جنبش دانشجویی؛ آغازی تلخ، پایانی بی انتها
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. ایمنا
  4. سیاسی
جنبش دانشجویی؛ آغازی تلخ، پایانی بی انتها

جنبش دانشجویی؛ آغازی تلخ، پایانی بی انتها

ایمناخبرگزاری ایمنا |
چند هفته پس از کودتای ۲۸ مرداد، در آذرماه ۱۳۳۲ روزنامه ها خبر مهمی را مخابره می کردند: "ریچارد نیکسون، معاون ریاست جمهوری وقت آمریکا برای دیدار رسمی به ایران خواهد آمد." این موضوع بهانه ای برای شروع اعتراضات و تحولی تاریخی برای جنبش دانشجویی کشور شد.

به گزارش خبرنگار ایمنا، در ۱۶ آذر ۱۳۳۲ به سفارش نهضت مقاومت ملی، فعالان دانشجویی به سخنرانی در کلاس‌ها پرداختند و ناآرامی در تمامی محوطه دانشگاه تهران دیده می‌شد. دولت وقت برای پیشگیری از هرگونه اقدام بعدی تصمیم به سرکوب اعتراضات گرفت. سربازان و نیروهای ویژه ارتش پس از هجوم به دانشگاه، به کلاس‌های درس حمله کرده و صدها دانشجو را بازداشت و زخمی و در انتها در دانشکده فنی، اقدام به تیراندازی کردند که موجب مرگ سه دانشجوی این دانشکده به نام‌های احمد قندچی، آذر شریعت‌رضوی و مصطفی بزرگ‌نیا شد.

کنفدراسیون دانشجویان ایرانی خارج از کشور که مرکز اجتماع و مباحثه مخالفان حکومت پهلوی در خارج از ایران بود، این روز را روز دانشجو نامید تا شروعی باشد برای فریاد صدای خاموش جنبش دانشجویی ایران …

برای بررسی بهتر فعالیت جنبش دانشجویی در ایران ابتدا باید روند اسلامیزه شدن این جنبش را پیش و پس از انقلاب بررسی کنیم. پیدایش اسلام گرایی در دانشگاه را می‌توان به اوایل دهه ۲۰ و تأسیس انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده پزشکی دانشگاه تهران مربوط دانست که در ادامه در دانشکده‌های دیگر کشور نیز گسترش یافت. تبدیل این گفتمان به گفتمان هژمون جنبش دانشجویی سه دهه زمان برد و نهضت ۱۵ خرداد امام خمینی (ره) نیز در تقویت این تفکر نوپا نقش بسیار پررنگی داشت.

در این زمان است که گروه‌هایی همچون نهضت آزادی با نوعی تلفیق اندیشه اسلام گرایی و منش لیبرالی جبهه ملی و در کنار آن گروه‌هایی چون سازمان مجاهدین خلق ایران با اندیشه بین اسلام گرایی با منش مارکسیستی حزب توده شکل می‌گیرد. این رخدادها بیانگر میل به فعالیت اسلامی است و بیش از آنکه این گروه‌ها از اسلام گرایان به نفع تفکر لیبرالی و مارکسیستی یارگیری کنند، به عضو گیری از لیبرال‌ها و مارکسیست‌ها به نفع جریان اسلام گرایی پرداختند در نتیجه باید پذیرفت که جنبش دانشجویی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی تحت تأثیر فضای عمومی خصوصا فضای اسلام گرایانه کشور قرار داشت.

در خرداد ۵۶ برای اولین بار مراسم بزرگداشت ۱۵ خرداد در کوی دانشگاه تهران برگزار شد و دانشجویان دانشکده اقتصاد در کلاس‌های خود دقایقی به احترام شهدای ۱۵ خرداد سکوت کردند. با فاصله کمتر از دو هفته از آن علی شریعتی که تفکرش نفوذ زیادی در بین مردم و خصوصا روشنفکران و دانشجویان داشت به طرز مشکوکی درگذشت. این حوادث بود که باعث شعله‌ور شدن آتش زیر خاکستر جنبش دانشجویی شد.

با پیروزی انقلاب انجمن‌های اسلامی رهبری جنبش دانشجویی را در اختیار گرفتند. اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان و سازمان دانشجویان مسلمان که بعدها باعث تشکیل تشکلی به نام دفتر تحکیم وحدت شد راه را برای اسلامی کردن جنبش دانشجویی باز کرد.

از سوی دیگر همراه با تسخیر سفارت آمریکا این تشکل بر رقبای خود غلبه کرد. انقلاب فرهنگی نیز باعث قدرتنمایی بیشتر تحکیم وحدت شد. با اینکه تحکیم، مؤسس این تفکر نبود، اما با قرار گرفتن بر اوج جنبش دانشجویی، هدایت آن را برای سالیان طولانی در اختیار گرفت.

محتوای گفتمان جنبش دانشجویی در آن سال‌ها بر محور عدالت در سیاست داخلی و مبارزه با امپریالیسم در سیاست خارجی می‌چرخید و طرفدار اقتصاد دولتی برای برقراری هر چه بهتر عدالت بود؛ این جنبش خواستار مصادره زمین‌های زمین داران بزرگ برای توزیع میان دهقان‌ها و روستائیان و مخالف مدارس خصوصی بود؛ از نهضت‌های آزادی بخش اسلامی در جهان طرفداری می‌کرد و خود را خط امامی می‌دانست.

جنبش دانشجویی به جز ایام انقلاب و سال‌های نخستین آن بخصوص در میان سال‌های ۵۶ تا ۵۸ و همین طور زمان تسخیر سفارت آمریکا و انقلاب، در حالت نهفتگی بود. البته دوره نهفتگی جنبش دانشجویی در در این برهه، یکنواخت نیست، به این دلیل که هم سال‌های پر جنب و جوش دهه شصت را شاهدیم و هم بی تحرکی و حتی سیاست گریزی سال‌های نخست دهه هفتاد … البته می‌توان گفت دلیل این انسجام گسیختگی این بود که در گفتمان آن انسجام و وحدت تام وجود نداشت و همواره شاهد بروز اختلافات و گفتمان‌های فرعی بودیم.جنبش دانشجویی و ظهور پدیده دوم خرداد

با ظهور پدیده دوم خرداد، دانشجویان نقش موثری را در ایجاد آن و پیروزی سیدمحمد خاتمی در انتخابات ریاست‌جمهوری بازی کردند. با روی کار آمدن اصلاح‌طلبان که بیشتر آنها از دانشجویان خط امامی به حساب می‌آمدند، جنبش دانشجویی جان تازه‌ای گرفت و بعد از دوم خرداد ۷۶ و حضور مصطفی معین در راس وزارت علوم عملا دانشجویان به یکی از عناصر تاثیرگذار سیاسی و اجتماعی در کشور تبدیل شدند. نشریات متعدد، میتینگ‌های آزاد و بیانیه‌ها و تجمعات اعتراضی آن‌ها اثرات مهمی در فضای سیاسی کشور داشت.توقیف روزنامه سلام

صبح روز سه شنبه، ۱۵ تیر ماه ۱۳۷۸، عابرانی که در تب و تاب فضای دگرگون شده پس از دوم خرداد ۷۶، بیشتر از همیشه به پیشخوان روزنامه فروشی‌ها سرک می‌کشیدند، با تیتر «سعید اسلامی پیشنهاد اصلاح قانون مطبوعات را داده است.» روزنامه سلام مواجه شدند که در صفحات بعد نامه فوق محرمانه سعید امامی را منتشر کرده بود. همین کافی بود تا روزنامه سلام ۱۷ تیر ۷۸ دیگر روی پیشخوان روزنامه فروشی‌ها نباشد.۱۸ تیر و حادثه کوی دانشگاه

پنجشنبه شب، تعدادی از دانشجویان ساکن کوی دانشگاه تهران در خیابان کارگر شمالی در اعتراض به توقیف روزنامه سلام گرد هم آمدند. آن‌ها خواستار رفع توقیف روزنامه سلام و تصویب طرح اصلاح قانون مطبوعات در مجس بودند.

ادامه اعتراض از محوطه کوی دانشگاه به خیابان کشیده شد و ماموران نیروی انتظامی و پس از مدتی لباس شخصی‌ها از راه رسیدند. با ادامه درگیری‌ها دانشجویان پس از سنگ پرانی یکی از سربازان نیروی انتظامی را به عنوان گروگان با خود به خوابگاه بردند و پس از مدتی او را رها می‌کنند. اگرچه به نظر می‌رسید همه چیز تمام شده اما حوادث مسیر دیگری داشت. شهر، روز بعد با خبری هولناک از خواب بر می‌خیزد. در تیتر اکثر روزنامه‌ها آمده: «کوی دانشگاه تهران به خون کشیده شد.» و از این پس در گیری‌ها تا پنج روز ادامه یافت. کشور به هدی متشنج بود که برخی روزنامه در روز گاهی تا سه نوبت چاپ می‌شدند و خبرهای ضد و نقیض لحظه به لحظه منتشر می‌شد.

چهارشنبه ۲۳ تیرماه راهپیمایی در محکومیت روزهای اخیر و همبستگی با نظام برگذار می‌شود و این قائله پس از پنج روز پرتنش پایان می‌یابد. قوه قضائیه نیز تمامی نیروهای امنیتی را به اتهام سرکوب معترضان تبرئه می‌کند و تنها یک سرباز به نام اروجعلی ببرزاده به اتهام سرقت ریش تراش یکی از دانشجویان به ۹۱ روز زندان محکوم می‌شود.

بعد از خرداد و تیر ۷۸ کمی فضا در دانشگاه تغییر کرد، اما جنبش دانشجویی همچنان فعال بود و به فعالیت و مطالبه‌گری می‌پرداخت؛ هرچند با پیش نرفتن برخی شعارهای دولت اصلاحات، برخی دانشجویان از رئیس‌جمهور دل‌چرکین بودند تا جایی که در آخرین سخنرانی خاتمی در روز دانشجو در دانشگاه تهران فضای متشنجی را ایجاد کردند.شروع دولت احمدی نژاد

دوران هشت‌ساله احمدی‌نژاد دوران افول جنبش دانشجویی و بسته شدن دفاتر بیشتر انجمن‌های اسلامی‌ و شکل‌گیری برخی تشکل‌های ساختگی است که بیش از آن که به فکر آرمان‌های اصلی جنبش دانشجویی باشند به دنبال سهم‌خواهی و کسب قدرت بودند. امنیتی شدن فضا، ستاره‌دار شدن برخی دانشجویان و … آفتی بود که به جان دانشگاه‌ها افتاد و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی را نه تنها از اولویت‌های اول دانشجویان خارج کرد بلکه حتی برای بسیاری از دانشجویان دیگر در اولویت هم قرار نداشت و با دیدی تمسخر آمیز به آن نگاه می‌کردند.حوادث خرداد ۱۳۸۸

در جریان اعتراضات به اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ نیز شماری از دانشجویان به صف معترضان پیوستند و در نتیجه نیروهای پلیس و لباس‌شخصی برای دومین بار پس از انقلاب به کوی دانشگاه تهران وارد شده و به ضرب‌وشتم و مجروح‌کردن دانشجویان و خسارت به اموال پرداختند.

در جریان تلاش نیروهای انصار حزب‌الله و گارد ویژه برای ورود به کوی دانشگاه تهران، بیش از پانزده نفر از دانشجویان تنها به علت اصابت گلوله به شدت مجروح شدند. طبق گزارشات دفتر تحکیم وحدت در آن زمان ۵ دانشجو شامل دو دختر و سه پسر بر اثر این حملات کشته شدند و بسیاری نیز بازداشت شدند. در ادامه این گزارش نیز گفته شده بود در دانشگاه شیراز دو دانشجو بر اثر حجوم نیروی‌های امنیتی به دانشگاه کشته شده‌اند و سایر خوابگاه‌های دانشجویی در ایران از جمله دانشگاه‌های صنعتی اصفهان نیز مورد حجوم قرار گرفته‌اند.

در همین سال مراسم ۱۶ آذر با ناآرامی‌های بسیاری همراه بود. طبق گزارشات رسانه‌ها، تظاهراتی از سوی دانشجویان «در هر یک از دانشگاه‌های تهران» برگزار شد. در ادامه تمامی این رخدادها عده‌ای از نمایندگان مجلس از جمله محمدرضا تابش خواستار تشکیل کمیته‌ای حقیقت یاب برای پیگیری علل کشته شدن دانشجویان در این حوادث شدند.روی کار آمدن دولت تدبیر و امید

با روی کار آمدن دولت روحانی تلاش شد فضای امن در دانشگاه‌ها ایجاد شود و دانشجویان سیاسی باشند اما مشکلات به جا مانده از سال‌های گذشته و دعواهای تشکل‌های گوناگون باعث شد جنبش دانشجویی همچنان حال خوبی نداشته باشد. دانشجویان همچنان به ادامه فضای امنیتی دانشگاه‌ها اعتراض دارند.اعتراضات دی ماه ۹۶

اعتراضات ۹ دیماه ۹۶، در حالی شدت گرفت که تنها چند ساعت پیش از آن تظاهرات به مناسبت سالگرد راهپیمایی ۹ دی در سال ۸۸ در تهران برگزار شده بود. درگیری‌ها و اعتراضات در تهران، در خیابان انقلاب و مقابل دانشگاه تهران شروع شد. در ورودی دانشگاه تهران نیروهای امنیتی و دانشجویان درگیر شدند و از ماشین‌های آب‌پاش برای متفرق کردن دانشجویان استفاده شد و پس از آن دانشجویان تا انتها اعتراضات در کنار معترضان ایستادند و بسیاری از آنان بازداشت شدند که برخی تاکنون نیز آزاد نشده‌اند.

در ۱۹ دیماه ۹۶ نیز اعتراضاتی در برابر زندان اوین تهران برپا شد و حاضران در شعارهای خود خواستار آزادی دانشجویان زندانی شده بودند. سینا قنبری، از دانشجویان بازداشتی بود که در زندان در گذشت. به گفته مقامات امنیتی، او از قبل به بیماری روانی دچار و در زندان دست به خود کشی زد.اعتراضات به گرانی بنزین در آبان ۱۳۹۸

در اعتراضات اخیر به گرانی قیمت بنزین نیز دانشجویان در کنار معترضان قرار گرفتند. دانشجویان دانشگاه تهران عصر روز ۲۶ آبان با تجمع پشت درهای این دانشگاه موازی با خیابان انقلاب نسبت به این حوادث واکنش نشان دادند.

تجمع دانشجویان دانشگاه تهران در فضایی کاملا آرام و در شرایطی برگزار شد که ماموران نیروی انتظامی در بیرون دانشگاه حضور داشته و با هدایت مردم در پیادره‌روی مقابل دانشگاه به سمت خیابان مانع از شکل‌گیری هرگونه برخوردی شدند. این اعتراضات همزمان در شماری از دانشگاه‌های سراسر کشور نیز رخ داد.

روزهای بعد اما خبرهای ضد و نقیضی از ورود غیرقانوی لباس شخصی‌ها به دانشگاه و بازداشت برخی از دانشجویان به گوش رسید. برخی از دانشجویان در صفحات اجتماعی خود نوشته بودند که لباس شخصی‌ها با آمبولانس وارد دانشگاه شده و تعدادی از دانشجویان را با خود بردند. هنوز آمار دقیقی از تعداد بازداشتیان این حوادث در دست نیست.

فضای این روزهای دانشگاه، روزهای خوبی را طی نمی‌کند. شاید دانشگاه نیاز به نظریه‌پردازانی مانند شریعتی دارد تا دانشجویان با تفکراتی سازماندهی‌شده و متمرکز بتوانند آرمان‌های جنبش دانشجویی را زنده کنند. جنبشی که می‌تواند همچنان یکی از اثرگذارترین نقش‌ها را در فضای سیاسی و اجتماعی ایران داشته باشد.زمان آن رسیده است که به محکم کردن دست‌های دوستی فکر کنیم

کیمیا ضیایی، دبیر انجمن اسلامی راه امید دانشگاه اصفهان، در مورد نقش فعلی جنبش دانشجویی و تفاوت آن باید جنبش دانشجویی دهه‌های ۷۰ و ۸۰ به خبرنگار ایمنا گفت: جنبش دانشجویی تحول‌خواه بعد از تولد دوباره در سال ۹۲، شاید به اندازه‌ دهه‌های قبل فراز و نشیب و هیجان نداشته، اما در شناخت راه از چاه هرگز کمتر از گذشته نبوده و تلاشش در تلقین امید و مبارزه با رخوت موجود در جامعه قطعا بیشتر از گذشته بوده است. رسالت امروز جنبش دانشجویی تحول‌خواه، راه رفتن بر آن خط باریکی‌ است که نه آرمان و ارزش‌هایش نادیده گرفته شود و نه با هیجان کور فدا شود.

وی افزود: شاید ما امروز، در روز مبادای جنبش دانشجویی باشیم، همان‌طور که در روز مبادای جامعه‌ی مدنی مان هستیم. ما حق داریم که خسته شویم، از هربار شکست خوردن امید، از شکست خوردن گفت‌وگو و تمام آرزوهایمان برای ایران. حق داریم حسرت بخوریم برای گذشت روزهایی که جنبش دانشجویی در دهه ۷۰، پرچم دار مطالبات جامعه بود اما حق نداریم به سوگ بنشینیم. جنبش دانشجویی امروز بیش از هر زمانی زمین خورده و بلند شده اما هنوز نفس کشیدن را فراموش نکرده است. نباید هرگز فراموش کنیم و بگذاریم سکوت و رخوت فعلی دانشگاه فریبمان دهد. اگر توانستیم بعد از سال‌ها مجددا روی پاهایمان بایستیم ناشی از همان هوش دقیق برای تشخیص مرز باریک نابودی آرمان و ورود به ورطه‌ افراطی‌گریست.

دبیر انجمن اسلامی راه امید دانشگاه اصفهان ادامه داد: شاید امروز زمان آن رسیده باشد که بیش از همیشه و جدی‌تر از قبل، به محکم کردن دست‌های دوستی فکر کنیم و با حفظ تمام اصولمان، بر اندک وجوه تشابهمان پافشاری کنیم. باید بتوانیم فضاهای مشترک با مخالف ترسیم کنیم و به صورت مستقیم گفت‌وگو کنیم و البته که بر مخالفت‌ها تاکید کنیم و از ارزش‌هایمان و مواضعمان دفاع کنیم.

ضیایی تصریح کرد: در کنار این‌ها باید به این موضوع نیز فکر کنیم که هرکداممان، با هر نقشی که در این جنبش دانشجویی مظلوم امروز داریم، تا کجا می‌توانیم دست دوستی به کسی بدهیم که روزی در معرض فریاد نفرتش بودیم و تا کجا می‌توانیم همدلانه و گاهی، از نگاه او به دنیا نگاه کنیم؟ حتی به اندازه صرف یک لیوان چای، کنار هم بنشینیم، انجمن‌های اسلامی، جامعه اسلامی، بسیج دانشجویی و …، و صدایمان را، بی‌واسطه و از جایگاه دوستی، هرچند مخالف، به یکدیگر برسانیم.

وی ادامه داد: واقعیت این است که شناخت ما از یکدیگر بی‌اندازه ناقص و سطحی‌ست. کی و کجا، یکدیگر را فارغ از عنوان برنامه‌ها و تیتر نشریات و به مثابه یک هم‌وطن نگاه کردیم و شناختیم؟ برخوردهای ما با طرف مقابل از شروع فعالیت دانشجویی، با برچسب مخالف شکل گرفته و فکر می‌کنم این نشناختن و به طبع اعتماد نکردن بزرگترین مانع اصلاح و آرامش این روزهایمان است.

دبیر انجمن اسلامی راه امید دانشگاه اصفهان خاطرنشان کرد: در دانشجوی دهه ۹۰ بیش از همیشه ظرفیت پذیرش دیگری وجود دارد و اگر امیدی باشد به قدمی رو به جلو در دانشگاه، باید تمام ارکان دانشگاه، از ریاست تا نهادهای زیرمجموعه و به ویژه تشکل‌ها در راه افزایش رواداری و تحمل قدم بردارند. دانشگاه اگر قرار باشد مجددا تبدیل به پرچمدار جامعه شود، باید نمادی شود از کنار هم قرار گرفتن هزاران عقیده‌ متفاوت.سیاست زدایی به دانشگاه تحمیل شد

در خبری بخوانید: برترین اخبار سیاسی ایرانی و خارجی

علی قزوینی، دبیر سابق انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده مدیریت دانشگاه تهران گفت: اگر بخواهیم وضعیت فعلی جنبش دانشجویی را بررسی کنیم نمی‌توانیم نمره خوبی را به آن بدهیم. دلیل اول، آن فاصله نسلی بود که باعث اختلال در آموزش تشکیلاتی و انتقال تجربه‌ها شد و دلیل این فاصله نسلی نیز تعطیلی اکثر تشکل‌های دانشجوی در فاصله سال‌های ۸۴ تا ۹۲ بود. در این سال‌ها بسیاری از فعالان دانشجویی از کشور رفتند و یا دچار مشکلاتی شدند که امکان انتقال تجربه را از آن‌ها گرفته بود. وضعیت جنبش دانشجویی به قدری وخیم بود که در سال ۹۱ تنها یک تشکل دانشجویی اصلاح طلب در کشور وجود داشت.

وی افزود: از سال ۹۲ به بعد نیز جنبش دانشجویی وارد فرآیندی شد که کلیت جریان اصلاح طلب یا ترقی خواه را زیر سایه خود قرار داد. این فرآیند کنار آمدن با حداقل‌ها در عرصه سیاسی بود و براساس همین روند در سال‌های ۹۲ و ۹۶ از حسن روحانی و سال ۹۴ از لیست امید حمایت کردند و عدم پاسخگویی رییس جمهور و نمایندگان به شعارهایشان، جنبش دانشجویی را در دانشگاه متهم کرد. این چیزی بود که جنبش دانشجویی تجربه آن را نداشت. این جنبش جریانی بود که در گذشته مطالبه‌گر بود و امروز خود در جایگاه مطالبه شونده قرار گرفته بود و هزینه رفتارهای کسانی را داد که به هیچ وجه در قبال رفتار هایشان پاسخگو نیستند.

این فعال سابق دانشجویی ادامه داد: در جریان انتخاب منصور غلامی به عنوان وزیر علوم، دانشجو‌ها به نشانه اعتراض دست به تحسن زدند اما بازهم رییس جمهور پای حرف خود ایستاد و آقای غلامی را به عنوان وزیر انتخاب و مجلس نیز به او رای اعتماد داد. در این شرایط بود که دانشجویان جنبش دانشجویی را در جایگاه متهم قرار داده و او را جزئی از این فرآیند دانستند. همین موضوع باعث شد ورودی‌های تشکل‌های دانشجویی به شدت ریزش کند.

قزوینی تصریح کرد: سیاست زدایی در دانشگاه که از سال ۸۸ شروع شده بود و انتظار می‌رفت در دولت تدبیر و امید کاهش یابد، با شدت بیشتری ادامه پیدا کرد و باعث شد امروز شاهد دانشگاهی با فضای امنیتی و سکوتی قبرستانی باشیم. اگر اعتراضاتی هم در دانشگاه خارج از بدنه جنبش دانشجویی رخ می‌داد با احکام سنگین قضایی پاسخ داده می‌شد.

وی در پاسخ به این سوال که چه تفاوتی میان جنبش دانشجویی امروز و جنبش دانشجویی دهه ۷۰ و ۸۰ وجود دارد؟ گفت: ارتباط نسلی در میان تشکل‌های جنبش دانشجویی دهه ۷۰ و ۸۰ کاملا برقرار بود و هیچگاه با تعطیلی رو به رو نشده بودند. اواخر دهه ۷۹ و اوایل دهه هشتاد مطلوب‌ترین دوران برای جنبش دانشجویی بود. دولت اصلاحات نسبت به اعمال خود پاسخگو بود و یاس و ناامیدی در بدنه جامعه و جنبش دانشجویی وجود نداشت و این تفاوت عمده‌ای است که میان جنبش دانشجویی امروز با جنبش دانشجویی دهه ۷۰ و ۸۰ وجود دارد.

این فعال سابق دانشجویی افزود: یکی دیگر از این تفاوت‌ها این است که جنبش دانشجویی در سال ۷۶ از سید محمد خاتمی حمایت کرد و خاتمی نیز نسبت به رفتار‌ها و اعمال خود پاسخگو بود و اگر شدید‌ترین نقد‌ها هم به او می‌شد از دانشگاه فرار نمی‌کرد. در آذر ۱۳۸۳ خاتمی با اینکه می‌دانست دانشجویان نقدهای بسیاری به او دارند در دانشگاه حاضر شد و به این نقدها پاسخ داد و جمله «بعد از من کسانی خواهند آمد که عمل خواهند کرد و شما نتیجه عملشان را خواهید دید» یادگار آن دوران است.

قزوینی ادامه داد: امروز این پاسخگویی وجود ندارد و برای مثال سر لیست اصلاح طلبان در مجلس که قبل از انتخبات همیشه مشتاق حضور در دانشگاه بود امروز هیج برنامه دانشجویی از ایشان نمی‌بینید؛ اگر دیداری هم صورت گرفته دردفتر خود ایشان انجام شده است.

وی تصریح کرد: این عدم ارتباط با دانشگاه در دانشجویان رخوت ایجاد می‌کند. دانشجویان در قبال حمایتشان از افراد انتظار پاسخگویی دارند اما امروز این پاسخگویی صورت نمی‌پذیرد و افرادی که باعث این حمایت‌ها بودند و باعث شدند دانشگاه برای فرآیند انتخابات اهمیت قائل شود در جایگاه متهم قرار گرفته‌اند. تشکل‌های دانشجویی وارد فرآیندی شدند که امروز هیج پاسخی برای آن ندارند.

این فعال سابق دانشجویی خاطرنشان کرد: اجرای سیاست دانشجوی سهمیه‌ای و بومی گزینی ترکیب دانشگاه‌ها را عوض کرد. در گذشته خوابگاه دانشجویی مکانی بود که دانشجویان در آن با اقوام مختلف ارتباط برقرار می‌کردند اما امروز با اجرایی شدن فرآیند بومی گزینی، افراد اتمیزه شده و جدا از جامعه خود شکل گرفته‌اند و آن هارا از دغدغه مند شدن دور کرده است. دانشگاه را به طور کامل ایزوله کرده‌اند و این خود همان سیاست زدایی است که به دانشگاه تحمیل شده است.در دهه ۹۰ سیاست زدایی از دانشگاه ادامه پیدا کرد

ساجد سهرابی، دبیر انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی اصفهان در مورد وضعیت فعلی جنبش دانشجویی و تفاوت آن با جنبش دانشجویی دهه ۷۰ و ۸۰ گفت: جنبش دانشجویی سه دهه اخیر در سه پارادایم قرار دارد و نمی‌توان این پارادایم هارا با یکدیگر مقایسه کرد زیرا شرایط به قدری متفاوت، متضاد و متباین بوده است که نمی‌توان جنبش دانشجویی را در هرکدام از این پارادایم‌ها یا ظرف‌ها قرار داد. در دهه هفتاد بیشتر تمرکز دولت بر روی سیاست داخلی به خصوص توسعه سیاسی و مسائل فرهنگی بود و به همین دلیل امکان فعالیت دانشجویی بیشتر بود و توجه دولت نسبت به فضای تشکیلاتی زیاد بود؛ به طوری که بسیاری تشکل‌ها از جامعه‌های اسلامی گرفته تا انجمن‌های اسلامی در همین دهه تشکیل شدند.

وی افزود: علاوه بر این سیاست خارجی نیز فضای آرام‌تری را طی می‌کرد و چالش هایی مانند امروز یا نیمه دوم دهه هشتاد وجود نداشت و به همین دلیل مردم و دانشجویان می‌توانستند توجه بیشتری نسبت به مسائل فرهنگی و سیاست داخلی داشته باشند؛ اما در دهه هشتاد، دولت و حاکمیت تصمیم گرفتند سیاست سیاست زدایی از دانشگاه را پیش بگیرند، به طوری که دانشگاهی را قابل تحسین می‌دانستند که سیاسی نباشد. بسیاری از تشکل‌های دانشجویی منتقد و تحول خواه در همین دهه تعطیل شدند که از مهم‌ترین آن‌ها تعطیلی تحکیم وحدت بود که البته در مورد آن مناقشات زیادی وجود دارد.

دبیر انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی اصفهان ادامه داد: در دهه نود بسیاری از مشکلات بر روی هم انباشته شد به طوری که به صورت خودکار دانشجویان، مردم و اهالی سیاست نسبت به دانشگاه توجهی نداشتند. این عامل دلایل مختلفی دارد که به عقیده من می‌توان آن را به چهار دسته تقسیم کرد. دلیل اول سیاست دولت بر سیاست زدایی از دانشگاه بود که از دهه ۸۰ آغاز شد. دلیل دوم بالا رفتن هزینه فعالیت دانشجویی بود که بسیار هزینه زا بود و کمتر کسی می‌توانست این هزینه‌ها را تحمل کند. دو مسئله جدید هم در این دهه ایجاد شد که از عوامل مهم این بی توجهی به جنبش دانشجویی بودند. اولین آن مشکلات معیشتی و اقتصادی مردم بود که به دغدغه درجه اول آن‌ها تبدیل شد و مسائلی مانند فرهنگ و سیاست که نسبت به معیشت تاخر دارد به محاق رفت. دیگری نیز افزوده شدن مسائل سیاست خارجی است. دهه نود کلکسیونی از چالش هاست که باعث بی توجهی به جنبش دانشجویی شده است.

سهرابی تصریح کرد: امروز مقایسه جنبش دانشجویی دهه ۹۰ با تشکل هایی مانند تحکیم وحدت درست نیست و قیاس مع الفارق است. باتوجه به ان پارادایم‌ها در دهه ۷۰ مسائل سیاست خارجی به این میزان و شدتی که امروز با چالش رو به رو است نبود و مسائل اقتصادی نیز به چالشی برای نظام تبدیل نشده بود؛ به طوری که باعث شود قشر ضعیف جامعه نیز نسبت به حاکمیت لحنی انتقادی داشته باشد و ما شاهد اعتراضاتی باشیم که سردمداران و لیدرهای آن خود مردم هستند. در دهه ۷۰ نسبت به امروز سیاست ورزی عاقلانه‌تر بود و علاوه برآن مسائل معیشتی دغدغه اول جامعه و مسائل سیاست خارجی نسبت به امروز برجسته نبود و به همین دلیل خود مردم و دانشجویان بیشتر به سیاست و مسائل فرهنگی روی می‌آوردند و این باعث بالیده شدن فعالیت فرهنگی و سیاسی شده بود. دفتر تحکیم وحدت لیست انتخاباتی منتشر می‌کرد

کوروش حیدری، دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی اصفهان در مورد وضعیت فعلی جنبش دانشجویی و تفاوت آن با جنبش دانشجویی دهه ۷۰ و ۸۰ به خبرنگار ایمنا گفت: اگر بخواهیم به صورت کلی جنبش دانشجویی دهه ۹۰ را با دهه ۷۰ و ۸۰ و دفتر تحکیم و دانشجویان آن زمان مقایسه کنیم به چند فاکتور بر می‌خوریم. در درجه اول ما باید این واقعیت را بپذیریم ابزاری که امروز وجود دارد با ابزاری که در دهه ۷۰ وجود داشت متفاوت است. چیزی که در دهه ۷۰ به عنوان تجمع یا تظاهرات دانشجویی وجود داشت امروز وجود ندارد. امروز ما نمی‌توانیم چنین انتظاری از جنبش دانشجویی داشته باشیم. دسترسی به اینترنت و فضای مجازی این امکان را به وجود آورده که دانشجویان بدون نیاز به تجمعات و فراخوان‌ها حرفشان را به گوش حاکمیت، مردم و رسانه‌ها برسانند و نیازی به گردهمایی و کنش‌های سیاسی نداشته باشند.

وی افزود: البته باید این موضوع را نیز پذیرفت که بافت دانشجویان امروزی با بافت دانشجویان دهه ۷۰ متفاوت است. اگر بخواهیم این موضوع را با مثالی کوتاه بررسی کنیم می‌توانیم نقش جنبش دانشجویی دهه ۷۰ را در انتخابات مجلس برسی کنیم که دفتر تحکیم وحدت در آن زمان برای انتخابات لیست منتشر می‌کرد. به شخصه مخالف اینگونه دخالت جنبش دانشجویی در سیاست هستم اما اگر بخواهیم از حیث تاثیر گزاری این موضوع را بررسی کنیم، جنبش دانشجویی در دهه ۷۰ و به خصوص دفتر تحکیم وحدت از جایگاهی برخوردار است که برای خود لیست انتخاباتی منتشر می‌کند در صورتی که در دهه ۹۰ دانشجویان این امر را مضموم می‌دانند و شان جنبش دانشجویی را بیش ازا این می‌دانند که بخواهد در این سطح وارد رقابت‌های انتخاباتی شود.

دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی اصفهان ادامه داد: تصویب قوانینی مانند بومی کردن دانشگاه باعث تاثیرات بسیار زیادی بر دانشگاه شده است. اکثر فعالان دانشجویی افرادی بودند که در خوابگاه‌ها سکونت داشتند و اکثر وقت خود را در فضای دانشگاه می‌گذراندند و این قانون برای جلوگیری از این امر تصویب شد.

حیدری تصریح کرد: اما با گسترش فضای مجازی، کاری که در جنبش دانشجویی فعلی صورت می‌گیرد با نوع کاری که جنبش دانشجویی در دهه ۷۰ انجام می‌داد متفاوت است و به همین دلیل ما نمی‌توانیم بگوییم که امروز جنبش دانشجویی نسبت به جنبش دانشجویی دهه ۷۰ و ۸۰ ضعیف‌تر عمل می‌کند. ابزارها، شرایط و بافت دانشجویی تغییر کرده و باید هر سه دوره را با شرایط متناسب مربوط به هرکدام بررسی کرد.

وی خاطرنشان کرد: جنبش دانشجویی در اواخر دهه ۷۰ و ۸۰ به هیج عنوان قابل مقایسه با جنبش دانشجویی در دهه ۹۰ نیست. در دهه ۷۰ با فضای فرهنگی بسیار بازتر، روزنامه هایی آزادتر و جامعه مدنی فعال‌تری رو به رو بودیم؛ به همین دلیل فعالیت دانشجویان را نیز باید متناسب با شرایط هر دوره سنجید. اگر بخواهیم مقایسه‌ای را به صورت کلی انجام دهیم من معتقد به کم کاری دانشجویان امروزی نیستم و معتقدم ابزارها در دهه‌های مختلف تغییر کرده است.دور شدن از جامعه باعث ظهور رکود در بدنه جنبش دانشجویی شده است

نیما رحمانی، دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه شهید مدنی تبریز نیز در مورد وضعیت فعلی جنبش دانشجویی و تفاوت آن با جنبش دانشجوی دهه ۷۰ و ۸۰ گفت: اگر بخواهیم جنبش دانشجویی را از زمان پیدایش و از سال ۱۳۲۰ تا به امروز بررسی کنیم، به سه برهه حساس بر می‌خوریم. اولین آن بر می‌گردد به دوره نخست وزیری دکتر مصدق و کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲. برهه حساس بعدی انقلاب اسلامی است و آخرین آن نیز که به ما بیشتر نزدیک است و ما دانشجوهای تحول خواه هویتمان را از آن می‌گیریم، دوم خرداد است. اگر به خوبی این سه برهه را بررسی کنیم به جواب سوال این مصاحبه که وضعیت فعلی جنبش دانشجویی و تفاوتش با جنبش دانشجویی دهه ۷۰ و ۸۰ است می‌رسیم.

وی افزود: وقتی دوم خرداد و انتخاب رئیس دولت اصلاحات را بررسی کنیم می‌بینیم که جنبش دانشجویی و در نگاه بازتر، جامعه‌ای که باعث انتخاب آقای خاتمی شدند دنبال یک خواسته بودند. در تمامی برهه‌ها از جنبش ملی شدن صنعت نفت تا انقلاب اسلامی و دوم خرداد نیز جامعه دنبال یک خواسته بود که جنبش دانشجویی مطالبه آن را نمایندگی می‌کرد. جنبش دانشجویی از زمان مصدق تا دوم خرداد این خواسته را از جامعه به سیاست منتقل می‌کرد اما امروز متاسفانه اتفاقی که افتاده و ما از آن به عنوان رکود جنبش دانشجویی یاد می‌کنیم این است که با اینکه قلیان و جنب و جوش زیادی که در جامعه داریم اما جنبش دانشجویی در حد اسم مانده و بسیاری از دانشجویان وقتی در بدنه جنبش قرار می‌گیرند، از دغدغه جامعه که ما وظیفه داریم آن را نمایندگی کنیم عقب می‌مانند.

دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه شهید مدنی تبریز ادامه داد: کمرنگ شدن جنبش دانشجویی در سال‌های اخیر به این دلیل است که از بسیاری دغدغه‌های جامعه عقب است. من به عنوان کسی که سابقا در بدنه جنبش قرار داشته‌ام و امروز نیز بیرون از آن قرار گرفته‌ام، این موضوع را با وضوح بیشتری می‌بینم. ما به هر دهه از جنبش دانشجویی که نگاه کنیم همیشه برآیند خاص جامعه را پیگیری کرده تا به خواست جامعه برسد.

رحمانی تصریح کرد: متاسفانه مشکل ما این است که دانشجویان برآیند خاص جامعه را درک نکرده و در تعریف هویت خود دچار تزلزل شده‌اند. دلیل تزلزل هویت این است که در زمان دوم خرداد بخشی از بدنه جنبش، ویژگی اصلی آن که استقلال بود را لگدمال کردند. این لگدمال کردن به این معنا که آن‌ها به قصد وابسته کردن جنبش قدم برداشتند نیست بلکه قصد داشتند جنبش دانشجویی را به جایگاهی فراتر از جایگاهی که در آن زمان داشت ببرند.

وی افزود: این بدنه از جنبش دانشجویی گمان می‌کرد پیوند بیشتر جنبش با سیاست مداران باعث افزایش تاثیر گذاری آن خواهد شد اما وارد شدن به این هزارتوی قدرت باعث افزایش گستره فعالیت دانشجویی و در مقابل آن محدود شدن بیشتر آن شد. در اینجا وارد بخش هایی از سیاست می‌شویم که محتوم به زد و بند هستیم و وقتی این زد و بند وارد جنبش دانشجویی شود او را از جامعه دور می‌کند.

دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه شهید مدنی تبریز خاطرنشان کرد: نتیجه این دور شدن از جامعه انزوای این روزهای جنبش دانشجویی است. این انزوا باعث شده، تازه واردهای جنبش دانشجویی در باز تعریف هویتشان دچار تردید شوند. برآیند تمام این رخ دادها این است که جامعه نیز ما را نخواهد شناخت و این باعث ایجاد رکود در بدنه جنبش دانشجویی شده است. کد خبر ۳۹۹۷۹۵

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

تریبون مقاومت

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI. IR به مناسبت چهلمین سال امامت جمعه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، نماهنگ «تریبون مقاومت» را منتشر کرد. به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI. IR به مناسبت چهلمین سال امامت جمعه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، نماهنگ «تریبون مقاومت» را منتشر کرد.
اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین2 روز قبل
به دنبال افشای فشار رییس جمهوری آمریکا بر اوکراین، ۲۱۹ نماینده از مجموع ۴۳۵ عضو مجلس نمایندگان آمریکا در پنجم مهرماه رای به استیضاح ترامپ دادند. قرار است سنا جلسه محاکمه ترامپ را آغاز کند. بر اساس قوانین استیضاح در سنا، روند محاکمه همان روزی که پلوسی مفاد استیضاح را ارائه دهد، آغاز می‌شود مگر این که روز ارائه آن یکشنبه باشد. پلوسی در بیانیه‌ای اعلام کرد که مفاد استیضاح ترامپ به همراه هفت مدیر دموکرات به سنا ارسال خواهد شد. مدیران استیضاح از مجلس نمایندگان آمریکا قرار است به عنوان دادستان در محاکمه ترامپ در سنا حاضر شوند.
ایلناایلنا4 ساعت قبل
رئیس‌جمهور در پیامی با تسلیت درگذشت همسر آیت‌الله سیدجعفر کریمی، از درگاه ایزدمنان برای آن فقیده سعیده غفران و رضوان الهی مسالت کرد. به گزارش ایلنا، متن پیام حسن روحانی به این شرح است: انالله انا الیه راجعونحضرت آیت الله حاج سید جعفر کریمی (دامت برکاته) درگذشت همسر گرامیتان، موجب تاثر و تالم خاطر شد. اینجانب با ابراز همدردی، این ضایعه را به حضرتعالی و بیت مکرم تسلیت می‌گویم و از درگاه ایزد منان برای آن فقیده سعیده غفران و رضوان الهی و برای جنابعالی، سلامتی و بقای عمر مسالت دارم. حسن روحانیرئیس جمهوری اسلامی ایران

وقتی پنتاگون دیر از خواب بیدار می‌شود!

صدا و سیماصدا و سیما4 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، آمریکا پس از ۱۰ روز از حمله ایران به عین‌الاسد تازه اعلام کرده است ۱۱ نفر از سربازانش دچار ضربه ملایم مغزی شده‌اند. ضربه ملایم مغزی؛ خبری که دستمایه طنز در بسیاری از محافل خبری شد و خیلی‌ها نوشتند با این حساب چند هفته دیگر زمان می‌برد تا آمریکایی‌ها اعلام کنند ده‌ها نظامی آن‌ها بعد از حمله ایران دچار کشته‌شدگی یواش شده‌اند. اینکه در زمان حمله ایران به پایگاه عین‌الاسد که به پایتخت آمریکا در عراق معروف بوده پنتاگون خواب بوده و پنج شنبه این هفته از خواب بیدار شده و در حال آمار دادن از نظامیان آمریکایی است موجب شده است تا این موضوع در شبکه‌های آمریکا، دستمایه شود. CNN، دروغ‌گویی پنتاگون را به رخ کشیده و گزارش داده این خبر در حالی افشا می‌شود که وزارت دفاع آمریکا در زمان حمله موشکی ایران اعلام کرده بود نظامیان آمریکایی هیچ تلفاتی نداشتند و هیچ کس به طور جدی زخمی نشد. الجزیره انگلیسی نیز در گزارش جدید از اصابت دقیق موشک‌های ایرانی به این پایگاه تمجید کرده است.
رکنارکنا11 ساعت قبل
سرلشکر عبدالکریم خلف، سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق هم دو روز پیش تایید کرد که کمیته‌ای که برای تحقیق درباره حمله هوایی به سردار قاسم سلیمانی و همراهانش تشکیل شد به نتایج مهمی دست یافته است. سخنگوی عبدالمهدی گفت که کمیته مذکور به نتایج مهمی دست یافته و زمینه تحقیقات عمیق روی طرف‌های دیگر را فراهم می‌کند و چه بسا دامنه تحقیقات به فراتر از مرزهای عراق هم برسد. سپهبد حاج قاسم سلیمانی و «ابومهدی المهندس»، جانشین رئیس سازمان الحشد الشعبی و چند تن از همرزمانشان در بامداد روی سیزدهم دی ماه سال جاری در حمله هوایی آمریکا به نزدیکی فرودگاه بغداد به شهادت رسیدند. خبرگزاری رویترز هم اخیرا به نقل از عراقی‌ها فاش کرد که کارمندان فرودگاه‌های بغداد و دمشق، اطلاعات ورود و خروج سردار سلیمانی و همراهانش را در اختیار ارتش آمریکا قرار داده‌ بودند. منبع: نامه نیوزبرای ورود به کانال تلگرام ما کلیک کنید.

رایان؛ پرورش یافته نظام آموزشی کانادا / فردای فرزندان ایران چگونه خواهد بود؟!

عصر ایرانعصر ایران7 ساعت قبل
عصرایران؛ جعفر محمدی* - امروز «رایان» را بسیاری از مردم می‌شناسند؛ او ۱۳ سال دارد و فرزند «منصور پور جم»، دندانپزشک ساکن شهر بارهاون کانادا که در سانحه سرنگونی هواپیمای اوکراینی درگذشت. او فاجعه پشت فاجعه، دیوار پشت دیوار و اشتباه پشت اشتباه رو پشت سرگذاشته و در آخر قوی شده بود. انتشار ویدئوی سخنرانی رایان همزمان شده بود با نهایی شدن و نشر گزارش «U. S. News & World Report» درباره بهترین کشورهای دنیا برای رشد و تربیت فرزندان. رایان پورجم، به عنوان فرزندی که در کانادا رشد و تربیت یافته است، مهر تاییدی است بر این رتبه بندی جهانی. این حد از اعتماد به نفس و آگاهی و احساسات کنترل شده، تنها در یک جامعه و نظام آموزشی سالم شکل می‌گیرد و البته رایان، تنها یکی از میلیون‌ها تربیت یافته نظام آموزشی کاناداست.

نظرها

اخبار بیشتر

پربحث‌ترین خبرها


فیلم | اولین اظهارنظر روحانی درباره سقوط هواپیمای اوکراینی؛ خطای نابخشودنی بود | درخواست مهم از قوه قضاییه

4 روز قبلهمشهری1

گمانه‌زنی‌ها درباره سانحه هواپیمای اوکراینی/ احتمال «جنایت جنگالی آمریکا» به موازات خطای انسانی پدافند

5 روز قبلتسنیم1

پیکر یک تبعه اوکراینی در حادثه سقوط هواپیما شناسایی شد

5 روز قبلمهر1

حرکت زشت دو مجری زن صداوسیما +عکس

5 روز قبلفردا نیوز1

مراسم یادبود دو نفر از جان‌باختگان هواپیمای اوکراین برگزار شد

6 روز قبلایرنا1

کیمیا علیزاده از ایران خداحافظی کرد

6 روز قبلروزنو1

دیشب ۲۱ دی‌ماه مردم در مقابل دانشگاه امیرکبیر و شریف به یاد کشته‌شدگان هواپیمای اوکراین تجمع کرند

6 روز قبلپوشش خبری1

انصراف جمعی از هنرمندان از شرکت در جشنواره فجر

6 روز قبلپوشش خبری1

قادری: به تعویق انداختن اعلام خطا در ماجرای هواپیمای اوکراین اشتباه بود

6 روز قبلایسنا1

فرمانده حشدالشعبی ترور شد+ عکس پیکر فرمانده / تکذیب شد

6 روز قبلرکنا1