جنبش‌های اعتراضی در بستر رکود قدرت بروز پیدا می‌کند
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. مهر
  4. اجتماعی
جنبش‌های اعتراضی در بستر رکود قدرت بروز پیدا می‌کند

جنبش‌های اعتراضی در بستر رکود قدرت بروز پیدا می‌کند

مهرخبرگزاری مهر |
پرویز امینی در نشست «خوانش جامعه‌شناختی وقایع اخیر گفت: ما شاهد رکود قدرت هستیم. یعنی سازوکارهای‌ قدرت هست، ولی کارکرد ندارد. جنبش های اجتماعی و اعتراضات در بستر رکود قدرت بروز پیدا می‌کنند.

به گزارش خبرنگار مهر، سومین نشست «شورش حاشیه بر متن؛ خوانش جامعه شناختی وقایع اخیر کشور» با سخنرانی محمد فاضلی و پرویز امینی در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد.

پرویز امینی، استاد جامعه شناسی سیاسی در این نشست گفت: آنچه مهم است این است که ما نیاز به صراحت کارشناسی در بحث‌ها داریم و تجربه ۴۰ ساله به ما نشان داده که دخیل کردن ملاحظات و در نظر گرفتن برخی پیامدها برای سخن گفتن وضع ما را بهتر نکرده است، لذا باید حرف‌های کارشناسی با صراحت مطرح شود. صراحت ولو اینکه با خطا همراه باشد از گفتگوهای با ملاحظه و مصلحت اندیشانه بهتر است.

وی ادامه داد: چندی پیش که سخنان خطیب جمعه تهران را در مورد حوادث اخیر شنیدم تعجب کردم. ایشان سعی کرد با اعداد و ارقام از طرح بنزین حمایت کند و می‌گفت برخی بی‌گناه کشته شدند که شهید هستند، برخی از کشته شدگان معترض بودند ولی عمل خشونت آمیز نداشتند که باید به خانواده آنها دیه پرداخت شود و برخی از کشته شدگان هم کسانی بودند که اقدام خشن داشتند که باید از خانواده‌های آنها دلجویی شود. وی در خطبه دوم گفت این طرح باعث شده ۱۱ درصد به متروسوارها اضافه شود و ۲۰۰ هزار خودرو تک سرنشین کم شود. این تحلیل شاهکاری در تفسیر آیه ۵۲ سوره توبه یعنی «احدی الحسنیین» است. یعنی ما یک تصمیم در حکمرانی می‌گیریم، شما یا شهید می‌شوید و یا از مواهب طرح که افزایش ۱۱ درصدی متروسواران است، بهره مند می‌شوید.

وی افزود: در این ۴۰ سال اخیر ما آنقدر اتفاقات ریز و درشتی داشته‌ایم که اگر حاکمیت می‌خواست، می‌توانست تغییری در الگوی حکمرانی خود ایجاد کند.

پرویز امینی گفت: اتفاقات اخیر یک ساحت بنیادی و یک ساحت موقعیت مند دارد. جامعه ایران امروز تحت ۴ کلمه قابل تعریف است و آن اینکه ساختار جامعه ما عبارت است از «نارضایتی اجتماعی گسترده و عمیق».

وی ادامه داد: من بین نارضایتی و اعتراض تفاوت قائل می‌شوم و دو سطح برای آن قائل هستم. نارضایتی وقتی ذهنی باشد تبدیل به ناامیدی و ابهام درباره آینده می‌شود، اما وقتی نارضایتی عینی می‌شود به اعتراض تبدیل می‌شود.

این جامعه‌شناس افزود: سطح اعتراضاتی که در دی ۹۶ و آبان ۹۸ رخ داد، کمتر از نارضایتی‌ها بود. یعنی نارضایتی‌ها از آنچه بروز کرده، عمیق‌تر و گسترده‌تر است.

پرویز امینی با بیان اینکه این نارضایتی از دل بنیادها و مناسبات اجتماعی ایران شکل می‌گیرد، گفت: بخش اعظم این نارضایتی‌ها نتیجه کارکرد سازمان حکمرانی کشور است و خیلی دلایل روانشناختی ندارد.

وی ادامه داد: این نارضایتی‌ها گستره است، یعنی همه طبقات را فرا می‌گیرد. قومیت و جنسیت به خصوصی ندارد. تقسیم بندی ایدئولوژیک هم ندارد و کسانی که چسبندگی ایدئولوژیک به حکومت دارند هم ناراضی هستند.

وی افزود: این نارضایتی‌ها عمیق است، یعنی سازمان هنجاری جامعه قادر نیست این نارضایتی را موجه کند، تا تصویری از نارضایتی ارائه دهد که قابل قبول شود، لذا سازوکار و نهادها کار نمی‌کند و نمی‌تواند مناسبات را طوری تنظیم کند که نارضایتی‌ها تعدیل شود. بدنه ایدئولوژیک جمهوری اسلامی هم توانایی توجیه را در بدنه خود از دست داده است و امروز دفاع از جمهوری اسلامی حتی برای طرفداران آن سخت شده است.

پرویز امینی گفت: این نارضایتی اجتماعی گسترده و عمیق از کجا می‌آید؟ یک لایه بنیادین، یک لایه میانی و یک لایه توسعه بخش دارد. در لایه بنیادین می‌توان گفت که تغییر در زیست جهان جامعه ایرانی رخ داده که به خصوص در سال‌های اخیر این تغییرات با شتاب بوده است. نگاه این جهانی رشد کرده و لذت گرایی در آن قوی و پررنگ شده است. نفع گرایی، رشد عقل ابزاری و کاپیتالیستی شدن روابط اجتماعی را می‌توان در توضیح این لایه ذکر کرد.

وی ادامه داد: در لایه میانی می‌توان گفت ما شاهد رکود قدرت هستیم. یعنی سازوکار و ابزارهای قدرت هست، ولی کارکرد ندارد. جنبش‌های اجتماعی و اعتراضات در بستر رکود قدرت بروز پیدا می‌کنند. مثلا رسانه ملی مرجعیت خود را از دست داده است و دستگاه قضایی کارکردهایی برای رفع ظلم و … نداشته است.

در سایت خبری بخوانید: اخبار حوزه اجتماعی از سراسر وب | پربازدیدترین اخبار روز سیاسی

وی افزود: مسئله دوم تضعیف سازمان هنجاری جامعه است. این تضعیف باعث می‌شود خشونت از سوی سیستم برای عمل به هنجارها بیشتر شود. مسئله سوم این است که سازمان توجیه هم تضعیف شده است که کار مقبول سازی و مشروع سازی را انجام می‌دهد و الان کارایی ندارد.

پرویز امینی گفت: مسئله چهارم این است که سرمایه کلامی تضعیف شده است به طوری که حتی صحبت‌های مسئولان و رهبر انقلاب نیز پس از اجرای این طرح تاثیری در کم شدن نارضایتی‌ها ایجاد نکرد.

وی ادامه داد: بحث بعدی حداقل گرایی است. اول انقلاب می‌خواستیم دین و دنیا و زندگی و … مردم را تامین کنیم، اما این مسئله هم اکنون به حداقل گرایی در وظایف حکمرانی در قبال شهروندان تبدیل شده است.

نکته ششم در شکاف تعهدات و واقعیت هاست. سیستم بیش از امکانات خود به مردم تعهد داده است و نمی‌تواند آن را محقق کند. شعارهای آقای روحانی در انتخابات مثلا در مورد رونق اقتصادی و … در این زمره است.

این جامعه‌شناس افزود: مسئله هفتم این است که در سیستم سیاسی ما رادیکالیسم محور اصلی است. وقتی شما انگاره‌های نسبی را به انگاره‌های مطلق تبدیل می‌کنید به رادیکالیسم دامن می‌زنید و سطح انتظارات را بالا می‌برید در حالی که امکانات کشور پاسخگوی این نیازها و انتظارات نیست.

پرویز امینی گفت: ایران روی گسل زلزله قرار دارد و هر تکانه‌ای در زمین این گسل‌ها را فعال می‌کند، جامعه ایران نیز روی گسل نارضایتی و اعتراض قرار دارد و هر تکانه‌ای تبدیل به زلزله اجتماعی و سیاسی می‌شود.

وی اظهار داشت: در تورم ۴۰ درصدی و شوک خروج آمریکا از برجام و چند برابر شدن قیمت‌ها و … سوخت را ۳ برابر می‌کنند! اگر این تصمیم در فرانسه گرفته می‌شد، ما وارد جمهوری ششم در فرانسه شده بودیم! برای همین است که معتقدم سطح نمود اعتراضات آبان ماه به اندازه نارضایتی‌ها نیست و کمتر از آن است.

وی افزود: اگر به پراکندگی و جنس اعتراضات نگاه کنیم می‌بینیم این اعتراضات در حاشیه‌ها مانند شهریار، شهرقدس و … رخ می‌دهد. قهرمان بودن مردم حاشیه به این است که بتوانند امروز را به فردا برسانند و نزاع برای بقا در آنها پررنگ است. وقتی در این شرایط بنزین گران می‌شود او فکر می‌کند که بقایش هدف قرار گرفته است و روی به خشونت می‌آورد.

پرویز امینی گفت: در این اتفاق دولت طبقه ضعیف را به توپ بست و آن را از هستی ساقط کرد. این تصمیم رادیکال‌ترین شکاف را بین مردم و حاکمیت پس از انقلاب ایجاد کرد.

وی ادامه داد: پیام‌های طرح افزایش قیمت بنزین این بود که به دشمن پیام داده شد که تحریم‌ها اثرگذار بوده است و دومین پیامش این بود که حکومت دیگر به منافع طبقه ضعیف توجه ندارد.

وی گفت: در کنار اعتراضات آبان شورش و اعتراضات سرد را داریم که در تهران رخ داده است. نکته این است که نارضایتی در تهران بیشتر است، اما اعتراض در حاشیه‌ها شکل گرفته است. در این اتفاق، تهران از سیستم، طلاق عاطفی، معرفتی، هنجاری و اخلاقی گرفت. این مسئله خطرناک‌تر از اعتراض هاست. تهران تعلق خود از سیستم را برید و دیگر به لحاظ هنجاری و عاطفی در آن سیستم عمل نمی‌کند.

وی در پایان سخنرانی انتقادی خود گفت: در این اتفاقات خشونت‌های سازمان یافته هم رخ داد که باز در این موضوع به نهادهای امنیتی خدشه وارد است.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

تریبون مقاومت

صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI. IR به مناسبت چهلمین سال امامت جمعه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، نماهنگ «تریبون مقاومت» را منتشر کرد. به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI. IR به مناسبت چهلمین سال امامت جمعه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، نماهنگ «تریبون مقاومت» را منتشر کرد.
اقتصاد آنلایناقتصاد آنلاین1 روز قبل
به دنبال افشای فشار رییس جمهوری آمریکا بر اوکراین، ۲۱۹ نماینده از مجموع ۴۳۵ عضو مجلس نمایندگان آمریکا در پنجم مهرماه رای به استیضاح ترامپ دادند. قرار است سنا جلسه محاکمه ترامپ را آغاز کند. بر اساس قوانین استیضاح در سنا، روند محاکمه همان روزی که پلوسی مفاد استیضاح را ارائه دهد، آغاز می‌شود مگر این که روز ارائه آن یکشنبه باشد. پلوسی در بیانیه‌ای اعلام کرد که مفاد استیضاح ترامپ به همراه هفت مدیر دموکرات به سنا ارسال خواهد شد. مدیران استیضاح از مجلس نمایندگان آمریکا قرار است به عنوان دادستان در محاکمه ترامپ در سنا حاضر شوند.

مدرسه آماده

صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
به گفته رئیس شورای شهر تهران نیمی از سه هزار و ۵۰۰ مدرسه پایتخت بیش از بیست سال عمر دارند. به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، چهار هزار مدرسه در تهران آماده اجرای طرح مدرسه آماده برای مقابله با حوادث پیش بینی نشده است.
ایلناایلنا4 ساعت قبل
رئیس‌جمهور در پیامی با تسلیت درگذشت همسر آیت‌الله سیدجعفر کریمی، از درگاه ایزدمنان برای آن فقیده سعیده غفران و رضوان الهی مسالت کرد. به گزارش ایلنا، متن پیام حسن روحانی به این شرح است: انالله انا الیه راجعونحضرت آیت الله حاج سید جعفر کریمی (دامت برکاته) درگذشت همسر گرامیتان، موجب تاثر و تالم خاطر شد. اینجانب با ابراز همدردی، این ضایعه را به حضرتعالی و بیت مکرم تسلیت می‌گویم و از درگاه ایزد منان برای آن فقیده سعیده غفران و رضوان الهی و برای جنابعالی، سلامتی و بقای عمر مسالت دارم. حسن روحانیرئیس جمهوری اسلامی ایران

مسافرکش شیطان صفت

صدا و سیماصدا و سیما1 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، این شخص از اراذل و اوباش معروف، که برای رسیدن به اهداف پلید خود اقدام به مسافرکشی و زورگیری از خانم‌ها در محدوده غرب تهران می‌کرد. وی برای رسیدن به مقاصد شوم اش از قمه و چاقو استفاده می‌کرد. پلیس به شهروندان توصیه می‌کند؛ حتما از خودرو‌های دارای اعتبار، تاکسیرانی، تاکسی اینترنتی، خودرو و وسیلیه نقلیه که اعتباری پشتش باشد، استفاده کنند و به هیچ عنوان از خودرو‌های شخصی که قابل احراز هویت نیستند، استفاده نکنند.

وقتی پنتاگون دیر از خواب بیدار می‌شود!

صدا و سیماصدا و سیما4 ساعت قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، آمریکا پس از ۱۰ روز از حمله ایران به عین‌الاسد تازه اعلام کرده است ۱۱ نفر از سربازانش دچار ضربه ملایم مغزی شده‌اند. ضربه ملایم مغزی؛ خبری که دستمایه طنز در بسیاری از محافل خبری شد و خیلی‌ها نوشتند با این حساب چند هفته دیگر زمان می‌برد تا آمریکایی‌ها اعلام کنند ده‌ها نظامی آن‌ها بعد از حمله ایران دچار کشته‌شدگی یواش شده‌اند. اینکه در زمان حمله ایران به پایگاه عین‌الاسد که به پایتخت آمریکا در عراق معروف بوده پنتاگون خواب بوده و پنج شنبه این هفته از خواب بیدار شده و در حال آمار دادن از نظامیان آمریکایی است موجب شده است تا این موضوع در شبکه‌های آمریکا، دستمایه شود. CNN، دروغ‌گویی پنتاگون را به رخ کشیده و گزارش داده این خبر در حالی افشا می‌شود که وزارت دفاع آمریکا در زمان حمله موشکی ایران اعلام کرده بود نظامیان آمریکایی هیچ تلفاتی نداشتند و هیچ کس به طور جدی زخمی نشد. الجزیره انگلیسی نیز در گزارش جدید از اصابت دقیق موشک‌های ایرانی به این پایگاه تمجید کرده است.

نظرها

اخبار بیشتر

پربحث‌ترین خبرها


فیلم | اولین اظهارنظر روحانی درباره سقوط هواپیمای اوکراینی؛ خطای نابخشودنی بود | درخواست مهم از قوه قضاییه

4 روز قبلهمشهری1

گمانه‌زنی‌ها درباره سانحه هواپیمای اوکراینی/ احتمال «جنایت جنگالی آمریکا» به موازات خطای انسانی پدافند

5 روز قبلتسنیم1

پیکر یک تبعه اوکراینی در حادثه سقوط هواپیما شناسایی شد

5 روز قبلمهر1

حرکت زشت دو مجری زن صداوسیما +عکس

5 روز قبلفردا نیوز1

مراسم یادبود دو نفر از جان‌باختگان هواپیمای اوکراین برگزار شد

6 روز قبلایرنا1

کیمیا علیزاده از ایران خداحافظی کرد

6 روز قبلروزنو1

دیشب ۲۱ دی‌ماه مردم در مقابل دانشگاه امیرکبیر و شریف به یاد کشته‌شدگان هواپیمای اوکراین تجمع کرند

6 روز قبلپوشش خبری1

انصراف جمعی از هنرمندان از شرکت در جشنواره فجر

6 روز قبلپوشش خبری1

قادری: به تعویق انداختن اعلام خطا در ماجرای هواپیمای اوکراین اشتباه بود

6 روز قبلایسنا1

فرمانده حشدالشعبی ترور شد+ عکس پیکر فرمانده / تکذیب شد

6 روز قبلرکنا1