ناکامی ۸۰ میلیارد دلاری در پسابرجام
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. آفتاب‌نیوز
  4. سیاسی

ناکامی ۸۰ میلیارد دلاری در پسابرجام

آفتاب‌نیوزخبرگزاری آفتاب‌نیوز |
به هرحال سرمایه‌گذاران خارجی آمدند و همه چیز را به چشم خود دیدند. از نزدیک با مقامات و تجار ایرانی مذاکره کردند و متوجه شدند فضای کسب‌وکار و کارآفرینی در ایران مساعد نیست و بخش‌خصوصی واقعی هنوز شکل نگرفته است.

آفتاب‌‌نیوز :

محسن جلال‌پور در یادداشتی نوشت: «۸۰ میلیارد دلار سرمایه‌ خارجی بعد از برجام وارد ایران کردیم، کمتر از ۵ میلیارد آن جذب شد. اگر همه این مقدار جذب شده بود هیچ‌کس نمی‌توانست ما را تحریم کند.» این‌ نکته را اخیرا محمدجواد ظریف در جمعی مطرح کرده، اما به دلایل عدم جذب این مقدار سرمایه اشاره نکرده است. دست بر قضا همان روزهایی که برجام به تایید کشورهای مذاکره‌کننده با ایران رسید، در کسوت ریاست اتاق ایران با بیش از ۲۰۰هیات خارجی ملاقات داشتم.

در این دوره که به گمانم یکی از خاص‌ترین دوره‌های دیپلماسی اقتصادی در ایران است، تنها در اتاق ایران با ۶ رئیس‌جمهور، ۹ نخست‌وزیر، ۲۵ وزیر و ده‌ها معاون وزیر و مقام ارشد دولتی، ۱۱رئیس اتاق و بیش از ۴ هزار تاجر و فعال اقتصادی دیدار داشتم و مذاکره صورت گرفت. گاه در یک روز دو تا سه هیات بلندپایه به اتاق ایران می‌آمد و گاهی شمار اعضای هیات‌های خارجی و تجار ایرانی به قدری زیاد بود که سالن ۴۰۰نفره اتاق‌ایران هم گنجایش کافی برای پذیرش مهمان‌ها را نداشت. به گمانم نه قبل و نه بعد از انقلاب چنین علاقه‌ای برای حضور در ایران وجود نداشته یا دست‌کم اجرایی نشده است. پس اظهارات وزیر امور خارجه درباره اینکه پس از برجام، ۸۰ میلیارد دلار تقاضا برای سرمایه‌گذاری در ایران وجود داشته، گزاف نیست.

ناکامی ۸۰ میلیارد دلاری در پسابرجام - 4

اما چرا این مقدار سرمایه به اقتصاد ایران جذب نشد؟ ابتدا توضیح می‌دهم که چرا دوره خاص پس از برجام یک فرصت طلایی برای اقتصاد ایران بود و بعد می‌گویم چرا نتوانستیم از این فرصت استفاده کنیم. بعد از وقوع بحران مالی که اقتصاد جهان را درگیر رکودی فراگیر کرد، جهت حرکت سرمایه‌های جهانی تغییر کرد و به‌طور مشخص از حجم سرمایه‌گذاری در بازارهای نوظهور کاسته شد. به‌طور مشخص کشورهای بریک (برزیل، روسیه، هندوستان و چین) که در دوره‌ای، جزو گزینه‌های مطلوب برای سرمایه‌گذاری بودند دچار مشکلاتی شدند و جریان ورود سرمایه به این کشورها تا حدودی معکوس شد.

در همین مقطع، وقوع انقلاب در خیلی از کشورهای عربی و تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، خیلی از کشورهای رقیب ایران را در وضعیت نااطمینانی قرار داد و این می‌توانست بهترین فرصت برای جلب سرمایه‌های خارجی توسط ایران باشد. در آن مقطع به‌دنبال برگزاری انتخاباتی پرشور، سرمایه اجتماعی ساختار سیاسی در ایران به‌شدت بالا رفته بود و شعارهای رئیس‌جمهور منتخب مردم مبنی بر حل مناقشه هسته‌ای و تعامل با جهان ایران را در آستانه یک تحول اساسی قرار داده بود. فرآیند مذاکرات هسته‌ای که با تابوشکنی همراه بود و پس از نزدیک به چهاردهه وزرای خارجه ایران و آمریکا را سر یک میز نشانده بود، مزید بر علت شد و نگاه جهانیان را نسبت به ایران تغییر داد.

امیدها به‌شدت تقویت شده بود و مردم چشم‌انداز بسیار مثبتی پیش‌رو می‌دیدند. بنابراین طبیعی بود که بعد از برجام موجی از سرمایه‌گذاران خارجی مشتاق سرمایه‌گذاری در ایران باشند. اما سرمایه‌گذار خارجی به ۱۰ دلیل از ورود به اقتصاد ایران ترسید.

۱- بعد از برجام مشخص بود که اقتصاد ایران ظرفیت رشد داشت، اما فضای سرمایه‌گذاری مهیا نبود و نه بخش دولتی و نه حتی بخش‌خصوصی ایران آمادگی و شفافیت لازم برای شراکت با سرمایه‌گذار بین‌المللی را نداشتند.

۲- پس از برجام درحالی‌که سرمایه‌گذاران خارجی ما را رصد می‌کردند، منافع ملی را قربانی منافع گروهی کردیم و به جای پیام همگرایی، پیام واگرایی دادیم. رفتار برخی از رقبای سیاسی دولت ضدمنافع ملی بود و این سیگنال را داد که ایران آبستن دعواهای شدید داخلی است.

۳- پس از برجام رقبای سیاسی دولت سناریوهای مختلفی را اجرا کردند تا این پیام را به جامعه جهانی بدهند که بخشی از ساختار سیاسی ایران فعلا علاقه به بهبود رابطه با جهان را ندارد. این رفتارها نااطمینانی را تشدید کرد. بدیهی است هیچ کشوری بدون داشتن رابطه خوب با جامعه جهانی، نمی‌تواند در جلب سرمایه موفق عمل کند.

در سایت خبری بخوانید: تازه ترین اخبار سیاسی ایران و جهان از سراسر وب

۴- تنها رقبای سیاسی دولت را نباید متهم این ناکامی تاریخی دانست. دولت هم غفلت کرد و در باد برجام خوابید و گام موثری برای اصلاحات ساختاری و رقابتی کردن اقتصاد برنداشت. ما نیاز به تحول در سیاست‌گذاری و بازنگری در قوانین و تحول در نظام اداری داشتیم. دولت نه تنها اقتصاد را رقابتی نکرد که حتی برای بهبود بوروکراسی و ارتقای مناسبات اداری هم گامی برنداشت. حتی ذره‌ای به خود زحمت ندادیم اندکی در فضای کسب‌وکار کشور گشایش ایجاد کنیم.

۵- علاوه بر این‌ دولت نتوانست سیستم حقوقی را متقاعد به بازنگری در قوانین و مقررات کند. یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های سرمایه‌گذار خارجی، کیفیت مناسب دفاع از حقوق مالکیت و سرمایه‌گذاری است. اگر سرمایه‌گذار یا کارآفرین نسبت به حقوق مالکیت خود اطمینان نداشته باشد، قطعا فعالیت نخواهد کرد.

۶- ظرفیت‌های نظام بانکی و بازار سرمایه ایران برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی بسیار محدود بود. هیچ اقدامی برای اصلاح نظام بانکی و بازار سرمایه نکردیم. بانک‌ها و بازار سرمایه ما هنوز هم قادر به تطبیق‌پذیری با بانک‌های بین‌المللی نیستند.

۷- آن‌روزها خیلی از افرادی که روندهای اقتصاد ایران را رصد می‌کردند نسبت به افزایش فعالیت‌های رانت‌جویانه و تشدید فساد ناشی از سیاست‌گذاری هشدار دادند. خیلی از نهادهای بین‌المللی هم ‌‌چنین روزهایی را برای اقتصاد ما پیش‌‌بینی کرده ‌بودند، اما خودمان غفلت کردیم.

۸- معمولا انتظار این است که بخش‌خصوصی شفاف‌تر از بخش دولتی و عمومی عمل کند، اما متاسفانه بخش‌خصوصی ایران هم دست کمی از دولت نداشته و ندارد. برای سرمایه‌گذار خارجی، شفافیت به مثابه راه نفس کشیدن است، اما جریان ورود و خروج منابع دولت و بخش‌خصوصی ایران شفاف نیست. طوری که حتی صورت‌های مالی خیلی از شرکت‌های ایرانی مورد قبول سرمایه‌گذار خارجی نیست.

۹- در دهه‌های اخیر کیفیت نامطلوب سیاست‌گذاری در ایران منجر به ایجاد حفره‌های عمیق رانت و فساد شده است. این حفره‌ها میدان عمل را برای فعالیت‌های ناسالم مهیا کرده و کارآفرینان واقعی را به حاشیه رانده است. سرمایه‌گذار خارجی نشانه این عارضه را در گنگ و مبهم بودن جریان‌های مالی و ترازنامه‌های ناشفاف بنگاه‌ها می‌بیند. بدیهی است در چنین فضایی، سرمایه‌های پاکیزه وارد نشده و در مقابل، اقتصاد ایران بهشت پول‌شویی و قاچاق می‌شود.

۱۰- حتی اگر نیمی از مشکلات اشاره شده وجود نمی‌داشت، باز هم نقش دولت در اقتصاد ایران یک عنصر بازدارنده است تا پیش‌برنده. چون این نقش طوری تعریف شده که سرمایه‌گذار خارجی می‌داند حتی اگر با بخش‌خصوصی ایران پیمان‌های سفت و سخت ببندد، روزی از رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی برخی سیاست‌گذاران ضربه خواهد خورد.

به هرحال سرمایه‌گذاران خارجی آمدند و همه چیز را به چشم خود دیدند. از نزدیک با مقامات و تجار ایرانی مذاکره کردند و متوجه شدند فضای کسب‌وکار و کارآفرینی در ایران مساعد نیست و بخش‌خصوصی واقعی هنوز شکل نگرفته است.

متوجه شدند سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی در ایران عمدتا وابسته به درآمدهای نفتی است و سهم بخش‌خصوصی در تشکیل سرمایه در ایران تقریبا هیچ است. متوجه شدند اگرچه در بخش‌هایی از ساختار سیاسی ایران میل به ترمیم رابطه با جهان وجود دارد، اما همچنان برخی معتقدند که نفع‌ آن در بهبود رابطه با جهان نیست. متوجه شدند تخصیص بهینه منابع در ایران مخدوش است و سرمایه آن طور که باید در همه بخش‌ها جریان داشته باشد، گرفتار انحصار گردش در بخش‌ها و طبقاتی خاص است. به این ترتیب ما که دوران طلایی پیوستن به روند جهانی‌ شدن یعنی فاصله سال‌های اواخر دهه ۹۰ میلادی تا سال ۲۰۰۸ میلادی را از دست داده بودیم، باز هم یک فرصت طلایی‌تر را از دست دادیم.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

مهارت دختران و پسران روسی در باز و بسته کردن سلاح‌های جنگی (فیلم)

عصر ایرانعصر ایران1 روز قبل
صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صداوسیما ‏؛ نخست وزیر رژیم صهیونیستی با اشاره به روابط این رژیم با دست کم شش کشور عربی از آمادگی برای مشارکت در نمایشگاه اکسپو ۲۰۲۰ دبی خبر داد. حساب کاربری بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در توئیتر ویدئویی به اشتراک گذاشت که در آن نتانیاهو می‌گوید: «امروز درباره مشارکت اسرائیل در نمایشگاه اکسپو که سال ۲۰۲۰ در دبی برپا خواهد شد تصمیم خواهیم گرفت. این مسئله نشانه پیشرفت در عادی سازی روابط با کشور عربی (امارات) است. با دست کم شش کشور عربی روابط داریم که این روابط در حال تقویت شدن است و این موضوع به لطف سیاست ما که قدرت و منافع مشترک را با یکدیگر ادغام می‌کند و بر اساس دیدگاه بسیار هوشمندانه انجام می‌شود ومی تواند عادی سازی روابط را گام به گام به جلو پیش ببرد به طوریکه به نظر من در نهایت به برقراری روابط مسالمت آمیز منجر خواهد شد. این مسئله زمان خواهد برد,، اما تحقق خواهد یافت.»
ایسناایسنا16 ساعت قبل
وزیر خارجه اسرائیل اعلام کرد که اردن درخواست تل آویو برای برگزاری بیست و پنجمین سالگرد امضای توافق صلح میان دو طرف را رد کرد. به گزارش ایسنا، به نقل از النشره، یسرائیل کاتس، وزیر خارجه اسرائیل تصریح کرد: اسرائیل می‌خواست این مناسبت را جشن بگیرد، اما اردن مخالفت کرد و این نشانگر اوضاع واقع پیچیده کنونی در روابط میان دو طرف است. در همین حال، ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن تصریح کرد که امان از حق قانونی خود در بازپس‌گیری الباقوره و الغمر از اسرائیل استفاده کرده است. انتهای پیام
مهرمهر12 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و انگلیس، با صدور بیانیه‌ای مشترک از کاهش تعهدات برجامی ایران ابراز نگرانی کردند. در این بیانیه وزرای خارجه سه کشور اروپایی ادعا کرده‌اند که اقدام اخیر ایران در فردو به منزله تسریع اقدامات این کشور در زمینه فاصله گرفتن از توافق هسته‌ای برجام است. از سوی دیگر تائید آغاز غنی سازی اورانیوم در فردو از سوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تنها چند روز پس از اعلام آغاز گام چهارم کاهش تعهدات هسته‌ای ایران صورت گرفت. ایران گام چهارم کاهش تعهدات خود در توافق برجام را در واکنش به عدم اجرای تعهدات کشورهای اروپایی در این توافق اعلام کرده و گفته است این کاهش تعهدات تا زمان عمل به تعهدات کشورهای اروپایی عضو برجام ادامه خواهد داشت. ایران در عین حال تاکید کرد در صورت اجرای تعهدات کشورهای اروپایی، امکان بازگشت به تعهدات پیشین در توافق هسته‌ای وجود دارد.
میزان‌آنلاینمیزان‌آنلاین3 ساعت قبل
به گزارش خبرنگارگروه سیاسی خبرگزاری میزان، جلسه علنی امروز (سه شنبه ۲۱ آبان) مجلس شورای اسلامی دقایقی قبل آغاز شد. -گزارش کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری در مورد لایحه عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در مؤسسه بین‌المللی تحلیل سامانه‌های کاربردی-گزارش کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی و نظارت بر اجرای اصل (۴۴) قانون اساسی در مورد آسیب‌شناسی، چالش‌ها و راهکار‌های رونق تولید در سال ۱۳۹۸-گزارش کمیسیون اقتصادی در مورد لایحه‌عضویت‌دولت جمهوری اسلامی ایران در شرکت بین‌المللی نقدینگی اسلامی-گزارش کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی و نظارت بر اجرای اصل (۴۴) قانون اساسی در مورد طرح مستثنا شدن بانک رفاه کارگران از سقف مجاز تملک سهام بانک‌هخای تجاری غیر دولتی-گزارش کمیسیون عمران در مورد مغایرت آیین نامه‌های قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان-گزارش کمیسیون انرژی در مورد طرح الزامات اجرائی توزیع و عرضه سوخت و CNG در کشور. ریاست این جلسه رابرعهده دارد. سید امیرحسین قاضی زاده هاشمی دستورکار‌ امروز مجلس شورای اسلامی را به شرح ذیل قرائت کرد: انتهای پیام/
ایسناایسنا20 ساعت قبل
ابعادی از اقدامات تلافی‌جویانه همسر بنیامین نتانیاهو علیه یک خانواده سرشناس صاحب یکی از رسانه‌های خبری تاثیرگذار در اسرائیل فاش شده است. با این حال، روزنامه تایمز آو اسرائیل در گزارشی افشاگرانه با استناد به متن به بیرون درز کرده مربوط به یک بازجویی نوشت، ساره نتانیاهو ظاهرا از شلومو فیلبر، مدیر کل سابق وزارت ارتباطات اسرائیل خواسته تا کمک‌های رسانه‌ای به خانواده «الوویچ»، مالک پایگاه خبری پرطرفدار «Walla» را به دلیل پوشش خبری نامطلوب این رسانه از او و نخست وزیر این رژیم محدود سازد. علت این درخواست هم تنها به این خاطر بود که خانواده نتانیاهو از نحوه پوشش خبری پایگاه Walla از خودشان راضی نبودند. " وی ادامه داده است: سارا نتانیاهو دریکی از دیدارهایمان به من گفت، به فیلبر بگو چندان به شائول کمک نکند. انتهای پیام

نظرها

اخبار بیشتر

تازه‌ترین خبرها

همه

اخبار قیمت‌های روز بازار - سه‌شنبه ۲۱ آبان‌ماه

خبری1 ساعت قبل

تاثیر میدان نفتی تازه کشف شده بر اقتصاد و روابط بین‌الملل

خبری19 ساعت قبل

در پی بالا گرفتن اعتراض‌ها در بولیوی،‌ اوو مورالس از قدرت کناره‌گیری کرد

خبری23 ساعت قبل

اجرای ۶۲۵ برنامه به مناسبت ایام بزرگداشت کتاب، کتابخوانی و کتابدار در استان زنجان

نهاد کتاب‌خانه‌های عمومی کشور1 دقیقه قبل

برگزاری ۱۰۱۷ برنامه ویژه هفته کتاب در استان کرمان

نهاد کتاب‌خانه‌های عمومی کشور3 دقیقه قبل

مجلس موضوع کلاهبرداری‌های اینترنتی را در نشست غیرعلنی با حضور وزیر اقتصاد بررسی کند

خانه ملت7 دقیقه قبل

دنیس راس توافق ایران و آمریکا را محتمل دانست

خبرآنلاین8 دقیقه قبل

فیلم/ پاسخ موشکی مقاومت به ترور فرمانده فلسطینی

مشرق‌نیوز8 دقیقه قبل

رونالدو باشگاه یوونتوس را عصبانی کرده است

اعتمادآنلاین9 دقیقه قبل

آمریکا به دنبال ایجاد تفرقه و برهم زدن جوامع اسلامی است

میزان‌آنلاین9 دقیقه قبل