عدالت و مساله کنترل قیمت‌ها
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. الف
  4. اقتصادی
عدالت و مساله کنترل قیمت‌ها

عدالت و مساله کنترل قیمت‌ها

الفخبرگزاری الف |

پس از مصوبه افزایش ۲۰۰‌درصدی قیمت بنزین، مقامات حاکمیتی در قوای مختلف بر تشدید نظارت و عدم افزایش قیمت سایر کالاها تاکید کردند. پس از آن مردم از عدم وفای مسوولان به وعده تثبیت قیمت‌ها لب به اعتراض گشودند. عدالت اسلامی در این خصوص چه می‌گوید؟

۱. عدالت یعنی بهره‌مندی هر کس مطابق حق باشد. اگر قرار است راننده وانت، بیشتر کرایه بگیرد مطابق حق و اگر نباید، مطابق حق. حال سؤال این است که حق در مساله قیمت‌گذاری چیست؟ ثبات قیمت‌ها یا آزادی قیمت‌ها. برخی از قدیم قائل به این بوده‌اند که اسلام مخالف قیمت‌گذاری است و داستان معروف سرباززدن پیامبر اکرم؟ ص؟ از تعیین قیمت کالای احتکارشده را نیز شاهد خود می‌آورند. این ادعا غلط نیست اما کامل هم نیست؛ یعنی این تنها آموزه بسته تئوریک اقتصاد اسلامی درباب قیمت‌گذاری نیست.

آموزه دیگر: دولت در عین اینکه نباید برای کالای دیگران، قیمت بگذارد، باید سازوکار تحقق قیمت‌های منصفانه را در اقتصاد فراهم سازد. علی؟ ع؟ در نامه به فرماندار مصر چنین می‌نویسد: حواست باشد درباره قیمت‌ها که بر دو طرف خرید‌و‌فروش «اجحاف» نشود.

پس نمی‌توان از دولت سلب مسوولیت کرد. نمی‌توان گفت دولت حق هیچ‌گونه دخالتی در قیمت‌ها ندارد اما این اختیار نیز به او داده نشده است که برای کالای دیگران (نه کالای تولیدی خود) قیمت ثابت وضع کند. دولت، مسوول طراحی سازوکارهایی است که در نهایت، قیمت منصفانه خروجی آن باشد.

۲. اگر می‌خواستیم به طرفین معامله «اجحاف» نشود، در ماجرای افزایش قیمت بنزین باید چه می‌کردیم؟ واقعیت نشان می‌دهد بخشی از مصرف بنزین، مصرف واسطه است و جا‌به‌جایی کالاهای درون شهر (یا بین شهرهای نزدیک) وابسته به بنزین. حال که هزینه حمل‌و‌نقل درون شهر افزایش یافته، از یک سو، اجازه ندادن به فروشندگان نهایی که کالاها را با افزایش قیمت بفروشند، اجحاف به

خرده فروش است و از سوی دیگر، رها کردن بازار که هر میزان میل فروشنده اقتضا کرد، کالا را گرانتر به مردم بفروشد، نیز اجحاف به مصرف‌کننده و خریدار است. آموزه علوی آن بود که قیمت به هیچ‌یک از دو طرف ظلم و اجحاف نکند.

در وبسایت خبری بخوانید: بروزترین اخبار اقتصادی ایران و جهان

۳. نتیجه شماره‌۱ آن است که تقاضای نخست مسوولان حکومت که خواستار عدم تغییر قیمت سایر کالاها شده بودند، از اساس ظلم به فعالان بازار خرده فروشی بود. از سوی دیگر مطالبه حامیان آزادی بازار که خواستار رفع تمام نظارت‌ها و تعزیرات بودند نیز احتمال ظلم بر مصرف‌کننده را فراهم می‌آورد.

اقتضای میانه‌روی آن است که سرکوب قیمت‌ها از بالا تحمیل نشود (امری که امکان‌پذیر نیست و تنها بر نارضایتی مردم و بی‌اعتباری سیاستمداران می‌افزاید) و در مقابل اجازه افزایش منصفانه به میزان متناسب با افزایش هزینه خرده‌فروش، صادر شود و آنگاه بر «این قیمت منصفانه» که لازم است شرکت‌های تولیدی روی محصولات‌شان درج نمایند، نظارت شود نه نظارت بر قیمت ناعادلانه.

۴. برای نتیجه شماره‌۲ نیاز به ذکر یک مقدمه است: حاشیه سود خرده‌فروشی در ایران، جذاب و بالاتر از سطوح متعارف است و نظام توزیع کالا، دچار ناکارایی است به‌نحوی که فروشندگان، تاحدی قدرت تحمیل قیمت بالا را دارند حال آنکه در بازار رقابتی که اطلاعات مردم متقارن و هزینه مبادلاتی ناچیز است، نباید زمینه بروز چنین اجحافی فراهم باشد. در نظریه عدالت اسلامی، بسیار بیش از پرداختن به کشف قیمت منصفانه و نظارت بر تک‌تک خرده‌فروشان برای مراعات آن قیمت، وظیفه دولت ساماندهی این ساختار رانت‌زاست که قیمت‌های ناعادلانه، معلول و ثمره آن محسوب می‌شود.

باید از دولت‌ها و مجالس (و به طریق اولی از نظریه‌پردازان حوزه و دانشگاه) پرسید که چرا سال‌هاست در زمینه سازوکار قیمت‌های منصفانه در اقتصاد ایران، هیچ کاری صورت نگرفته است؟ سیاست کلی نظام و قانون مرتبط با قیمت‌گذاری منصفانه و نهادسازی آن کجاست؟ شاید آشکارشدن مجدد ناکارایی شیوه مواجهه با قیمت‌ها؛ بهانه‌ای شود برای توقف در مسیر غلط و حرکت به سمت سازوکارهای عدالت آفرین.

منبع: صبح‌نو

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

پنجاه و نهمین اجلاس مجمع عمومی بانک مرکزی

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ در این جلسه رئیس کل بانک مرکزی، گزارش عملکرد مالی سال ۹۷ و شاخص‌های مالی سال ۹۸ را ارائه کرد.

حمله آشوبگران به خودروها و ساختمان بانک مرکزی لبنان + فیلم

باشگاه خبرنگارانباشگاه خبرنگاران1 روز قبل
به گزارش گروه فیلم و صوت باشگاه خبرنگاران جوان، گروهی آشوبگر با پرتاب مواد آتش‌زا به سمت ساختمان بانک مرکزی لبنان به ساختمان آن خساراتی وارد کردند و در منطقه جدیتا در شرق لبنان با پرتاب سنگ به چندین خودرو، به شدت آنها آسیب رساندند. در منطقه کورنیش مزرعه در بیروت و در نزدیکی پادگان الحلو نیز، تعدادی آشوبگر با نیروهای امنیتی در گیر شده و به طرف این نیروها سنگ و مواد آتش‌زا پرتاب کردند، نیروهای امنیتی هم برای پراکنده کردن این آشوبگران مجبور به استفاده از گاز اشک آور شدند. در شهر صیدا نیز گروهی با آتش زدن سطل‌های زباله و لاستیک چند خیابان را مسدود کردند. این اغتشاشات و حمله به اموال عمومی به بهانه تاخیر در تشکیل کابینه دولت انجام شده است. بیشتر بخوانید: تظاهرات گسترده مردم فرانسه علیه برنامه اصلاحات نظام بازنشستگی + فیلمانتهای پیام/

حمله معترضان به خودروها و ساختمان بانک مرکزی لبنان + فیلم

رکنارکنا1 روز قبل
به گزارش گروه حوادث رکنا، گروهی آشوبگر با پرتاب مواد آتش‌زا به سمت ساختمان بانک مرکزی لبنان به ساختمان آن خساراتی وارد کردند و در منطقه جدیتا در شرق لبنان با پرتاب سنگ به چندین خودرو، به شدت آنها آسیب رساندند. در منطقه کورنیش مزرعه در بیروت و در نزدیکی پادگان الحلو نیز، تعدادی آشوبگر با نیروهای امنیتی در گیر شده و به طرف این نیروها سنگ و مواد آتش‌زا پرتاب کردند، نیروهای امنیتی هم برای پراکنده کردن این آشوبگران مجبور به استفاده از گاز اشک آور شدند. در شهر صیدا نیز گروهی با آتش زدن سطل‌های زباله و لاستیک چند خیابان را مسدود کردند. این اغتشاشات و حمله به اموال عمومی به بهانه تاخیر در تشکیل کابینه دولت انجام شده است. برای ورود به کانال تلگرام ما کلیک کنید.
عصر ایرانعصر ایران1 روز قبل
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا با صدور دستور اجرایی جدید، زیرساخت حقوقی تحریم باقیمانده اقتصاد ایران را فراهم کرد. به گزارش فارس؛ حدود ۵ روز پیش منوچین وزیر خزانه داری آمریکا پس از قرارگرفتن تعدادی از نظامیان و شرکت‌های بخش فلزات در لیست تحریم اعلام کرد که ترامپ رئیس جمهور این کشور به زودی دستور اجرایی در زمینه تحریم سایر بخش‌های اقتصاد ایران را نیز صادر می‌کند. این دستور اجرایی توسط ترامپ در همان روز صادر شده است و اکنون در سایت وزارت خزانه داری آمریکا قابل رویت است. ترامپ با صدور این دستور اجرایی جدید، زیرساخت حقوقی قرار گرفتن تمام اقتصاد ایران در لیست تحریم را فراهم کرده است. این دستور اجرایی بدین معناست که تمامی اقتصاد ایران شامل تحریم است و هرکس هر نوع فعالیتی به هر نحوی در اقتصاد ایران داشته باشد باید به طور کامل خود را از نظام مالی آمریکا، سفر به آمریکا و نظام پرداخت دلار جدا کند.
اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین1 روز قبل
به گزارش اقتصادآنلاین، حسن روحانی، رییس‌جمهور در مجمع بانک مرکزی حاضر شد. در حاشیه این مجمع اعلام شد عملیات بازار باز بانکی از شنبه کلید خواهد خورد. بر این اساس نظام سیاستگذاری پولی کشور دچار تغییر و تحول عمده خواهد شد. عملیات بازار باز، از جمله ابزارهای سیاست پولی غیرمستقیمی است که نقش تنظیم‌کننده مقدار ذخایر بانکی از طریق نرخ بهره را بر عهده دارد. بعنوان مسئول شورایعالی امنیت ملی روزانه مراقبت می‌کنم؛ همه چیز‌ را نمی‌توانم بگویم ولی اگر مراقبت روزانه صورت نگیرد بین جنگ و صلح یک گلوله فاصله است؛ البته اختیارات در قانون اساسی توزیع شده، است.
اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین1 روز قبل
به دنبال افشای فشار رییس جمهوری آمریکا بر اوکراین، ۲۱۹ نماینده از مجموع ۴۳۵ عضو مجلس نمایندگان آمریکا در پنجم مهرماه رای به استیضاح ترامپ دادند. قرار است سنا جلسه محاکمه ترامپ را آغاز کند. بر اساس قوانین استیضاح در سنا، روند محاکمه همان روزی که پلوسی مفاد استیضاح را ارائه دهد، آغاز می‌شود مگر این که روز ارائه آن یکشنبه باشد. پلوسی در بیانیه‌ای اعلام کرد که مفاد استیضاح ترامپ به همراه هفت مدیر دموکرات به سنا ارسال خواهد شد. مدیران استیضاح از مجلس نمایندگان آمریکا قرار است به عنوان دادستان در محاکمه ترامپ در سنا حاضر شوند.

نظرها

اخبار بیشتر