نظم قدیمی منطقه در پیچ تغییر حمله به آرامکو
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. الف
  4. بین‌المللی

نظم قدیمی منطقه در پیچ تغییر حمله به آرامکو

الفخبرگزاری الف |
کوتاه آمدن آمریکا در مقابل حمله به پالایشگاه بقیق و اکتفا به برخی تحریم‌های اقتصادی نشان می‌دهد که باید در خصوص نظم قدیمی حاکم بر منطقه خلیج فارس تجدید نظر کرد.

به گزارش فارس، «بدویت موتوریزه»، این توصیف جلال آل احمد نویسنده نام آشنای ایرانی از آن چیزی است که امروز به نام عربستان سعودی می‌شناسیم. وحشیگری قبیله‌ای، نظام طبقاتی غیر قابل تغییر، نقض مداوم حقوق اقلیت‌ها و مهاجران تنها بخشی از حقایق موجود در این پادشاهی صحرا نشین است.

با این حال در این نظام بسته و بدوی جزیره‌ای وجود دارد که حکایت آن با تمام این پادشاهی فرق می‌کند. آرامکو یا شرکت نفت ملی عربستان سعودی واحه‌ای در میان این شوره زار است که حتی پلیس مذهبی و مفتیان وهابی نیز می‌دانند که نباید به آن نزدیک شوند، وگرنه می‌سوزند.

در حالی که در هیچکدام از شهرها و روستاهای عربستان حتی یک کلیسا وجود ندارد در شهرک‌های آرامکو هر چیزی که تمدن غرب به همراه می‌آورد را می‌توانید بیابید. از کلیساهای اوانجلیست تا بارهای فروش مشروبات الکی و کلوپ‌های رقص ۲۴ ساعته فعالند.

حالا این جزیره ثبات زیر شدیدترین حملات ممکن موشکی و پهپادی قرار گرفته و می‌رود تا تحولی عمیق در معادلات حاکم بر منطقه خلیج فارس ایجاد کند؛ تحولاتی که حتی برخی از آن به عنوان نقطه‌ای برای تغییر نظم بین المللی حاکم بر دنیا یاد می‌کنند.

*پیمان کویینسی به پایان خود نزدیک شده است

۶۴ سال پیش زمانی ملک عبدالعزیز پادشاه و بنیانگذار سلسله آل‌سعود با تئودور روزلت رییس جمهور وقت آمریکا بر روی کشتی جنگی کویینسی در دریای سرخ دیدار کرد، پیمانی دو جانبه بین دو دولت درگرفت که در مقابل تضمین منافع نفتی آمریکا در عربستان سعودی ارتش این کشور از امنیت پادشاه و موجودیت دولت عربستان دفاع خواهد کرد. درطول سال‌های گذشته این پیمان همچنان مستحکم باقی مانده بود و دکترین کارتر در سال ۱۹۷۹ در خصوص تضمین امنیت خطوط انتقال دریایی انرژی در خلیج فارس به قوت آن افزود.

با این حال حملات روز یکشنبه به تاسیسات فرآوری نفتی در بقیق و عدم واکنش جدی آمریکا این سئوال را به وجود آورده که آیا دیگر امکان اعتماد به نظم قبلی حاکم بین آمریکا و کشورهای صادر کننده نفت وجود دارد یا نه؟

شاید اگر ده سال پیش یک دهم حمله فوق به مناطق نفتی عربستان انجام می‌شد بسیاری درباره واکنش فوری سنتکام شک نمی‌کردند اما هم اکنون یکی پس از دیگری خطوط قرمز سابق آمریکا در منطقه فرو می‌ریزد و کار به جایی رسیده که حتی صدای لیندسی گراهام سناتور جمهوری خواه آمریکایی نیز در آمده است.

به نظر می‌رسد که ترامپ حتی در انتخاب یک پاسخ و دامنه آن نیز تردید دارد و آن گونه که سی. ان. ان گزارش داده وی در در جلسه امنیتی روز سه شنبه از تصمیم سازان آمریکایی خواسته است تا راه‌حل‌های دیگری را برای تلافی حمله به آرامکو ارائه کنند و روشن نیست که این راه‌حل‌ها به مرحله اجرا برسند.

* یکی از پنج نقطه حساس

آنچه که یمنی‌ها آن را مورد حمله قرار داده‌اند یکی از ۵ نقطه حساس صنعت نفت دنیا محسوب می‌شود. نقطه حساس بعدی که اتفاقا نزدیک به همین منطقه قرار دارد «پایانه راس التنوره» است که نزدیک به ده درصد نفت دنیا از آن صادر می‌شود.

این پایگاه نفتی تحت شدیدترین حفاظت پیرامونی قرار دارد، چرا که امنیت انرژی عربستان سعودی به عنوان ضامن حفظ این کشور وابسته به فعالیت صحیح این مرکز است. حمله به این منطقه که ارتش یمن آن را انجام داده به سعودی‌ها نشان داده است که تمام مناطق حساس این کشور زیر آتش نیروهای مسلح یمن قرار دارد.

از این رو ابزار نظامی که در طول سال‌های گذشته مهم‌ترین ابزار حفظ سیطره دولت سعودی بر این مناطق محسوب شده و با اتفاقات فوق به تدریج تاثیر خود را از دست می‌دهد. برای در نظر گرفتن وخامت ماجرا این نکته را در نظر بگیرید که مردم استان قطیف و دمام در طول سال‌های گذشته به صورت مداوم تحت فشار نظامی قرار داشته‌اند.

علاوه بر تاثیر حمله به بقیق بر کنترل نظامی عربستان در مناطق نفتی و شیعه نشین، این حمله مهم‌ترین جز از برنامه ۲۰۳۰ محمد بن سلمان برای توسعه عربستان سعودی را به طور کامل محو خواهد کرد. برنامه‌ای که قصد داشت عربستان سعودی را به سطح قدرتمندترین اقتصادهای دنیا برساند اما حالا چیزی جز خصوصی‌سازی آرامکو از آن باقی نمانده است.

*آرامکو و آنچه که بر آن رفته است

خصوصی‌سازی آرامکو در کنار ساخت شهر نیم تریلیون دلاری نئوم بزرگترین پروژه اقتصادی محمد بن سلمان محسوب می‌شود. شرکتی که از سال ۱۹۷۳ تا کنون بر پایه نظم قبیله‌ای حاکم بر عربستان اداره می‌شده است.

آرامکو از ابتدا یک شرکت سعودی محسوب نمی‌شده بلکه حاصل شراکت شرکت‌های نفتی آمریکایی و دولت عربستان بوده که و در نهایت ۵۰ درصد سود خالص استخراج نفت به طرف سعودی می‌رسید.

در دوران ریاست زکی الیمانی بر شرکت آرامکو عربستان او توانست به تدریج و با افزایش ۵ درصدی حق مالکیت در دوره زمانی معین این شرکت را تبدیل به یک شرکت ملی کند. روندی که تقریبا تا سال ۱۹۷۵ به طول انجامید. از آن زمان تاکنون آرامکو به مهم‌ترین منبع مالی حکومت سعودی تبدیل شده و نزدیک به ۵۰ درصد آن به صورت مستقیم نصیب پادشاه عربستان شده و به صورت مستقیم خرج می‌شود.

بر طبق برخی برآوردها هم اکنون کل ثروت خاندان پادشاهی سعودی به ۱٫۳ تریلیون دلار می‌رسد. از سوی دیگر این مالکیت یک جانبه امکان سری نگه داشتن هر اطلاعاتی که مربوط به این شرکت است را فراهم کرده و تمام خریداران نفت متکی به منابع حاکمیتی سعودی در این باره هستند.

حالا و با گذشت نزدیک به ۴۰ سال از حاکمیت مطلق سعودی‌ها بر این شرکت محمد بن سلمان قصد دارد تا ۵ درصد از سهام این شرکت به صورت کامل در بورس نیویورک به فروش برساند. در حالی که برخی از اخبار حاکی از این بود که این اقدام به به صورت مشارکتی و در چند بورس دنیا صورت می‌گیرد، تمام عملیات کامل عرضه اولیه بر عهده کارگزاران آمریکایی و بورس نیویورک قرار گرفته است.

خالد الفالح رییس قبلی آرامکو به درستی با چنین عرضه‌ای مخالف بود و حداقل خواستار این بود که عرضه فوق در بورس لندن صورت پذیرد. دلیل این مسئله هم این بود که در صورت عرضه سهام اولیه آرامکو در بورس نیویورک چشم انداز هجوم شکایت‌های قضایی از سعودی‌ها جدی است.

هم اکنون قضات فراوانی در آمریکا حضور دارند که برای صدور احکام جدی برای بازماندگان آل سعود لحظه شماری می‌کنند به خصوص این که قانون جاستا هم اکنون بر سر سعودی‌ها سنگینی می‌کند.

با وجود این محمد بن سلمان نشان داده که برای زنده نگه داشتن برنامه اصلاحات اقتصادی خود حاضر به هر اقدامی است که جدیدترین نمونه آن برکناری خالد الفالح از ریاست آرامکو و فروخته شدن بخشی از سهام پتروشیمی‌های زیر مجموعه آن به شرکت‌های دیگر سعودی بود.

*ضرر ۵۰۰ میلیارد دلاری

این نکته که فرود آمدن مهمات یمنی چه ضربه‌ای به عرضه اولیه سهام آرامکو خواهد زد، چندان مشکل نیست.

ارزیابی‌های اولیه حاکی از این است که خسارت مستقیم حمله به این تاسیسات نزدیک به ۳۱ میلیارد دلار است و جبران آن هفته‌ها به طول خواهد انجامید. ارزیابی‌های بدبینانه نیز حاکی از این است که حداقل ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش آرامکو با این اتفاق کاسته خواهد شد.

حتی برخی این مساله را پیشنهاد می‌کنند که عرضه اولیه آرامکو به تاخیر بیفتند اما سئوال بعدی این است که تا چه زمانی قرار است امنیت تاسیسات نفتی سعودی‌ها تحت خطر باشد و این خطر چه زمانی از سر آنها کم شود.

در هر صورت اگر این اتفاقات باز هم تکرار شود در آن صورت است که سعودی‌ها باید عطای برنامه استقلال از نفت را به لقای آن ببخشند.

*اعتباری که بر باد رفته است

صرفنظر از تمام این موارد اعتبار آمریکا برای دفاع از متحدان خود مساله‌ای است که با تردید جدی مواجه شده است.

شاید آمریکایی‌ها همچنان حضور نظامی خود را در منطقه خلیج فارس حفظ کرده باشند اما نشان داده‌اند که دیگر حاضر به استفاده از این نیرو برای حفظ هم‌پیمانان خود نیستند. استقلال انرژی آمریکا به دلیل توسعه شیل نفت آنچنان قوی و پایدار است که عملا حفظ امنیت انتقال انرژی از اولویت‌های آنان خارج شده است.

این نکته‌ای است که ترامپ مرتبا به آن اشاره می‌کند. اتفاقا در شرایط فعلی وابستگی کشورهایی همچون هند و چین به نفت خلیج فارس بسیار بیشتر از کشورهای اروپایی و آمریکایی است.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

فیلم | معترضین لبنانی خبرنگار زن شبکه سعودی العربیه را مسخره کردند

خبرآنلاینخبرآنلاین1 روز قبل
در دنیای نوین امروز که هر کسب و کار و فعالیتی قدم به سوی آنلاین شدن و فعالیت در بستر وب گذاشته است، بازار استارت آپ‌های ارائه دهنده خدمات منزل از جمله، نظافت منزل، حمل بار و اثاث، تعمیر تاسیسات و … بسیار گرم شده است. استارت آپ‌های متعددی در این حوزه در حال فعالیت می‌باشند اما اینکه بتوانیم یک شرکت خوب در حوزه ارائه خدمات بیابیم، که کار درست بوده و بتواند تمام نیاز‌های ما را برطرف سازد بسیار سخت است. شرکتی که بتواند، نیروی مجرب و کاربلد برای مشتریان خود ارسال نماید تک و توک‌ در بین این استارت آپ‌ها دیده می‌شود و امروز میخواهیم یکی از این شرکت‌ها را که به صورت اختصاصی در شهر تهران فعالیت می‌کند به شما معرفی کنیم.
مهرمهر10 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری مهر، «دنیس راس» هماهنگ‌کننده امور مناسبات آمریکا و ایران در دوران ریاست جمهوری «باراک اوباما» در مصاحبه با «لو پوان» فرانسه مدعی شد چنانچه برجام به نوعی اصلاح شود، احتمال حفظ آن وجود دارد حال آنکه در شکل فعلی واشنگتن تمایلی برای انجام این کار ندارد. با این حال، وی تاکید کرد که با نزدیک شدن به موعد رقابت ریاست‌جمهوری ۲۰۲۰ آمریکا، این احتمال که دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری این کشور رغبت بیشتری به حصول توافق با ایران نشان دهد، محتمل است. وی همچنین گفت ترامپ خودش اهل معامله است و با میانجی‌گری مشکلی ندارد و چنانچه امانوئل ماکرون همتای فرانسوی این حس را به وجود بیاورد که می‌تواند در این توافق جدید سودمند باشد، ترامپ بهتر از اوباما عمل می‌کند.
مهرمهر1 روز قبل
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از آناتولی، وزارت دفاع ترکیه امروز دوشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد: نیروهای زمینی ترکیه و روسیه در چارچوب توافق سوچی، چهارمین گشت‌زنی مشترک خود در شرق رود فرات را به پایان رساندند. براساس اعلام این خبرگزاری، این مرحله از گشت‌زنی مشترک نیروهای ترکیه و روسیه با همراهی پهپادها و در منطقه الدرباسیه واقع در شرق رود فرات صورت گرفته است. گفتنی است، پیش از این هشتم نوامبر جاری سومین مرحله گشت‌زنی مشترک نیروهای زمینی ترکیه و روسیه میان قامیشلی و دریک در شمال سوریه انجام شد. همچنین نخستین دور گشت‌زنی هماهنگ و مستقل نیروهای مسلح ترکیه و روسیه اول نوامبر و دومین مرحله آن پنجم نوامبر در منطقه میان شرق راس العین و غرب قامشلی و انجام شده بود.
مهرمهر5 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از فلسطین الیوم، مقاومت فلسطین در پاسخ به حملات جنایتکارانه امروز به باریکه غزه که منجر به شهادت ۴ نفر و زخمی شدن ۲۵ نفر دیگر منجر شده، بیش از ۱۰۰ موشک و راکت به سمت اراضی اشغالی شلیک کرده است. بر اساس این گزارش، رسانه‌های صهیونیست به خسارت‌های وارده به این رژیم در این حملات اذعان کرده‌اند. این رسانه‌ها اذعان کردند که تا این لحظه ۲۹ صهیونیست مجروح در نتیجه این حملات به بیمارستان برزلای ر عسقلان انتقال داده شده‌اند.
مهرمهر1 روز قبل
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، بازرس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز دوشنبه تائید کرد که ایران در سایت هسته‌ای فردو در حال غنی سازی اورانیوم است. تائید آغاز غنی سازی اورانیوم در فردو از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی چند روز پس از اعلام آغاز گام چهارم کاهس تعهدات هسته‌ای ایران صورت گرفته است. در حال تکمیل …
مهرمهر1 روز قبل
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اسپوتنیک، «ماتئوس موراویه تسکی» نخست وزیر لهستان در واکنش به اظهارات رئیس جمهور فرانسه در خصوص مرگ مغزی ناتو گفت: در خصوص صلح و آزادی ناتو مهمترین ائتلاف موجود در جهان است. وی در ادامه گفت: ماکرون هنوز نفس‌های روسیه را روی گردن خود حس نکرده تا اهمیت ناتو را بداند. امیدوارم همچنان بتوانیم روی فرانسه و عمل به تعهدات از سوی پاریس حساب کنیم. ماکرون در هفته گذشته در مصاحبه‌ای اعلام کرد که به دلیل اقدامات آمریکا ناتو دچار مرگ مغزی شده است. این سخنان ماکرون با واکنش‌های منفی زیادی از سوی کشورهای مختلف از جمله آلمان مواجه شد.

نظرها

اخبار بیشتر