زمان قطع وابستگی بودجه به نفت رسیده است
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. ایبنا
  4. اقتصادی
زمان قطع وابستگی بودجه به نفت رسیده است

زمان قطع وابستگی بودجه به نفت رسیده است

ایبناخبرگزاری ایبنا |
یکی از نیازهای کشور در شرایط فعلی اقتصاد و برای کاهش وابستگی بالای بودجه به نفت حرکت به‌سمت فعال‌سازی سایر مزیت‌های اقتصادی است.

به گزارش ایبِنا، یکی از نیازهای کشور در شرایط فعلی اقتصاد و برای کاهش وابستگی بالای بودجه به نفت حرکت به‌سمت فعال‌سازی سایر مزیت‌های اقتصادی است. جلوگیری از خام‌فروشی نفت، توسعهٔ صنعت پتروشیمی، شناسایی فرارهای مالیاتی، ایجاد پایه‌های جدید مالیاتی، رونق تولید، و… از مهم‌ترین راهکارهای حرکت به‌سمت کاهش وابستگی بودجه به نفت و در گام بعدی ارائهٔ بودجهٔ بدون نفت است. در این زمینه تازه‌های اقتصاد، با ماشاء‌الله عظیمی ‐ دبیرکل اتاق تعاون ایران ‐ گفت‌وگویی انجام شده است که با هم می‌خوانیم.

بودجهٔ نفتی و سهم بالای نفت از بودجهٔ سالانهٔ کشور و همچنین وابستگی بیش از ۹۰ درصدی طرح‌ها و برنامه‌های عمرانی کشور به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم به نفت، ‌ در طول دهه‌های اخیر باعث بروز آسیب‌هایی به اقتصاد ایران شده است. در بعد خارجی نیز دشمنان از این طریق موفق به واردکردن فشار به کشور و ضربه از ناحیهٔ وابستگی بالای کشور به نفت از طریق وضع تحریم‌های ظالمانه شده‌اند. برای شکستن سلطهٔ نفت بر اقتصاد ایران و فعال‌سازی مزیت‌های غیرنفتی چه راهکاری باید در پیش گرفته شود؟

با استفاده از متغیرهایی که در اراده و اختیار ماست، باید جایگزینی واقعی داشته باشیم و با ایجاد رونق در تولیدات داخلی، از ورود کالاهای خارجی غیرضروری جلوگیری کنیم. اگر کالای ایرانی را رونق بدهیم، دیگر نیازی نیست برای انجام واردات، نفت بفروشیم و همچنین برای تأمین ارز به نفت وابسته شویم. البته، ما مجبوریم برای دریافت برخی فناوری‌ها و رفع نیازها تبادلاتی انجام دهیم، اما وقتی تولید رونق بگیرد، دیگر لازم نیست در همهٔ زیرساخت‌ها هزینه کنیم؛ ‌بنابراین، اگر رونق ایجاد شود، شرایط اقتصاد و مردم را بهتر خواهیم کرد و بودجهٔ بدون نفت زمانی محقق می‌شود که ابتدا مشخص شود نفت به مصرف چه‌چیزی می‌رسد. غیر از این است که نصف نفت فروخته و خرج هزینه‌های جاری دولت می‌شود و ۱۰ درصد آن نیز در هزینه‌های عمرانی وارد نمی‌شود؟ یعنی اینکه وقتی جراحی عنوان می‌شود و می‌گوییم که بودجهٔ بدون نفت باید محقق شود، ابتدا باید از خود دولت شروع شود و البته جراحی که موجب مرگ بخشی از جامعه شود هم قابل‌قبول نیست.

آیا در شرایط فعلی می‌توانیم به روش‌های دیگری غیر از فروش نفت برای اجرای پروژه‌های اقتصادی کشور فکر کنیم؟ به‌عبارتی، روش‌هایی مانند جذب سرمایه‌گذاری خارجی و یا بهبود درآمدهای مالیاتی را بتوان جایگزین پول نفت کرد؟

در جایگزینی درآمدهای جدید به‌جای فروش نفت باید بدانیم که نزدیک ۵۰۰ هزار میلیارد تومان پروژهٔ ریز و درشت در کشور مانده و انجام نشده است و ما باید این پروژه‌ها را بررسی کنیم و برخی را به‌منظور فعال‌شدن در اختیار بخش غیردولتی قرار بدهیم و بخشی را نیز قسطی واگذار کنیم و به‌صورت خلاصه اینکه به‌سمت روش‌های نوین انجام پروژه‌ها در دنیا حرکت کنیم. درعین‌حال، دولت دارایی‌های غیرمولد خود را نیز به حرکت دربیارود و آن‌ها را تبدیل کند. چرا باید این همه ساختمان داشته باشیم درحالی‌که دنیا در سال‌های اخیر تا ۸۰ درصد هزینه‌های ارائهٔ خدمات خود را کاهش داده است ولی ما باوجود استفاده از روش‌های نوین‌ نیز نتوانستیم هزینه‌های خود را کاهش دهیم؟ باید روش‌های ارائهٔ خدمت را تغییر دهیم و ازجمله اینکه به‌عنوان نمونه اگر ۱ دلار از صادرات نفت خام به‌دست می‌آوریم، آن را به چند دلار ارزش‌افزوده تبدیل کنیم. اقتصاد بودجهٔ منهای نفت این است که ما خام‌فروشی نکنیم، چون سهم نسل‌های آینده و خودمان را هدر می‌دهیم. درحال حاضر، برخی کشورهای متخاصم به‌عنوان نمونه در چین شهرک ایجاد می‌کنند و در آنجا تولید مزیت‌دار انجام می‌دهند. کشوری مانند ایران که اینقدر ظرفیت و منابع دارد، باید جزو ۱۵ قدرت اقتصادی بزرگ دنیا باشد. مگر سنگاپور و مالزی چه‌چیزی دارند که جزو چند کشور اول دنیا محسوب می‌شوند؟ اگر ما می‌گوییم بودجهٔ منهای نفت، ‌ اولا خرجمان را باید کم و سپس نفت را به فراورده تبدیل کنیم و درآمد بیشتری از استخراج نفت داشته باشیم و این مسئله می‌تواند ریسک بازاریابی ما را نیز کاهش دهد. هرچه به‌سمت فراورده‌محوری برویم، این سرمایه‌ها را به ارزش‌افزودهٔ بیشتری می‌رسانیم. وقتی کشتی ما را توقیف می‌کنند ما بدقول می‌شویم، ولی وقتی محصولات یونیک تولید کنیم، به‌سمت ما خواهند آمد. باید محصولاتی را تولید کنیم که مشتریان خارجی وارد تحریم‌شکنی شوند، درصورتی‌که درحال حاضر ما خودمان تحریم‌شکنی داریم. برای دستیابی به بودجهٔ بدون نفت باید تولیداتی داشته باشیم که نبود آن پالایشگاه‌های خارجی را متوقف و یا به اقتصاد آن‌ها صدمه وارد کند. این نوع فاصله‌گرفتن از درآمد نفت باعث می‌شود در این زمینه برنامه‌ریزی کنیم و دولت‌های مختلف نیز موظف به پیگیری مصوبات و برنامه‌های دولت‌های قبل باشند. البته، هر بودجه‌ای باید شمولیت و در این زمینه انعطاف لازم وجود داشته باشد و اعتبارات باید منعطف باشند.

در سایت خبری بخوانید: اخبار اقتصادی امروز در بازار تهران | اخبار سیاسی روز ایران و جهان

برخی مباحث مانند برجام و مذاکرات هسته‌ای نیز در فروش نفت ایران و همچنین افزایش آسیب‌پذیری اقتصاد ایران از این ناحیه تأثیرگذار بوده است. جایگزین‌های فعلی نفت در اقتصاد ایران کدام‌اند؟

دربارهٔ تحریم نیز باید بودجه ویژگی‌هایی داشته باشد که با برنامه‌های دشمنان و تحریم‌کنندگان دچار استیصال نشویم. اینکه مقام معظم رهبری فرمودند همه‌چیز نباید به برجام بسته می‌شد دلیلش این است و ما نباید همهٔ پروژه‌ها را متوقف کنیم. برجام پروژهٔ اقتصادی و سیاسی کشور بوده و به‌نظر من حتی ابرپروژه هم نبوده است ولی مهم بود؛ اما وقتی ما آن را تنها پروژه معرفی می‌کنیم و منافع ملی را به آن گره می‌زنیم و بزرگ‌نمایی صورت می‌گیرد، باوجود زحمات دستگاه دیپلماسی، وعده‌های بزرگ باعث نادیده گرفته‌شدن دستاوردها می‌شود. نه مذاکرات مثبت با طرف‌های اروپایی و برجام و حل مشکلات اقتصادی باید ما را خیلی امیدوار کند، نه اینکه از شکست مذاکرات چندان مأیوس شویم. باید به صادرات، ‌ مالیات، ‌ حقوق گمرکی، و تبدیل دارایی‌ها نیز توجه کنیم. کشوری که خوب صادر کند و شغل ایجاد شود، هزینه‌های حاکمیتی و انتظامی آن نیز کاهش می‌یابد و شفافیت نیز به‌وجود می‌آید. بودجهٔ منهای نفت نیازمند دقت عمل دولت و صبوری‌کردن مردم است و مشکلات نباید بزرگ‌نمایی شود و نه اینکه خوش‌بینی کاذب ایجاد شود. باید با واقع‌بینی به‌سمت اصلاح ساختار برویم و اگر می‌خواهیم بودجهٔ منهای نفت را در دستور کار جدی قرار بدهیم، باید در برخی از مفاد برنامهٔ ششم نیز برخی اضافات و تغییرات صورت بگیرد.

برخی کشورها نفت ندارند ولی با مالیات بنزین و سوخت، کشور خود را آباد می‌کنند. ما اگر در طی این همه سال زیرساخت ایجاد می‌کردیم، دلیلی نداشت بنزینی که حداقل در دنیا ۱۵ هزار تومان است، هزار تومان استفاده کنیم و محیط زیست نیز آلوده شود. درعین‌حال، ظرفیت پالایشگاه‌ها می‌تواند صرف صادرات بنزین شود و در بخش حمل‌ونقل عمومی استفاده شود. مالیات بر سوخت، ‌ درآمد، و حقوق‌بگیران در کشورها دارای منطقی است و از این طریق کشورها آباد می‌شوند. درحال حاضر، خیلی‌ها می‌گویند رقم فرار مالیاتی اگر درست شناسایی و جلوگیری شود، می‌توان از این طریق تمام کسری بودجهٔ سال را جبران کرد. باید از دولت پرسید درست است که فرهنگ مالیاتی در جامعه باید رشد کند، ولی برای شناسایی و جلوگیری از فرار مالیاتی آیا مردم باید اقدام کنند؟ مالیات باید جایگزین درآمد نفت شود، ولی ما علاوه بر مالیات جزو معدود کشورهایی هستیم که منابع فسیلی خوبی داریم و صادرات فراوانی را در این بخش می‌توانیم داشته باشیم. در بخش صادرات مواد معدنی، ‌ شیلات، ‌ فرش، ‌ صنایع دستی، و… باید رونق ایجاد کنیم تا جایگزینی درآمدها در این بخش با نفت صورت پذیرد تا مجبور نباشیم برای رفع بدیهی‌ترین نیازها به شرایط خاص برخورد کنیم. چرا باید در شرایطی باشیم که اگر نفت نفروشیم ضریب جینی دچار مشکل شود و مشکلات دیگری بروز کند. ما نباید وقتی کالای باارزشی مانند نفت را داریم دچار مشکل باشیم و این کشورهای خارجی‌اند که باید به نفت ما و تولیداتمان نیاز داشته باشند. البته، نه اینکه ما از منابع نفتی خود استفاده نکنیم، زیرا اگر این‌گونه باشد، دیگران استفاده خواهند برد و از میدان‌های مشترک بهره می‌برند. ما باید استفاده از منافع نفت و شیوهٔ استفاده از آن را تغییر دهیم.

ماشاء‌الله عظیمی [۱]

[۱] دبیرکل اتاق تعاون ایران

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

شفافیت مالی، راهکار جلوگیری از امضا فروشی

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
تعداد بازدید: ۰ کد ویدیو دانلود فیلم اصلیتعداد بازدید: ۰ کد ویدیو دانلود فیلم اصلیبه گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ محمد اسلامی امروز در حاشیه مراسم آیین معارفه و تکریم رئیس شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه بیش از ۵۰۰ هزار نفر در سطح کشور عضو سازمان نظام مهندسی هستند، گفت: این افراد با مدیریت و نظارت در ساخت و ساز‌ها و ساخت خانه‌های با کیفیت در طرح اقدام ملی مسکن نقش آفرینی می‌کنند. وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: از مردم می‌خواهیم که در چارچوب پروانه صادرشده اقدام به ساخت و ساز کنند و مهندسین اجازه ندهند خلاف پروانه ساخت و سازی صورت گیرد. وی بیان کرد: شفافیت مالی و مقابله با فساد یکی از کار‌های آقای خرم، رئیس جدید شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور است و وی در تعاملی که با دولت و سایر دستگاه‌ها دارد دوره امضا فروشی را خاتمه دهد و با رویکرد جدید، جایگاه نظام مهندسی را نزد جامعه ارتقا دهد. اسلامی گفت: روز گذشته جلسه ستاد ملی باز آفرینی برگزار شد و بزودی در استان‌های مختلف شاهد شروع طرح‌های مختلفی توسط توسعه گران در بافت فرسوده خواهیم بود. وزیر راه و شهرسازی بااشاره اینکه ۲۰ هزار واحد برای نوسازی بافت‌های فرسوده به بانک معرفی شدند و ۲۰ هزار واحد نیز برای دریافت پروانه اقدام کردند، تصریح کرد: تسهیلات و تمهیداتی اندیشیده‌ایم که از محل تبصره ۱۸ یارانه به آن‌ها پرداخت می‌کنیم تا مردم بتوانند خانه‌ها را در بافت فرسوده بسازند. اسلامی افزود: تسهیلات پرداختی به بافت فرسوده ۱۸ درصد است که ۹ درصد آن را دولت پرداخت می‌کند. وی بیان کرد: ۶۰ هزار واحد از ۱۰۰ هزار واحد بافت فرسوده را در استان‌های مختلف کلنگ زنی خواهیم کرد. اسلامی افزود: شناسایی و خرید اراضی در بافت فرسوده از دلایل تاخیر در طرح‌های نوسازی این بافت‌ها است. وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه برخی از بافت‌های فرسوده واجد ارزش هستند، گفت: تا سال ۱۴۰۰ چند محله از محلات هدف از فهرست نوسازی خارج می‌شوند. اسلامی درباره محله سیروس گفت: این محله متاسفانه مشکلات حقوقی وجود دارد که در حال رفع آن هستیم. وی درباره قیمت مسکن بیان کرد: قیمت مسکن اساسا تابع مولفه‌های اقتصادی کشور است برنامه جدید ما رونق تولید است و تسهیلاتی هم تصویب شد برای اوراق حق تقدم تا از این طریق سرمایه در گردش صندوق تامین مسکن مهیا شود.

مجری طرح پنبه: افزایش ۴۰ درصدی تولید پنبه

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
او در پاسخ به این پرسش که چرا سطح زیر کشت پنبه در ۱۷ سال اخیر کاهش یافته است؟ گفت: پنبه یکی از محصولات راهبردی است که مورد استفاده صنعت نساجی قرار می‌گیرد. در سال‌های دورتر شاهد رونق پنبه و نساجی بودیم اما به علل مختلفی از جمله واردات، مزیت اقتصادی کشت پنبه کاهش و هزینه‌های آن افزایش یافت بنابراین سال‌های پررونق کشت پنبه کم شد. وی درباره برنامه‌های وزارت جهاد کشاورزی برای پنبه کاران با اشاره به اینکه امسال سال پررونقی در تولید پنبه بود، گفت: قیمت تضمینی پنبه در سال‌های گذشته استفاده می‌شد اما در دو سال اخیر با توجه به رونق بازار و خرید پنبه به قیمت مناسب و حتی بیشتر از قیمت تضمینی از کشاورزان, دولت در قیمت گذاری, ورود نمی‌کند. آقای هزارجریبی با بیان اینکه دولت قیمت تضمینی گندم را حدود سه هزار و ۶۰۰ تومان اعلام کرد، افزود: این قیمت کف بازار است، امسال با توجه به رونق محصول پنبه، قمیت‌های بازار خیلی بیشتر از قیمت تضمینی آن است و کشاورزان از این بابت خوشحال هستند. مجری طرح پنبه وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه تولید پنبه از ۱۸۰ هزار تن در سال ۱۳۹۶ به ۱۶۵ هزار تن در سال ۱۳۹۷ کاهش یافت، گفت: پارسال پر آفت بود و به مزارع پنبه خسارت زد اما امسال با توجه به برنامه‌های اجرا شده، خسارات ناشی از آفات کاهش یافت و پررونق بود.

اهمیت بالای انتخابات

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، نبض انتخابات در اقصی نقاط کشور از شورای نگهبان و ستاد انتخابات کشور تا دانشگاه، مدارس و.. به سرعت می‌تپد. بطور حتم اگر در جامعه‌ای نمایندگان مجلس آن درست انتخاب شوند آن جامعه رو به پیشرفت می‌رود و اگر اشتباه انتخاب شوند آن جامعه دچار مشکل می‌شود.

ویدئو / خروج هواپیما از باند فرودگاه ماهشهر

ایسناایسنا17 ساعت قبل
یک فروند هواپیمای بوئینگ MD، صبح امروز (دوشنبه) از باند فرودگاه ماهشهر خارج شد. تمام ۱۳۵ مسافر این هواپیما در سلامت کامل هستند و این سانحه هیچ قربانی و مصدومی نداشته است. این هواپیمای متعلق به شرکت کاسپین از تهران به ماهشهر رفته بود که پس از فرود در فرودگاه مقصد از باند خارج شد. سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری گفته هنوز هیچ علتی برای این حادثه نمی‌توان ارائه کرد.

روحانی: بزرگترین خطر دموکراسی تبدیل‌شدن انتخابات به تشریفات است

ایرناایرنا13 ساعت قبل
رییس جمهوری بزرگترین خطر برای دموکراسی و حاکمیت ملی را تبدیل انتخابات به تشریفات دانست و گفت: باید پاسدار اسلام، نظام، جمهوریت، نظر و خواست عامه مردم باشیم. اخبار مرتبط روحانی: بزرگترین خطر دموکراسی تبدیل‌شدن انتخابات به تشریفات است تهران- ایرنا- رییس جمهوری بزرگترین خطر برای دموکراسی و حاکمیت ملی را تبدیل انتخابات به تشریفات…

اعلام آزادی سفر صهیونیست‌ها به عربستان سعودی

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
عربستان سعودی روابط دیپلماتیک با رژیم صهیونیستی ندارد و به جز ایام حج، به اتباع اسرائیلی اجازه سفر به این کشور را نمی‌دهد. اعلام این خبر به منزله تغییری مهم در اعلام رسمی روابط اسرائیل و عربستان سعودی است. حال شهروندان اسرائیلی می‌توانند با دعوتنامه رسمی از سوی سعودی‌ها برای زیارت و یا مقاصد تجاری و کسب و کار به عربستان سعودی سفر کنند. وزارت کشور رژیم صهیونیستی اعلام کرد که اسرائیلی‌ها می‌توانند به دنبال فرصت‌های سرمایه گذاری در عربستان سعودی باشند و با دریافت دعوتنامه و روادید به آنها اجازه خروج از اسرائیل داده خواهد شد. از خبرهای درز کرده اینطور مشخص شده است که همه شواهد و قرائن حاکی از اعلام رسمی طرح صلح ترامپ است که همه خطوط قرمز فلسطینی‌ها را نادیده گرفته است.

نظرها

اخبار بیشتر