تحلیل کارشناسان از یارانه جدید الورود به سبد خانوار
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. ایمنا
  4. اقتصادی
تحلیل کارشناسان از یارانه جدید الورود به سبد خانوار

تحلیل کارشناسان از یارانه جدید الورود به سبد خانوار

ایمناخبرگزاری ایمنا |
پرداخت یارانه توسط دولت دوازدهم در عمل تفاوتی با یارانه‌های معیشتی احمدی نژاد؛ یارانه‌ای که انتقادات زیادی را از زمان اجرا تاکنون به خود دیده است، ندارد اما تفاوت‌هایی در نحوه اجرا می‌توان مشاهده کرد که در ادامه به آن پرداخته می شود.

به گزارش خبرنگار ایمنا، در ساعت صفر جمعه _۲۴ آبان ماه_ در حالی افزایش قیمت بنزین عملیاتی شد که شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی تنها چند ساعت قبل از اجرای این طرح در اطلاعیه‌ای این افزایش را به مردم خبر داد. طرحی که بنا به گفته چند تن از مسئولان عالی رتبه کشوری قرار نبود، اجرایی شود. با اینکه در چند سال اخیر و در دوره‌های مختلف کارشناسان متعددی درباره شیوه پرداخت یارانه انرژی صحبت کرده‌اند و دولت‌ها نیز بسته به شرایط با افزایش قیمت سوخت به ویژه بنزین به گونه‌های مختلف رفتار کردند اما این بار روند تغییر قیمت بنزین متفاوت از سال‌های گذشته بود. در این افزایش قیمت بر اساس صحبت‌هایی که حسن روحانی، رئیس جمهوری و محمد باقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در جلسه‌های رسمی به آن تاکید کرده‌اند مقرر شده تا به هر خانوار بسته به تعداد نفرات آن مبالغ از پیش تعیین شده‌ای پرداخت شود، مبالغی که تا کنون از سوی مسئولان عالی کشور و مجریان این طرح، معیار و نحوه محاسبه آن اعلام نشده است.

با این حال پرداخت این مبلغ که بر اساس تعداد نفرات خانوار و به صورت کاهشی محاسبه شده در عمل و از نظر فنی تفاوتی با پرداخت یارانه‌های معیشتی که هر ماه به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود ندارد، البته تنها تفاوتی که می‌توان در شیوه پرداخت یارانه‌های نقدی که از زمان محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور سابق ایران، شروع شد؛ کاهش یارانه با افزایش جمعیت خانوار است.

در طرحی که از سوی رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه شرح داده شد به هر خانوار تک نفره ۵۵ هزار تومان، دو نفره ۱۰۳ هزار تومان، سه نفره ۱۳۸ هزار تومان، چهار نفره ۱۷۲ هزار تومان و پنج نفره و بیشتر ۲۰۶ هزار تومان پرداخت می‌شود.

این درحالی است که اگر دولت به هر ایرانی مبلغی ثابت و معادل ۵۵ هزار تومان پرداخت می‌کرد، در این صورت هر خانوار ایرانی تک نفره، ۵۵ هزار تومان، دو نفره ۱۱۰ هزار تومان، سه نفره ۱۶۵ هزار تومان، چهار نفره ۲۲۰ هزار تومان و پنج نفره ۲۷۵ هزار تومان یارانه نقدی دریافت می‌کرد. خانوارهای بیش از پنج نفر نیز متناسب با تعداد افراد خود یارانه دریافت می‌کردند.

حال با اجرایی شدن طرح دولت و پرداخت یارانه به خانوارها، شاهد تفاوت هفت هزار تومانی در هر خانوار دو نفره، ۲۷ هزار تومانی در هر خانوار سه نفره، ۴۸ هزار تومانی در هر خانوار چهار نفره، ۷۰ هزار تومانی در هر خانوار پنج نفره و متناسب با آن در هر خانوار با بیش از پنج نفر جمعیت خواهیم بود. از آن‌جا که بیشتر خانوارهای کشور دارای جمعیتی چهار نفره هستند بنابراین به مقدار حاصلضرب این تعداد در رقم ۷۰ هزار تومان که ما به التفاوت پرداخت تک نفره و پرداخت خانواری در این گروه است پول کمتری توسط دولت پرداخت می‌شود، این درحالی است که در محاسبه این مبلغ مابه التفاوت حاصل از پرداخت تک نفره دولت و پرداخت خانواری در خانواده هایی با جمعیت بیش از یک نفر و به غیر از چهار نفر نیز محاسبه نشده است.

اما شیوه بازپرداخت این درآمد حاصل از اصلاح بنزین نیز تفاوتی با نحوه پرداخت یارانه‌های نقدی که تاکنون پرداخت می‌شود، ندارد. علی سرزعیم، کارشناس مسائل اقتصادی درباره بازتوزیع درآمد حاصل از افزایش قیمت بنزین گفته است که «این بازتوزیع عین یارانه نقدی است. مکانیزم آن هم این‌گونه است که با توجه به این که هر ماه پرداخت نقدی یارانه‌ها را داریم، به این گروه کمک حمایتی پرداخت خواهد شد.»قدرت خرید یارانه‌های نقدی

مسئله دیگر حفظ قدرت خرید این یارانه است. در زمان‌های نه چندان دور پس از گذشت چند سال از آغاز طرح پرداخت یارانه‌های نقدی، با افزایش تورم و به دنبال آن افزایش قیمت کالا و خدمات، انتقادات به میزان یارانه نقدی آغاز شد و هر سال نیز تاکنون این انتقادها مطرح بوده است و مردم و فعالان اقتصادی جامعه با استناد به افزایش عمومی قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید این یارانه، خواستار افزایش آن شدند.

این موضوع به قدری در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که برخی از مسئولان سابق و حتی سلبریتی‌ها به آن واکنش نشان دادند. حتی برخی از این مسئولان از پرداخت یارانه ۹۰۰ هزار تومانی سخن به میان آوردند که بسیاری آن را تنها یک اقدام پوپولیستی به شمار آوردند.

سعید صمدی، رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان در آن زمان در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا درباره پرداخت یارانه ۹۰۰ هزار تومانی اظهار کرد که «گفتن شعارهای پوپولیستی می‌تواند جالب باشد اما چنین اقدامی به شدت تورم‌زا است، گسترش گداپروری را به دنبال داشته و توجیه اقتصادی ندارد؛ کسانی که چنین شعارهایی می‌دهند، می‌خواهند مسیر اقتصاد را با شعارهای پوپولیستی منحرف کنند.»پرداخت پول نقد بدترین شکل حمایت از طبقات پایین جامعه استمسیر اشتباه یارانه‌های نقدی جدید

با این وجود نکته قابل توجه در پرداخت یارانه‌های حاصل از اصلاح قیمت بنزین یا پرداخت "یارانه به سبک روحانی" این است که پس از گذشت حدود ۱۰ سال از پرداخت اولین یارانه نقدی به هر فرد ایرانی به میزان ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان، این بار به هر خانوار ایرانی تک نفره تنها ۵۵ هزار تومان پرداخت خواهد شد.

جدا از تمام مسائل فوق پرداخت این یارانه به مردم، عملا تفاوتی با یارانه احمدی نژاد ندارد؛ یارانه‌ای که تاکنون بسیاری از کارشناسان به نحوه پرداخت آن انتقاد کرده و خواستار هدفمندی در پرداخت آن شده‌اند، به خصوص که به گفته نوبخت «ممکن است برخی از افرادی که از دریافت یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی محروم هستند نیز یارانه به سبک روحانی را دریافت کنند.»

خبری: بروزترین اخبار اقتصادی ایران و جهان

رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با بیان اینکه پرداخت پول نقد بدترین شکل حمایت از طبقات پایین جامعه است، گفت: "این اقدام می‌تواند منجر به از بین رفتن سرمایه‌گذاری هر چند اندک در کشور شود."

وی درباره یارانه ۹۰۰ هزار تومانی نیز گفته بود: اگر منبعی برای تامین چنین مبالغی داریم بهتر است صرف بودجه‌های عمرانی، انجام طرح‌های عمرانی جدید یا تکمیل طرح‌های نیمه کاره شود. در صورتی که چنین مبلغی به عنوان یارانه پرداخت شود صرف مصارف شخصی خانوار خواهد شد.

با اینکه سخن این کارشناس اقتصادی درباره یارانه ۹۰۰ هزار تومانی بوده اما این میزان یارانه تقاوتی از نظر شیوه پرداخت با یارانه جدید ندارد.پرداخت یارانه‌ حمایتی راه‌حل موثری برای بلندمدت نیست

هوشنگ شجری، اقتصاددان و عضو سابق هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه اصفهان، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا درباره مبلغ جدید یارانه‌ها آن را یک مسکن قوی در کوتاه مدت توصیف کرد و گفت: "این افزایش، راه حل بلند مدت موثر در جامعه محسوب نمی‌شود.

به عقیده این استاد دانشگاه، مابه التفاوت قیمت بنزین که به صورت یارانه به مردم پرداخت می‌شود باید صرف سرمایه‌گذاری برای ایجاد کالا و خدمات جایگزین شود که پرداخت یارانه از این محل، این مهم را غیرممکن می‌سازد. "سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها در عوض پرداخت یارانه نقدی

به علاوه دو نرخی شدن بنزین می‌تواند دوباره زمینه ایجاد رانت و بازار سیاه را فراهم آورد و مشکلات امنیتی و اقتصادی ایجاد کند.

مهدی ابوطالبی، کارشناس بازارهای اقتصادی، در این باره گفته است: «دو برابر بودن نرخ بنزین آزاد نسبت به بنزین سهمیه‌بندی، می‌تواند یک بازار سیاه و انگیزه‌های فروش غیرقانونی سهیمه را به وجود آورده و به مشکلات امنیتی و اقتصادی منجر شود.»

کامران فرحزاد، کارشناس اقتصاد انرژی نیز نتیجه این اقدام دولت را تنها افزایش میزان هزینه‌های زندگی مردم می‌داند.

علی سرزعیم، کارشناس مسائل اقتصادی، که نظر متفاوتی نسبت به افزایش نرخ بنزین و پرداخت یارانه به سبک روحانی دارد معتقد است "باید از سیاست افزایش قیمت بنزین دفاع کنیم، زیرا در کوتاه‌مدت به فقرزدایی کمک می‌کند؛ گرچه رفاه نیمه بالای جامعه را تا حدی پایین می‌آورد.اثرات بلند مدت افزایش قیمت بنزین چیست؟

وی اما به رغم موافقت با افزایش قیمت بنزین به تاکتیک اجرای این سیاست انتقاد کرده و گفته است: به نظر من دولت اول باید پول را واریز می‌کرد و بعد قیمت را بالا می‌برد. ما اول می‌توانستیم پول چاپ کنیم و بعد از محل درآمد بنزین، پول را پس بدهد. می‌شد فعلا این کار را کرد و منطقی هم بود.

این کارشناس اقتصادی همچنین اجرای چنین سیاستی را اجباری برای دولت در کوتاه مدت به منظور حفظ قدرت خرید یا افت کمتر قدرت خرید دهک‌های پایین جامعه می‌داند و معتقد است اگر این سیاست اجرا نشود، فقر نیمه پایین جامعه با سرعت بیشتری صورت می‌گیرد. "

علاوه بر مواردی که در بالا عنوان شد گاهی سخنانی به دفاع از این سیاست و با استدلال به کاهش مصرف در پی این گرانی و کمک به حفظ محیط زیست مطرح می‌شود که ابوطالبی، کارشناس مسائل اقتصادی، در این خصوص اینگونه پاسخ می‌دهد: "جلوگیری از افزایش آلاینده‌های زیست محیطی تنها یک بهانه برای افزایش قیمت بنزین است."سخن آخر …

با اینکه اصلاح قیمت بنزین و حامل‌های انرژی مدت‌های طولانی است مورد توجه کارشناسان، رسانه‌ها و مردم قرار گرفته است اما به رغم شوک ارزی سال گذشته و به دنیال آن افزایش عمومی قیمت کالا و خدمات و همچنین وجود تورم دو رقمی تقریبا بالای ۳۰ درصد در هر ماه در دو سال گذشته بر اساس اطلاعات درگاه ملی آمار، اقدام دولت در افزایش ناگهانی قیمت بنزین با دو شیب ۵۰ و ۳۰۰ درصدی سبب ایجاد شوک در جامعه شد.

همانطور که پیش‌تر نیز در بیان نظرات کارشناسان به آن اشاره شد، اگر رفتار منطقی‌تری با اجرای طرح اصلاح قیمت بنزین در سال‌های گذشته و در کنار سایر سیاست‌های حمایتی و اقتصادی انجام می‌شد، مسلما شاهد بروز چنین نارضایتی‌هایی از سوی جامعه نبودیم. البته

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اصفهان در پاسخ به این سوال که آیا زمان انجام این تصمیم مناسب بود و یا بهتر نبود که افزایش قیمت بنزین به صورت تدریجی انجام بگیرد، به خبرنگار ایمنا گفت که "دولت هر سال لایحه افزایش قیمت بنزین را به مجلس برد اما چرا مجلس با بنزین لیتری ۱۲۰۰ تومان موافقت نکرد؟ در دولت نهم و دهم بنزین از هر لیتر ۱۰۰ تومان به ۴۰۰، ۷۰۰، ۹۰۰ و بعد ۱۰۰۰ تومان رسید اما در شش سال گذشته دولت چقدر افزایش قیمت بنزین داشته است؟ در حالی‌که در قانون ذکر شده است دولت می‌تواند هرساله باتوجه به نرخ تورم، قیمت حامل‌های انرژی را تغییر بدهد.

اکبری اذعان کرد: می‌شد بهتر عمل شود، اطلاع رسانی بهتری شود و قدرت توضیح دهندگی بهتری داشته باشیم اما مردم باید به مدیران و مسئولان کشور اعتماد داشته باشند. "

گزارش از: محمد رضایی فرد- خبرنگار سرویس اقتصادی ایمنا کد خبر ۳۹۷۲۶۸

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

بیمه عمر در سبد خانوار قرار گیرد

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
آقای اویار حسین در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، با اشاره به این که راه‌های زیادی برای افزایش فرهنگ بیمه‌ای وجود دارد، افزود: در کشور ما بیش از ۷۰ نوع بیمه نامه وجود دارد که عموم مردم اکثرا فقط با بیمه شخص ثالث یا درمان آشنایی دارند. مدیرعامل بیمه پارسیان گفت: وظیفه مهمی که ما داریم و می‌خواهم که صدا و سیما به ما کمک کند آشنایی مردم با انواع و اقسام بیمه نامه‌هایی است که می‌تواند در زندگی روزمره شان مفید باشد. آقای اویار حسین اضافه کرد: بیمه نامه‌های عمر الان در دنیا حدود ۶۵ درصد سهم بازار را دارد گرچه در کشور ما این رقم حداکثر حدود ۱۵ درصد است. وی افزود: شناساندن بیمه‌های عمر به مردم سخت است، ما باید سبد خانوار را طوری طراحی کنیم که یکی از ضرورت‌های زندگی همه افراد جامعه بیمه عمر باشد. آقای اویار حسین گفت: بیمه یک صنعت یا کالای لوکس نیست که تصور کنیم فقط افراد پردرآمد باید بیمه عمر بگیرند. وی افزود: شاید در برخی کشور‌هایی که سطح درآمد سرانه شان خیلی پایین است فروش بیمه نامه‌های عمر بسیار زیاد است. آقای اویار حسین خاطرنشان کرد: با توجه به این که ما در کشور معمولا حوادث طبیعی و زلزله داریم ضرورت دارد مردم با شرکت‌های بیمه‌ای که در حوادث طبیعی مختلف برای پرداخت خسارت در کنار آن‌ها هستند آشنا شوند. مدیرعامل بیمه پارسیان گفت: در حوادث اخیر سیل و زلزله برای کسانی که بیمه نامه داشتند در اسرع وقت همه شرکت‌های بیمه تعهدات شان را برآورده کردند و التیامی بود بر زخم خسارت‌های مالی و جانی. وی با بیان اینکه باید در فرهنگ سازی بیمه به درون خانواده‌ها برود، اضافه کرد: فرزندان ما باید در مدارس یاد بگیرند که بیمه از ضرورت‌های زندگی است. آقای اویار حسین افزود: انواع بیمه نامه‌هایی که شرکت‌های بیمه صادر می‌کنند یک شرکت بیمه‌گر روی ریسک می‌رود و باید جبران خسارت کند. مدیرعامل بیمه پارسیان گفت: بنابراین شرکت بیمه برای این که جبران خسارت کند نیاز دارد که یک بیمه‌گر اتکایی یا چند شرکت بیمه اتکایی را در قالب قرارداد‌های مختلف داشته باشد که در زمانی که خودش متعهد به پرداخت خسارت است بتواند از شرکت‌های بیمه‌گر اتکایی بازیافت کند. وی افزود: اکنون در کشور ما بیمه مرکزی اتکایی اجباری و اختیاری وجود دارد و در این زمینه دو شرکت بیمه اتکایی فعال هستند و سه شرکت بیمه هستند که اجازه دارند قبولی اتکایی داشته باشند و با توجه به توانی که شرکت بیمه ما داشته است بزرگترین شرکت بیمه خصوصی در سراسر کشور هستیم که می‌توانیم قبولی اتکایی از سایر شرکت‌های بیمه‌ای داشته باشیم. آقای اویار حسین گفت: البته ضرورت این است که برای حفظ سرمایه ملی شرکت‌های بیمه‌گر اتکایی هم ریسک‌های خودشان را باز به شرکت‌های بیمه اتکایی دیگر منتقل کنند، اما با توجه به تحریم‌هایی که در کشور ما حاکم است این مسئله کاهش پیدا کرده است. وی افزود: امیدواریم شرکت‌های بیمه بتوانند خود را حفظ کنند و ریسک‌هایی را که می‌پذیرند بیمه اتکایی کنند.

خبر‌های خوش برای بازنشستگان

صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، کانون بازنشستگی تامین اجتماعی با بیمه آتیه سازان حافظ برای افزایش چتر حمایت بیمه‌ای قرارداد بستند. بر اساس این قرارداد شرکت بیمه‌گر موظف شده با کلیه بیمارستان‌های خصوصی و دولتی قرارداد داشته باشد.

فیلم | مدیرعامل معتاد و کارتن خواب در جلسه رسیدگی به یک پرونده ارزی

خبرآنلاینخبرآنلاین1 روز قبل
دومین جلسه محاکمه متهمان پرونده شرکت طرح و نقشه پناهی چهارشنبه (۱۳ آذر) در شعبه چهارم دادگاه ویژه رسیدگی به جرایم اخلالگران و مفسدان اقتصادی و به ریاست قاضی صلواتی برگزار شد. در پرونده فساد ارزی گروه «طرح و نقشه پناهی» در دو مورد مشخص شد متهمان با یک وعده غذای گرم و یک قطعه تراول چک پنجاه هزار تومانی افراد کارتن خواب و دارای اعتیاد را به عنوان مدیرعامل شرکت معرفی می‌کردند.
اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین1 روز قبل
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از مهر، خبرگزاری آسوشیتدپرس مدعی توقیف یک محموله از قطعات موشکی ایران در دریای عرب شد. آسوشیتدپرس ادعا کرد: یک کشتی جنگی متعلق به ناوگان دریایی ایالات متحده محموله‌ای از قطعات موشکی با دقت بالا را که از ایران توسط یک کشتی کوچک به سمت یمن ارسال شده بود، توقیف کرد.
دنیای خودرودنیای خودرو1 روز قبل
به گزارش «اخبار خودرو»، بازار امروز خرید و فروش خودرو در مقایسه با هفته‌های گذشته شاهد افزایش قیمت‌ها در انواع محصولات داخلی و خارجی نیست. به‌اعتقاد فعالان بازار در یک ماه اخیر قبل از گرانی بنزین بازار خودرو با شوک افزایش قیمت‌ها در خودروهای داخلی و خارجی مواجه شد اما این موضوع مقطعی بود به‌نحوی که بعد از گرانی بنزین فقط خودروهای دوگانه‌سوز شاهد افزایش قیمتها شدند و سایر خودروها با کاهش تقاضا در بازار روبه‌رو بودند. * تمامی خودروها فقط دارای حق گارانتی هستند و شامل خدمات دیگری (کارت طلایی، کارت نارنجی، بیمه بدنه و …) نمی‌باشد. * تحویل تمامی خودروهای ذکر شده، از مهرماه به بعد است. * رنگ‌های تیره (متالیک) ممکن است با قیمت‌ها بسیار بالاتری در بازار به فروش برسد.
نامه‌نیورنامه‌نیور1 روز قبل
به نظر می‌رسد ترامپ موقتا با سیاست اعلام شده خود در قبال ایران با شکست مواجه شده است. نشریه معتبر USA today در تحلیلی به قلم خبرنگار کره‌ای خود، در این رابطه مطلبی نوشته که خواندن آن خالی از لطف نیست: علنی شدن شکست ترامپ در قبال ایرانبه نظر می‌رسد ترامپ موقتا با سیاست اعلام شده خود در قبال ایران با شکست مواجه شده است. سیاست رسمی وزارت امور خارجه آمریکا در قبال ایران -همان‌طور که بارها از سوی وزیر امور خارجه مایک پومپئو بیان شده- این است که آمریکا بعنوان مخالف دولت ایران شناخته می‌شود نه مردم آن. این شواهد نشان می‌دهد که مجازات‌های دولت آمریکا علیه ایرانیان، اتفاقا به ضعیف‌ترین اقشار این کشور و انسان‌های معمولی آسیب می‌رساند. این بیشتر به‌دلیل «تحریم‌های ثانویه» ‌ای است که ترامپ در یک جنگ اقتصادی علیه ایران به راه انداخته است.

نظرها

اخبار بیشتر