ریشه‌های نظم سیاسی: از دوران پیشاانسانی تا انقلاب فرانسه
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. دنیای اقتصاد
  4. سیاسی
ریشه‌های نظم سیاسی: از دوران پیشاانسانی تا انقلاب فرانسه

ریشه‌های نظم سیاسی: از دوران پیشاانسانی تا انقلاب فرانسه

دنیای اقتصادخبرگزاری دنیای اقتصاد |
فرانسیس فوکویاما ترجمه: محمد حسین باقی با وجود اینکه شروع گونه‌های انسانی ابتدا در آفریقا بود اما انسان‌ها در سایر نقاط جهان بالندگی و کامیابی بیشتری داشتند. جغرافیای فیزیکی آفریقا نیز اعمال [طرح‌ریزی برای] قدرت را دشوار کرده است. این قاره رودخانه‌های اندکی دارد که در مسیرهای طولانی طی طریق می‌کنند (باز هم، استثنایی بر قاعده مانند نیل سفلی حامی این نکته است؛ زیرا آنجا منزلگاه یکی از اولین دولت‌های جهان بود). بیابان‌های بزرگ ساحل - در قیاس با سرزمین‌های استپی کمتر خشک اوراسیا- مانعی بزرگ هم در برابر تجارت و هم فتح بود. اوضاع در ملانزی متفاوت است. این منطقه کاملا متشکل از جزایر است و بنابراین، محدودیت‌های طبیعی وجود دارد. جزایر بزرگ‌تر با دشت‌های بارور و گسترده‌تر مانند فیجی و هوایی شاهد ظهور مهتران و دولت‌ها بودند. کوه‌ها همچنین تبیین‌کننده تداوم اَشکال قبیله‌ای سازماندهی در بسیاری از مناطق مرتفع جهان هستند مثل افغانستان؛ مناطق کردنشین ترکیه، عراق، ایران و سوریه؛ ارتفاعات لائوس و ویتنام و بخش‌های قبیله‌ای پاکستان.

آنچه در فصل‌های بعد مورد استدلال و احتجاج قرار خواهم داد این است که آن به اصطلاح استبداد شرقی چیزی نیست غیر از ظهور زودهنگام دولت مدرن سیاسی. در چین، دولت پیش از آنکه دیگر «بازیگران اجتماعی» بتوانند خود را نهادینه سازند، تحکیم یافت؛ بازیگرانی مانند آریستوکراسی وراثتی سرزمینی، دهقانان سازمان‌یافته، شهرهای مبتنی بر طبقه تاجر، کلیساها و دیگر گروه‌های خودمختار. بر خلاف روم، ارتش چین به شدت تحت کنترل دولت باقی ماند و هرگز تهدید مستقل برای اقتدار سیاسی‌اش محسوب نمی‌شد. این توازن قدرت آغازین یک طرفه [initial skewing] برای یک مدت طولانی دچار قفل‌شدگی شد؛ زیرا دولت قدرتمند می‌توانست برای جلوگیری از ظهور منابع بدیل قدرت – اعم از اقتصادی یا سیاسی- دست به عمل بزند. هیچ اقتصاد مدرن پویایی شکل نگرفت تا قرن بیستم که توانست این توزیع قدرت را با اختلال مواجه سازد. دشمنان خارجی قدرتمند به‌صورت دوره‌ای بخش‌ها یا کل کشور را فتح می‌کردند اما این مردمان قبیله‌ای با فرهنگ‌های کمتر توسعه‌یافته بودند که به سرعت از سوی همقطاران چینی‌شان جذب و ادغام شده و «چینی‌سازی» شدند. تا ورود اروپاییان در قرن نوزدهم چینی‌ها با الگوهای خارجی سر ستیز نداشتند؛ در این قرن بود که این الگو مسیر دولت محور توسعه را به چالش کشید.

الگوی چینی توسعه سیاسی از الگوی غرب متفاوت است تا جایی که توسعه یک دولت زودهنگام مدرن با دیگر مراکز نهادین قدرت که می‌توانستند چیزی مانند حاکمیت قانون را به آن تحمیل کنند جبران نشد. اما از این نظر، الگوی چینی از الگوی هندی هم متفاوت است. یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات مارکس گنجاندن چین و هند ذیل پارادایم واحد «آسیایی» بود. برخلاف چین اما مانند اروپا، نهادسازی متقابل بازیگران اجتماعی هند - یک طبقه سازمان یافته روحانی و فراگستری و دگردیسی [metastasization] ساختارهای خویشاوندی در نظام کاست- به مثابه ترمزی برای تجمیع قدرت از سوی دولت عمل کرد. نتیجه این بود که طی ۲۲۰ سال گذشته، وضعیت سیاسی پیش‌فرض چین همانا یک امپراتوری متحد بود که با دوره‌هایی از جنگ داخلی، تهاجم و تجزیه نشانه‌گذاری شده بود؛ در حالی که وضعیت پیش‌فرض سیاسی هند همانا سیستمی غیرمتحد و متفرق از خرده واحدهای سیاسی بود که با دوره‌های کوتاهی از وحدت و امپراتوری نشانه‌گذاری شده بود. محرک اصلی شکل‌گیری دولت چین نه نیاز به خلق پروژه‌های بزرگ آبیاری و نه ظهور یک رهبر مذهبی کاریزماتیک بلکه جنگ بی‌امان بود. این جنگ و الزامات جنگ بود که منجر به تحکیم و تثبیت نظامی از ده هزار واحد سیاسی در یک دولت واحد در بازه‌ای ۱۸۰۰ ساله شد که محرک خلق طبقه‌ای از بوروکرات‌ها و مدیران دائمی آموزش دیده شد و این جدایی و گسست از خویشاوندی را به‌عنوان مبنایی برای سازماندهی سیاسی توجیه کرد. چنان که چارلز تیلی در دوره بعدی در مورد اروپا گفت، برای چین «جنگ، دولت به ارمغان آورد و دولت موجب جنگ شد.»

در خبری بخوانید: پربازدیدترین اخبار روز سیاسی

فصل ۶/ قبیله‌گرایی چینی

قبیله‌گرایی از ابتدای تاریخ مکتوب و ثبت شده چین وجود داشته است. «دودمان‌های بندبندی» همچنان در بخش‌هایی از جنوب چین و تایوان وجود دارند. وقتی مورخان از «خانواده‌های» چینی سخن می‌گویند، آنها غالبا به واحدهای هسته‌ای متشکل از پدر و مادر و فرزندانشان اشاره نمی‌کنند بلکه به گروه‌های بسیار وسیع‌تری از «پدرسویی» ها اشاره می‌کند که تعدادشان می‌تواند به صدها یا حتی هزاران نفر برسد. از آنجا که تاریخ اولیه چین به شکل نسبتا خوبی مستند شده است اما فرصت نادری برای مشاهده تبلور دولت‌ها از دل جامعه قبیله‌وار داریم. انسان‌ها برای مدت‌های مدید در چین سکونت داشته‌اند. انسان‌های باستانی مانند «انسان‌های راست قامت» بیش از ۸ هزار سال پیش در آنجا حضور داشتند و «انسان‌های خردمند» هم ابتدا چند هزار سال پس از خروجشان از آفریقا در چین ظاهر شدند. «ارزن» (در شمال) و «برنج» (در جنوب) در سطحی بسیار اولیه ابتدا در چین کشت شدند و متالورژی و جوامع یکجانشین ابتدا طی دوره پیش از سلسله «یانگ شائو» رخ نمودند (۵۰۰۰- ۳۰۰۰ قبل از میلاد). شهرهای محصور [Walled cities: شهرهایی که در محاصره دیوارهای بزرگ قرار داشتند تا از دستبرد و حمله اقوام همسایه در امان باشند] و شواهد روشن قشربندی اجتماعی ابتدا طی دوره لونگشان (۳۰۰۰ تا ۲۰۰۰ قبل از میلاد) پدیدار شدند. پیش از این مرحله، مذهب مبتنی بود بر «جد» یا «عبادت روحانی» به ریاست «شمن» هایی که- مانند بیشتر جوامع گله‌ای- متخصص نبودند بلکه آشکارا اعضای معمولی اجتماع بودند. اما با ظهور جوامع قشربندی‌شده‌تر طی دوره لونگشان، حاکمان کنترل بر «شمن گرایی» را به انحصار خود در آوردند و از آن برای تقویت مشروعیت خود بهره جستند. پس از توسعه کشاورزی، شاید مهم‌ترین توسعه تکنولوژیک همانا اهلی کردن اسب‌ها بود. این ممکن است ابتدا در هزاره چهارم پیش از میلاد در اوکراین رخ داده باشد و سپس در اوایل هزاره دوم به آسیای مرکزی و غربی تسری یافته باشد. گذار به کوچ نشینی عشایری با آغاز هزاره اول کامل شد که زمانی است که اولین مردمان قبیله‌ای سوار بر اسب، شروع به حرکت به سوی چین کردند. بخش اعظم تاریخ بعدی چین متعلق به این پدیده است.

ریشه‌های نظم سیاسی: از دوران پیشاانسانی تا انقلاب فرانسه - 6

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

فیلم| مجادله یک دانشجو با رئیسی درباره رهبر انقلاب

آفتاب‌نیوزآفتاب‌نیوز1 روز قبل

دستور کار امروز مجلس شورای اسلامی

مهرمهر1 روز قبل
امروز در مجلس شورای اسلامی به بررسی دستاوردها و مشکلات حوزه اقتصاد شرکت‌های دانش بنیان و بررسی لایحه دو فوریتی درآمد پایدار شهرداری‌ها و دهیاری‌ها می‌پردازند.

وصول هزار میلیارد تومان مالیات شناسایی شده تا پایان آبان

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما‏، رئیس سازمان بازرسی کل کشور در برنامه گفتگوی ویژه خبری شبکه دو سیما با بیان اینکه این سازمان، امسال تا پایان آبان، ۴ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان مالیات شناسایی نشده را شناسایی و معرفی کرده است، گفت: سازمان امور مالیاتی هم برای این مالیات‌ها، برگ تشخیص صادر کرده که حدود هزار میلیارد تومان از این مبلغ وصول شده است. وی اضافه کرد: یکی از اولویت‌ها و رویکرد‌های مهم سازمان بازرسی کشور‏، پیگیری و شناسایی بستر‌های فسادزا و اصلاح آن است که بخش قابل توجهی از این بستر‌ها باید توسط قوه مجریه‏، اصلاح شود. حجت الاسلام و المسلمین درویشیان گفت: بخشی از این بستر‌ها هم ناشی از قوانین و مقررات است که باید اصلاح شود. وی تاکید کرد: فساد، خط قرمز سازمان بازرسی و دستگاه قضایی است و بدون هیچ اغماضی با آن برخورد می‌کنیم. حجت الاسلام و المسلمین درویشیان ادامه داد: در سازمان بازرسی کل کشور هم تخلفی انجام شود حتما برخورد می‌کنیم.

فیلم/ تغییر طرح بنزینی دولت در مجلس آینده

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز1 روز قبل

باور استعدادها، راهی برای مقابله با تحریم‌های آمریکا و اروپا

صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از خانه ملت، مسعود پزشکیان در جلسه علنی امروز (سه شنبه) مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی دستاورد‌ها و مشکلات شرکت‌های دانش بنیان گفت: نیرو‌های علمی و دانش بنیان باید مورد توجه قرار گیرند، در این جلسه مسائلی در رابطه با مشکلات این شرکت‌ها اعم از در حوزه تامین اجتماعی، فضای کسب و کار، مالیات، گمرک و مجوز‌ها مطرح شد، اما مگر غیر از دولت این موضوع به جای دیگری ربط دارد، چرا باید کاری کنیم فضای کسب و کار مشکل پیدا کند، دولت می‌تواند لایحه فوریتی در این باره به مجلس بیاورد و مشکلات را حل کند. آقای پزشکیان با بیان اینکه رئیس دولت و معاون وزیر می‌گویند وضعیت کسب و کار بد است و ما رتبه صد و چندمی در فضای کسب و کار داریم چه کسی باید این وضع را اصلاح کند، ادامه داد: ما در دو موضوع هسته‌ای و موشک‌ها نگاه ویژه و تعهد سیاسی داشتیم و با قدرت حرفمان را در دنیا به کرسی نشاندیم و امروز می‌دانید قادریم کارمان را انجام دهیم، مسوولان ارشد مملکت باید بپذیرند با دانشمندان و جوانان می‌شود مملکت را درست کرد اگر پیشنهادی برای حل مشکلات دارند می‌توانند آن را به مجلس بیاورند ما هم با تمام قدرت آماده همکاری هستیم. آقای پزشکیان گفت: نیازمند عزم و اراده ملی و اعتماد به جوانان هستیم، برای حل مشکلات شرکت‌های دانش بنیان کارگروهی متشکل از وزارتخانه‌های اقتصاد، کار، علوم، بانک مرکزی و سازمان ثبت تشکیل و با کمیسیون‌های مربوط به مجلس هماهنگی شود، به این شرکت‌ها اختیاراتی داده شود و با تعهد و عزم و اراده از آن‌ها حمایت و دفاع کنیم. نائب رئیس اول مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: اگر قرار است مقابل آمریکا و تحریم‌ها بایستیم باید به مغز‌ها و استعداد‌ها باور داشته باشیم، اگر آن‌ها را باور و حمایت کنیم، آمریکا، اروپا وهیچ قدرتی نمی‌تواند ما را زمین گیر کنند بلکه از بحران هم نجات پیدا می‌کنیم؛ راه نجات ممکلت علم و دانش است و نمایندگان نیز با قدرت پشتیبان این امر هستند.
خبر فوریخبر فوری1 روز قبل
به گزارش خبر فوری، خبرهای منتشر شده از برخی سایت‌های خبری صهیونیستی حاکی از این است که نیروی هوایی رژیم صهیونیستی و روسیه در سوریه با هم درگیری مختصری پیدا کرده‌اند. از می‌۲۰۱۸ درگیریهای مرزی بین نیروی هوایی رژیم صهیونیستی و ایران و روسیه بیشتر شده است. با این حال، اگر گزارش فوق درست باشد احتمال درگیری هوایی روسیه و متحدانش با اسرائیل بالاتر می‌رود. این جنگنده می‌تواند با هواپیماهای دیگر که با سرعت و ارتفاع بیشتری پرواز می‌کنند به راحتی درگیر و پیروز شود. قدرت هوایی روسیه و رژیم صهیونیستیهم روسیه و هم رژیم صهیونیستی از توان هوایی بالایی برخوردارند.

نظرها

اخبار بیشتر