نگاهی به برنده کتاب سال عاشورا/ هویت دینی مازنی‌ها در یک کتاب
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. مهر
  4. فرهنگ
نگاهی به برنده کتاب سال عاشورا/ هویت دینی مازنی‌ها در یک کتاب

نگاهی به برنده کتاب سال عاشورا/ هویت دینی مازنی‌ها در یک کتاب

مهرخبرگزاری مهر |
کتاب «نقوش سقانفارها مازندران از کتب چاپ سنگی دوره قاجار» اثر محمدرضا شریف‌زاده و نسیم رمضان‌پور در سومین دوره جایزه کتاب سال عاشورا در رشته پژوهش هنر اثر برگزیده شد.

به گزارش خبرنگار مهر، مراسم اختتامیه سومین دوره کتاب سال عاشورا عصر روز چهارشنبه ۲۸ شهریور ۱۳۹۸ در سالن فردوسی تالار اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. در رشته پژوهش هنری این دوره از کتاب سال عاشورا کتاب «نقوش سقانفارها مازندران از کتب چاپ سنگی دوره قاجار» اثر مشترک محمدرضا شریف زاده و نسیم رمضان پور لمسو به عنوان اثر شایسته تقدیر انتخاب شد. این کتاب در زمستان سال گذشته (۱۳۹۷) با شمارگان ۵۰۰ نسخه، ۲۰۴ صفحه و بهای ۳۰ هزار تومان توسط نشر آوای هدهد در دسترس مخاطبان قرار گرفته بود.

سقانفارها نمونه‌ای از معماری بومی و به مثابه شاخص هویت فرهنگ و تاریخ مازندران هستند. مازندران از معدود سرزمین‌هایی است که هم در جهان اساطیری‌شان نشان ویژه‌ای دارد و هم در جهان واقعیت از نام و اعتبار برخوردار است. این بناهای مذهبی یادمانی آیینی و تاریخی بوده‌اند که در دوره قاجار تصویرگری شده‌اند. تحلیل نقوش این مکان‌های مقدس حکایت از آن دارد که این نقوش از دو منبع مهم دینی و اسطوره‌ای نشات می‌گیرند و این تعدد نقوش، نشان دهنده توجه مردم این خطه به هویت ملی و دینی آنهاست. نقوش بی شمار و طرح‌های گوناگونی سقانفارها با توجه به مضامین، به دو دسته مذهبی و غیر مذهبی قابل دسته بندی‌اند.

نویسندگان در این کتاب به پیدایش مضامین، مفاهیم و خاستگاه نقوش وتبیین رابطه آنها با کتب چاپ سنگی دوره قاجار پرداخته‌اند. برای دستیابی به این منظور ابتدا با انتخاب چند نمونه از سقانفارها نقوش آنها دسته بندی و مضامین آنها طبقه بندی می‌شوند و برای کشف مفاهیم مستتر در آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. استفاده از سقانفارها به عنوان مکانی جهت برگزاری مراسم عزاداری در ماه محرم به یاد واقعه عاشورا و یاران امام حسین (ع) و تشنگی لب یاران امام و حضرت ابوالفضل (ع) به عنوان سقای دشت کربلا تا به امروز تداوم داشته است.

در سایت خبری بخوانید: بهترین اخبار فرهنگی ادبی ایران و جهان

رویکرد تحقیق ساختاری است. یعنی سقانفار به عنوان یک واحد در برگیرنده اجزاء متفاوتی است که معانی بی‌شماری در آنها مستتر است و دسته‌هایی از این روابط است که با هم تلفیق شده و معانی را پدیدار می‌سازند. تأکید این کتاب علاوه بر تحلیل معانی و مضامین نقوش، به ارتباط آنها با فرهنگ و اعتقادات حاکم بر جامعه نیز هست لذا کلیه مولفه‌های هویت ساز از جمله مذهب، اساطیر، افسانه‌ها و هنر عامه پسند منطقه و ارتباط آنها با خلق این آثار مورد توجه قرار گرفته‌اند. در واقع هریک از این نقوش به عنوان یک واحد، کل نظام ساختاری یک سقانفار را شکل داده‌اند که در ورای این ساختار نظامی فرهنگی و مفهومی قابل مشاهده است.

در انتها نیز نویسندگان نتیجه گرفته‌اند که با توجه به تقسیم بندی مضامین نقوش در سقانفارها شامل مضامین مذهبی، ادبی، تاریخی و روزمره، است. رواج تعزیه و شبیه خوانی در دوره قاجار، اصلی‌ترین علت برپایی سقانفارها بوده است و نقوش آنها نیز، برگرفته از متون تعزیه است. کتب چاپ سنگی دوره قاجار از جمله: شاهنامه فردوسی با مضمون حماسی، قصص الانبیاء بامضمون مذهبی و حماسی، خمسه نظامی با مضامین تغزلی، عجایب المخلوقات قزوینی با رویکرد دانش عامیانه و رواج داستان‌های عامیانه نیز همگی تاثیر به سزایی در تثبیت هویت نقاشی‌های سقانفارها در دوره قاجار داشته‌اند.

محمدرضا شریف‌زاده، دارای مدرک دکتری فلسفه هنر است و هم‌اکنون به عنوان عضو هیات علمی در دانشکده هنر و دانشگاه آزاد تهران مرکز به تدریس و پژوهش اشتغال دارد. «هنر پرفورمنس»، «ساختارگرایی در هفت پیکر نظامی»، «از طراحی صحنه تا تجسم» و ترجمه «زیبایی شناسی عکاسی» نوشته استیفن بال، از دیگر کتاب‌های منتشر شده شریف زاده است.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

اعتمادآنلایناعتمادآنلاین23 ساعت قبل
عباس نادری از تولید و انتشار آثاری تازه از خود در قالب کتاب و کتاب صوتی خبر داد. اعتمادآنلاین| عباس نادری نویسنده، پژوهشگر و شاعر در گفت‌وگو با مهر درباره کارهای تازه خود گفت: به زودی مجموعه نثر ادبی من که موضوعی آزاد دارد با عنوان «بی پرده با ماه» توسط نشر کتاب کوچه منتشر می‌شود. نسخه چاپی این کتاب که پیشتر توسط نشر قو منتشر شده بود، در سال ۱۳۹۵ در جشنواره علمی تربیتی رشد به عنوان کتاب برگزیده انتخاب شد. از عباس نادری تا کنون سه دفتر شعر از جمله «مقدص با تو رفته است» در قالب هایکوهای فارسی، «دلتنگی‌های بی‌فرصت» و «دوست داشتنت» منتشر شده است. وی همچنین ترجمه‌ای از اشعار جمال جمعه شاعر مصری را در قالب کتابی با عنوان «من و تو کتابیم» منتشر کرده است.
آفتاب‌نیوزآفتاب‌نیوز16 ساعت قبل

خط ویژه ژن‌های خوب برای ورود به دانشگاه

الفالف1 روز قبل
۱۴ نظر، ۱۱ در صف انتشار و ۹ تکراری یا غیرقابل انتشارگروه اجتماعی الف، ۲۴ مهر ۱۳۹۸، ۰۹:۳۰ ۳۹۸۰۷۲۳۱۷۴به گزارش الف، این روزها سهمیه فرزندان و همسران هیات علمی دانشگاه‌ها در کنکور به صورت ویژه در کانون توجه قرار گرفته است. به گواه اعدادی که روزنامه شهروند (مبتنی بر مستندات دریافتی از سازمان سنجش) منتشر کرده از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷، ۷۱۹۴ نفر از اعضای خانواده‌های هیات علمی دانشگاه در دانشگاه‌های دولتی انتقالی گرفته یا تغییر رشته داده‌اند. تنها دلیل این اتفاق نیز به هیات علمی بودن یکی از والدین برمی گردد. توضیح ابراهیم خدایی، رئیس سازمان سنجش درباره سهمیه هیات علمیمشخص است این سهمیه مبتنی بر رانت شکل گرفته، بسیار تبعیض آمیز و در تضاد با عدالت و رقابت سالم آموزشی است. مسئولان درباره سهمیه هیات علمی‌ها چه می‌گویند؟ در این بین منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یکی از مدافعان اختصاص سهمیه به نزدیکان اعضای هیات علمی است.
برنابرنا23 ساعت قبل
امشب چهار‌شنبه، سروش صحت در برنامه «کتاب‌باز» میزبان حسین متولیان و احسان ناظم بکایی است. به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ امشب چهار‌شنبه ۲۴ مهرماه، سروش صحت در برنامه «کتاب‌باز» میزبان حسین متولیان و احسان ناظم بکایی است. متولیان و ناظم‌بکایی همراه با احسان رضایی و سروش صحت در دورهمی این هفته چهارشنبه شب‌های «کتاب‌باز» درباره شعر و ادبیات آیینی به گفت‌وگو خواهند نشست. «کتاب‌باز» به تهیه‌کنندگی محمدرضا رضاییان و اجرای سروش صحت، شنبه تا چهارشنبه ساعت ۲۰ از شبکه نسیم پخش می‌شود.
مهرمهر21 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «گفت‌وگویی درباره‌ متافیزیک زمان» نوشته‌ برادلی داودن با ترجمه‌ حسن امیری‌آرا به تازگی از سوی نشر کرگدن منتشر شده است. این کتاب در قالب گفت‌وگوهای خیالی می‌کوشد بخشی از مهم‌ترین مسائل فلسفی و متافیزیکی مرتبط با مفهوم «زمان» را تشریح و خواننده را از برخی تلاش‌های فلاسفه و دانشمندان متقدم و متأخر برای حل این مساله آگاه کند. نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه سی‌ام مهرساعت ۱۶:۳۰ به نقد و بررسی کتاب «گفت‌وگویی درباره‌ متافیزیک زمان» اختصاص دارد که با حضور حامد بیکران‌بهشت، ابوتراب یغمایی و حسن امیری‌آرا در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود.
مهرمهر23 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری مهر، میر رضا مجیدی دیشب در دیدار با مصطفی آیدین رئیس اتحادیه دانشگاه‌های اوراسیا در دانشگاه تبریز گفت: تبریز مهد تاریخ، تمدن، علم و ادب ایران است و در این راستا نیز دانشمندان و عالمان بزرگی را تربیت کرده است. وی در ادامه تاکید کرد: حدود ۸۰۰ سال پیش دانشگاه کارآفرینی به نام ربع رشیدی در شهر تبریز وجود داشت که در این مرکز در بیشتر رشته‌های مورد نیاز آن روز جامعه، در اکثر زبان‌های زنده دنیا دانشجو تربیت می‌شد که دانشگاه تبریز نیز در امتداد همین دانشگاه تاسیس شده است. وی تاکید کرد: دانشگاه تبریز با توجه به ظرفیت هایی که در حوزه‌های مختلف تولید علم و فناوری دارد، آماده هر گونه توسعه همکاری‌های مشترک با دیگر دانشگاه‌های جهان و به خصوص با دانشگاه‌های عضو اتحادیه اوراسیا است. مصطفی آیدین رئیس اتحادیه دانشگاه‌های اوراسیا نیز در این دیدار که به مناسبت شرکت در دومین آکادمی بین‌المللی یوراس EURAS به میزبانی دانشگاه تبریز به شهر تبریز سفر کرده، با تشریح برخی پتانسیل‌های دانشگاه‌های عضو این اتحادیه، خواستار همکاری بیشتر در حوزه‌های مختلف با دانشگاه تبریز شد. وی تاکید کرد: دانشگاه‌های عضو اتحادیه در حوزه‌های مختلف تولید علم و فناوری ظرفیت‌های فراوانی دارند که باید از این پتانسیل برای شکوفایی و توسعه کشورها و ملت‌های منطقه استفاده شود.

نظرها

اخبار بیشتر