ریشه‌های نظم سیاسی: از دوران پیشاانسانی تا انقلاب فرانسه
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. دنیای اقتصاد
  4. سیاسی
ریشه‌های نظم سیاسی: از دوران پیشاانسانی تا انقلاب فرانسه

ریشه‌های نظم سیاسی: از دوران پیشاانسانی تا انقلاب فرانسه

دنیای اقتصادخبرگزاری دنیای اقتصاد |
فرانسیس فوکویاما ترجمه: محمد حسین باقی خیلی بعید به‌نظر می‌رسد که اولین دولت از دل یک قرارداد صریح اجتماعی برخاسته باشد؛ البته اگر مساله اصلی محرک آن آشکارا اقتصادی باشد؛ مثل حمایت از حقوق مالکیت یا تهیه کالاهای عمومی. جوامع قبیله‌ای «مساوات‌گرا» هستند و در چارچوب گروه‌های خویشاوندی نزدیک و در هم تنیده، بسیار آزاد. در عوض، دولت‌ها زورگو، سلطه‌طلب و سلسله مراتبی هستند و به همین دلیل است که فردریش نیچه دولت را «خونسردتر از تمام غول‌های خونسرد» می‌داند. گونه‌ای از نظریه قرارداد اجتماعی هم نظریه «آب‌محوری» دولت از سوی کارل ویتفوگل است. ویتفوگل نظریه شیوه تولید آسیایی مارکس را بسط داد و تبیینی اقتصادی برای ظهور دیکتاتوری‌های خارج از مدار غرب ارائه داد. او استدلال کرد که محرک ظهور دولت در بین‌النهرین، مصر، چین و مکزیک نیاز به آبیاری وسیع‌مقیاس بود که فقط می‌توانست از سوی یک دولت بوروکراتیک متمرکز مدیریت شود.

ساکنان مناطق کوهستانی گینه نو و بومی‌های آمازون کشاورزی را بسط دادند اما مازاد غذایی‌ای را که آنها به لحاظ تکنولوژیک واجدش هستند، تولید نمی‌کنند. بنابراین، «امکان» صرفا تکنولوژیکی افزایش بهره‌وری و افزایش تولید و در نتیجه افزایش جمعیت، لزوما توضیح نمی‌دهد که چرا واقعا چنین چیزی رخ داده است. برخی مردم‌شناسان گفته‌اند که در برخی جوامع جمع‌آوری- شکار، افزایش در عرضه مواد غذایی با میزان رو به کاهشی از کار مواجه می‌شود زیرا اعضایشان اوقات فراغت را بر کار ترجیح می‌دهند. ساکنان جوامع کشاورزی ممکن است به‌طور متوسط ثروتمندتر باشند، اما باید سخت‌تر کار کنند و ممکن است مبادلات تجاری جذاب نباشد. از سوی دیگر، شاید مساله این باشد که جوامع گردآوری- شکار در آن چیزی گرفتار می‌شوند که اقتصاددانان آن را «دام تعادل در سطح پایین» [یا تله مالتوس] می‌نامند. این نظریه به این معناست که آنها از فناوری برای کاشت بذر و تغییر به سوی کشاورزی برخوردارند، اما انتظارات اجتماعی برای به اشتراک گذاشتن مازاد به سرعت انگیزه‌های خصوصی را برای حرکت به سوی سطوح بالاتری از بهره‌وری از میان برد.

ممکن است علیت در اینجا معکوس شود: مردم در جوامع اولیه به تنهایی نمی‌توانند مازاد تولید کنند، مگر اینکه از سوی حاکمان مجبور به این کار شوند؛ حاکمانی که می‌توانند شلاق را به روی آنها بکشند. اربابان هم به نوبه خود ممکن است نخواهند سخت کار کنند اما کاملا خوشحال هستند که دیگران را وادار به انجام چنین کاری می‌کنند. در این صورت، ظهور سلسله مراتب نه در نتیجه مولفه‌های اقتصادی که در نتیجه مولفه‌های سیاسی مانند فتح نظامی یا اجبار خواهد بود. ساختن اهرام در مصر به ذهن متبادر می‌شود. با این حال، تراکم جمعیتی ممکن است علت غایی شکل‌گیری دولت نباشد، بلکه متغیری مداخله‌گر است که محصول مولفه ناشناخته دیگری است.

دولت به مثابه محصول خشونت و اجبار

نقاط ضعف و شکاف در تمام توضیحاتی که در درجه اول در کانون اقتصاد است، به خشونت به منزله منبع آشکار شکل‌گیری دولت اشاره می‌کند. یعنی، گذار از قبیله به دولت شامل محدودیت‌های زیادی برای آزادی و برابری است. دشوار است جوامعی را تصور کنیم که حتی از تمام آزادی‌های خود در ازای دستاوردهای بالقوه بزرگ‌تر آبیاری چشم بپوشند. نفع آن باید بسیار بیشتر باشد و می‌تواند با تهدید زندگی‌ای که خود در معرض خشونت سازمان‌دهی‌شده قرار دارد با راحتی بیشتری توضیح داده شود. می‌دانیم که تقریبا تمام جوامع بشری به خصوص در سطح قبیله‌ای درگیر خشونت بوده‌اند. سلسله مراتب و دولت تنها زمانی می‌توانند رخ نمایند که یک پاره قبیله‌ای، قبیله دیگر را تسخیر و سرزمین‌هایش را تحت کنترل درآورد. الزامات حفظ کنترل سیاسی بر قبیله تسخیر شده فاتحان را بر آن داشت که نهادهای سرکوبگر متمرکزی برقرار کنند که به بوروکراسی اداری یک دولت بدوی تحول یافت. به‌ویژه اگر گروه‌های قبیله‌ای به لحاظ زبانی یا قومی متفاوت باشند، محتمل است که طرف پیروز روابطی مبتنی بر برتری را با طرف مغلوب شده برقرار سازد و اینکه قشربندی طبقاتی هم استحکام می‌یابد. حتی تهدید این نوع تسخیر از سوی یک قبیله خارجی، گروه‌های قبیله‌ای را ترغیب به برقراری اشکالی دائمی‌تر و متمرکزتر از فرماندهی و کنترل خواهد کرد چنان که در مورد شاین و بومی‌های پوئبلو رخ داد. این سناریوی تسخیر قبیله‌ای یک جامعه یکجانشین و مستقر، بی‌شمار در تاریخ مکتوب رخ نموده است و نمونه‌های آن امواج تانگوت‌ها [Tanguts: تانگوت‌ها یکی از اقوامی بودند که پیش از سده دهم میلادی به شمال غرب چین مهاجرت کرده و امپراتوری تانگوت (شیای غربی) را برپا کردند]، ختاها، هون‌ها، رورژن‌ها، آریایی‌ها، مغول‌ها، وایکینگ‌ها و آلمانی‌هایی است که کشورهایی را بر این مبنا بنیان نهادند. در این صورت، تنها سوال این است که آیا این همان چگونگی ظهور اولین دولت‌ها بود یا خیر. قرن‌ها جنگ قبیله‌ای در جاهایی مانند پاپوا گینه نو و سودان جنوبی جوامعی در سطح دولت شکل نداد. مردم‌شناسان استدلال کرده‌اند که جوامع قبیله‌ای دارای سازوکارهای هماهنگی برای بازتوزیع قدرت پس از نزاع بودند؛ نوئرها آشکارا دشمنان خود را به جای حکومت بر آنها، جذب می‌کردند. بنابراین، به‌نظر می‌رسد که هنوز عوامل علی دیگری برای تبیین ظهور دولت‌ها مورد نیاز باشد. تنها در آن زمان بود که گروه‌های خشن قبیله‌ای از استپ‌های آسیای داخلی، صحرای عرب یا کوهستان‌های افغانستان بیرون ریختند که واحدهای سیاسی متمرکزتری را شکل دادند.

در سایت خبری بخوانید: برترین اخبار سیاسی ایرانی و خارجی

محدودیت و دیگر مولفه‌های جغرافیایی- محیطی

«رابرت کارنیرو» ی مردم‌شناس خاطرنشان ساخته که اگرچه جنگ و نزاع ممکن است شرطی جهانشمول و لازم برای شکل‌‌گیری دولت باشد اما شرط کافی نیست. او استدلال می‌کند که فقط زمانی که افزایش بهره‌وری در چارچوب یک منطقه جغرافیایی محدود مانند «دره رود» رخ می‌دهد یا زمانی که دیگر قبایل خصم به شکل موثری سرزمین قبیله دیگر را محدود سازند، تبیین ظهور دولت‌های سلسله مراتبی میسر است. در وضعیت‌های غیرمحدود و با تراکم جمعیتی پایین، قبایل یا افراد ضعیف‌تر می‌توانند به راحتی بگریزند. اما در جاهایی مانند دره نیل، که محصور در میان بیابان‌ها و اقیانوس‌هاست یا در دره‌های کوهستانی پرو که محصور در صحراها، جنگل‌ها و کوه‌های مرتفع هستند این گزینه موجودیت ندارد. محدودیت همچنین توضیح می‌دهد که چرا بهره‌وری بالاتر موجب تراکم جمعیتی بیشتر می‌شود زیرا مردم از گزینه دور شدن برخوردار نبودند.

ریشه‌های نظم سیاسی: از دوران پیشاانسانی تا انقلاب فرانسه - 8

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

:: لندن - پول آمریکایی، سیاست انگلیسی

صدا و سیماصدا و سیما20 ساعت قبل

انتشار ویدئویی از نقش سپهبد شهید قاسم سلیمانی در شکست تحریم‌های دارویی

رکنارکنا1 روز قبل
به گزارش رکنا، پس از شهادت سپهبد حاج قاسم سلیمانی تحولات مختلفی در وضعیت و موضع ایران در منطقه رخ داد و با انتقام سخت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تمام نقشه‌های دشمن شکست خورد. آمریکا با اعمال تحریم‌های دارویی موجب اشکال در انتقال دارو به کشور شده بود، اما نقش سپهبد شهید سلیمانی در شکست تحریم معنای دیگری داشت. در این برهه تامین مواد اولیه ۹۷ درصد از دارو‌های تولید داخل به سختی انجام می‎شد و شرایط را برای عموم کشور ایران سخت کرده بود و نماینده داروسازان در شورای عالی نظام پزشکی ۲ ما قبل از شهادت سردار سلیمانی اعلام کرد که صنعت دارو، تحریم‌ها را شکست داده است. اما پس از شهادت سردار سلیمانی، وزیر بهداشت آقای سعید نمکی از نقش سردار سلیمانی در تامین نیاز‌های دارویی ایران پرده برداشت. در ادامه کلیپی از نقش سردار سلیمانی در شکست تحریم‌های دارویی را مشاهده می‌کنید: برای ورود به کانال تلگرام ما کلیک کنید.

اخراج اشغالگران و سیادت از مردم دو راهبرد شهید سلیمانی

صدا و سیماصدا و سیما14 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ سعدالله زارعی کارشناس مسایل سیاسی، با بیان این که رهبر انقلاب در مواجه با شهادت شهید سلیمانی از آن به عنوان مکتب سلیمانی یاد کردند گفت: در واقع توجه به مکتب شهید سلیمانی در بکار بستن راه و روش او، می‌تواند راهگشای ملت‌ها و امت اسلامی در برخورد با دشمنان و برقراری حکومت طیبه الهی باشد. تعداد بازدید: ۰ کد ویدیو دانلود فیلم اصلیوی با اشاره به مجاهدت‌های خالصانه شهید سلیمانی در راه خدا افزود: آمریکایی‌ها در مواجه با انقلاب و ملت‌های مسلمان و جبهه مقاومت از سال ۱۹۹۴ میلادی، به این جمع بندی رسیدند که برای نجات خودشان از مشکلات منطقه، باید مقاومت ملت‌ها به ویژه جمهوری اسلامی ایران را بشکنند که در این خصوص برنامه ریزی کردند. زارعی اضافه کرد: در این طرح که یک گروه ۴۰۰ نفره در آمریکا آن را طراحی کردند یک راهبرد کامل و جامع برای غلبه بر منطقه با مدیریت پل ولفوویتز طراحی شد که با آمدن جرج بوش در سال ۲۰۰۰ میلادی، این کار اجرایی شد. وی با بیان این که بوش از این راهبرد جدید با هدف همراه سازی سایر ملت‌ها به عنوان جنگ‌های صلیبی یاد می‌کرد افزود: توطئه بزرگی را با آوردن ۳۰۰ هزار نیرو و استفاده از ظرفیت نیرو‌های انگلیسی و متحدین آمریکا پای کار آوردند و به گفته خودشان بیش از ۷ تریلیون دلار نیز هزینه کردند. تعداد بازدید: ۰ کد ویدیو دانلود فیلم اصلیاین کارشناس سیاسی افزود: شهید سلیمانی برنامه هوشمند با سازمان چابک و نیروی محلی را طراحی کرد و دو هدف اخراج اشغالگران و سیادت از مردم عراق را در دستور کار قرار داد که با تلاش و مجاهدت به نتیجه رسید.

فیلم | تظاهرات میلیونی ضد اشغال در بغداد | عراقی‌ها چه شعارهایی می‌دادند؟

همشهریهمشهری13 ساعت قبل
به گزارش همشهری آنلاین به نقل از ایرنا، مردم شهرهای مختلف عراق به ویژه پایتخت از نخستین ساعت‌های صبح امروز جمعه خود را به بغداد رساندند تا در تظاهرات میلیونی علیه نیروهای اشغالگر آمریکایی شرکت کنند. اکنون همه خیابان‌ها و مسیرهای منتهی به محل برگزاری تظاهرات در خیابان جادریه مملو از جمعیت است و همه جا این مناطق به جوش و خروش علیه اشغالگران تبدیل شده است. تظاهرات میلیونی مردم عراق در پایتخت با شعارهای «کلا کلا آمریکا، کلا کلا اسرائیل» - نه به آمریکا و اسرائیل - آغاز شد و در ادامه سیل جمعیت از مناطق مختلف و خیابان‌های بغداد به تظاهرات کنندگان پیوستند. حضور گسترده مردم کفن پوش با در دست داشتن پرچم‌های عراق و شعارهای ضد آمریکا، اسرائیل و حکام مزدور عرب جلوه‌ای دیدنی به تظاهرات میلیونی بغداد داده است. تصاویری از این راهپیمایی را در ویدئوی زیر ببینید:

وحید جلیلی: آیا ما در خون حاج قاسم شریک نیستیم؟

آخرین خبرآخرین خبر1 روز قبل
افکارنیوزافکارنیوز16 ساعت قبل
اخبار سیاسی - در این گزارش آمده است: این یگان عملیات خارجی حزب‌الله لبنان است که به صورت مستقیم به امنیت نظامی آن مرتبط است و مسؤولیت اجرای عملیات‌های حزب‌الله در خارج خاک لبنان را بر عهده دارد. مسؤولیت این یگان را (سید) حسن نصرالله دبیر کل حزب‌الله شخصا برعهده دارد. «طلال حمیه» فرمانده یگان ۹۱۰ کیست؟ الجزیره درباره طلال حمیه فرمانده یگان مذکور نوشت: وی «طلال حسین حمیه» با کنیه «ابی جعفر» فرمانده اجرایی فعلی یگان ۹۱۰ است که فرماندهان نظامی اسرائیلی به او لقب «شبح» داده‌اند زیرا هیچ سند رسمی از وی در لبنان وجود ندارد و به کلی از زندگی اجتماعی و ظهور علنی به دور است و احتیاط‌های امنیتی را شدیدا رعایت می‌کند. حمیه اکنون این یگان را در منصبی اداره می‌کند که پیشتر فرمانده مشهورتر حزب‌الله «عماد مغنیه» بر عهده داشت، کسی که در سال ۲۰۰۸ در دمشق ترور شد. در پایان این گزارش ادعا شده، از سناریوهای احتمالی ایران برای گرفتن انتقام ترور سردار «قاسم سلیمانی» فرمانده نیروی قدس سپاه به دست آمریکا، واگذاری مأموریت به یگان ۹۱۰ حزب‌الله است.

نظرها

اخبار بیشتر