نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند …
  1. خبری
  2. همه خبرها
  3. الف
  4. فرهنگ

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند …

الفخبرگزاری الف |
از «چشمه‌علی» راه‌پله‌ها و نوک دژ را به راحتی می‌توان دید، حتی از همان مسافت دور، تعداد کسانی را که از پله‌ها بالا می‌روند هم می‌توان شمرد. اما انگار این یادگار اشکانی‌ها بی‌پناه‌تر از آن است که به جز ماشین‌آلات روغنی، کثیف و سنگین کارخانه‌های اطرافش، توجه دیگری را به خود جلب کرده باشد.‌

به گزارش ایسنا، شاید بتوان به تعداد انگشتان یک دست، برای توجه به آثار باستانی ری قدمت گذاشت، توجهی که زنگ هشدارها را برای جلوگیری از هر نوع تخریب به صدا درآورده و حتی باعث شده برای یکی دو بنای باستانی این شهر چند هزار ساله هم بلیت ورودی از گردشگران گرفت، اما انگار هنوز «رشکان» ۲۳۰۰ ساله، به ارزشی که برای آن؛ چنین تکلفی را ایجاد کند، نرسیده است. یا شاید مالک شخصی دژ، هنوز نمی‌داند چه گوهری در اختیار دارد که بخواهد آن را هم‌پایه‌ی یکی دو بنای انگشت‌شمار شهرش برساند.

غربت این اثر چند هزار ساله به حدی است که شش سال پیش و در زمان عبور بزرگراه امام علی (ع) هم هیچ صدایی از آن در نیامد وقتی بخشی از ترانشه‌های باستان‌شناسانی که هفتاد سال پیش در این محوطه‌ی باستانی به دست آورده بودند را زیرخروارها خاک پنهان کرد.

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 3

تابلو اعلام کاوش در محوطه تاریخی دژ رشکان

مسیر دژ «ارشک» بنیانگذار سلسله‌ی اشکانی‌ها امروز به حاشیه‌ی شهرری ختم می‌شود. صفائیه، چهارراه خط آهن، روبروی کارخانه گلیسیرین‌سازی، روی کوه باروت‌کوبی. جایی که امروز آن را بیشتر به کارخانه‌ی سیمان می‌شناسند. حتی راه ورودی‌اش از بوستان «رشکان» می‌گذرد، بوستانی که پر واضح است توجه‌ها را بیشتر به خود جلب کرده تا دژ بیچاره‌ای که تفاوت شب و روزش سفیدی و سیاهی آسمان است، نه نبود گردشگر به خاطر تاریکی هوا!

نه مانعی برای ورود به این دژ که شاید بتوان آن را بزرگ‌تر از قلعه الموت قزوین دانست وجود دارد، نه کیوسکی که بتواند گردشگران را به سمت مسیر درست راهنمایی کند، هر چند تنها راه بالا رفتن از این دژ - که به واسطه‌ی وجود چند سازه‌ی نیمه مخروبه در مسیرش شاید چند طبقه باشد - راه‌پله‌های داربست شده و چوبی است که باید قبل از راه رفتن روی آن، تمرین صخره‌نوردی کرده باشید تا سالم به بالاترین نقطه‌ی دژ برسید.

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 7

قله‌ی دژ رشکان و سازه‌ای که جز آوار چیزی از ان باقی نمانده است

داربست‌های فلزی و قدیمی و زنگ زده قرار گرفته در مسیر راه بالارو، انگار برای کارهایی مانند پهن کردن لباس‌های شسته شده یا علامت‌گذاری در زمان‌های مختلف استفاده شده‌اند، حالا این‌که قرارباشد نگرانی برای حضور گردشگر، یا آبرو و شان این بنای چند هزار ساله وجود داشته باشد، جای خود دارد. هر چند به خاطر نبود هیچ تابلوی معرفی نیازی به نگرانی نیست، چون گردشگر چندانی به جز بومی‌ها نام و راه آن را نمی‌دانند و نمی‌شناسند …

با وجود همه‌ی این محسنات! در این اثر تاریخی و ارزشمند، اما گوئی باستان‌شناسان این منطقه تاریخی را یکی از بهشت‌های باستان‌شناسی ایران می‌دانند، بهشتی که آثار و ابزار جنگی کهن زیادی در زمان انجام مطالعات باستان‌شناسی در آن کشف شده و امروز در موزه ایران باستان نگهداری می‌شوند.

بالا رفتن از دژ گاهی آن‌قدر سخت می‌شود که اگر بخواهی شب به محدوده‌ی بوستان «رشکان» یا پای پله‌های ورودی دژ بروی، هیچ نور و نگهبانی برای حفاظت نیست. البته نور کم رنگ آتش‌هایی که معتادان با بی‌سرپناهان در نیمه‌های شب پای سازه‌های دو هزار ساله‌اش روشن می‌کنند.

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 12

بخش ابتدایی ورود به محوطه‌ی دژ رشکان

شاید هم حق دارند چون به جز چند میله‌ی داربستی که راه را برای ورودشان به بخش‌های بالایی هموار می‌کند و تابلویی که خبر از انجام فصل دوم کاوش‌های باستان شناسی «محوطه تاریخی دژ رشکان ری» در پاییز ۱۳۸۶ می‌دهد، هیچ اطلاعات دیگری از این همه آوار خشت و سنگ و ساروج وجود ندارد، چه برسد به این‌که کسی بخواهد در شب این تابلو را ببیند، چه معتاد باشد و چه حفار غیرقانونی که دنبال گنج قارون است …

در خبری بخوانید: اخبار فرهنگی هنری جهان

رد پای حضور حفاران غیرمجاز به واسطه‌ی چاله‌های متعدد، معتادان با رد نشانی سیاهی‌های اندود شده روی بدنه‌ی سازه‌های میانی و حتی بیکاران به واسطه‌ی زباله‌هایی که در بخش‌های مختلف فضا پخش شده‌اند، به وضوح مشخص است. چه برسد به ردپای باد و باران و برف‌هایی که هر سال بخش زیادی ازبدنه‌ی این دژ سنگ و ساروجی را با آوار یکی می‌کنند و صدایی از قعر این تاریخ دو هزار ساله بلند نمی‌شود.

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 17

نمونه حفاری غیرمجاز در بین سازه‌های باقی مانده دژ

باستان‌شناس معاصر دژ که حدود ۱۰ سال قبل بررسی‌هایی را در این فضای تاریخی انجام داده، وضعیت «رشکان» چند هزار ساله را آن طور توصیف می‌کند که ««اریک فریدریش اشمیت»، در زمان کاوش خود در کنار بنای دژ یک شهر تاریخی کشف می‌کند که بعد از حفاری و نتایجی که به دست می‌آورد دستور می‌دهد روی آن را دوباره بپوشانند» شهری که امروز برای عبور توسعه از مرز تاریخ کهن، یبا خروارها خاک پوشیده شده و حالا پای بزرگراه و کشاورزانی که کاهو کشت می‌کنند به آن باز شده و حتی باروی دژ را به حدفاصل تقسیم زمین‌هایشان درنظر می‌گیرند.

اگر حتی بدون هیچ ذهنیتی از چوب‌های شکسته که با کمک داربست‌های فلزی که یا به خاطر آفتاب در تابستان از گرما دست را می‌سوزانند و در زمستان می‌توانند دست را به فلزهای زنگ‌زده بدوزند، نقش مسیری هموار را ایفا می‌کنند، بالا بروید، اما بلندترین نقطه‌ی این دژ اشکانی، نفس را در سینه‌تان حبس می‌کند. تا چشم کار می‌کند قبرستان ماشین‌های متحرک کارخانه‌ی سیمان که یا دپو شده‌اند یا آماده کار در فضای کارخانه که نه، بلکه درست زیر پای دژی که در دوره‌ی «ارشک» اشکانی ساخته شده جولان می‌دهند.

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 21

باقی مانده‌ای از حضور افراد بی‌خانمان و معتاد در کنار سازه‌های دژ

جست‌وجوهای اینترنتی، هر چند هیچ نشانی از ثبت ملی بودن این محوطه‌ی تاریخی از خود بروز نمی‌دهند، اما کاربری این سازه را به زمان برگزاری مراسم و آئین‌های نوروزی در دوره ساسانی نسبت می‌دهند، حتی بدون هیچ منبع موثقی آخرین کاوش‌ها و مطالعات در این محوطه‌ی باستانی را به سازه‌های معماری کاخ سیاوش در اواخر دوره‌ی ساسانی‌ها متعلق می‌دانند.

از کنار اطلاعات باستان‌شناسی دیگری که از وجود یک ارگ حکومتی در سده‌های اولیه دوره اسلامی خبر می‌دهند یا مسجد جامع ری که بگذریم، بی‌توجهی نسبت به این سازه‌ی عظیم که ارتفاع‌اش را حدود ۱۱ متر محاسبه کرده‌اند، باید به عنوان یکی از بدترین دردهای این شهر نام برد.

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 25

دژ رشکان از بالاترین نقطه‌ی این قلعه و تعبیه فضای ناایمن برای ورود گردشگران

دردی که به نظر می‌رسد آشکارا در حال تحمیل شدن به این دژ باستانی است، دژی که حتی مرحوم باقر آیت‌الله زاده شیرازی هم در سال ۶۲ و با سمت مدیر کل دفتر آثار تاریخی که در آن زمان زیر نظر وزارت فرهنگ و آموزش عالی بود، جزئیات کاملی درباره آن در اختیار مرکز باستان‌شناسی آن زمان قرار می‌دهد. اما حالا به نظر می‌رسد حتی توجه آن زمان یکی از بنیانگذاران سازمان میراث فرهنگی هم دیگر اهمیتی ندارد.

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 28

بخشی از سازه و برج و باروی دژ رشکان و زمین‌های کشاورزی

که در طول سال‌های گذشته روی شهر تاریخی دژ ایجاد شده‌اند

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 31

ماشین‌آلات کارخانه سیمان زیر پای دژ ۲۰۰۰ ساله جولان می‌دهند

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 33

بخشی از سازه‌ی سالم مانده دژ رشکان در فضای میانی بین دامنه دژ تا نوک قله

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 35

راهرو ایجاد شده برای حضور گردشگران در دژ رشکان

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 37

ورودی دژ رشکان در شب، بدون هیچ نورپردازی و تابلوی معرفی

نفس شهر باستانی را حوالی تهران بریده‌اند … - 39

بوستان رشکان در چند قدمی ورودی دژ رشکان

خواندن خبر در سایت منبع

در ادامه بخوانید

شاهکاری کلاسیک از جاز به نام اصفهان+ فیلم

ایمناایمنا1 روز قبل
با فراگیر شدن موسیقی جاز در سراسر دنیا این سبک تاثیر زیادی بر موسیقی ملل گذاشت. آشنایی ایرانیان با جاز نیز از دهه ۴۰ آغاز شد و برای اولین بار خواننده‌ای به نام آلفرد لازاریان بود که اولین قطعه جاز را به نام «ونوس» روانه بازار کرد. قطعه اصفهان و آگرا همواره به عنوان شاهکارهای مشترک این دو هنرمند بزرگ تاریخ جاز شناخته می‌شود. «اصفهان» در محافل موسیقی جاز به عنوان یک شاهکار از «استاندارد جاز» شناخته می‌شود. هر کسی که علاقه به این سبک از موسیقی داشته باشد حتما نام الینگتون و قطعه اصفهان آن را شنیده است.
خبرآنلاینخبرآنلاین1 روز قبل
حسین شهبازی گفت: پیش‌بینی‌های انجام شده در شرکت کنترل کیفیت هوا نشاندهنده افزایش موقتی غلظت آلاینده‌ها طی برخی ساعات صبح امروز (۳۱ تیر) به دلیل کاهش میزان ناپایداری جوی و ازدیاد تردد خودروها است. او با بیان اینکه با تغییر شرایط جوی تا بعد ازظهر برای برخی ساعات افزایش میزان ابرناکی و وزش باد شدید به بزرگی بالاتر از ۸ متر بر ثانیه انتظار می‌رود، ادامه داد: از این رو در برخی ساعات احتمال خیزش گرد و خاک و افزایش موقتی غلظت ذرات معلق وجود دارد. شهبازی افزود: با توجه به افزایش موقتی غلظت آلاینده‌ها به ویژه ذرات معلق در بعضی ساعات امروز (۳۱ تیر) وضعیت کیفیت هوای برخی مناطق شهر تهران در آستانه شرایط نامطلوب به‌ویژه برای گروه‌های حساس قرار می‌گیرد. او با اشاره به اینکه به‌تدریج با کاهش میزان ناپایداری جوی در ساعات پایانی امروز و تداوم آن تا فردا (۱ مرداد)، در برخی ساعات صبح شرایط برای افزایش موقتی آلاینده‌ها فراهم می‌شود، گفت: همراه با افزایش میزان ناپایداری جوی تا بعد ازظهر برای برخی ساعات افزایش ابر و وزش باد انتظار می‌رود. شهبازی در پایان با بیان اینکه کیفیت هوای ۲۴ ساعت گذشته تهران منتهی به ۸ صبح امروز با میانگین ۷۴ در شرایط سالم قرار داشت، اظهار کرد: کیفیت هوای هم اکنون نیز با میانگین ۶۸ همچنان در شرایط سالم است.
مهرمهر1 روز قبل
با حمایت استاندار گلستان، باید این موضوع مورد بررسی قرار گیرد. وی ادامه داد: در محدوده حریم در نظر گرفته شده برای جنگل‌های هیرکانی، دامسراهایی وجود دارند که قرار است جابجا شوند. موضوع تجهیز پایگاه‌های جنگل هیرکانی، یکی از مواردی است که بعد از ثبت جهانی بسیار اهمیت دارد. همچنین طرح کلی گردشگری برای ساماندهی و کنترل گردشگری انبوه در پرونده جنگل‌های هیرکانی آمده است که باید با دقت به اجرا برسد. معاون میراث فرهنگی کشور گفت: در نظر داریم تا یک روز از تقویم به نام روز جنگل‌های هیرکانی نامگذاری شود.
صدا و سیماصدا و سیما21 ساعت قبل
بر اساس این گزارش همه مقدمات تسهیل سفر جانبازان فراهم شده است تا جانبازان بتوانند مناسک حج را به راحتی برگزار کنند. امسال بیش از ۵ هزار جانباز به همراه خانواده شهدا و ایثارگران، به حج تمتع اعزام می‌شوند. بر اساس این گزارش همه مقدمات تسهیل سفر جانبازان فراهم شده است تا جانبازان بتوانند مناسک حج را به راحتی برگزار کنند. امسال بیش از ۵ هزار جانباز به همراه خانواده شهدا و ایثارگران، به حج تمتع اعزام می‌شوند. گفتنی است زمان اعزام کاروان جانبازان ساعت ۴ صبح فردا یکم مردادماه و زمان مراجعت آن نیز یکم شهریور خواهد بود
صدا و سیماصدا و سیما1 روز قبل
وی افزود: در حوزه‌های فعالیت‌های پرورشی برنامه‌های وسیعی را با همکاری کانون پرورش فکری در نظرداریم. معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش گفت: ما در مدارس ۴ هزار و ۵۰۰ کانون ورزشی درون مدرسه‌ای داریم که ۲ هزار و ۵۰۰ نفر را تحت پوشش قرار می‌دهد. وی گفت: همچنین ۱۴ هزار کانون برون مدرسه‌ای داریم که یک میلیون و ۳۵۰ هزار دانش آموز را حمایت می‌کنیم؛ این موضوع شامل حوزه تربیت بدنی و ورزش هم می‌شود. معاون تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش گفت: محور کار ما در تابستان آماده سازی برای مهر است، سال گذشته بیش از ۹۰ هزار معلم مدارس پایه را با اصول اولیه ورزش آشنا کردیم تا دروس مختلف را با ورزش به دانش آموزان آموزش دهند. وی گفت: امسال روی چاقی و اضافه وزن دانش آموزان تمرکز خواهیم کرد با برنامه‌های عمومی و انفرادی تلاش می‌کنیم که این مشکلات حل شود و BMI آن‌ها به شکل طبیعی حرکت کند.

نظرها

اخبار بیشتر