعیت بزرگی از ایرانیان در سایه قطع اینترنت بر زمین مانده، سخن گفتن از مزیت قطع این ارتباط چندان جالب نیست، مگر اینکه از شمار مال باختگان قمار باشید یا اطرافیان تان از این پدیده آسیب دیده باشند. افرادی که نمی‌دانند دریافت وجه از این سایت‌ها تقریبا غیرممکن است و از آن مهم‌تر، بسیاری از دایر کنندگان این سایت‌ها بنایی برای پرداخت پول ندارند. درست مثل خرید از سایت‌های داخل کشورمان که پرداخت وجه در آن‌ها با هدایت مراجعان به درگاه‌های پرداخت بانکی صورت می‌گیرد. اتصالی که حدود یک هفته است قطع شده و در سایه آن، آسیب سنگینی متوجه سایت‌های قمار و شرط بندی شده است.
تابناکتابناک9 ساعت قبل
هرچند شروع ناگهانی و بی مقدمه در نیمه شب بزرگترین نکته ابهام آمیز و عجیب تصمیم بنزینی اخیر بود، مصوبه اشکالات دیگری نیز داشت که هنوز مورد توجه مسئولان قرار نگرفته است. منظورمان نه اتفاقات انتقاد برانگیزی مانند اجرای این تصمیم در نیمه شب و انتقادات به شیوه اجرای این مصوبه، که توجه نکردن به زیرساخت‌های اجرای آن است. هرچند شروع ناگهانی و بی مقدمه در نیمه شب بزرگترین نکته ابهام آمیز و عجیب تصمیم بنزینی اخیر بود، مصوبه اشکالات دیگری نیز داشت که هنوز مورد توجه مسئولان قرار نگرفته است. بر این اساس، احیای کارت سوخت تنها در صورتی موجه و عقلانی به نظر می‌رسید که دست کم عیب و ایرادات آن رفع شده باشد. اگر از زمره افرادی باشید که طی روز‌های اخیر برای دریافت کارت سوخت یا صدور المثنی آن یا تعویض کارت سوخته روانه دفاتر پلیس+۱۰ مراجعه کرده‌اند، حتما می‌دانید که وعده‌ای نزدیک‌تر از دو ماه بعد برای دریافت کارت سوخت به مراجعان داده نمی‌شود.
صدا و سیماصدا و سیما11 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: به اپراتور‌ها ابلاغ کرده‌ایم که مدت زمان قطعی اینترنت را به مدت اعتبار بسته‌ها اضافه کنند. محمدجواد آذری جهرمی افزود: در این روز‌ها که به دلایل شرایط کشور اینترنت قطع شده است برخی بسته‌های زمان دار خریداری کرده بودند که در زمان قطع اینترنت نتوانستند از این بسته‌ها استفاده کنند و حتی برخی در این زمان بسته هایشان هم به پایان رسید که در همین زمینه به اپراتور‌ها ابلاغ کردیم مدت زمان قطعی اینترنت را به مدت اعتبار بسته‌ها اضافه کنند. وی گفت: فردا قرار است مسئولان هر اپراتوری با برگزاری جلسه‌ای نحوه اجرای ابلاغیه وزیر را بررسی کنند.

نظرها

اخبار بیشتر

تازه‌ترین خبرها

همه

حسن روحانی در مورد اعتراض مردم به گرانی بنزین چه گفت؟

خبری2 روز قبل

اخبار قیمت‌های روز بازار - دوشنبه ۲۷ آبان‌ماه

خبری4 روز قبل

صحبت‌های امروز روحانی درباره وضعیت کشور پس از گرانی بنزین

خبری4 روز قبل

به دلیل اختلال در اینترنت سراسری کشور، پوشش لحظه به لحظه اخبار و فعالیت سرویس‌های دیگر طرفداری مانند نتایج زنده دچار مشکل شده است. همکاران هر لحظه که بتوانند فعالیت‌های معمول خود را از سر خواهند گرفت. البته بخش شبکه اجتماعی طرفداری در دسترس است.

آخرین وضعیت طرفداری در روزهای اختلال اینترنت: سرویس نتایج زنده و جدول‌ها در اپلیکیشن و سایت قابل دسترسی شد (بهبودها انجام خواهد شد)، وضعیت پوشش اخبار بهبود یافت، بخش گفتگو (در فهرست قابل دسترسی است) در سایت راه اندازی شد. ادامه در مشروح: …

طرفداریچند ثانیه قبل

تحریم آذری جهرمی توسط آمریکا؛ وزارت خزانه داری آمریکا وزیر ICT ایران را تحریم کرد

تکراتو1 دقیقه قبل

صدور پروانه ساخت برای خوب بد جلف ۲

همشهری16 دقیقه قبل

تقابل جذاب نکو و علیمنصور در اصفهان/ بال پرواز شاهین با سرمربی جدید باز می‌شود؟

فارس19 دقیقه قبل

خرید ملک در ترکیه امنیت دارد؟

اقتصادنیوز19 دقیقه قبل

الناز رکابی: به من می‌گویند دختر عنکبوتی

همشهری20 دقیقه قبل