تأمل دین‌اندیشانه دربارۀ گام اول انقلاب
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. مهر
  4. فرهنگ
تأمل دین‌اندیشانه دربارۀ گام اول انقلاب

تأمل دین‌اندیشانه دربارۀ گام اول انقلاب

مهرخبرگزاری مهر |
در فکرِ دینی، حکومت، فقط «ابزاری برای تقرّب» است؛ حکومت، «وسیله‌ای برای کسبِ رضای الهی و ذخیره‌ای برای هنگامۀ لقاء پروردگار» است، و مستقل از این امر، هیچ ارزش و اصالتی ندارد.

به گزارش خبرنگار مهر، مهدی جمشیدی عضو هیأت‌ علمی‌ پژوهشگاه‌ فرهنگ‌ و اندیشۀ‌ اسلامی در یادداشتی به تأمل دین‌اندیشانه دربارۀ گام اول انقلاب پرداخته است:

[۱]. اصل منطقی این است که توقع و انتظار از هر امری، باید با غایات و مقاصد آن، تطابق داشته باشد؛ به این معنی‌که باید ابتدا دریافت که شکل‌گیری یک امر، به چه سبب و برای وصول به هدفی بوده، و آن‌گاه نسبت به هدف یاد شده، قضاوت کرده و کامیابی‌ها و ناکامی را سنجید.

[۲]. بر اساس تفکر اسلامی، امور معنوی بر امور مادی، ترجیح دارند و در صورت وقوع تزاحم میان این دو، باید جانب امور معنوی را گرفت و از امور مادی گذشت، البته این‌چنین نیست که امور معنوی، به‌طور قهری و ذاتی، با امور مادی ناسازگار باشند، بلکه مسأله این است که فلسفه و هدف زندگی چیست و که مقصد اصالی انسان باید چه چیزی باشد؟ پس سخن در مقام شناخت اصل و فرع از یکدیگر است، نه نفی مطلق یکی از این دو.

[۳]. انقلاب ایران، انقلاب «اسلامی» بود؛ به این معنی‌که مردم می‌خواستند ارزش‌های اسلامی را در جامعه محقق کند و جامعۀ توحیدی و الهی به‌وجود آورند، اما درعین‌حال می‌دانستند که در صورت استقرار چنین جامعه‌ای، سایر خواسته‌ها و خلاءهای‌شان نیز جامۀ عمل خواهد پوشید. به‌بیان‌دیگر، روح انقلاب ایران، اسلام بود، و تمام هدف‌های دیگر از قبیل استقلال و آزادی و جمهوریت و رفاه، در سایۀ آن روح کلی قرار داشتند و به رنگ آن درآمده بودند. پس هرگز این‌طور نبوده که طلب ارزش‌های اسلامی، در عرض هدف‌های دیگر قرار داشته باشد. به‌عبارت‌دیگر، انقلاب اسلامی، بیش از هرچیز، یک «انقلاب فرهنگی» بوده است؛ یعنی اتفاق بنیادی و تعیین‌کننده، در «درون نیروهای انقلابی» رخ داد و آنها را به انقلاب و انقلابی‌گری سوق داد. این «تحول باطنی و انفسی»، را باید «انقلاب فرهنگی» شمرد. تحول باطنی و انفسی یاد شده این بود که به تعبیر مرتضی مطهری، «تذکری پیامبرانه» از سوی امام خمینی که مظهر نورانیت و قدسیت در دورۀ تاریخی ما بود، «فطرت خودآگاهی الهی ایرانیان» را مخاطب قرار داد و با آن سخن گفت، و چون این سخن متذکرانه، با اقتضاء و خواسته‌های فطری انسان ایرانی، هماهنگ و منطبق بود، مؤثر افتاد و موجب شکل‌گیری بسیج اجتماعی در راستای یک انقلاب اجتماعی بزرگ با هویت دینی و قدسی گردید.

در فکر دینی، حکومت، فقط «ابزاری برای تقرب» است؛ حکومت، «وسیله‌ای برای کسب رضای الهی و ذخیره‌ای برای هنگامۀ لقاء پروردگار» است، و مستقل از این امر، هیچ ارزش و اصالتی ندارد. انسان مؤمن و موحد، در پی تحصیل «خشنودی خدای متعال» است و این «انگیزه» و «نیت»، بر تمام کارهای او، سایه افکنده است، چه در امور عبادی، و چه در امور دنیایی، خواه در آنچه مربوط به رابطۀ او با خدای متعال است، و خواه در آنچه که مربوط به رابطه‌اش با غیرخداست. «توحید»، بر سراسر روح انسان مؤمن، حاکم و غالب است و او می‌کوشد، هیچ شأنی از شئون زندگی‌اش، تهی از ذکر حق و دغدغۀ تقرب به او نباشد. حضور انسان مؤمن در عالم سیاست نیز همین‌گونه است؛ او به‌دنبال قدرت نیست، و به‌عبارت‌دیگر، قدرت را برای قدرت، طلب نمی‌کند، چون غرضش، «برتری» و «علو» و «سطله‌جویی» نیست و نمی‌خواهد طعم «ریاست» و «حکومت» را بچشد و «لذت» ببرد، بلکه مداخلۀ او در عالم سیاست، به‌منظور اصلاح امور زندگی بندگان خدای متعال و استقرار جامعه‌ای الهی و نورانی است که در آن، کسب کمالات معنوی، تسهیل و میسر گردد. مؤمن از سیاست و حکومت نمی‌گریزد و خلوت و عزلت اختیار نمی‌کند، اما جز به چشم «ابزار» و «وسیله»، به آن نظر نمی‌کند و بردۀ قدرت و ریاست نمی‌شود. چنین انسانی، چه در قدرت باشد و چه بیرون از آن، حالش و وضع باطنی‌اش، یکسان است، زیرا دلبسته و فریفتۀ قدرت نمی‌شود.

در وبسایت خبری بخوانید: جدیدترین اخبار فرهنگی و هنری

[۴]. بنابراین، امروز که می‌خواهیم دربارۀ کارنامۀ انقلاب قضاوت کنیم، باید میان این دو دسته از هدف‌ها، تمایز قائل شویم و «فرع» را «اصل»، نینگاریم، بلکه باید «مبنا» و «اساس» قضاوت‌مان را امور معنوی قرار دهیم و ببینیم انقلاب در زمینۀ ارزش‌های الهی و آرمان‌های معنوی، چه دستاوردها و نتایجی داشته و چقدر توانسته بستر اجتماعی لازم برای «استکمال روحی و اخلاقی» را فراهم نماید.

[۵]. گفته شد که انقلاب سال پنجاه‌وهفت، خود برخاسته از انقلاب فرهنگی‌ای بود که در عالم درونی و باطنی ایرانیان پدید آمد، اما اکنون باید افزود که این انقلاب، نه آنچنان عمق معرفتی داشت، نه مبسوط و مفصل بود، و نه به ساختارهای اجتماعی و حاکمیتی سرایت کرده بود. ازاین‌رو، امام خمینی بر آن شد که برنامۀ انقلاب فرهنگی را در سال‌های آغازین پس از انقلاب، عملیاتی کند و جهان فرهنگی ایرانیان را به‌طور «اکثری» و «ساختاریافته»، به سوی ارزش‌های الهی و قدسی هدایت کند. البته همچنان‌که حرکت انبیای الهی، «تدریجی» است و این‌گونه نیست که مقاصد عالی و انسانی آنها، «یک‌باره» و «ناگهانی» محقق شود، انقلاب امام خمینی نیز برای این‌که در جامعه، تحقق یابد و از هستی‌ها و واقعیت‌های اجتماعی، طاغوت‌زدایی کند، محتاج سپری‌شدن زمان و «طرحی مستقل از اصل انقلاب سال پنجاه‌وهفت» بود. این طرح چیزی نبود جز طرح انقلاب فرهنگی که همانند اصل انقلاب سال پنجاه‌وهفت، شخص امام خمینی، معمار و هدایت‌گر آن بود. همچنان‌که انقلاب سال پنجاه‌وهفت، حاصل «تذکر پیامبرانۀ» ‌ امام خمینی به توده‌های مردم بود و «حس خداآگاهی» را در آنها بیدار و فعال کرد، انقلاب فرهنگی نیز حقیقتی از همین سنخ بود و در امتداد آن قرار داشت. انقلاب فرهنگی، برنامه‌ای بود که کامل‌شدن «بخش‌های فرهنگی ناتمام انقلاب پنجاه‌وهفت» را طلب می‌کرد و بر آن بود که «غایات و مقاصد فرهنگی برزمین‌مانده و معطل انقلاب» را تحقق ‌ببخشد. بنابراین، برخلاف تصویرسازی‌های ناروا و مغرضانه که القاء و تکرار می‌شود، انقلاب فرهنگی، امری «مردمی» و «طبیعی» و «از پایین» بود، نه «حاکمیتی» و «وضعی» و «از بالا»؛ زیرا ریشه در اقتضائات و خواسته‌های «فطرت الهی انسان ایرانی» داشت و حوایج و تمناهای تکوینی و الهی او را که در اثر انقلاب سال پنجاه‌وهفت، به‌طور کامل و اکثری برآورده نشده بودند، محقق و عینی می‌ساخت.

[۶]. به‌قطع، انقلاب توانست یک جهش فرهنگی و معنوی بزرگ و تاریخی در جامعۀ ایران ایجاد کند و نظم طاغوتی و شیطانی را برچیند و ارزش‌های الهی در جامعه برقرار سازد، اما روشن است که استقرار ارزش‌ها در جامعه، مقوله‌ای است که درجات و مراتب مختلف دارد و به‌صورت طبیعی، نوسان‌ها و تغییراتی نیز در آن رخ می‌دهد. بااین‌حال، انقلاب توانست فضای جامعه را به‌کلی دگرگون سازد و غرب‌زدگی و ابتذال و انحراف رسمی و آشکار و اکثری را کنار بزند و جهت حرکت جامعه را به‌سوی ارزش‌ها بچرخاند. انقلاب در مقام تحقق این چرخش، موفق بوده است، اما دربارۀ جزئیات و برخی روندها، عقب‌ماندگی‌ها و کج‌روی‌هایی وجود دارد.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

رنگی کردن ویدئو و نقشینه نگاری آن

صدا و سیماصدا و سیما5 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ رنگی کردن عکس‌های سیاه و سفید قدیمی ابتدا به صورت دستی و این روز‌ها با نرم افزار‌های مخصوص میسر شده است، اما رنگی کردن فیلم‌ها و ویدئو‌های قدیمی فرایند پیچیده‌تری است. در آزمایشگاه مخابرات امن پردیس فنی دانشگاه تهران، محققان جوان روی نوآوری کار کرده‌اند که در صنعت سینما و فیلمسازی کاربرد وسیعی دارد.
صدا و سیماصدا و سیما6 ساعت قبل
سازمان بسیج جامعه پزشکی، با آغاز هفته بسیج، ۷۰۰ تیم تخصصی و تک تخصصی پزشکی را برای ارائه خدمات ویزیت رایگان به مناطق محروم سراسر کشور اعزام می‌کند. به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، روابط عمومی بسیج جامعه پزشکی اعلام کرد: خدمات بهداشتی-درمانی به مردم مناطق محروم در هفته بسیج که از ۲۹ آبان آغاز شده -تا پنجم آذر- ادامه دارد، بر این اساس قرار است چندین بیمارستان صحرایی در مناطق محروم کل کشور، مانند مناطق محروم استان اردبیل، گلستان و مناطق مرزی تاسیس شود. همچنین در طول هفته بسیج، حدود ۲۰۰ ایستگاه سلامت در کشور دایر می‌شود.
عصر ایرانعصر ایران1 روز قبل
اگر امکان قطع و پارازیت فرستادن بوده و این کار انجام نشده باشد می‌توان چند احتمال را مطرح کرد:۱. تماشای شبکه‌های ماهواره‌ای بخشی از حس کنجکاوی در دست یابی به خبر را فرو می‌نشانند. تصور کنید تلویزیون ماهواره‌ای اوضاع محله سکونت بیننده را ناآرام نشان دهد و مشاهدات شخص از موضوع دیگری حکایت کند. شبکه ماهواره‌ای اما از اجتماعی خبر می‌دهد که هنوز تشکیل نشده یا شاید هرگز تشکیل نشود. استفاده غالب از شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی زبان در جنبه‌های سرگرمی و تماشای سریال است.
صدا و سیماصدا و سیما7 ساعت قبل
استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ اسلام گفت: اغتشاشگران و برهم زنندگان امنیت جامعه بر اساس آیات قرآن محارب هستند و جنگ با خدا انجام داده‌اند. رجبی دوانی گفت: این یک رفتار و تعامل دوسویه است، مردم با همراهی و اطاعت و حکومت با اجرای عدل و حق و حقوق آن‌ها و رهنمون شدن آن‌ها به سوی خیر و سعادت حرکت می‌کند. وی گفت: بنا بر آیات و احادیث کسی که امنیت جامعه اسلامی را بهم بزند محاربه و جنگ با خداست و حکم اعدام، تبعید و هر مجازاتی، بنا بر جنایت آن‌ها در نظر می‌گرفتند. رجبی دوانی با بیان اینکه هر حکومتی برای امنیت خود و جامعه خود حساس است، افزود: مثلا در فرانسه که به ما ایراد گرفتند که وزارت امور خارجه ما باید به آن‌ها تو دهنی بزند، یا در آمریکا که ۸۰ نفر را زنده زنده سوزاندند برای امنیت کشور خود شدید‌ترین برخورد‌ها را داشته‌اند. وی در پاسخ به اینکه هم اکنون باید با محاربان چه کرد، گفت: فرقی ندارد حکومت اسلامی در هر زمان و مکانی همان حکم محارب را باید با برهم زننده امنیت جامعه داشته باشد.

«منطقه پرواز ممنوع» در شهر‌های بدون سینما

صدا و سیماصدا و سیما8 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ در کلاکت این هفته خواهید دید: >> پس از یکی دو روز تعطیلی، بالاخره پاییز سرد با استقبال گرم از سینما به پایان رسید>> استقبال از فیلم‌های طنز روی پرده؛ «مطرب» و «چشم و گوش بسته» >> نمایش فیلم سینمایی «منطقه پرواز ممنوع» حتی در شهر‌های بدون سینمای ایران>> مجید مجیدی، ابراهیم حاتمی کیا، مسعود کیمیایی کمال تبریزی حمید نعمت الله هاتف علیمردانی سعید ملکان محمدحسین مهدویان و بهروز شعیبی فرم حضور در جشنواره فیلم فجر را پر کرده اند>> پردیس ملت به احتمال زیاد محل برگزاری جشنواره فیلم فجر امسال>> نو نوار شدن مجموعه تئاتر شهر با مهندسان ایرانی>> واقعیت‌های موسیقی از زبان مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
مهرمهر23 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار مهر، شنیده‌ها حاکی از آن است که شبکه اینترنت در برخی نقاط کشور برقرار شده است و کاربران می‌توانند به اینترنت بین الملل متصل شوند. پیگیری خبرنگار مهر نشان می‌دهد که در برخی شهرها دسترسی کاربران به اینترنت خانگی و ای دی اس ال ممکن شده است و به صورت محدود و تدریجی این شبکه در حال اتصال در نقاط مختلف است. همچنین خبرها حاکی از آن است که از ظهر امروز برخی دانشگاههای بزرگ کشور در تهران و سایر شهرها به اینترنت دسترسی دارند. دسترسی به اینترنت بین الملل در کشور از ابتدای هفته جاری محدود شده بود و کاربران تنها به شبکه ملی اطلاعات دسترسی داشتند.

نظرها

اخبار بیشتر

تازه‌ترین خبرها

همه

حسن روحانی در مورد اعتراض مردم به گرانی بنزین چه گفت؟

خبری2 روز قبل

اخبار قیمت‌های روز بازار - دوشنبه ۲۷ آبان‌ماه

خبری4 روز قبل

صحبت‌های امروز روحانی درباره وضعیت کشور پس از گرانی بنزین

خبری4 روز قبل

به دلیل اختلال در اینترنت سراسری کشور، پوشش لحظه به لحظه اخبار و فعالیت سرویس‌های دیگر طرفداری مانند نتایج زنده دچار مشکل شده است. همکاران هر لحظه که بتوانند فعالیت‌های معمول خود را از سر خواهند گرفت. البته بخش شبکه اجتماعی طرفداری در دسترس است.

آخرین وضعیت طرفداری در روزهای اختلال اینترنت: سرویس نتایج زنده و جدول‌ها در اپلیکیشن و سایت قابل دسترسی شد (بهبودها انجام خواهد شد)، وضعیت پوشش اخبار بهبود یافت، بخش گفتگو (در فهرست قابل دسترسی است) در سایت راه اندازی شد. ادامه در مشروح: …

طرفداریچند ثانیه قبل

واکنش سوشا به عملکرد درخشانش مقابل پرسپولیس

خبرآنلاین9 دقیقه قبل

سوشا مکانی: مقابل هواداران پرسپولیس حرفی برای گفتن ندارم

آفتاب‌نیوز11 دقیقه قبل

پری ملکی: دوست دارم حضور زن در موسیقی ایران را به دنیا نشان دهم

ایسنا12 دقیقه قبل

دومین اشتباه مهلک نادری؛ از تیم ملی و عراق تا پرسپولیس و نفت

مهر12 دقیقه قبل

عکس/ وضعیت کالدرون در روز محرومیت

مشرق‌نیوز12 دقیقه قبل