درباره کتاب «رضا شاه» و قلدری زیباکلام برای تاریخ! / حداقل یک کپی‌کاری را بگذارید سالم بماند
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. تسنیم
  4. سیاسی
درباره کتاب «رضا شاه» و قلدری زیباکلام برای تاریخ! / حداقل یک کپی‌کاری را بگذارید سالم بماند

درباره کتاب «رضا شاه» و قلدری زیباکلام برای تاریخ! / حداقل یک کپی‌کاری را بگذارید سالم بماند

تسنیمخبرگزاری تسنیم |
زیباکلام در کتاب "رضاشاه" با استناد به کتاب سیروس غنی اصرار بر مستقل بودن رضاشاه دارد؛ ادعایی که خود غنی علیرغم تمایلات سیاسیش قبول ندارد و اسناد انگلیسی‌ها را قابل خدشه می‌داند.

- اخبار سیاسی -

به گزارش خبرنگار گروه تاریخ انقلاب خبرگزاری تسنیم - صادق زیباکلام به تازگی اقدام به انتشار کتابی با عنوان «رضاشاه» در خارج از کشور کرده است. او نگارش این کتاب را در سال ۹۶ به پایان رساند اما وقتی نتوانست مجوز انتشار را از وزارت ارشاد بگیرد، پیشگفتار و فصل‌های این کتاب را به صورت صوتی در فضای مجازی منتشر کرد که در همان ایام مورد انتقاد برخی از پژوهشگران و کارشناسان حوزه تاریخ معاصر قرار گرفت.

کتاب رضاشاه‌ زیباکلام، سال جاری در خارج از کشور منتشر شد. زیباکلام در پیام تصویری ضمن اعلام خبر انتشار کتاب جدیدش ادعا کرد که این کتاب بر اساس اسناد وزارت خارجه انگلیس یا سفارت انگلیس در تهران تدوین شده و نظر و تحلیل من نیست!

پایه و اساس کتاب رضاشاه، کتاب «ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسی‌ها» مرحوم سیروس غنی است که زیباکلام هم خود به این موضوع اعتراف کرده است. نخست اینکه مرحوم غنی ضمن ارائه اسناد، سوگیری و انگیزه خود را به صراحت و روشنی بیان کرده و عنوان کرده است که در برخی از اسناد پنهان‌کاری انجام گرفته است. مرحوم غنی علیرغم اینکه سوگیری داشته، اما هیچگاه در کتابش عنوان نکرده است که رضاشاه مستقل بوده و عامل انگلیس نبوده است؛ در حالی که زیباکلام برخلاف یافته‌ها و اسناد ارائه شده غنی جمع‌بندی می‌کند و می‌نویسد «روح دولت انگلستان هم در جریان به قدرت رسیدن رضاشاه نبود، چه رسد به اینکه آن را طراحی و ساخته و پرداخته هم کرده باشد!»

پس از انتشار کتاب رضاشاه و مقایسه آن با فایل صوتی منتشر شده از این کتاب مشخص شد که زیباکلام در پی واکنش برخی از پژوهشگران تاریخ به برخی اشتباهات خود در نگارش این کتاب و جمع‌بندی کلی پی برده است، اما او به جای اینکه اشتباهات خود را در جمع‌بندی اصلاح کند، تنها به حذف و اصلاح برخی از مطالب که مستقیما مورد نقد کارشناسان قرار گرفته بود، پرداخت تا رد پا را برای خوانندگان گم کند و همچنان بر ادعای اشتباه گذشته خود اصرار بورزد که «روح دولت انگلستان هم در جریان به قدرت رسیدن رضاشاه نبود، چه رسد به اینکه آن را طراحی و ساخته و پرداخته هم کرده باشد!»

زیباکلام در فایل صوتی پیشگفتار کتاب، نویسنده کتاب مرجع اثر خود را قاسم غنی (پدر سیروس غنی که نماینده مجلس شورای ملی بود) معرفی کرده بود، اما جالب اینجاست که نویسنده کتاب نامش قاسم نبود و سیروس غنی بود! اگرچه زیباکلام در کتاب منتشر شده این اشتباه را اصلاح کرده، اما برای نویسنده‌ای که مهمترین منبع استنادی اثرش تنها یک کتاب است، اشتباهی بزرگ است.

درباره کتاب «رضا شاه» و قلدری زیباکلام برای تاریخ! / حداقل یک کپی‌کاری را بگذارید سالم بماند - 7

کتاب سیروس غنی اگرچه جهت‌گیری‌اش تطهیر پهلوی است؛ اما در بعضی صفحات حقایق خوبی به ما می‌دهد، چرا که مجبور است برخی از اصول علمی را در نگارش کتاب رعایت کند. اگرچه برخی از اصول را هم با استدلال‌های غیرمستند نقض می‌کند. 

او همچنین در پیشگفتار کتابش آورده است: «دقیق‌تر گفته باشیم، نویسنده مکاتبات میان سفارت و وزارت خارجه را از حدودا دو سال مانده به کودتای ۱۲۹۹ تا به سلطنت رسیدن رضاشاه و تاسیس سلسله پهلوی در سال ۱۳۰۴ گرد آورده است.» زیباکلام برای اینکه اشتباهی را در که فایل صوتی‌اش مرتکب شده بود، پوشش دهد پس از کلمه وزارت خارجه، «در لندن» را حذف کرد؛ چرا که سیروس غنی در مدخل کتاب خود و در بخش قدرشناسی نوشته است: «دو سال اول به پژوهش و نسخه‌‏برداری پیام‌های تلگرافی در اداره اسناد عمومی لندن و آرشیو ایالات متحده در واشنگتن و مریلند گذشت.»

سیروس غنی به دلیل سوگیری روشن خود که در جمع‌بندی‌هایش منعکس است ترجیح داده تا از اسناد آمریکا کمتر استفاده کند وگرنه خود نویسنده ادعا می‌‏کند برای همه‌جانبه‌‏نگری، دست کم اسناد دو کشور را دیده و از آن جا که اسناد وزارت خارجه آمریکا با فرضیه‌ای که نویسنده سعی در اثبات آن دارد همخوان نیست بسیار قلیل به نقل آن‌‏ها پرداخته است.

همچنین نکته مورد توجه این است که کتاب سیروس غنی به زبان انگلیسی نوشته شده و توسط فرد دیگری به زبان فارسی ترجمه شده است که زیباکلام هم در کتاب خود بدان اشاره کرده است. مرحوم غنی به این دلیل که کتابش به زبان انگلیسی منتشر می‌شد، باید اصول علمی تاریخ‌نگاری را رعایت می‌کرد (البته برخی از اصول را هم با استدلال‌های غیرمستند نقض کرده است)؛ از این رو نمی‌توانست مغایرت برخی اسناد انگلیسی‌ها را با واقعیت بیان نکند؛ چرا که نه تنها منطبق بر عقل و منطق نبود، بلکه با اسناد سایر کشورها همچون آمریکا هم در تضاد کامل بود.

به طور مثال غنی در مورد پنهان‌کاری در اسناد انگلیسی‌ها نوشته است: «یک هفته تمام طول کشید تا نرمن نخستین گزارش خود را درباره جزئیات کودتا به لندن فرستاد. حیرت‌آور است که کرزن که بی‌اغراق سرنوشت سیاسی خود را با عنوان کردن تغییر ساختار روابط انگلیس و ایران به خطر انداخته بود، حالا مبدل به ناظری بی‌تفاوت شده بود و هیچ علاقه‌ای به اصل و منشأ و پیامد کودتای نظامی بی‌سابقه در یکصد و سی سال گذشته ایران نداشت. احتمال زیاد می‌‏رود که پاره‌‏ای از مکاتبات و تلگرام‌های بودار را، دست کم فعلا، از پرونده‌های جاری اداره اسناد عمومی بریتانیا برداشته باشند.» (ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسی‌ها، ص ۲۱۲)

غنی همچنین در بخش دیگری از این کتاب برخی اسناد را ریاکاری و فریب دانسته است: «رفتار هیگ در جلسه با نرمن و بعدا در اردوی قزاق‌ها در مهرآباد نیز ادا و اطوار بود و می‏‌خواست به نماینده‌‏های شاه و سپهدار بنمایاند که سفارت، مثل آن‏‌ها از کودتا بی‌اطلاع بوده است … قزاق‌ها روز ۲۴ بهمن از اردوی خود راه افتادند و از ما می‌‏خواهند باور کنیم هیچکس تا ۲ اسفند نفهمید که بین ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ تن سرباز به سوی تهران در حرکت‌اند. گردش و راهپیمایی طولانی نرمن در روز ۲ اسفند هم مشکوک است.» (همان، ص ۲۱۳)

خبری: جدیدترین اخبار سیاسی ایران و سایر نقاط دنیا

درباره کتاب «رضا شاه» و قلدری زیباکلام برای تاریخ! / حداقل یک کپی‌کاری را بگذارید سالم بماند - 15

سیروس غنی به دلیل وجود اسناد بسیار دیگری که خلاف واقع‏‌گویی اسناد انگلیسی‏‌ها را اثبات می‌‏کند، نمی‌‏تواند آنچه را که لندن عرضه می‌دارد را واقعی بخواند، اما زیباکلام اسناد انگلیسی‌ها را صحیح و بدون خدشه می‌داند.

سیروس غنی به دلیل وجود اسناد بسیار دیگری که خلاف واقع‏‌گویی اسناد انگلیسی‏‌ها را اثبات می‌‏کند، نمی‌‏تواند آنچه را که لندن عرضه می‌دارد را واقعی بخواند، اما زیباکلام اسناد انگلیسی‌ها را صحیح و بدون خدشه می‌داند و کاسه داغ‌تر از آش شده است.

زیباکلام تمامی محفوظات تاریخی جامعه ایران از کودتای ۱۲۹۹ و نقش انگلیسی‌ها در آن را با برچسب روایت حکومتی غیرقابل اتکا، القا میکند، اما روایت حکومتی انگلیسی‌ها را به گونه‌ای اصالت می‌‏بخشد که اگر در یافته‌های ملت ایران با اسناد تولیدی دیپلمات‏‌ها و نظامیان برجسته انگلیس تقابلی وجود داشت، بدون تردید می‌‏بایست روایت انگلیسی‌ها را حقیقت مطلق دانست!

زیباکلام تلاش کرده بیگانه بودن رضاخان را روایت حکومتی بداند؛ اما بد نیست بداند که دکتر مصدق در دهه ۴۰ عنوان کرد: «همه می‌‏دانند که سلسله پهلوی مخلوق سیاست انگلیس است چون که تا سوم اسفند ۱۲۹۹ غیر از عده‏‌ای محدود کسی حتی نام رضاخان را هم نشنیده بود و بعد از سوم اسفند تلگرافی از او به شیراز رسید. هر کس از دیگری سوال می‏‌کرد و می‏‌پرسید این کی است. کجا بوده و حالا این‏طور تلگراف می‌‏کند؟ بدیهی است شخصی که با وسایل غیرملی وارد کار شود نمی‌‏تواند از ملت انتظار پشتیبانی داشته باشد. به همین جهات هم اعلی‌حضرت شاه فقید و سپس اعلی‌حضرت محمدرضاشاه هر کدام بین دو محظور قرار گرفتند. چنان‎چه می‌خواستند که با یک عده وطن‌‏پرست مدارا کنند از انجام وظیفه در مقابل استثمار باز می‌‏ماندند و چنان‏چه با این عده به سختی و خشونت عمل می‏‌کردند دیگر برای این سلسله حیثیتی باقی نمی‌‏ماند تا بتوانند به کار ادامه دهند.» (خاطرات و تألمات مصدق، به کوشش ایرج افشار، انتشارات علمی، سال ۱۳۶۵، ص۳۴۴)

در حالی که جمع‌بندی اهل نظر در ایران آن است که از طریق تقابل همه داده‌ها از جمله اسناد وزارت خارجه انگلیس می‌‏توان به حقیقت رخدادهای تاریخی نزدیک شد؛ بنابراین به این اسناد تولیدی دولت‌هایی که در دو کودتای تاریخ معاصر نقش داشتند صرفا به عنوان یکی از منابع می‌‏بایست نگریست و نه بیشتر؛ به عبارت دیگر میزان صحت و سقم آن‌‏ها را در مقابله با یکدیگر به نحوه بهتری می‏‌توانیم تشخیص دهیم؛ کما اینکه حتی سیروس غنی با وجود تلاش وافر برای تبرئه رضاخان در تاریخ، آن هم با اتکا به تفاسیر خود (که بعضا با اسناد انگلیسی همخوانی ندارد) به این مطلب اذعان دارد.

به همین دلیل سیروس غنی از یک سو به نقل از نامه لورین به کرزن (وزیر خارجه انگلیس) می‌‏نویسد: «او [رضاخان] بهترین تضمین حراست از منافع مشروع ماست.» (همان، ص۲۷۷) و از دیگر سو به نقل از لوربن می‌نویسد: «او یگانه کسی است که می‏‌تواند امور کشورش را نظم و سر و سامان بخشد و آن را به سوی پیشرفت واقعی هدایت کند.» (همان، ص۴۱۱) قطعا با مقایسه اسناد و منابع مختلف می‌‏توان به دغدغه کودتاکننده نزدیک شد و دریافت که آیا منافع ملت ایران مد نظر بوده است یا چپاولگری بیشتر.

درباره کتاب «رضا شاه» و قلدری زیباکلام برای تاریخ! / حداقل یک کپی‌کاری را بگذارید سالم بماند - 22

اسناد وزارت خارجه آمریکا در مورد کودتای ۱۲۹۹ و چگونگی برآمدن رضاخان تفاوت فاحشی با اسناد انگلیس دارد. برای نمونه آمریکایی‏‌ها به‏ صراحت هدف از کودتا را کنترل ایران به قهر اعلام می‏‌دارند: "کالدول وزیر مختار آمریکا در ایران گزارشی به تاریخ ۱۱ مارس ۱۹۲۱ (۲۱ اسفند ۱۲۹۹) درباره پیامدهای فوری کودتا نوشت:.. کاملا پیداست که تمامی این حرکت [کودتا] ریشه و حمایت انگلیسی دارد و هدف پیشبرد مهار کشور به قهر است … (همان، ص۲۰۵) هرچند آقای سیروس غنی در این زمینه نیز اذعان دارد که هدف انگلیسی‌ها از کودتا شکستن مقاومت ملت ایران بود که بسیاری از قراردادهای ضد منافع ملی همچون قرارداد ۱۹۱۹ را منتفی می‌‏ساخت.

«کرزن نیروی نظامی را بخشی از دیپلماسی می‏‌شمرد … سلف او بالفور هم همین گونه فکر می‏کرد. حدود دو سال پیش نوشته بود: تجربه دو سال گذشته نشان داده است تنها چیزی که ایرانیان را سر به راه نگه می‏‌دارد قدرت است.» (همان ص۸۵) بنابراین آمریکایی‌ها خیلی صریح‌تر هدف روی کار آمدن دیکتاتوری چون رضاخان را تابع ساختن ملت ایران در برابر خواسته بیگانه عنوان می‏‌کنند.

زیباکلام اگرچه ادعا کرده که کتاب «رضاشاه» شالوده و اساس آن بر اساس کتاب سیروس غنی است، اما انگار اصلا این کتاب را نخوانده است. صرف‌نظر از تفاسیر مرحوم غنی که ارزش اسنادی ندارد، اما تمامی اسناد حکایت از آن دارند که بیگانه در پرورش و روی کار آوردن رضاخان از یک قزاق دون‌پایه تا پادشاهی نقش داشته است.

اینکه در مورد کشوری چون ایران و اهمیت حیاتی آن برای انگلیس به ‏ویژه بعد از خروج همسایه شمالی از معادلات تهران (به دلیل فروپاشی روسیه تزاری) ادعا شود که کودتا صرفا محصول اراده و تصمیم یک ژنرال انگلیسی بوده است، نه با عقل سازگاری دارد، نه با اسناد (به ‏ویژه با اسناد آمریکایی‌‏ها)؛ بنابراین مگر روایت رایج در ایران در مورد رضاخان جز این است که وی برکشیده بیگانه و هدف از کودتای ۱۲۹۹ تأمین منافع انگلیسی‌‏ها به دست فرد منتخب آنان بوده است؟

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

طرح چهار ماده‌ای ایران برای یمن

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل

شکار ویژه … جعبه سیاه جنگ روانی دشمن در اختیار ایران

الفالف1 روز قبل
شکار ویژه … جعبه سیاه جنگ روانی دشمن در اختیار ایرانگروه سیاسی الف، ۲۲ مهر ۱۳۹۸، ۲۰:۳۶ ۳۹۸۰۷۲۲۱۶۴۰ نظر، ۱ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

رویارویی ارتش سوریه و آمریکا در مسیر شهر «منبج» +فیلم

قدس آنلاینقدس آنلاین19 ساعت قبل
خودروهای ارتش سوریه در مسیر پیشروی به سمت شهر «منبج» با کاروان نظامی آمریکا که در حال عقب‌نشینی از این شهر هستند رو در رو شدند. نیروهای ارتش سوریه از دو روز گذشته شروع به استقرار در شهرهای شمال سوریه کرده‌اند. (جزئیات بیشتر) حضور ارتش سوریه در شهرهای شمالی این کشور با درخواست شبه‌نظامیان «نیروهای دموکراتیک سوریه» (عمدتا کرد) صورت می‌گیرد. این شبه‌نظامیان پس از نا امیدی از آمریکا جهت دفاع از آنها در مقابل حملات ارتش ترکیه، از ارتش سوریه خواستار کمک شدند. از همین رو نیروهای ارتش سوریه روز گذشته به تدریج وارد شهر «منبج» شدند.
الفالف12 ساعت قبل
آخرین خبر از این ماجرا دخالت دیوان عدالت اداری به نفع استفاده‌کنندگان از این رانت است. جالب اینکه گویا شکایت، به فاصله یک روزمطرح و رأی دیوان عدالت نیز صادر و دادنامه تنظیم شده است. البته گویا وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، طی نامه‌ای به رئیس دیوان عدالت اداری رفع اثر از دستور موقت صادره را درخواست کرده است. احمد توکلی در نامه‌ای به رئیس دیوان عدالت اداری خواستار لغو این حکم توسط دیوان شد. هرچند رئیس جمهور به روشنی به مختصات آن جلسه اشاره‌ای نمی‌کند، شواهد حالیه و مقالیه حاکی از این است که جلسه‌ای که رئیس جمهور از آن صحبت می‌کند، جلسه‌ای داخلی نیست و احتمالا حضور وی در یک جلسه مذاکراتی با رئیس جمهور آمریکاست؛ اما در چه حالتی ممکن است مذاکره رئیس جمهور ایران با رئیس جمهور آمریکا در حکم قربانی شدن رئیس جمهور ایران تلقی شود؟!
الفالف18 ساعت قبل
گروه سیاسی الف، ۲۳ مهر ۱۳۹۸، ۱۳:۵۹ ۳۹۸۰۷۲۳۰۹۵ «تبلیغات» و فنون مربوط به آن در ذهن اغلب ما امری منفی و مذموم است. گمان می‌کنیم توسل به فنون رسانه‌ای و تبلیغاتی معمولا هنگامی باید صوت بگیرد که به اصطلاح عامیانه قرار است چیزی را «بپیچانیم» یا حقیقتی را پنهان کنیم! یکی از مهم‌ترین دلایل چنین بدسلیقه‌گی‌هایی، بدبینی یا دستکم تردید بیش از حد مدیران امنیتی در اعتماد به ظرفیت رسانه‌ای موجود در کشور است. واقعیت این است که در میان اهالی رسانه انسان‌های کاربلد، ‌دلسوز و سالم کم نیستند. به اعتقاد آنان اگر دل در گروه رساندن «حقیقت» به مخاطب داریم باید از تشبه به روش‌های رسانه‌ای منسوخ و متداول بپرهیزیم و کار را به خود اهالی رسانه که آشنا و آگاه به فنون کار رسانه و تبلیغ هستند بسپاریم.
الفالف22 ساعت قبل
نیروی دریایی ارتش همواره جهت حفظ منافع دریایی کشور نیاز به ساخت تجهیزات پیشرفته دارد و در سال‌های گذشته با بومی سازی ادوات لازم تمامی نیاز‌های خود را بومی کرده است. زیردریایی کاملا بومی فاتح که اولین زیردریایی نیمه سنگین ایرانی محسوب می‌شود دارای ۵۲۷ تن وزن می‌باشد. مهم‌ترین ویژگی فاتح را می‌توان تجهیز آن به سامانه شلیک و هدایت موشک‌های کروز زیر سطحی به سطح عنوان کرد. نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران یکی از حساس‌ترین نیرو‌های مسلح کشور است. واکنش عربی – غربی به زیردریایی فاتحپس از رونمایی از زیردریایی فاتح بسیاری از کشور‌های منطقه‌ای و غربی که در تعجب این اقدام ایران بودند واکنش‌های متفاوتی به این موضوع نشان دادند.

نظرها

اخبار بیشتر