گزارش نشست نقد کتاب ریشه‌های الهیاتی مدرنیته / روایتی از نسبت شهروند ایرانی با دنیای مدرن
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. خبر فوری
  4. فرهنگ
گزارش نشست نقد کتاب ریشه‌های الهیاتی مدرنیته / روایتی از نسبت شهروند ایرانی با دنیای مدرن

گزارش نشست نقد کتاب ریشه‌های الهیاتی مدرنیته / روایتی از نسبت شهروند ایرانی با دنیای مدرن

خبر فوریخبرگزاری خبر فوری |
کتاب «ريشه‌هاي الهياتي مدرنيته» می‌تواند جنبه‌هایی خاص از چالش بنیادین نسبت سنت و مدرنیته را برای متفکران ایرانی روشن نماید و چشم‌اندازی عمیق‌تر از آنچه بودیم و هستیم و خواهیم شد را، به خودآگاه فکری‌ جمعی‌مان بگشاید.

امین پاکزاد- کتاب «ریشه‌های الهیاتی مدرنیته» چندی‌ست روانه بازار کتاب شده است.

این کتاب را فیلسوف آمریکایی مایکل آلن گیلسپی نوشته و توسط زانیار ابراهیمی به فارسی برگردانده شده است. انجمن علوم سیاسی ایران، نشست نقد و بررسی این کتاب را با حضور داود فیرحی، شروین مقیمی و مترجم کتاب برگزار کرد که چکیده‌ای از مباحث مطرح شده را در این گزارش می‌خوانید:

این کتاب درباره چگونگی ارتباط الهیات مسیحی و مدرنیته است. مدرنیته‌ای که جان و مغز پیکر دنیای مدرن است؛ با میوه‌هایی چون علم، تکنولوژی، مکتب‌های اقتصادی، سیاسی و هنرهای مدرن. اینکه چگونه مدرنیته‌ای که پس از چند قرن، امروزه خود را چنان متفاوت از دنیای فکری پیش از خود می‌داند، که ندای جدایی کامل با سنت‌های پیش از خود را آوازه‌افکنی می‌کند، سوال اصلی کتاب است. در رویکرد نویسنده این کتاب، ارتباط ناگسستنی الهیات پیش از مدرنیته با آنچه امروزه از مدرنیته می‌شناسیم، به بحث گذاشته می‌شود.

در ابتدای جلسه، شروین مقیمی نکاتی انتقادی نسبت به کتاب مطرح کرد. از جمله اینکه، شروع بحث کتاب از یک واقعه رخ‌داده جهانی است. از یک شر اتفاق افتاده، از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱. اینکه چرا شهروند آمریکای مدرن، فاجعه‌ای آنچنانی را رقم زد؟ مقیمی پاسخ گیلسپی را در واقع پاسخ به آن پرسش می‌داند و اینکه انسان مدرن، با فرد انتحاری به لحاظ برخی ریشه‌های فکری تفاوت ندارد. خاستگاه مدرنیته، در سپیده‌دم تاریخی‌اش مملو از الزامات الهیاتی بوده است. از این منظر، معتقد است نویسنده از سطحی سیاسی فراتر نمی‌رود و وارد لایه‌های عمیق‌تر فکری نمی‌شود. اگرچه در نگرشی کلی‌تر، موافق است که مدرنیته همچون الهیات از درکی «ایمانی» برخوردار است و اینچنین با کتاب همدلی دارد.

داود فیرحی سخنران بعدی‌ست. او بیشترین همدلی را با مباحث کتاب دارد. وی دوگونه رویکرد متفاوت فکری که در ایران نسبت به مدرنیته وجود دارند را برشمرد. دسته اول، کسانی‌اند که آنچنان دل در گرو سنت دارند که هر گونه تمایل، نظر و سوگیری به سمت مدرنیته را کفری نابخشودنی می‌گمارند. دسته دوم، که برخی روشنفکران از آن جمله‌اند، چنان گوش و هوش به مدرنیته سپرده‌اند که نوای سنت را نمی‌شنوند و صدای گذشته‌گان را در خور اعتنا نمی‌بینند. با ین طبقه‌بندی، او کتاب گیلسپی را نماینده متفکران راه سوم می‌داند. راه سومی که با اتصال خواستگاه مدرنیته به اجزایی الهیاتی، شاید پلی برای گفت‌وگو و هم‌فهمی دو جریان دیگر باشد. بدین ترتیب، از منظری که بیشتر در جهت پاسخ به معضلات فکری جامعه ایرانی است به استقبال کتاب می‌رود و آن‌را خواندنی می‌داند.

در خبری بخوانید: مهم ترین اخبار فرهنگی و هنری جهان

گزارش نشست نقد کتاب ریشه‌های الهیاتی مدرنیته / روایتی از نسبت شهروند ایرانی با دنیای مدرن - 7

سخنران سوم زانیار ابراهیمی، با آنکه مترجم کتاب است اما خود را در جایگاه نماینده نویسنده قرار نمی‌دهد و با رویکردی انتقادی به توصیف کتاب می‌پردازد.

او، اساس استدلال کسانی چون گیلسپی را این می‌داند که می‌گویند در نظر آنان الهیات حرف نهایی را می‌زند و هر چه در جهان فکری رخ دهد را به صورتی پیشینی، برآمده از الهیات می‌دانند بی‌آنکه تفاوت‌ها و فراتر رفتن‌های مدرنیته را ببینند. آنها نبود امر استعلایی در جهان معاصر را نمی‌توانند بپذیرند؛ همچون «درد شبح اندام» که وقتی عضوی از بدن قطع می‌شود و وجود ندارد همچنان جای خالی عضو نداشته، درد می‌کند. بنابر‌این برگذشتن از سنت (عقل و دین) و دو شهر نمادین آنها (آتن و اورشلیم) را امری محال از منظر گیلسپی می‌داند.

نقد دیگر وی این است که، این ربط محکم مدرنیته به الهیات مسیحی (و نه اسلامی) را نوعی بومی‌سازی خشک مدرنیته می‌داند به نحوی که گویی امکان بازسازی یا تجربه مشابه در سایر منظومه‌های فکری و فرهنگی وجود ندارد. به این معنا که مدرنیته فقط در سرزمین‌هایی با الهیات مسیحی می‌تواند رشد کند و دیگران را شاید فقط توانایی استفاده از محصولاتی چون علم دست دهد و اندیشه‌ها و نظام‌های فکری- سیاسی مدرنیته قدرت پراکنگی جغرافیایی نمی‌یابند. بدین ترتیب در این تفکر، امکان گسترش مدرنیته به لحاظ فکری کاملا سلب می‌شود.

به طور کلی، توصیف‌ها و نقدهایی که در این نشست از این کتاب شد، این سوال مهم را برجسته کرد؛ نسبت انسان ایرانی با مدرنیته چیست؟ در جامعه و حکومتی دین‌محور، امروزه حضور عناصر گوناگون تفکر مدرن رفته‌رفته آشکارتر می‌شود و پرداختن به آن سوال نیز حیاتی‌تر. نسبت سنت و مدرنیته البته از دوران انقلاب مشروطه همواره سوالی بنیادین بوده است. به این ترتیب، کتاب «ریشه‌های الهیاتی مدرنیته» می‌تواند جنبه‌هایی خاص از این سوال بنیادین را برای متفکران ایرانی روشن نماید و چشم‌اندازی عمیق‌تر از آنچه بودیم و هستیم و خواهیم شد را، به خودآگاه فکری‌ جمعی‌مان بگشاید.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

ویدئو / مراسم افتتاح سالن‌های جدید پردیس سینمایی ملت

ایسناایسنا1 روز قبل
طی مراسمی با حضور پروز جناچی شهردار تهران و حسین انتظامی رئیس سازمان سینمایی، چند سالن جدید پردیس سینمایی ملت، امروز (دوشنبه، ۷ بهمن) و در آستانه برپایی جشنواره فیلم فجر، افتتاح شد. تصویربردار و تدوینگر: اسماعیل گلرخ

همشهری TV | ده فرمان تئاتر فجر

همشهریهمشهری1 روز قبل
خوزستان آنلاینخوزستان آنلاین23 ساعت قبل
پیام خوزستان - با حکم ابراهیم داروغه‌زاده، اعضای هیات داوران بخش «سودای سیمرغ» سی و هشتمین جشنواره ملی فیلم فجر معرفی شدندمعرفی هیات داوران بخش سودای فجر ۹۸با حکم ابراهیم داروغه‌زاده، اعضای هیات داوران بخش «سودای سیمرغ» سی و هشتمین جشنواره ملی فیلم فجر معرفی شدند. هیات داوران بخش سودای سیمرغ جشنواره فجرنرگس آبیار نویسنده و کارگردان سینماتورج اصلانی کارگردان و مدیر فیلمبرداری سینما عباس بلوندی طراح صحنه و لباس سینما رضا پورحسین مدیر فرهنگی فریدون جیرانی نویسنده و کارگردان سینما سعید راد بازیگر سینما محمدمهدی عسگرپور کارگردان و تهیه‌کننده سینما طهماسب صلح‌جو منتقد سینما مازیار میری کارگردان سینما ۹ داوری هستند که امسال آثار بخش «سودای سیمرغ» سی و هشتمین جشنواره ملی فیلم فجر را مورد ارزیابی قرار می‌دهند. این داوران با حکم ابراهیم داروغه‌زاده دبیر سی و هشتمین جشنواره ملی فیلم فجر، ۲۲ فیلم بخش سودای سیمرغ را داوری خواهند کرد. بیشتر بدانید: فیلم‌های بخش سودای سیمرغ جشنواره فجر ۹۸بیشتر بدانید: هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر معرفی شدند + عکسبیشتر بدانید: فیلم چالش برانگیز جشنواره فجر ۹۸ + عکسبیشتر بدانید: حذفی‌های غیرمنتظره جشنواره فیلم فجر ۹۸ + عکسمنبع: khabargozarisaba. com
سینماپرسسینماپرس2 روز قبل
سینماپرس: عبدالعلی علی عسکری رئیس صداوسیما امروز ششم بهمن از پشت صحنه سریال «سلمان فارسی» به کارگردانی داود میرباقری بازدید کرد. به گزارش سینماپرس، عوامل سریال «سلمان فارسی» این روزها در جزیره قشم در حال تصویربرداری سریال هستند. عبدالعلی علی عسکری در بازدید از مراحل تصویربرداری سریال «سلمان فارسی» در جزیره قشم، شخصیت این صحابه پیامبر را در ایجاد تمدن جدید اسلامی مؤثر توصیف و تصریح کرد: در گام دوم انقلاب اسلامی، نشان دادن شخصیت سلمان در عرصه‌های ملی و بین‌المللی به حرکت سریع ملت ایران در مسیر تمدن سازی نوین اسلامی کمک خواهد کرد.
صدا و سیماصدا و سیما3 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، حجت الاسلام والمسلمین سیدمحسن محمودی در نشست خبری اعلام اهم برنامه‌های دهه مبارک فجر انقلاب اسلامی گفت: ۱۲ بهمن سالروز ورود حضرت امام خمینی (رحمت الله علیه) به میهن اسلامی است و اکنون ۴۱ سال از ورود آن عزیز سفرکرده می‌گذرد. وی افزود: امام راحل با روش و منش الهی خود دل‌ها را مسخر کرد و با ارائه الگوی علوی ارزش‌های متعالی اسلامی و انقلابی را در معرض دید همگان قرار داد. در مکتب امام، شاگردان برجسته‌ای پرورش یافتند که هر کدام چراغ راه برای دیگران هستند. رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران اضافه کرد: سالگرد ورود حضرت امام (رحمت الله علیه) در گام دوم انقلاب اسلامی با پیروزی‌های جبهه مقاومت، شکست عمال و مزدوران آمریکا در کشور‌های اسلامی، به بن‌بست رسیدن سیاست‌های رژیم غاصب صهیونیست، رسوا شدن نفوذی‌های داخلی استکبار و فتنه‌گرها، عزت و اقتدار روزافزون نظام اسلامی، هدف قرار گرفتن پایگاه آمریکایی عین‌الاسد و شکستن ابهت آمریکا همراه است که باید با تکیه به راه و خط امام و اطاعت از رهبری شاهد به بار نشستن سایر اهداف انقلاب اسلامی در تمام عرصه‌ها و زمینه‌ساز دولت مهدوی باشیم. وی اضافه کرد: همه ساله در نخستین پنجشنبه دهه فجر، عطرافشانی و گلریزان مزار شهدای گرانقدر توسط مردم انجام می‌شود.

نظرها

اخبار بیشتر