یادداشت| تاملی بر جایگاه کشورهای آسیای مرکزی در استراتژی جدید اقتصادی ایران
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. تسنیم
  4. اقتصادی
یادداشت| تاملی بر جایگاه کشورهای آسیای مرکزی در استراتژی جدید اقتصادی ایران

یادداشت| تاملی بر جایگاه کشورهای آسیای مرکزی در استراتژی جدید اقتصادی ایران

تسنیمخبرگزاری تسنیم |
بازارهای کوچک دو جمهوری قرقیزستان و تاجیکستان نشان‌دهنده آن است که اهمیت دو کشور برای جمهوری اسلامی فراتر از صرفِ مبادلات اقتصادی، و در چارچوب نقش استراتژیک این دو جمهوری به عنوان «کشور پل» است.

- اخبار بین الملل -

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، هفته گذشته تهران میزبان دو کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی با دو جمهوری کوچک قرقیزستان و تاجیکستان (به لحاظ حجم اقتصاد) در آسیای مرکزی بود. از قرقیزستان جانات بشین‌اف، وزیر حمل و نقل و راه این کشور به تهران سفر کرده بود، و از تاجیکستان نیز عثمانعلی عثمان زاده، وزیر انرژی و ذخایر آبی این جمهوری فارسی‌زبان. به همین ترتیب در تهران نیز محمد اسلامی، وزیر راه و شهرسازی و رضا اردکانیان، وزیر نیرو، به ترتیب ریاست طرف ایرانی دو کمیسیون مذکور را بر عهده داشته و میزبان مهمانان تاجیک و قرقیز بودند.

در کمیسیون مشترک با قرقیزستان، دو محور کلیدی در مذاکرات مطرح شد. نخست، مسائل مالی و بانکی بود. آن‌طور که طرف ایرانی اعلان کرده است، توافقاتی پیرامون پروتکل‌های خاص بانکی به منظور تسهیل مبادلات مالی و تجاری، و حتی تاسیس بانک و بیمه مشترک توسط دو کشور با هدف حمایت از مبادلات تجاری دوجانبه حاصل شده است. همچنین سرمایه‌گذاری مشترک در قرقیزستان در قالب «جوینت ونچر» که ایران را قادر می‌سازد کالاهای تولیدی خود را از این کشورها به اقصی‌نقاط جهان صادر کند، در این چارچوب مطرح شده است.

در طرف دیگر اما «ترانزیت» محور کلیدی دیدارهای این کمیسیون بود. توافق پیرامون استفاده قرقیزستان از بندر استراتژیک چابهار در چارچوب کریدور ترانزیتی بین‌المللی شمال-جنوب اصلی‌ترین محور این گفت‌و‌گوها بود. پیش‌تر از سال ۲۰۰۷ دو کشور توافقاتی را برای استفاده قرقیزستان از چابهار مطرح کرده بودند و این جمهوری اولین کشور پساشوروی بود که توانست در این بندر زمینی برای احداث تاسیسات در ازای ارائه ۷ هکتار زمین در قرقیزستان به جمهوری اسلامی ایران، به دست آورد. از سوی دیگر نیز برقراری پرواز مستقیم میان دو کشور و اتصال ریلی دوطرفه از مسیر تاجیکستان، محور دیگر تفاهم‌نامه‌های حمل و نقل فیمابین دو کشور اعلام شد.

در مورد کمیسیون مشترک با هیات تاجیکی نیز دقیقا می‌توان موارد مشابهی را مشاهده کرد. در حوزه پولی و بانکی عینا توافقات مشترکی مشابه با آنچه با قرقیزستان اعلام شد، حاصل گردید. در زمینه ترانزیت نیز به نظر تاجیکستان یک مرحله جلوتر بوده و موارد عملیاتی‌تر نظیر احداث انبار و تاسیسات دیگر برای استفاده از این کریدور استراتژیک بین‌المللی مطرح شد. علاوه بر این، عملیاتی کردن یک مسیر ریلی جدید در چارچوب سازمان همکاری اقتصادی (اکو) که تاجیکستان را از مسیر ایران به ترکیه متصل می‌کند نیز مطرح شد. تنها حوزه تمایز دو کمیسیون، نقش پررنگ پروژه‌های فنی و خدماتی در حوزه آب، انرژی و راه و ساختمان در تاجیکستان توسط پیمانکاران ایرانی بود.

در خبری بخوانید: اخبار اقتصادی امروز در بازار تهران

در این میان با توجه به شباهت‌های برگزاری دو کمیسیون مشترک با این دو جمهوری، یک سوال کلیدی مطرح می‌شود: «آیا این کشورها به خودی خود صرفا یک هدف اقتصادی هستند؟» با توجه به حجم اقتصاد دو کشور می‌توان یک پاسخ نسبتا قاطع «منفی» به این سوال داد. بر اساس گزارش پایگاه‌های اقتصادی بین‌المللی، مجموع واردات و صادرات تاجیکستان در سال ۲۰۱۷ معادل ۳٫۹۷ میلیارد دلار و این رقم برای قرقیزستان معادل ۷٫۹۱ میلیارد دلار بوده است. با توجه به این که جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر حتی جزو ۵ شریک تجاری نخست این کشورها نیز محسوب نمی‌شود و مجموع مبادلات تجاری دو کشور با تمام کشورهای دنیا روی هم شاید کمتر از مبادلات تجاری دوجانبه جمهوری اسلامی ایران و ترکیه باشد، لذا می‌توان اظهار داشت به رغم اهمیت بازارهای ولو کوچک این دو کشور، جمهوری‌های مذکور می‌توانند در حوزه دیگری نیز حائز اهمیت باشند.

از این منظر، یک نقش استراتژیک دیگر می‌توان برای قرقیزستان و تاجیکستان به عنوان «کشورهای پل (Bridge Countries)» تعریف کرد. بدین ترتیب، اهمیت این دو کشور برای جمهوری اسلامی بیش از صرف بازارهای داخلی و مزیت‌هایی همچون منابع، به واسطه «مکانیزم‌های ارتباطی» تعریف می‌شود. در حوزه پولی و مالی، اقتصادهای بعضا بسته و غیرشفاف این کشورها می‌توانند نقش یک «هاب اقتصادی» برای دور زدن تحریم‌ها و یا کاهش آثار آن را از طریق ایجاد واسطه‌های مالی و پولی برای جمهوری اسلامی ایران فراهم آورد. در حوزه ترانزیت اما این نقش استراتژیک‌تر و بلندمدت‌تر تعریف می‌شود. قرقیزستان و تاجیکستان می‌توانند یک پل ترانزیتی برای اتصال ایران و در اشلی بزرگ‌تر جنوب غرب آسیا به چین و روسیه محسوب شوند. سرمایه‌گذاری‌های چین در چارچوب پروژه کمربند و جاده نیز به نوعی موید این نقش است. از سوی دیگر، این موضوع با توجه به برخی تنش‌های ترانزیتی دو سال اخیر ترکمنستان با کشورهای همسایه از جمله با جمهوری اسلامی ایران، تاجیکستان و قزاقستان، حائز اهمیت است.

لذا، سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های میان‌مدت و بلندمدت در قبال این دو جمهوری آسیای مرکزی با نگاه مذکور، می‌تواند فراتر از دسترسی به بازارهای کوچک چند صد میلیون دلاری برای جمهوری اسلامی ایران بوده و مزیت‌های اقتصادی بزرگ‌تر و منافع ژئواستراتژیکی را فراهم آورد.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

واکنش عراقچی به لغو میزبانی باشگاه‌های ایرانی در آسیا +فیلم

اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین1 روز قبل

فیلم دیده نشده از تلاش آتش‌نشانان برای خروج از پلاسکو

اقتصادنیوزاقتصادنیوز13 ساعت قبل

رمزارزها؛ اقتصاد دیجیتالی

صدا و سیماصدا و سیما23 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، رمزارزها نوعی از پول مجازی است که استخراج آن سالهاست در برخی کشورها آغاز شده است اما اجرای آن در ایران همچنان کش و قوس‌های فراوانی دارد.

فیلم/ دلایل تغییرات ناگهانی قیمت میوه چیست؟

مشرق‌نیوزمشرق‌نیوز21 ساعت قبل

نوآوری در صنعت آب و برق

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
با امضای تفاهم نامه زیست بوم علمی و فناوری، فرصت ارائه نوآوری شرکت‌های دانش بنیان در صنعت آب و برق فراهم شد. به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، تبدیل ایران به هاب منطقه در استفاده حداکثری از منابع انسانی خلاق هدف محقق شدنی است اگر زمینه فعالیت شرکت‌های دانش بنیان تسهیل و زیر ساخت‌های لازم فراهم شود.

رسیدگی به بزرگترین پرونده تخلف ارزی در تعزیرات تهران

صدا و سیماصدا و سیما16 ساعت قبل
وی گفت: این یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های مربوط به انجام ندادن تعهدات ارزی در تعزیرات تهران در سال‌های اخیر بوده است. اسفنانی افزود: در پرونده‌ای دیگر نیز متهمی ۲۸ میلیون یورو ارز دریافتی از بانک را ملزم شد، برگرداند. مدیرکل تعزیرات حکومتی تهران گفت: در پرونده‌ای دیگر نیز ۵ کانتینر کالا‌های قاچاق شامل لوازم و تجهیزات رایانه‌ای به ارزش ۱۴۵ میلیارد ریال کشف شد که پرونده در تعزیرات در حال رسیدگی است. وی همچنین به پرونده‌ای دیگر با عنوان تقلب در کسب و کار تحت عنوان عرضه روغن گریس تقلبی اشاره کرد و گفت: برای متهمان این پرونده نیز رای قطعی و جریمه‌ای معادل ۷۳ میلیارد ریال صادر شده است. وی گفت: البته نانوایان باید نان مورد نیاز مردم را به اندازه‌ای که مکلف هستند تحویل دهند و اگر مازادی داشتند می‌توانند به سفارش مشتری تنوعی در نان داشته باشند.

نظرها

اخبار بیشتر