تربیت قرآنی نهضت ترجمه ما را شیفته غرب کرده است
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. قدس آنلاین
  4. فرهنگ

تربیت قرآنی نهضت ترجمه ما را شیفته غرب کرده است

قدس آنلاینخبرگزاری قدس آنلاین |
افراط و تفریط‌ها در نوع مواجهه ایرانیان با غرب در سده اخیر سبب شده جست‌وجوی راه‌حل برای اصلاح این رویکرد نیز ذیل همین سوگیری‌ها به محاق رود.

نقوی، فاطمی نژاد/

افراط و تفریط‌ها در نوع مواجهه ایرانیان با غرب در سده اخیر سبب شده جست‌وجوی راه‌حل برای اصلاح این رویکرد نیز ذیل همین سوگیری‌ها به محاق رود. موضوعی که خود نیاز به آسیب شناسی دارد و بهانه گفت‌وگوی ما با حجت الاسلام دکتر امیر آقاجانلو دانش‌آموخته فلسفه دین شده است. این گفت و گو را در ادامه می‌خوانید.

جناب آقاجانلو! مواجهه روشنفکران ما با غرب چگونه و شامل چه جریان‌هایی بوده است؟

افراد و جریان‌های متفاوتی با غرب مواجهه داشته‌اند. آخوندزاده می‌گفت ما باید سر تا پا غربی شویم، در حالی که چنین امری نه تنها مطلوب نبود بلکه شدنی نیز نبود. هر فرهنگ و کشوری که مدرنیته را می‌گیرد آن را کانالیزه می‌کند و نمی‌توان یک نسخه واحد از مدرنیته را حتی برای کشورهای همسایه در اروپا مشاهده کرد. جلال نیز در دورانی بود که مواجهه ما با غرب بیشتر ناظر بر ظواهر غرب بود به همین دلیل انگار هنوز برای مواجهه فلسفی و پرسیدن سؤالات فلسفی از غرب زود بود.

چه خوانش‌های دیگری از غرب در این میان وجود داشت؟

در کنار این‌ها علامه طباطبایی مواجهه کلامی با غرب داشت و درصدد بود این حرف‌ها در جامعه انحراف ایجاد نکند، به همین دلیل سراغ کتاب‌های مارکس را نمی‌گیرد و به دنبال سؤال‌های متن جامعه می‌رود. علامه موفق بود به این خاطر که می‌خواست از چارچوب‌های عقیدتی نظام اسلامی دفاع کند. جریان‌هایی مثل آخوندزاده و مرحوم شیخ اسماعیل محلاتی بیشتر با ظاهر غرب مواجه بودند و افرادی چون مرحوم شیخ فضل الله، دغدغه فقهی و حقوقی داشتند. بیشتر دعواهای مشروطه ناظر به قانون بود و باورش سخت است بپذیریم دعواها بر سر آزادی بوده است. به نظرم هنوز نیز مواجهه ما از جنس سیاسی و اجتماعی است. پرسش فلسفی از غرب زمانی میسر است که غرب برای ما مشخص باشد. خود غربی‌ها وقتی از غرب سؤال کردند که غرب محقق شده بود و مدرنیته بعد از هگل بسط پیدا کرده بود. دو قرن زمان لازم بود تا هایدگر پس از هگل بیاید و بگوید آن طفلی که هگل به ارمغان آورد معیوب و ناقص است. تا هایدگری نباشد و مدرنیته‌ای متولد نشود پرسش از مدرنیته چه معنایی دارد؟ مگر اینکه بگوییم مراتبی از مدرنیته بر ما ظهور پیدا کرده و محقق شده که آن هنگام شاید بتوان گفت ما در آستانه پرسش از غرب قرار داریم. از چیزی که محقق نشده نمی‌توان سؤال کرد، همان‌طور که از چیزی که برای فرد دیگری محقق شده نمی‌توانیم سؤال جدی بپرسیم. آن مقدار از مدرنیته که برای ما محقق شود، می‌شود از آن سؤال کرد و آن هنگام است که می‌توان از آن عبور کرد. اگر ما با غرب به نحو فلسفی نسبت نداریم، عبور از غرب بی‌معناست. الآن مگر چقدر غرب شده‌ایم که می‌خواهیم از آن عبور کنیم؟ شاید بهتر باشد انرژی خود را صرف مسئله‌های دیگر کنیم.

یعنی اگر خود را درگیر این بحث‌ها نمی‌کردیم الآن در استفاده از میراث خودمان جلوتر بودیم؟

ما می‌توانیم از غرب استفاده کنیم ولی برای خودشناسی، نه غرب شناسی. باید از خود بپرسیم برای خودشناسی چه می‌توانیم بکنیم و با این نیت به سراغ غرب برویم. مثلا اگر در غرب دیالکتیک یا پدیدارشناسی هست، خوب است ما هم از این حیث که می‌شود آن‌ها را در خودمان جست و جو کنیم، ببینیم. متأسفانه خیلی از مفاهیم با ورود به فلسفه اسلامی ما را دچار التقاط کرد.

به نظر در بحث زبانی نیز به‌واسطه ترجمه‌ها هنوز مشکل داریم؟

در مورد زبان چند نکته وجود دارد. نخست اینکه ما زبان را بلد نیستیم بنابراین سراغ ترجمه‌ها رفتیم که سری‌های اول آن‌ها دقیق نبود و ارتباط درستی برقرار نشد. الآن در رشته پزشکی اجازه نمی‌دهند زبان بلد نباشید و پزشکی بخوانید. زبان و فلسفه با هم گره خورده‌اند و نمی‌شود آن‌ها را از یکدیگر جدا کرد. بنابراین اگر می‌خواهیم فلسفه را یاد بگیریم باید زبان را بلد باشیم. در مورد ترجمه نیز باید گفت خود ترجمه پس از مدتی موجب غنای یک زبان می‌شود ولی هر چه ترجمه بیشتر شود، معضل ما نیز بیشتر می‌شود؛ چرا که دیگر نمی‌شود جلو ترجمه را گرفت. به نظر من آسیبی که ترجمه به فضای فلسفی ما زده بیشتر از فواید آن بوده؛ چون معمولا سوءتفاهم‌های زیادی به‌وجود آورده است. کسانی که فلسفه را به زبان آلمانی می‌خوانند همیشه می‌گویند شما که ترجمه‌اش را خوانده‌اید دچار سوءتفاهم هستید. هر اندیشه‌ای که ترجمه می‌شود، باعث می‌شود ما تجربه‌ای را از سربگذرانیم. هر چه تشتت این تجربه‌ها بیشتر شود، تصمیم‌گیری برای این فرهنگ دشوارتر است. اگر فضای ما سنتی ‌بود می‌دانستیم چکار کنیم ولی وقتی مخلوط با هگل و هایدگر می‌شود، دشوارتر می‌شود. نکته دیگر در مورد ترجمه بعد از فردید بود؛ او زبانی را در ترجمه انتخاب کرد که بیشتر بار منفی داشت و حامل لعن بود. مثلا سوبژکتیویته را فرعونیت یا عنانیت ترجمه می‌کند. این فرهنگ از این کلمات بار منفی آن‌ها را می‌فهمد.

یعنی ضرورتی برای به‌وجود آمدن نهضت ترجمه‌ای در زمان حال وجود ندارد؟

در قرن دوم و سوم که نهضت ترجمه راه افتاد، جهان اسلام هاضمه‌ای داشت که هرچه را به آن وارد می‌شد در خود هضم می‌کرد. الآن این بالندگی و نشاط در جامعه علمی ما وجود ندارد و برعکس همه شیفته می‌شوند. آن وقت مجبور می‌شوید همه را محدود کنید تا غربی نشوند. آنجا وقتی فارابی، افلاطون و ارسطو را می‌خواند، آن‌ها را هضم می‌کند و فلسفه‌ای را بازتولید می‌کند که ساخت و بافتی کاملا اسلامی دارد. ابن رشد یک ارسطویی است که وقتی ابن سینا را می‌خواند، می‌گوید تو هیچ چیز نفهمیده‌ای، چرا که تعارضات و تفاوت‌های ارسطو و ابن سینا آن‌قدر زیاد است که ابن رشد به عنوان یک ارسطویی نمی‌تواند با ابن سینا ارتباط برقرار کند. نکته دیگر اینکه ما ۱۰۰ سال پس از نهضت ترجمه شاهد تمدن اسلامی بودیم اما الآن چه داریم؟ نمی‌شود درهای کشور را بست؛ ولی بنده اعتقاد دارم این اشکال وجود دارد که ترجمه بیشتر در این فضا ما را با تشتت بیشتر مواجه می‌کند.

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

عواید فروش مستند «فرشته‌ها» ی هاکی ایران برای سیل‌زدگان

ایسناایسنا1 روز قبل
عوامل فیلم مستند «جایی برای فرشته‌ها نیست»، همه عواید بلیت فروشی این فیلم در جشنواره فجر را به مردم سیل زده بلوچستان اهدا کردند. قهرمانان هاکی ایران، در این ویدیو با اشاره به نقش مهم کمک‌های مردمی در تقویت کمپین #مبارزه ازمن حمایت از_تو این موضوع را یادآوری کرده‌اند که همه مردم ایران به خصوص مردم بلوچستان در پیروزی‌های تیم اسکیت‌هاکی دختران ایران و ساخت مستند «جایی برای فرشته‌ها نیست» سهیم هستند و این کمک، ادای دینی بسیار کوچک در پاسخ به‌ محبت‌های مردم ایران است. «جایی برای فرشته‌ها نیست»، آخرین ساخته سام کلانتری، مستندساز ایرانی است که داستانی را از زندگی حرفه‎ای اعضای تیم ملی اسکیت هاکی دختران ایران به تصویر می‌کشد. سایر عوامل «جایی برای فرشته‌ها نیست» عبارتند از: تدوینگر: هایده صفی‌یاری، آهنگساز: حبیب خزایی‌فر، مدیرفیلمبرداری: رضاتیموری، طراحی و ترکیب‌صدا: انسیه‌ملکی، صدابردار: شاهین پورداداشی، مدیرفنی پس‌تولید: اوژن سید اشرفی، مدیرتولید: محسن مرادی، مدیر رسانه: فرنوش آبا، عکاس: حسن کمالی و طراح پوستر: مهدی آگاه‌منش. این فیلم محصول مشترک موسسه فرهنگی‌هنری تنجرین و مرکزگسترش سینمای مستند و تجربی است.
صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ آقای عبدالهادی فقهی زاده با اشاره به اینکه مرحله شفاهی این آزمون اواخر دی برگزار شده است گفت: آزمون مرحله کتبی در دو نوبت در ۳۵۰ شهر و شهرستان و بیش از ۴۷۰ حوزه امتحانی برگزار خواهد شد. وی افزود: هجدهمین دورۀ آزمون سراسری قرآن در چهار گروه امتحانی ترجمه و مفاهیم قرآن کریم، دیگری معارف اهل بیت (ع)، حفظ قرآن کریم، سبک زندگی و سیره معصومان است. آقای فقهی زاده عنوان کرد: این آزمون مبنای حمایت معاونت‌های قرآن و عترت از فعالیت‌های حوزه آموزشی موسسه‌های فرهنگی در سراسر کشور خواهد بود و هدف از برگزاری آن کمک به توسعه گفتمان سازی و جریان سازی قرآنی است که همایش سراسری قرآنیان در سراسر کشور در آن متجلی خواهد شد.
صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
فرمانده انتظامی با بیان اینکه حتما آینده نیروی انتظامی روشن‌تر از امروز خواهد بود، یادآور شد: تاکنون تلاشگران این عرصه و در این مقطع اقدامات بزرگی انجام دادند و معاونت اجتماعی ناجا جایگاه خوب و مطلوبی در داخل و خارج از نیروی انتظامی دارد. فرمانده نیروی انتظامی ادامه داد: افتخار ما، خدمت به مردم و خادم آنان بودن است و لازم است که ماموریت‌های پلیس در سطوح مختلف اعم از تلاش برای رهایی یک گروگان، مبارزه با قاچاقچیان و سارقان، خدمات دهی در ایام سوگواری‌ها و اربعین به شکل مختلف تبیین و تشریح شود. سردار اشتری خطاب به مدیران معاونت اجتماعی ناجا ادامه داد: شما عزیزان و همکارانتان می‌توانید در فرآیند پیشگیری از جرم، ارتقاء آگاهی عمومی، اطلاع رسانی به موقع و درست به مردم نقش آفرین باشید و تحقق این مهم، با تقویت ارتباطات درون و برون سازمانی ممکن است. وی با اشاره به وجود بانک‌های اطلاعاتی، دسترسی به اطلس جرایم در پایگاه داده‌های اجتماعی پلیس معاونت و تجزیه و تحلیل داده‌ها تصریح کرد: معاونت اجتماعی با همکاری دستگاه‌ها، نهاد‌ها و سازمان‌های مرتبط برای پیشگیری اجتماعی گام‌های بلندی را در راستای کاهش آسیب‌های اجتماعی بردارد. فرمانده نیروی انتظامی اظهار کرد: اقدامات معاونت اجتماعی ناجا در معرفی و صیانت از پلیس و ماموریت هایش، در این مقطع بیشتر «پدافندی» است که به تدیرج باید رویکرد «آفندی» بگیرد.
صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، محمود نیلی احمدآبادی در سومین نشست ارائه گزارش ویژه سیلاب که با حضور برخی از اعضای هیات این گزارش در سالن سازمان مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد، افزود: دومین گزارش به دفتر رئیس جمهور ویژه پاسخگویی به سوالات رئیس جمهور در خصوص سیلاب ارسال شد و گزارش اول روایت سیل بود. وی گفت: رئیس جمهور ۱۱۰ سوال مطرح کرد که به صورت کلی کارگروه آموزش و کارگروه ویژه سیلاب علاوه بر ۱۱۰ سوال باید به ۱۷ سوال فشرده پاسخ می‌دادند، بنابراین در کل این کارگروه به ۱۲۷ سوال رئیس جمهور ویژه سیلاب پاسخ دادند. وی با بیان اینکه ۷۰۸ نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم در این کارگروه به سوالات پاسخ دادند اظهار داشت: طی برگزاری دونشست بین المللی استادان و متخصصان جهان در پاسخ به سوالات بهره‌مند شدیم همچنین استفاده از فناوری نوین در مدیریت دانش مورد توجه قرار گرفت. در ادامه این نشست برخی از مسئولان کارگروه‌ها با ذکر محتوا و فعالیت آن‌ها در حوزه سیلاب به یافته‌های خود اشاره کردند که از جمله آن می‌توان به یافته‌های مدیر کارگروه اقتصاد در گزارش ویژه سیلاب اشاره کرد. در ادامه محمود نیلی احمد آبادی گفت: سازمان مدیریت بحران، مقررات، نحوه عملکرد و سازماندهی را باید مورد بازنگری جدی قرار دهد تا بتواند با قوت عمل کند.
ایسناایسنا7 ساعت قبل
زلزله ۵٫۴ ریشتری در مقیاس امواج درونی امروز، «خانه زنیان» در استان فارس را لرزاند. به گزارش ایسنا، شبکه‌های لرزه‌نگاری مرکز لرزه‌نگاری کشوری مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران در ساعت ۱۶:۵۸:۲۶ ثانیه روز دوشنبه، ۷ بهمن ماه این زمین‌لرزه را ثبت کردند. مختصات این زمین‌لرزه در عمق ۷ کیلومتری زمین، ۲۹٫۵۹ درجه عرض شمالی و ۵۲٫۰۹ درجه طول شرقی ثبت شده است. این زمین‌لرزه در ۱۰ کیلومتری خانه زنیان، ۳۶ کیلومتری بالاده و ۴۱ کیلومتری شیراز در استان فارس رخ داده است. انتهای پیام
فردا نیوزفردا نیوز10 ساعت قبل
بازیگر سریال «مردان آنجلس» گفت: من به مدت بیست روز کامل در کما به سر بردم، بعد از به هوش آمدن به دلیل زخمی که در بدنم ایجاد شده از بیمارستان مرخص شده و در خانه ادامه مراحل درمان را سپری می‌کنم. خبرگزاری میزان: رضا ایرانمنش بازیگر سینما و تلویزیون پیرامون آخرین وضعیت جسمانی خود گفت: نزدیک به دو هفته در کما بودم و وضعیت بسیار بدی را پشت سر گذاشتم، اما خدا را شاکرم که توانستم کما را پشت سر بگذارم و چند روز پیش از کما بیرون آمدم. وی در همین راستا ادامه داد: معتقدم اگر ذره‌ای نسبت به گذشته بهتر شده باشم از لطف خدا و دعای مردم بوده است، مردم اینقدر به من لطف دارند که همیشه شرمنده آن‌ها هستم. این بازیگر پیشکسوت سینما با اشاره به ادامه روند درمان خود اظهار کرد: من به مدت بیست روز کامل در کما به سر بردم، بعد از به هوش آمدن به دلیل زخمی که در بدنم ایجاد شده از بیمارستان مرخص شده و در خانه ادامه مراحل درمان را سپری می‌کنم. بازیگر فیلم سینمایی «دکل» دلیل ترخیص خود را اینگونه تشریح کرد: دلیل ترخیصم از سوی پزشکان احتمال بالای ابتلا به عفونت بیمارستانی بود، به همین خاطر هم اکنون خانه‌ام به صورت کامل ایزوله شده تا زخم به وجود آمده عفونت نکند.

نظرها

اخبار بیشتر