منشا حقوق انسان الهی است یا بشری؟
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. میزان‌آنلاین
  4. فرهنگ

منشا حقوق انسان الهی است یا بشری؟

خبرگزاری میزان- امام سجاد علیه السلام در رساله حقوق خود تعبیری دارند که نشان می‌دهند که همه حقوق، حقوقی الهی هستند. آن حضرت در این رساله از همه حقوق تعبیر به " حقوق الهی" می‌کنند. تاریخ انتشار: 22:00 - 01 آذر 1398 - کد خبر: ۵۶۹۹۶۴
منشا حقوق انسان الهی است یا بشری؟ - 0

گروه فرهنگیخبرگزاری میزان _ از الفاظ و تعبیراتی که در زمان ما بسیار متداول است تعبیر «حقوق بشر» است. این تعبیر به این مطلب اشاره دارد که حقوق انسان‌ها کاملا بشری هستند و این خود انسان‌ها هستند که این حقوق و حدود و ثغور آن را معین و مشخص می‌کنند.

سوالی که در این جا مطرح می‌شود این است که آیا واقعا حقوق‌ها، بشری هستند یا الهی؟ و به عبارت دیگر این حقوق، حقوق خداوند است یا حقوق بشر؟ و به عبارت سوم آیا منبع این حقوق، خداوند است یا تشخیص خود بشر است؟ کتاب آسمانی قرآن در این مورد می‌فرماید «الحق من ربک» یعنی مبدأ و منشا حق، خداوند است.بیشتر بخوانید:برای مطالعه دستاوردهای دعا اینجا کلیک کنید

امام سجاد علیه السلام هم در رساله حقوق خود تعبیری دارند که نشان می‌دهند که همه حقوق، حقوقی الهی هستند. آن حضرت در این رساله از همه حقوق تعبیر به «حقوق الهی» می‌کنند. از این تعبیر استفاده می‌شود که تنها منبع و منشأ برای حقوق، همانا خداوند متعال است و نه چیز دیگری، اعم از یک نفر انسان، همه انسان‌ها، نخبگان جامعه، قرارداد اجتماعی، آداب و رسوم و سنت‌ها و عرف جامعه و بنابر این مبنا، فقط خداوند که خالق انسان و همه مخلوقات است می‌تواند حقوق و تکالیف آن‌ها را مشخص و معین کند و دلیل این امر بسیار واضح و روشن است، چرا که از آنجا که خداوند خالق انسان است به همه ویژگی‌ها و امکانات و نیاز‌های انسان و سایر موجودات واقف و آگاه است، بنابراین فقط او می‌تواند بر اساس این امکانات و نیازها، حقوق و تکالیفی برای آن‌ها تعریف و تعیین کند.

قرآن کریم این حقیقت را با این جمله پرمعنی و عمیق بیان می‌کند که «الا یعلم من خلق» یعنی آیا آن کسی که انسان را خلق کرده است (یعنی خداوند) مخلوق خود را نمی‌شناسد؟ پاسخ این پرسش کاملا روشن است و آن این است که یقینا خداوند می‌داند و درواقع فقط خداوند و خالق انسان است که به صورت کامل، انسان‌ها و همه مخلوفات خود را می‌شناسد، در حالی که شناخت انسان‌ها نسبت به خود ودیگران شناختی ناقص و ناتمام است و در تکمیل و تتمیم این شناخت نیاز به تعلیم الهی ومنابع دینی والهی دارند. بنابر این تعبیر حقوق بشر اگر به این معنا باشد که منبع و منشا این حقوق، خودانسان و شناخت وتشخیص اوست، تعبیر و مفهومی بدون مصداق است. اما اگر به معنای حقوقی باشد که مربوط به انسان‌ها و در مورد انسان‌ها است مفهومی درست و با مصداق خواهد بود.

نتیجه چنین دیدگاهی که تنها منبع تعریف و تعیین حقوق و تکالیف انسان‌ها، خالق و آفریدگار انسان‌هاست و نه چیز دیگری، این است که دیگر از دل چنین حقوقی، نازیسم، فاشیسم، کمونیسم، هژمونی غرب، امپریالسیم، شوای امنیت، حق وتو. در نمی‌آید. چرا که در تشخیص این حقوق، همه چشم به منبع الهی دارند نه تشخیص این یا آن انسان، این یا آن دیدگاه و … بلکه تنها خداوند است که سخن و کلامش فصل الخطاب است، خداوندی که خدای همه انسان‌ها ست و همه انسان‌ها بنده و مخلوق او هستند، چه سفید و چه زرد و چه سرخ و چه سیاه و چه مسلمان و مسیحی و یهودی وچه غربی و چه شرقی و … پس در چنین دیدگاه و بر اساس چنین مبنائی است که دیگر احتمال هر گونه اشتباه و اختلاف و ظلم و بی عدالتی و اجحاف و … در تعریف و تعیین حقوق بشر منتفی می‌شود.

در خبری بخوانید: مهم ترین اخبار فرهنگی و هنری جهان

پس می‌توان مطالب بالا را در دو مطلب خلاصه کرد:

۱. این که منبع هر حقی خداوند است وحقوق در واقع، الهی هستند و نه بشری، همانظور که امام سجاد علیه السلام درر ساله حقوق می‌فرمایند:.. الذی هو اصل الحقوق ومنه تفرع (یعنی خداوند منبع واصل همه حقوق است و همه حقوق فرع بر او هستند)

۲. این که هر حقی در واقع، حق خداوند است ودر مراتب و مراحل پایین‌تر، حق انسان‌ها یا مخلوقات دیگر می‌شود. یعنی تنها موجودی که اولا و بالذات و بالاصاله و حقیقتا، دارای حق و حقوق است خداوند است و بقیه موجودات همچون انسان‌ها و … ثانیا و بالعرض و بالتبع و مجازا دارای حق و حقوقی هستند و این لطف خداوند است که برای آن‌ها حق است چرا که او خالق جهان و مخلوقات است و هستی واقعی و حقیقی برای اوست و هستی دیگر موجودات مجازی است و در واقع هستی نما هستند.

به تعبیر سعدی

همه هر چه هستند از آن کمترند که با هستیش نام هستی برند

که‌گر آفتابست یک ذره نیست وگر هفت دریاست یک قطره نیست

چو سلطان عزت علم برکشد جهان سر به جیب عدم درکشد

به تعبیر مولوی

ما عدم هاییم و هستی‌های ما تو وجود مطلقی و فانی نما

***تحقق حقوق

خداوند هم منبع و منشأ حقوق است هم ضامن اجرای حقوق، به طوری که انسان‌ها در آخرت نسبت به حقوق یکدیگر مورد سوال وبازخواست قرار خواهند گرفت، علاوه بر این‌ها خداوند تنها مددکار انسان‌ها در ادای حقوق هم می‌باشد، به طوریکه امام سجاد علیه السلام در رساله حقوق خود، بعد از اشاره به هر حقی، می‌فرمایند: و لا قوه اله بالله یعنی در انجام این حقوق، هیچ نیرو و مددی برای انسان وجود ندارد مگر نیرو و مدد خداوند. پس باید برای توفیق در انجام و ادای حقوق، با همه وجود از خداوند طلب نصرت و یاری کنیم.

منبع: ترجمه رساله حقوقی امام سجاد (ع)

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

بیست و سه نفر قهرمان مهمان پرده‌ای نقره‌ای

صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل
فیلم سینمایی بیست و سه نفر از دیروز روی پرده‌ای نقره‌ای به نمایش در آمده است. بیست و سه نفر قهرمان مهمان پرده‌ای نقره ایبیست و سه نفر قهرمان مهمان پرده‌ای نقره ایبه گزارش خبرنگارخبرگزاری صدا وسیما؛ فیلم سینمایی بیست و سه نفر قصه نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ ساله است که در سال ۶۸ به اسارت رژیم بعث در آمدند.

پایان انحصار صداوسیما؛ «من با تلویزیون حرف نمیزنم»

عصر ایرانعصر ایران2 روز قبل
هواداران فوتبال و استقلال هم مصاحبه کامل وریا غفوری را در کانال‌های تلگرامی یا سایت‌های خبری خواندند. این دیالوگ معروف وریا غفوری کاپیتان تیم استقلال است که در فضای مجازی دست به دست می‌شود. اینکه چرا وریا نمی‌خواهد با تلویزیون حرف بزند، به خود او تلویزیون مربوط است. هواداران فوتبال و استقلال هم مصاحبه کامل وریا غفوری را در کانال‌های تلگرامی یا سایت‌های خبری خواندند. شبکه‌های اجتماعی بر خلاف صداوسیما تیغ سانسور هم ندارند و مردم بدون ممیزی می‌توانند نقطه نظرات مختلف را بخوانند و ببیند.

پژوهش‌های قرآنی و وضع تولیدات علمی در حوزه قرآنی

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، در این برنامه سید محمد جواد شوشتری رییس سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور به موضوع «پژوهش‌های قرآنی و وضع تولیدات علمی در حوزه قرآنی» می پردازد.
صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما، آقای جواد نصیری در ارتباط زنده با شبکه قرآن و معارف سیما افزود: مرکز تولیدات چند رسانه‌ای قرآنی جهاد دانشگاهی، نخستین دوره جشنواره فیلم ۱۱۴ ثانیه‌ای مبین را در تهران برگزار می‌کند که دبیرخانه آن از خرداد فعالیت خود را آغاز کرد و براساس فراخوان ارسال آثار تا ۳۱ شهریر امسال به دبیرخانه این جشنواره ادامه داشت. وی گفت: این جشنواره در چهار بخش؛ فیلمسازی با تلفن همراه، فیلمسازی حرفه‌ای، بخش جنبی با موضوع تربیت فرزند و انتخاب مردمی برگزار می‌شود. وی گفت: ۲۲۴ اثر به دبیرخانه این جشنواره ارسال شده است که بعد از مرحله نخست داوری و شورای سیاست گذاری ۴۸ اثر به مرحله نهایی راه پیدا کرده‌اند که در مراسم اختتامیه از نفرات برگزیده تقدیر خواهد شد. نصیری افزود: برای برگزاری مراسم اختتامیه در روز دهم ماه دی برنامه ریزی کرده‌ایم. علاقه‌مندان برای کسب اطلاعات بیشتر به سایت mobinmedia. com مراجعه کنند.
صدا و سیماصدا و سیما2 ساعت قبل
رئیس سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور افزود: طبق آخرین اطلاعاتی که داریم حدود ۳۰ هزار پایان نامه قرآنی داریم که در مرحله فوق لیسانس و دکتری در دانشگاه‌های کشور کار شده است که عمدتا نگاه ما به دکتری است. وی افزود: از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹ در حوزه قرآن ۲۹۹ مدرک علمی در دنیا تولید شده که از این تعداد تنها ۱۵ مدرک مربوط به ایران است، ۶۱ مدرک مربوط به امریکا و ۲۴ مدرک نیز مربوط به انگلستان است. رئیس سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور گفت: در کشور‌های اسلامی عربستان جایگاه اول، ایران دوم و مصر نیز جایگاه سوم را دارد. وی ادامه داد: اگر به قرآن نگاه کنیم چیزی نمانده که درباره آن نظر نداده باشد و از نظر علمی مفتاح العلوم قرآن کریم است. آقای شوشتری افزود: اکنون وضعیت فقرا را در جامعه ببینید آیا ما با استفاده از زکات، خمس و صدقه چگونه توانستیم وضعیت جامعه را حل کنیم.

از اکران فیلم ۲۳ نفر تا نمایشگاه کاریکاتور جوانان

صدا و سیماصدا و سیما5 ساعت قبل
بسته فرهنگیاز اکران فیلم ۲۳ نفر تا نمایشگاه کاریکاتور جوانانآغاز اکران فیلم ۲۳ نفر؛ ثبت صد هزار اثر تاریخی؛ جشنواره سینما حقیقت و سایر اخبار مهم فرهنگی این هفته در بسته فرهنگی خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما.

نظرها

اخبار بیشتر