چرا دانشگاه آزاد، کم کیفیت باقی‌ماند؟
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. خبرآنلاین
  4. فرهنگ
چرا دانشگاه آزاد، کم کیفیت باقی‌ماند؟

چرا دانشگاه آزاد، کم کیفیت باقی‌ماند؟

خبرآنلاینخبرگزاری خبرآنلاین |
بحثی دیگر درباره آموزش عالیِ شهریه محور

بحثی که در یادداشت قبلی بنده با عنوان «نقد پادشاهان لخت» در نقد یادداشت دکتر محمد فاضلی، در خصوص اهمیت اقتصاد دانشگاه و لزوم وجود شهریه مطرح شد باعث شد تا بسیاری از دوستان به ذکر «مثال نقض» دانشگاه آزاد بپردازند و این سوال مطرح شود که «دانشگاه آزاد که ساختار شهریه محور داشته، پس چرا از کمی کاری در حوزه صدور مدرک به کیفی کاری در تولید علم و محتوا نرسید؟»

بحث «اقتصاد دانشگاه» مبتنی بر این تجربه بشری است که در بسیاری از کشورهای با بنیه صنعتی بسیار قوی، و با وجود ارقام حیرت آور بودجه پژوهشی از سمت صنعت، بازهم دانشگاه «نمی تواند» با پول محدود دولت سرپا باقی بماند. دولت متولی تامین امنیت، بهداشت و درمان و آموزش (ولی تا قبل از آموزش عالی) است. اگر در یک نگاه آرمانگرایانه می‌خواهیم حوزه «وظیفه دولت» را از آموزش متوسطه، به آموزش عالی هم «گسترش دهیم» (آنچنان که ما در ایران داده‌ایم) باید حساب و کتاب کنیم که «هزینه» این آرمانگرایی چقدر است؟

چرا دولت ثروتمندی مثل ژاپن بودجه دانشگاههای دولتی را تمام و کمال پرداخت نمی‌کند؟ مثلا چرا دانشگاهی مثل دانشگاه کیوتو که تا کنون چندین برنده نوبل ژاپنی در حوزه‌های مختلف علوم پرورده، «کل بودجه‌اش» توسط دولت ژاپن تامین نمی‌شود؟

دانشگاه آزاد

وقتی در این بحث به ساختار مالی صحیح دانشگاه آزاد اشاره می‌شود بسیاری از افراد به نقاط ضعف جدی دانشگاه آزاد اشاره می‌کنند. بدیهی است که هدف از این بحث دفاع از کارنامه دانشگاه آزاد نیست. دانشگاه آزاد از روز تولدش تا امروز، یک دانشگاه دست دوم تلقی شده است. چرا؟

چرا هرگز هیچ یک از واحدهای دانشگاه آزاد به شرایط مشابه دانشگاه واسِدا در توکیو نرسیدند؟ دانشگاه «خصوصی» واسدا در توکیو، در مجاورت دانشگاههای عظیمی مثل «دانشگاه توکیو» و «دانشگاه صنعتی توکیو (توکیوتک)» قرار دارد ولی هویت و شان مختص به خود را پیدا کرده است. بخشی از برترین کارهای پژوهشی ژاپن در این دانشگاه صورت می‌گیرد. اما دانشگاه آزاد هرگز هویتی در حد و حدود دانشگاههای تهران و شریف پیدا نکرد. چرا؟

اشتباهات مدیریتی به علاوه تفکر عمومی جامعه

در بحث دانشگاه آزاد دو مسئله باعث عدم شکلگیری یک شان علمی قوی برای واحدهای این دانشگاه شد:

اول- اشتباهات مدیریتی در تاسیس برخی واحدهای دانشگاه در نقاط (و شهرهایی) که هیچ دسترسی مناسبی به امکانات آموزشی نبود؛

دوم- ذهنیت عمومی جامعه ایرانی که گمان می‌کرد (و همچنان گمان می‌کند) که تحصیل مبتنی بر پرداخت شهریه، یعنی تحصیل «دست دوم». وجود نگاه دست دومی به موضوع دانشگاه آزاد یک ریشه عمومی و ذهنی در جامعه علمی ایران دارا بود و این (درکنار مشکل شماره یک) باعث شد که (بجز واحد علوم و تحقیقات تهران) واحدهای دانشگاه آزاد هرگز متناظر با دانشگاه واسدا یا سایر دانشگاههای خصوصی آمریکایی رشد نکنند. و البته دریغ.

خبری: اخبار فرهنگی هنری جهان

عیب می‌جمله چو گفتی هنرش نیز بگوی

به رغم مسائل فوق ولی باید اعتراف کرد که دانشگاه آزاد توانسته بدون دریافت هیچ بودجه‌ای از خزانه، یک سیستم آموزش عالی مستقل را شکل دهد. با وجود مشکلات مذکور، برخی از فارغ التحصیلان این دانشگاه توانسته‌اند به برترین جایگاههای علمی در عرصه پژوهش و صنعت دست پیدا کنند.

همه چیز پول نیست

اما بازگردیم به بحث شهریه و جیب خالی وزارت علوم. مسئله دانشگاه هم مثل هر مسئله دیگری به «زنجیره‌ای از پارامترها» وابسته است ولی، هر ابر مردی که با شرایط مالی فعلی «وزیر علوم و تحقیقات (؟) و فن آوری (؟)» شود بازهم نخواهد توانست تغییر چشمگیری در «کیفیت» دانشگاههای ایران ایجاد کند. استاد دانشگاهی که احساس می‌کند حقوقش از درآمد راننده تپسی کمتر است چطور می‌تواند روی صندلی اتاق کارش آرام گرفته و روی سطر به سطر پایان نامه دانشجوهایش متمرکز شود؟

بدیهی است که در بحث «دانشگاه و کیفیت» همه چیز به «پول» و بودجه مرتبط نیست اما بخش مهمی از انگیزه فردی در هر انسانی به «درآمد» بستگی دارد. وزارت علوم عاجز از پرداخت ارقام لازم برای یک جمعیت «یک میلیون نفر» دانشجویی است. نه فقط وزارت علوم ایران که در بسیاری از کشورهای دیگر هم دولت حتی عاجز از پرداخت حقوق مناسب به معلمین (آموزش متوسطه!) است؛ حال به گردن چنین دولتی یک وزنه بزرگ هم ببندیم به اسم «آموزش عالی بدون شهریه»؟

آرمانگرانی

آموزش عالی مجانی، در عرصه آرمانگرایی امر مبارک و خوبی است ولی آرمانگرایی وقتی که به قیمت ذبح کیفیت تمام می‌شود، باید در آرمان تجدید نظر کرد.

بورسیه‌های دانشجویی

یکی از نکات مهم در این بحث این است که در کشورهای توسعه یافته، «بورسیه‌های تحصیلی» متعددی برای تامین مالی دانشجویان نخبه (ویژه) یا دانشجویان با توان مالی کم، وجود دارد. بسیاری از دانشجوها به موازات تحصیل در رستورانها (و سایر شغلهای خدماتی مشابه) به صورت «پاره وقت» کار می‌کنند و «شهریه خود» را تامین می‌کنند ولی وجود بورسیه‌های حمایتی، برای تامین مالی دانشجوهای بسیار نخبه یا افراد با وضعیت مالی بسیار ضعیف، نقش مهمی در ایجاد توازن مالی بازی می‌کنند.

کیفیت با جیب خالی

حکایت آموزش عالی امروز ما، حکایت شاعری است که در عرصه قلم و شعر، سروده‌های بسیار و غزلهای دلکش در سر دارد ولی خانواده و اهل و عیال وی باید با جیب خالی او (و آرمانهای زیبایش) زندگی می‌کنند. هر چند امنیت مالی الزاما منجر به کیفیت «نمی شود» ولی هیچ کیفیتی «با جیب خالی» دست یافتنی نیست.

فکری برای اقتصاد دانشگاه باید کرد.

* دکتر محمدرضا اسلامی، استاد دانشگاه پلی تکنیک کالیفرنیا

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

خط ویژه ژن‌های خوب برای ورود به دانشگاه

الفالف1 روز قبل
۱۴ نظر، ۱۱ در صف انتشار و ۹ تکراری یا غیرقابل انتشارگروه اجتماعی الف، ۲۴ مهر ۱۳۹۸، ۰۹:۳۰ ۳۹۸۰۷۲۳۱۷۴به گزارش الف، این روزها سهمیه فرزندان و همسران هیات علمی دانشگاه‌ها در کنکور به صورت ویژه در کانون توجه قرار گرفته است. به گواه اعدادی که روزنامه شهروند (مبتنی بر مستندات دریافتی از سازمان سنجش) منتشر کرده از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷، ۷۱۹۴ نفر از اعضای خانواده‌های هیات علمی دانشگاه در دانشگاه‌های دولتی انتقالی گرفته یا تغییر رشته داده‌اند. تنها دلیل این اتفاق نیز به هیات علمی بودن یکی از والدین برمی گردد. توضیح ابراهیم خدایی، رئیس سازمان سنجش درباره سهمیه هیات علمیمشخص است این سهمیه مبتنی بر رانت شکل گرفته، بسیار تبعیض آمیز و در تضاد با عدالت و رقابت سالم آموزشی است. مسئولان درباره سهمیه هیات علمی‌ها چه می‌گویند؟ در این بین منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یکی از مدافعان اختصاص سهمیه به نزدیکان اعضای هیات علمی است.

فیلمی که باعث شد تا علی دایی بگوید قوه قضاییه با کارچاق‌کن‌های صداوسیما برخورد کند

خبرآنلاینخبرآنلاین1 روز قبل
در زمانی که همه مردم ما از فساد گریزان و ناراحت هستند و کمر خیلی‌ها را فساد شکسته بهتر است سالم سازی را شروع کنیم. ان‌شاءلله قوه قضاییه این مورد را بررسی کند و شورای سیاست گذاری صدا و سیما هم شعار ندهد و عمل کند تا مردم بدانند کسانی که فساد را در صدا و سیما رواج و آموزش می‌دهند چه کسانی هستند. ان‌شاءالله مملکت ما روزی عاری از فساد و این گونه افراد باشد. من فقط زندگیم را می‌کنم و با کسی کاری ندارم.

محمدرضا گلزار در خاک آمریکا شکست خورد / احتمال لغو کنسرت! + فیلم

رکنارکنا1 روز قبل
به گزارش رکنا، محمدرضا گلزار قرار است که در دالبی تیاتر طی هفته‌های آینده کنسرت برگزار کند و شبکه‌های فارسی زبان لس‌آنجلس بشدت در حال تبلیغات شبانه‌روزی برای کنسرت محمدرضا گلزار هستند. هواداران این بازیگر با ارسال لینکی برای کافه سینما، از مسیر خرید بلیت برای حضور در سالن، این خبر را به‌چالش کشیده‌اند. گروهی محمدرضا گلزار خواننده‌ای استاندارد نمی‌دانند و با اذعان به فالش‌خوانی وی در کنسرت‌های که اخیرا روزنامه جام جم بدان مفضل پرداخت بود را دلیل شکست محمدرضا گلزار در برگزاری این برنامه می‌دانند. این آمار برای خرید کنسرت محمدرضا گلزار در آمریکا به اندازه یک کلوب صد نفری بی‌سابقه است. البته بوقچی‌هایی هم هستند که سعی می‌کنند برگزاری این مراسم را در سالن مراسم اسکار جلوه دهند.

فیلم| توهین و تمسخر علی دایی در صداوسیما

آفتاب‌نیوزآفتاب‌نیوز2 روز قبل
نزدیک شدن رونالدو به رکورد آقای گلی جهان علی دایی، بهانه توهین دو مجری صداوسیما در یک برنامه تلویزیونی شبکه سه به اسطوره فوتبال ایران شده است.
آفتاب‌نیوزآفتاب‌نیوز1 روز قبل
مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز1 روز قبل
به گزارش مشرق، امضاء کنندگان این نامه که در یکی از ستون‌های روزنامه لوموند منتشر شده با خطاب قرار دادن امانوئل ماکرون درخواست خود را اینگونه مطرح کرده‌اند: «ما (…) از دولت فرانسه و از رئیس جمهوری می‌خواهیم هر چه سریعتر برخورد با زن محجبه‌ای که در مقابل چشمان فرزندش مورد تعرض قرار گرفته است را به صورت صریح و آشکار محکوم کنند.» این نامه همچنین برچسب زدن، ترد کردن و تمسخر شهروندان مسلمان تنها به دلیل عمل به دستورات دینی مربوطه را محکوم می‌کند و خواستار مقابله با این گونه رفتارها شده است. ماجرا به روز جمعه گذشته باز می‌گردد، زمانی که ژولین ادول، عضو دفتر مرکزی حزب راستگرای افراطی «اجتماع ملی» از مادر محجبه یک دانش آموز که فرزندش را در گردش جمعی خارج از مدرسه برای بازدید از شورای منطقه‌ای «بورگونی-فرانش-کنته» همراه می‌کرد، خواست که برای ورود به سالن حجاب از سر بردارد. در پی این اقدام نماینده راستگرای فرانسه، این مادر محجبه مجبور به ترک محل شد. شخصیت‌های فرهنگی، اجتماعی و هنری فرانسه در نامه‌ای که به امضای ۹۰ نفر رسیده این حرکت را که تصاویر ویدیویی آن در شبکه‌های اجتماعی منتشر و واکنش گسترده کاربران را به همراه داشته مصداق بارز «نفرت» و «خشونت بی سابقه» توصیف کرده‌اند. به نوشته یورونیوز، عمر سی، بازیگر شناخته شده و برنده جایزه سزار، سلین سیاما، کارگردان زن فرانسوی، کن ساماراس، خواننده رپ فرانسوی ملقب به «نکفو» و تعدادی از خبرنگاران و ورزشکاران از ۹۰ امضاء کننده این نامه محسوب می‌شوند.

نظرها

اخبار بیشتر