لایحه تجارت اقتصاد را قربانی خواهد کرد/ایجاد هرج و مرج با حذف تشریفات معاملات
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. فارس
  4. اقتصادی
لایحه تجارت اقتصاد را قربانی خواهد کرد/ایجاد هرج و مرج با حذف تشریفات معاملات

لایحه تجارت اقتصاد را قربانی خواهد کرد/ایجاد هرج و مرج با حذف تشریفات معاملات

فارسخبرگزاری فارس |
عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی و از اولین تدوین‌کنندگان لایحه تجارت در دهه 80 با اشاره به ایرادات و ابهامات مواد متعدد این لایحه گفت: مشکل اساسی لایحه تجارت این است که معلوم نیست چه الگو و مبانی برای تهیه آن وجود داشته است؟

محمدرضا پاسبان حقوقدان و از اولین تدوین‌کنندگان لایحه تجارت در دهه ۸۰ در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس درباره پیشینه تدوین لایحه تجارتی که این روز‌ها در مجلس در حال بررسی است، گفت: در سال ۱۳۸۱ و در مصوبه هیات وزیران مقرر شد در قانون تجارت، برخی زمینه‌های حقوق تجارت که مرتبط با شرکت‌ها بود اصلاح شود. اما بعد از اندکی هیات دولت به این نتیجه رسید که با این اصلاحات مشکلات کلان تجارت از جمله ابهامات و خلاءها بر طرف نخواهد شد. در نتیجه تصمیم گرفتند به جای اصلاح قانون تجارت، قانون تجارت جدیدی بنویسند.

وی ادامه داد: به همین دلیل عنوان لایحه تجارت یا لایحه قانون تجارت روی پیش‌نویس آن گذاشته شد و اجرای آن به وزارت بازرگانی وقت محول شد و وزارت بازرگانی نیز شورای راهبردی‌ای برای تدوین قانون تجارت تاسیس کرد که نمایندگان بخش‌های مختلف دولتی و غیر دولتی در آن حضور داشتند.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی خاطر نشان کرد: مهمترین امتیازی که روند تدوین لایحه تجارت در دهه ۸۰ داشت، فراخوان‌های تخصصی و عمومی بود که برای تدوین لایحه اعلام می‌شد. در کنار فراخوان‌های تخصصی نیز، حداقل دو بار در روزنامه‌های کثیرالانتشار از علاقمندان خواسته شد بود که دیدگاه‌های خود را به دبیرخانه تدوین لایحه تجارت ارسال کنند.

وی اضافه کرد: نهایتا در سال ۱۳۸۴ لایحه قانون تجارت از طرف دولت به مجلس تقدیم شد وکلیات آن در مجلس به تصویب رسید. اما به علت ایراد یکی از حقوقدانان شورای نگهبان مقرر شد چند ماه در مرکز پژوهش‌های مجلس بررسی شود.

*لایحه تجارت غیر کارشناسی است

این حقوقدان با بیان اینکه ارجاع لایحه تجارت به مرکز پژوهش‌ها نهایتا منجر به این شد که لایحه نزدیک ۶ تا ۷ سال در مرکز پژوهش‌ها بماند، گفت: بررسی لایحه در مرکز پژوهش‌های مجلس در فضای بسته صورت می‌گرفت و من که در یک الی دو جلسه مرکز پژوهش‌ها شرکت کردم، متوجه شدم که فضا کارشناسی نیست و برای همین موضوع دیگر در جلسات حاضر نشدم.

پاسبان ضمن اشاره به تصویب لایحه تجارت در سال‌های ۹۰ و ۹۱ در مجلس خاطر نشان کرد: لایحه مذکور پس از تصویب در مجلس به شورای نگهبان رفت اما با ایرادات شورا نگهبان مواجه شد.

*شورای نگهبان برای حفظ مصالح اجتماعی از لایحه تجارت ایراد گرفت

وی درباره دلایل اعاده لایحه از شورای نگهبان به مجلس گفت: من فکر می‌کنم رد شدن این لایحه توسط شورای نگهبان غیر از ایرادات شرعی و قانون اساسی، برای جلوگیری از به خطر افتادن مصالح کلان اجتماعی بود چرا که اگر این لایحه تصویب می‌شد یک بحران عظیم و غیرقابل کنترلی در روابط تجاری و حقوقی به خصوص در حوزه قضائی به وجود می‌آمد.

*مخالفت دولت با تدوین لایحه تجارت در مرکز پژوهش‌ها

این استاد دانشگاه درباره نظر دولت راجع به نحوه تدوین این لایحه گفت: البته دولت نهم و دهم با روندی که در مرکز پژوهش‌های مجلس تحت عنوان بررسی لایحه تجارت جریان داشت، مخالف بود چرا که مرکز پژوهش‌های مجلس ساختار و محتوا لایحه تجارت را تغییر داده بود و دیگر لایحه دولت نبود.

*تغییرات گسترده لایحه تجارت در گذر زمان

پاسبان با اشاره به مسکوت ماندن لایحه تجارت در میانه‌های دهه ۹۰ ادامه داد: از سال گذشته متوجه شدیم که عده‌ای در مجلس در پی طرح دوباره این لایحه هستند بدون اینکه از اساتید حقوق تجارت نظر خواهی کرده باشند در حالی که انتظار بود از متخصصان این حوزه نظر خواهی کنند اما یکدفعه با تغییر اساسی لایحه تجارت، جامعه را غافلگیر کردند به گونه‌ای که لایحه تجارت از ۱۲۳ ماده‌ در سال ۹۱ به ۳۳۱ ماده در سال‌های اخیر رسید.

*این لایحه نیست، طرح مجلس است

وی در خصوص طرح یا لایحه بودن قانون تجارت گفت: چگونه وقتی همه چیز یک لایحه پیشنهادی دولت دگرگون شده است همچنان اسم آن را لایحه دولت می‌گذارند؟ در حالی که این طرح مجلس است و نباید عنوان لایحه داشته باشد.

استاد حقوق دانشگاه علامه طباطبایی افزود: در حال حاضر کلیات لایحه تجارت از ۱۲۳ ماده به ۳۳۱ ماده افزایش یافته است و من نمی‌دانم بقیه بخش‌ها و دفاتر این لایحه از سال ۹۱ تاکنون چه تغییراتی کرده است.

پاسبان با اشاره به نقش پر رنگ حقوق غرب در متن لایحه تجارت گفت: مشکل اساسی این لایحه این است که معلوم نیست چه الگو و مبانی برای تهیه ان وجود داشته است؟ ایا الگو فقه بوده است یا علم مدرن یا تلفیقی از آن‌ها.

*ماده ۱ لایحه تجارت اقتصاد را قربانی می‌کند

وی با اشاره به برخی مواد لایحه تجارت بیان کرد: ماده ۱ لایحه تجارت می‌گوید «کلیه قراردادهای منقعد شده بین صاحبان حرف با یکدیگر» شامل قانون تجارت می‌شود؛ این در حالی است که می‌دانیم حرفه و حرف تعریف گسترده‌ای دارد و دقیقا معلوم نیست که شامل چه مشاغلی و حوزه‌های اقتصادی می‌شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی خاطر نشان کرد: در متن لایحه تجارت تاکید شده است که قراردادهای منعقد شده بین صاحبان حرف با مصرف کنندگان نیز شامل قانون تجارت می‌شود که این موضوعی پر از ابهام است.

پاسبان ادامه داد: خیلی زودتر از چیزی که تصور می‌شود مشکلات و اختلافات بروز پیدا خواهد کرد و به دادگستری‌ها منتقل می‌شود؛ قضات هم در هر مورد از اصطلاحات مبهم لایحه تجارت نظر متفاوتی خواهند داد و این نظرات متفاوت یک قربانی خواهد داشت که آن اقتصاد است.

در وبسایت خبری بخوانید: اخبار اقتصادی دلار و بورس

وی ادامه داد: هیچ حقوقدان و قاضی نمی‌تواند از ابهام مفاهیم موجود خارج شود یعنی لایحه تجارت فعلی از همان ماده اول سبب صدور آرا متفاوت می‌شود این در حالی است که همین الان هم که خیلی از مقررات کشور روشن است شاهد آرا متفاوت و متعارض هستیم.

این حقوقدان گفت: یکی از ایرادات اساسی لایحه تجارت وارد شدن به حوزه‌هایی است که نباید وارد می‌شد؛ برای مثال لایحه تجارت بدون اینکه نیاز باشد وارد قوانین کلان و بالادستی مثل قانون مدنی شده است که این امر بعدا مشکل ایجاد خواهد کرد.

*قاعده آمره دارای ابهام است

پاسبان با اشاره به ماده ۲ لایحه تجارت که بر اساس آن اشخاص در انقعاد قرارداد خصوصی، تعیین مفاد و تعیین قانون حاکم بر آن آزاد هستند، گفت: اصل حاکمیت اراده در ماده ۱۰ قانون مدنی وجود داشت و ضرورتی نداشت که در لایحه تجارت آورده شود تا تدوین کنندگان لایحه مجبور شوند در ماده ۴ آن را تفسیر کنند.

*مفاهیم مبهم لایحه تجارت به کلاس آموزشی نیاز دارد

وی اضافه کرد: در ماده ۴ لایحه تجارت به قاعده آمره اشاره می‌شود و قانونگذار می‌خواهد قاعده آمره را از حاکمیت اراده مستنثا کند برای همین هم قاعده آمره را احکام الزامی شرعی، مباحات اقتضاعی و قواعد قابل اعمال مرتبط با نظم عمومی تعریف می‌کند که همه دارای ابهام هستند و باید کلاس درسی تشکیل دهند که مباحات اقتضاعی با غیر اقتضاعی چه تفاوتی دارد!

*حذف تشریفات معاملات موجب هرج و مرج می‌شود

این استاد دانشگاه ضمن انتقاد از ماده ۵ لایحه تجارت که در آن به ادله اثبات پرداخته است، گفت: قانون تجارت اصلا نباید وارد ادله اثبات شود چرا که بحث ادله اثبات مربوط به آیین دادرسی مدنی و حقوق مدنی است؛ مضاف بر این که در متن لایحه تجارت قاعده جدیدی وضع شده است که افراد می‌توانند با هر ابزاری یک قاعده حقوقی را اثبات کنند و نیازی هیچ تشریفاتی نیست در حالی که اگر تشریفات لازم نیست پس ادارات ثبت را تعطیل کنید!

پاسبان ادامه داد: در ماده ۶۴ قانون احکام دائمی برنامه توسعه، تلاش شده است که به اسناد رسمی اعتبار دهد ولی در این ماده برخلاف رویکرد برنامه توسعه به هر ابزاری برای اثبات اراده اعتبار داده است که هرج و مرجی در مناسبات معاملاتی مردم ایجاد خواهد کرد.

وی خاطر نشان کرد: در هیچ جامعه متعارفی راجع به اموال و دارایی مردم به این گونه‌ قانون وضع نمی‌کنند که تشریفات را کنارگذاشته و با شهادت شهود، مالکیت را به خطر اندازند.

استاد حقوق دانشگاه علامه طباطبایی با انتقاد از ماده ۱۱ لایحه تجارت که در آن اطلاع شفاهی مخاطب اخطار به منزله وصول اخطار است، گفت: بر این اساس اگر دو نفر بگویند شخصی به صورت شفاهی از جلسه دادگاه یا مجمع یک شرکت آگاه شده کافی است در حالی که این امر وحشتناکی است که به اعتقاد من تجویز هرج و مرج و درگیر کردن مردم با مشکلات است.

پاسبان افزود: تاسف آور است که در کشوری با بیش از صد سال نظام قانونگذاری مدرن و وسایل ابلاغ الکترونیکی، یکدفعه اطلاع شفاهی را به منزله ابلاغ معتبر تلقی کنند.

*تقلید از کنوانسیون‌های بین المللی راهگشا نیست

وی با انتقاد از ماده ۱۶ لایحه تجارت گفت: اجرا ماده ۱۶ لایحه تجارت که مفاهیم مبهمی در آن قرار دارد با مشکل مواجه خواهد شد؛ تدوین کنندگان لایحه در این موضوع می‌خواستند ترکیبی از کنوانسیون‌های بین المللی و حقوق انگلیس را لحاظ کننددر حالی که این موضوع راهگشا نیست.

این حقوقدان خاطر نشان کرد: چه ضرورتی دارد یک مفهموم را عینا از نظام حقوقی دیگری مثل انگلیس اقتباس کنیم؟ در حال حاضر اساتید انگلیسی پیشینه ایران را در حوزه قراردادها را تحسین می‌کنند و حتی برخی معتقداند که انگلیسی‌ها خیلی از مفاهیم قراردادی را از فقه شیعه گرفتنه‌اند.

*لزوم تدوین دوباره لایحه تجارت

وی درباره شیوه کنونی تدوین لایحه تجارت گفت: این شیوه قانونگذاری مثل دوختن لباسی است که از راه دور آن را اندازه گیری کرده‌اند چون دور از چشم حقوقدانان و اقتصادانان تهیه شده است بنابراین معتقدم که باید کار گروه ویژه‌ای خارج از مرکز پژوهش‌های مجلس و با محوریت افراد عالم و با تجربه تشکیل شود و به تدوین لایحه تجارت بپردازند.

پاسبان در خصوص احتمال باز پس گیری لایحه تجارت از سوی دولت نیز گفت: دولت نهم و دهم دو دفعه لایحه تجارت را پس گرفت اما مجلس مخالفت کرد، بنابراین اگر الان هم دولت تلاش کند لایحه تجارت را پس بگیرد احتمالا باز هم ناکام خواهد بود.

استاد دانشگاه حقوق درباره راهکار توقف تصویب لایحه تجارت گفت: بهترین راه این است که خود مجلس لایحه تجارت را از شورای نگهبان پس بگیرد اما اگر به دلیل مسائل قانون و آیین نامه‌ای این امکان نباشد، ایرادات لایحه تجارت به میزانی هست که شورای نگهبان ایراد اساسی بگیرد و آن را به برگرداند.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

صدا و سیماصدا و سیما12 ساعت قبل
محمد سولکی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما با بیان اینکه انجمن خیرین مسکن ساز در مراکز استان‌ها و ۱۲۰ شهرستان فعالیت می‌کند گفت: انجمن خیرین مسکن ساز در طی ۸ سال اقدام به ساخت ۴۰ هزار واحد مسکونی کرده است و ۳۰ هزار واحد مسکونی دیگر در حال تکمیل است. وی ادامه داد: محور فعالیت خیرین مسکن ساز تامین مسکن و خانه دار کردن خانواده‌های محروم و دارای معلول است. مدیرعامل انجمن خیرین مسکن ساز تصریح کرد: واحد‌های مسکونی که خیرین می‌سازند در مکان‌های مناسب و دارای خدمات شهری و امکانات رفاهی است. سولکی تصریح کرد: افرادی که توانایی پیش پرداخت اولیه مسکن را داشته باشند می‌توانند با ۳۰ میلیون تومان صاحب خانه شوند و اگر توانایی پرداخت نداشته باشند به ان‌ها براساس شرایط کمک خواهیم کرد. وی ادامه داد: این واحد‌ها دارای تسهیلات ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومانی است و اگر فردی توان پرداخت اقساط را نداشته باشد برای پرداخت اقساط نیز کمک خواهیم کرد. وی ادامه داد: دولت با تسریع در واگذاری زمین به خیرین و ارائه تسهیلات ارزان قیمت خیرین را برای ساخت واحد‌های بیشتر یاری کند.
ایسناایسنا18 ساعت قبل
ایسنا/اردبیل استاندار اردبیل گفت: هیچگونه بی‌نظمی و ناامنی در استان اردبیل در روزهای گذشته گزارش نشده است. استاندار اردبیل اظهار کرد: در دو سه روز گذشته نه تنها گزارشی از بی‌نظمی و یا ناامنی نداشتیم بلکه با هوشیاری مردم استان اردبیل تحرکات اولیه در نطفه خفه شده و آرامش و امنیت در استان اردبیل برقرار است و نارسائی در روند ارائه خدمات وجود ندارد. وی افزود: علاوه بر شهرهای پارس‌آباد، بیله‌سوار، گرمی و اصلاندوز محدوده ارشق نیز به منطقه آزاد الحاق می‌شود تا اهالی عمده شهرهای استان اردبیل از مزایای منطقه آزاد استفاده کنند. رئیس شورای برنامه‌ریزی استان اردبیل ادامه داد: با نهایی شدن ایجاد منطقه آزاد تجاری در این استان کار اولیه از گمرک بیله‌سوار به عنوان زیرساخت فراهم شده شروع می‌شود تا طرح جامع و تفصیلی منطقه آزاد تهیه و بسترهای آن نیز فراهم آید. بهنامجو گفت: در کنار منطقه آزاد تجاری قرار است شهرک مرزی مشترک نیز در شمال استان اردبیل احداث شود تا این فضای فراهم شده شرایط سرمایه‌گذاری و توسعه اقتصادی را رقم بزند.
تسنیمتسنیم1 روز قبل
افزایش قیمت بنزین در روزهای اخیر و انتشار اخباری مبنی بر بازتوزیع درآمدهای حاصل از افزایش قیمت این حامل انرژی از چند منظر قابل بحث و بررسی است. از منظر اقتصاددانان ایرانی که به‌طور نظری طرفدار لیبرالیسم اقتصادی هستند؛ اگرچه از منظر عملی و سیاسی از روش‌های شفافیت‌گریز و رانتی حمایت می‌کنند، هرگونه پرداخت نقدی به مردم، گداپروری و در حکم کفرگویی است. در این رویکرد؛ پرداخت یارانه به مصرف که بدترین نوع پرداخت یارانه و در حکم نابود کردن منابع باارزش ملی است خطرناک نیست، اما پرداخت یارانه مساوی به همه افراد باعث از بین رفتن کارآمدی و تنبل شدن مردم است. مالیات پیشرفته، از طریق تقویت تقاضای موثر، موجب رشد بیشتر هم می‌شود. نتیجه اینکه، برای برون رفت از رکود بی‌سابقه کنونی که در سال جاری میلادی اقتصاد ایران را ۹٫۵ درصد کوچکتر خواهد کرد، افزایش پرداخت نقدی به مردم می‌تواند به افزایش تقاضای موثر کمک کند و ضمن کاستن از موجودی انبار شرکت‌ها؛ از اضافه ظرفیت تولید معطل مانده تولیدکنندگان بکاهد.
تسنیمتسنیم16 ساعت قبل
وی افزود: در حال حاضر ارزش بازار بورس ۳۲۰ تریلیون تومان است که این آمار درسال ۹۸ رشد ۶۴ درصدی داشته است. همچنین ارزش معاملات بورس در سال جاری ۱۰۰ هزار میلیارد تومان بوده است که نسبت به سال گذشته رشد ۱۱۸ درصدی را به ثبت رسانده است. صحرایی همچنین با اشاره به اینکه معافیت مالیاتی از جمله جذابیتهای بازار سرمایه نسبت به سایر بازارها برای سرمایه گذاران است، تأکید کرد: تا پایان امسال هیچ مالیاتی از سود معاملات سهام در بورس و نیز سود سپرده بانکی دریافت نخواهد شد. صحرایی در خصوص دلایل عدم اقبال سرمایه گذاران خارجی به بازار سرمایه تصریح کرد: محدودیت‌های مربوط به نقل و انتقال پول به دلایل شرایط تحریم یکی از این دلایل است با وجود این بازار سرمایه ایران یکی از بازارهای جذاب برای سرمایه گذاران خارجی به دلیل تنوع صنایع می‌باشد. مدیرعامل شرکت بورس تهران در پایان در خصوص دلایل مشکلات مربوط به سامانه معاملات بورس نیز گفت: زیرساختهای موجود در این زمینه مناسب شرایط کنونی معاملات بازار سرمایه نیست.
تسنیمتسنیم17 ساعت قبل
قاسمی مجموع تولید خاویار پرورشی در کشور را ۱٫۵ تا ۲ تن اعلام کرد و گفت: این در حالی است که براساس آمار چین ۱۰۰ تن خاویار پرورشی تولید می‌کند. قاسمی درباره آخرین وضعیت خاویار دریایی بیان کرد: کشور‌های حاشیه دریای خزر توافق کردند که صید تجاری خاویار تا بازسازی ذخایر همچنان ممنوع باشد. این مقام مسئول با انتقاد از تولید ناچیز خاویار پرورشی ایران در مقایسه با دیگر کشور‌ها بیان کرد: بنابر آمار، ایران ۲ تن خاویار پرورشی تولید می‌کند، در حالیکه کشور‌های همچون چین، اسپانیا و فرانسه در این زمینه از ما جلوتر هستند. وی با اشاره به دلایل اختصاص رتبه نخست تولید خاویار پرورشی به دیگر کشور‌ها، افزود: با وجود حذف خاویار دریایی از سبد صادرات ایران، دیگر کشور‌ها همچون چین به خاویار پرورشی روی آوردند، هر چند گونه‌ای که آن‌ها کار می‌کنند با خاویار ایران یکی نیست. خدایی با اشاره به اینکه خاویار دریای خزر از نظر کیفیت و مقدار در انحصار ایران و روسیه است، بیان کرد: در خاویار پرورشی آنچه که ایران تولید کرده، گونه ضعیف‌تری از ماهیان خاویاری است.
اعتمادآنلایناعتمادآنلاین18 ساعت قبل
لایحه تجارت، بانک‌ها و موسسات اعتباری را موظف کرده در صورت عدم پرداخت بدهی شخص حقیقی یا حقوقی که تسهیلات دریافت کرده است، از مدیون و وثیقه‌های متعلق به خود او استفاد شود. در مرحله بعد اگر وصولی صورت نگرفت، از ضامن و سایر وثیقه‌های بدهکار مطالبه صورت می‌گیرد. اعتمادآنلاین|‌ لایحه تجارت در مجلس شورای اسلامی، اصلاح شد، لایحه‌ای که طی ماه‌های گذشته حواشی بسیاری داشت. لایحه تجارت، بانک‌ها و موسسات اعتباری را موظف کرده در صورت عدم پرداخت بدهی شخص حقیقی یا حقوقی که تسهیلات دریافت کرده است، از مدیون و وثیقه‌های متعلق به خود او استفاد شود. قانون تجارت ایران مهم‌ترین مجموعه قوانین مربوط به امور بازرگانی در ایران است که اساس حقوق تجارت ایران را تشکیل می‌دهد.

نظرها

اخبار بیشتر

تازه‌ترین خبرها

همه

اخبار قیمت‌های روز بازار - دوشنبه ۲۷ آبان‌ماه

خبری1 روز قبل

صحبت‌های امروز روحانی درباره وضعیت کشور پس از گرانی بنزین

خبری1 روز قبل

مدارس و دانشگاه‌ها در برخی شهرها تعطیل شدند

خبری1 روز قبل

به دلیل اختلال در اینترنت سراسری کشور، پوشش لحظه به لحظه اخبار و فعالیت سرویس‌های دیگر طرفداری مانند نتایج زنده دچار مشکل شده است. همکاران هر لحظه که بتوانند فعالیت‌های معمول خود را از سر خواهند گرفت. البته بخش شبکه اجتماعی طرفداری در دسترس است.

آخرین وضعیت طرفداری در روزهای اختلال اینترنت: سرویس نتایج زنده و جدول‌ها در اپلیکیشن و سایت قابل دسترسی شد (بهبودها انجام خواهد شد)، وضعیت پوشش اخبار بهبود یافت، بخش گفتگو (در فهرست قابل دسترسی است) در سایت راه اندازی شد. ادامه در مشروح: …

طرفداریچند ثانیه قبل

محمدی: شیوه‌نامه انضباطی دانشجویان باید اصلاح شود

ایسنا10 دقیقه قبل

کشف ۵۰۱ دستگاه کارتخوان و مودم قاچاق در مرکزی

عصر ایران18 دقیقه قبل

احتمال کاهش قیمت در صنایع پایین‌دست فولاد

ایسنا18 دقیقه قبل

زنان۸۶ درصد تماس‌گیرندگان با خط ملی اعتیاد/شکل مخدرها و مراقبت از فرزندان عمده نگرانی مادران

ایسنا21 دقیقه قبل

بازیگر ایرانی: تهدید به ترور شدم! +عکس

فردا نیوز23 دقیقه قبل