1. خبری
  2. پوشش‌های خبری
  3. اجتماعی
پوشش خبری

بوی نامطبوع تهران در هاله‌ای از ابهام ماند

فرضیه غیرقابل محک در بوی نامطبوع

دنیای اقتصادخبرگزاری دنیای اقتصاد
فرضیه غیرقابل محک در بوی نامطبوع

«دنیای اقتصاد» روز شنبه هفته جاری در گزارشی با اعلام اینکه هنوز منشأ انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران شناسایی نشده است ۶گروه از عوامل احتمالی را که از سوی دستگاه‌های‌ دولتی مربوطه ومدیریت شهری تهران به‌عنوان منشأ انتشار بوی نامطبوع در هوای پایتخت معرفی شده بود، منتشر کرد. در این گزارش که بر اساس اظهارات مسوولان مدیریت شهری تهران تنظیم شده بود احتمال اینکه برخی از این عوامل منشأ انتشار بوی نامطبوع باشند به شکل ضعیف و خفیف رد شد و در مورد برخی دیگر از عوامل اعلام شد که این موارد به‌عنوان مظنونان احتمالی انتشار بوی نامطبوع در هوای شهر تهران قابل تامل هستند. در آن زمان دو سناریو در ارتباط با منشأ بوی نامطبوع در شهر تهران مطرح شد که در قالب سناریوی اول عنوان شد مجموعه دستگاه‌هایی که در شناسایی منشأ انتشار بوی نامطبوع در هوای پایتخت مسوولیت دارند هنوز موفق به شناسایی منشأ بو نشده‌اند؛ اما در قالب سناریوی دوم این احتمال مطرح شد که ممکن است عامل انتشار بو شناسایی شده اما به دلایلی مسوولان فعلا قصد ندارند آن را اعلام عمومی کنند.

روز گذشته، علی بیت‌اللهی، سر تیم کمیته فنی حقیقت‌یاب عامل انتشار بوی نامطبوع در هوای تهران و رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن وشهرسازی اولین گزارش تیم حقیقت‌یاب درباره رویداد عصر چهارشنبه شهر تهران را که براساس اطلاعات و یافته‌های دستگاه‌های مختلف از جمله دستگاه‌های خدمات رسان، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و مجموعه مدیریت شهری تهران تدوین شده است، در اختیار «دنیای اقتصاد» قرار داد. به گفته وی تحقیقات میدانی انجام شده در این باره براساس این پیش‌فرض انجام شده است که منشأ انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران یا ناشی از عوامل طبیعی (به‌عنوان پیش‌نشانگر زلزله یا آتشفشان) است یا ناشی از عوامل غیرطبیعی همراه با مداخله انسانی.

از این گزارش، دو گروه فرضیه شامل «فرضیه خوش‌خیم» و «فرضیه بدخیم» درخصوص عوامل و منشأ انتشار بوی نامطبوع در هوای شهر تهران قابل استنباط است. همچنین فرضیه خوش‌خیم در این زمینه خود به دو دسته قابل طبقه‌بندی است که براساس این طبقه‌بندی برخی از فرضیه‌های خوش‌خیم مطرح در این زمینه بر مبنای یافته‌های تیم‌فنی حقیقت‌یاب کاملا رد شده‌اند، اما یکی از این فرضیه‌ها به‌عنوان عامل احتمالی انتشار بوی نامطبوع قابل تامل است. هر چند این فرضیه در عین حال که فرضیه‌ای غیر قابل ابطال به نظر می‌رسد از سوی دیگر در شرایط فعلی از یک زاویه قابل پذیرش نیست.

فرضیه‌های خوش‌خیمی که در این گزارش به‌طور کامل رد شده‌اند به ارتباط انتشار بوی نامطبوع چهارشنبه گذشته در شهر تهران با انتشار گاز مرکاپتان (گاز تزریق شده در لوله‌های سراسری گاز شهری)، فاضلاب شهری، پالایشگاه، پخش فرآورده‌های نفتی در سطح شهر، وارونگی هوا، پسماند و سوزاندن زباله در اطراف تهران و انتشار بوی نامطبوع از مترو برمی‌گردد؛ گزارش دستگاه‌های خدمات رسان شهر تهران نشان می‌دهد هیچ‌کدام از این فرضیه‌ها به‌عنوان منشأ انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران قابل اثبات وپذیرش نیست واین فرضیه‌ها به‌طور کامل رد می‌شوند.

ارتباط بوی نامطبوع تهران با آتشفشان دماوند نیز در این گزارش و از همان ساعات اولیه انتشار بوی نامطبوع رد شد؛ با این حال، تحقیقات به عمل آمده نشان می‌دهد احتمال اینکه بوی نامطبوع ناشی از فاضلاب ساختمان پلاسکو باشد همچنان وجود دارد؛ هر چند به دلیل گستردگی انتشار بو که چند منطقه از شهر تهران را در روز چهارشنبه تا ساعات پایانی شب، تحت تاثیر قرار داد این فرضیه نیز تا این لحظه قابل پذیرش نیست. با این حال، تحقیقات به عمل آمده نشان می‌دهد یک فرضیه بدخیم در ارتباط با منشأ انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران مطرح است که این فرضیه با زلزله احتمالی شهر تهران ارتباط دارد و به‌عبارت دیگر براساس آن انتشار بوی نامطبوع چهارشنبه گذشته منشأ تکتونیکی (تغییر شکل پوسته زمین براساس تنش‌ها و کنش‌های وارده در طول دوره‌های مختلف زمین‌شناسی) و لرزه‌ای دارد. این فرضیه در گزارش تیم فنی حقیقت‌یاب، به‌عنوان فرضیه‌ای «غیرقابل‌محک و صحت‌سنجی» معرفی شده است؛ محتوای بخشی از این گزارش نشان می‌دهد این فرضیه-ارتباط بوی نامطبوع شهر تهران با زلزله احتمالی پایتخت-فرضیه‌ای بدخیم است؛ یعنی در صورتی که پرونده بوی نامطبوع شهر تهران برای شناسایی عامل ایجاد‌کننده بو از بین فرضیه‌های مطرح با شناسایی منشأ انتشار بو، مختومه نشود خطر مرتبط با فرضیه بدخیم همواره برای شهر تهران وجود خواهد داشت.

مبنای این فرضیه در این گزارش متصاعد شدن گاز از لایه‌های زیرین زمین در اثر فعالیت گسل‌های لرزه‌ای است؛ اما در این گزارش تاکید شده است که چون در حال حاضر ابزارها و نشانگرهای تکمیلی برای بررسی و تایید این فرضیه وجود ندارد، انتشار بو با منشأ لرزه‌ای و به‌عنوان یکی از پیش‌نشانگرهای زلزله قابل صحت سنجی و ارزیابی نیست. ضمن اینکه بررسی‌های به عمل آمده از خردلرزه‌های شهر تهران طی یک ماه گذشته رفتار غیرعادی در گسل‌های شهر تهران را نشان نمی‌دهد؛ هر چند وضعیت خردلرزه‌ها نیز به تنهایی نمی‌تواند معیار محکمی برای رد این فرضیه باشد.

به همین دلیل در این گزارش توصیه شده است همه دستگاه‌ها و متولیان شناسایی عامل انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران باید تا زمان شناسایی عامل اصلی انتشار بو تحقیقات خود را ادامه دهند.

علی بیت‌اللهی، سرتیم کمیته فنی حقیقت‌یاب درخصوص رویداد عصر چهارشنبه تهران در توضیحات تکمیلی خود به «دنیای اقتصاد» اعلام کرد: آنچه به لحاظ کارشناسی به‌عنوان نقطه نگران‌کننده این پرونده شناخته می‌شود آن است که با گذشت زمان حساسیت مسوولان به این موضوع برای شناسایی عامل اصلی انتشار بوی نامطبوع در تهران کاهش یابد. این حساسیت به خصوص با علم به این موضوع که انتشار بوی نامطبوع در سطح وسیعی از شهر تهران رویدادی تکراری نبوده است باید افزایش یابد. انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران با وسعت عصر چهارشنبه گذشته اتفاقی بی‌سابقه در پایتخت است و باید همان‌گونه که متخصصان حوزه مخاطرات شهری به این موضوع حساسند و در پی کشف عامل اصلی انتشار بو هستند مسوولان نیز با همین حساسیت موضوع را پیگیری کنند. از سوی دیگر لازم است پیش‌نشانگرهای مربوط به حوادث طبیعی همچون زلزله وآتشفشان در شهر تهران و سایر شهرهایی که در معرض این نوع مخاطرات هستند به‌طور دقیق و مستمر مانیتور شوند.

متن اولین گزارش رسمی تیم فنی حقیقت‌یاب درباره منشأ انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران به شرح زیر است که با توجه به ادامه انجام تحقیقات در این زمینه این گزارش در روزهای آینده تکمیل خواهد شد. برای اولین بار در تاریخ تهران، بویی نامطبوع بیش از ۱۰ منطقه تهران را درگیر خود کرد. عصر چهارشنبه، ۱۲ دی ماه ۱۳۹۷ به‌طور بی‌سابقه در تهران، بوی مشمئز‌کننده‌ای در سطح وسیعی در شهر تهران پخش شد که موجب ناراحتی و اذیت تعدادی از ساکنان تهران شد. بوی نامطبوع طبق گفته تعدادی از مردم در مناطق مختلف در حدود ساعات منتهی به شب به حداکثر شدت خود رسید. در حوالی عصر این بو با دود و آلودگی ناشی از ترافیک مخلوط شده و حس ناراحتی خاصی را به رهگذران تعدادی از مناطق تهران می‌داد.

بوی مشمئز‌کننده در مناطق مختلف تهران از جمله مناطق ۲، ۶، ۷، ۱۱، ۱۲ و ۱۹ پخش و احساس شد. این بو در محلات و نقاطی همچون زعفرانیه، میدان آرژانتین، میدان فاطمی، خیابان ظفر، عبدل‌آباد، خیابان بهشتی، میدان گمرک، نارمک، خیابان فلسطین، میدان هفت تیر و سیدخندان با شدت بیشتری به مشام رسید. همچنین بوی نامطبوع در بخش‌هایی از محدوده‌های میرزای شیرازی، چهارراه ولیعصر، سهروردی، آزادی، میدان ولیعصر، بلوار کشاورز و شیخ فصل‌الله نوری به میزان قابل توجه (اما نه به شدت منطقه ۱۲) هم گزارش شد. موارد زیر را می‌توان به‌عنوان فرض‌های منشأ بوی نامطبوع در تهران مد نظر قرار داد.

• مرکاپتان؛ گاز طبیعی فاقد رنگ و بو است. با هدف ایمنی در مقابل گاز، مسوولان شرکت گاز طبق استاندارد، درصد معینی از ماده مرکاپتان را که بوی تند و شدیدی دارد با گاز مخلوط می‌کنند. با مسوولان فنی شرکت گاز استان تهران ارتباط حاصل شد و آنها هرگونه نشتی گاز را به‌طور کامل رد کردند.

• لوله فاضلاب؛ اعلام شد که لوله فاضلاب شکسته و نشت مواد و پخش بو به این سبب بوده است. این مورد از سوی مسوولان شرکت آب و فاضلاب رد و اعلام شد که اساسا حادثه‌ای که منجر به شکستگی لوله‌های فاضلاب شده باشد در روز حادثه گزارش نشده است.

• پخش فرآورده‌های نفتی؛ طبق گفته مسوولین شرکت پخش فرآورده‌های نفتی، اساسا ماده‌ای که بتواند بویی شبیه بوی پخش شده در تهران در مورخه ۱۲ دی ماه تولید کند وجود نداشته است. بنابراین منشأ بو ناشی از محصولات شرکت پخش منتفی است.

• اعلام شد که هیچ‌گونه حادثه‌ای در محدوده پالایشگاه رخ نداده و بوی خاصی در محوطه آنها پخش نشده است.

• بر اساس اعلام مسوولان شرکت مترو، با توجه به دیواره‌های بتنی تونل‌های مترو، امکان به‌وجود آمدن و تولید و پخش گاز‌های با بوی نامطبوع اساسا در نزد آنها موجود نیست. این اعلامیه بر این اساس از طرف شرکت مترو صادر شد که عده‌ای گفته بودند، منشأ بو، ایستگاه ملت خط مترو (واقع در خیابان ملت بین خیابان‌های سعدی در غرب و مصطفی خمینی در شرق) است.

• اینورژن (وارونگی) هوا؛ واضح است که اینورژن در روزهای مختلف فصل سرما و در همه سال‌ها در شهر تهران رخ می‌دهد، اگر چنین عامل استدلالی درست باشد باید این پدیده پخش بو، تکراری بوده باشد در حالی که برای اولین بار است که در تهران و آن هم در این سطح وسیع این بوی مشمئز‌کننده احساس شده است.

• فاضلاب ساختمان پلاسکو؛ اعلام شد که در اثر حفاری گمانه‌های محاطی و نگهبان گودبرداری ساختمان آتی پلاسکو به مخزن فاضلاب قدیمی این ساختمان در عمق حدود ۲۱ متری (از سطح خیابان) برخورد کرده که به‌دلیل قدمت مخزن و تجمع گازهای فاضلابی با ایجاد مسیر حفاری گمانه، گازهای تجمع یافته بسیار بدبو در فضا پخش و در این سطح وسیع در شهر تهران گسترده شده است. مشخص شد که خروج گاز بدبو از گمانه دستی در حال حفاری این ساختمان صحت داشته و مدت خروج گاز از ساعت حدود ۱۶:۰۰ روز ۱۲ دی ماه به‌مدت ۲ ساعت طول کشیده است. اما اینکه این حجم گاز منتشر شده از فاضلاب چاه پلاسکو بتواند بخش وسیعی از تهران را تحت پوشش قرار دهد، جای تردید دارد!

• سوزاندن پسماندها و زباله‌ها در کهریزک؛ که از سوی مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران تکذیب شد. اعلام شد که از آنجا که گزارش‌ها از انتشار بوی نامطبوع در محدوده مرکزی شهر تهران حکایت می‌کند و گزارشی از سوی ساکنان جنوب شهر دریافت نشده بنابراین منبع این بو هیچ ارتباطی به مرکز پردازش و دفع پسماند آرادکوه که در پهنه جنوبی تهران و در نزدیکی کهریزک واقع شده است، ندارد.

• آتشفشان دماوند؛ در لحظات اولیه پخش بوی نامطبوع در سطح شهر تهران، ارتباط این بو با آتشفشان دماوند مطرح شد. طبق استعلام از رئیس هواشناسی مازندران که جهت باد را از غرب به شرق اعلام کردند؛ یعنی از سمت تهران به دماوند و نیز طبق استعلام از مسوولان شهر گزنک و مسوولان پایگاه‌های هواشناسی اطراف قله، اعلام شد که آنومالی خاصی از نظر خروج گاز و افزایش آن به‌طور چشمی مشاهده نمی‌شود. بنابراین امر ارتباط گسترش بوی نامطبوع در تهران در مورخه ۱۲ دی ماه ۱۳۹۷ با فعالیت آتشفشانی دماوند منتفی است.

• منشأ تکتونیکی و وضعیت لرزه‌خیزی؛ بوی مشمئز‌کننده پخش شده در تهران، یا منشأ انسان‌ساخت باید داشته باشد یا منشأ طبیعی. بررسی‌های به‌عمل آمده تا لحظه تدوین این گزارش، نشان می‌دهد که منشأ حوادث مرتبط به عوامل غیرطبیعی هرکدام یکی پس از دیگری نفی و تکذیب شده‌اند. بررسی خرد لرزه‌های رخ داده در تهران و اطراف آن (همراه با کلیه خردلرزه‌های زیر ۲٫۵) در مدت زمانی یک ماهه اخیر و به‌ویژه در روزهای نزدیک به روز ۱۲ دی ماه که بوی نامطبوع در تهران پخش شد، رفتار غیر عادی و تجمع خوشه‌ای معنی‌داری را نشان نمی‌دهد. هرچند عدم تجمع رخداد‌ها هم نمی‌تواند نافع رخداد زلزله بزرگ‌تر باشد ولی به‌عنوان یک پیش‌نشانگر مهم باید مد نظر قرار گیرد.

در بررسی و تفسیر علت یا علل پخش بوی نامطبوع در شهر تهران (رویداد ۱۲ دی ماه ۱۳۹۷) باید یک نکته اساسی مورد نظر باشد. اینکه «این حادثه در شهر تهران، سابقه نداشته است» بر این اساس رویدادهای تکرارپذیر مانند وارونگی هوا، اثر سوزاندن زباله‌ها، آلودگی هوا و مواردی از این قبیل نمی‌تواند علت ایجاد و پخش این بو باشد. تحقیقات نشان می‌دهد در ساعت ۱۹:۲۵ روز ۱۲ دی ماه طبق آمار شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، شاخص کیفی لحظه‌ای هوای تهران میانگین عدد ۱۴۴ را نشان داد که هوای پایتخت در آن ساعت در آستانه شرایط ناسالم برای همه گروه‌ها قرار گرفت. شاخص کیفیت هوای تهران در ۲۴ ساعت بعد روز ۱۲ دی ماه با شاخص میانگین ۷۴ در شرایط سالم قرار گرفت. این امر معرف دامنه گاز آلاینده بوده که تا لحظه تدوین این گزارش خصوصیات شیمیایی گاز آلاینده به‌طور دقیق اعلام نشده است.

برای یافتن دلیل و علت اصلی پخش بوی نامطبوع، دو حوزه اصلی علل انسان‌ساختی و علل طبیعی مورد توجه قرار می‌گیرد. از میان علل احتمالی انسان‌ساخت، موارد فوق‌الذکر خودبه‌خود حذف می‌شوند. تنها دلیل قابل استناد محتمل خروج گاز‌های بدبو از گمانه‌های محل احداث ساختمان پلاسکو است. طبق بررسی‌های میدانی و صحت‌سنجی‌ها، ساعت رخداد خروج گاز از گمانه‌ها ۱۶:۱۵ روز ۱۲ دی ماه بوده است که با تاریخ و ساعت پخش و گستردگی بو تطابق دارد. ابهامی که در این نتیجه‌گیری موجود است، امکان گستردگی تا این حد وسیع برای گازهای متصاعده از چاه‌ها و مخازن فاضلابی یک ساختمان است که مساله را با ابهام همراه می‌سازد.

در میان عوامل طبیعی محتمل منشأ بو، همان‌گونه که ذکر شد، گازهای آتشفشانی دماوند، نمی‌توانند منشأ ایجاد این بوی پخش شده در سطح شهر تهران باشند (به‌دلیل جهت وزش باد و نیز بازدیدهای چشمی همکاران هواشناسی استان مازندران از قله و دامنه‌های آن)، بنابراین تنها فرضیه مطرح در کنار فرضیه‌های رد شده یا غیرقابل پذیرش در شرایط فعلی، فرضیه مربوط به «شرایط و وضعیت لرزه‌ای و عوامل تکتونیکی» برای منشأ بوی نامطبوع در تهران است. مبنای این فرضیه بر این است که بر اثر تنشی که بر یک گستره وارد می‌شود، لایه‌های زمین متراکم‌تر می‌شوند و این کار در لایه‌های فوقانی و سطحی منجر به آزاد شدن گازها و هوای محبوس در خلل و فرج نهشته‌ها می‌شود.

اما شواهد برای این فرضیه چندان قوی و مستدل نیستند. بر اساس داده‌های لرزه‌نگاری مورد خاصی از بی‌هنجاری لرزه‌ای نگاشت نشده است. سطح آب زیرزمینی و دمای آن از سوی مسوولان مرتبط مشابه حالت قبل اعلام شد و لذا داده خاصی برای تقویت این فرضیه موجود نیست و تا ابزارها و ایستگاه‌های ثبت پیش‌نشانگرهای زلزله برای کلان‌شهر تهران راه‌اندازی نشوند، این قبیل فرضیه‌ها محک نخواهند خورد، اما در هر حال به‌عنوان یک فرضیه این گزینه نباید از نظر دور باشد. این امر با توجه به حساسیت و اهمیت شهر تهران و اهمیت رخداد زلزله در آن بسیار مهم و اساسی است.

نسبت «بو» و تحرک گسل‌ها

۵۰ روز قبل از زلزله ۳/ ۷ ریشتری کرمانشاه در تاریخ ۲۱ آبان ماه سال گذشته، انتشار بوی نامطبوع در بخش‌هایی از مناطق شهر کرمانشاه منجر به تشکیل جلسه ستاد مدیریت بحران و آغاز تحقیقات درخصوص منشأ انتشار بوی نامطبوع در این شهر شد. خبری که با شماره ۸۲۶۷۴۵۷۸ در تاریخ اول مهرماه ۹۶ در خبرگزاری «ایرنا» منتشر شد حکایت از آن دارد که در آن مقطع زمانی انتشار بوی بد و آزاردهنده‌ای در مناطقی از شهر کرمانشاه منجر به تماس شهروندان با دستگاه‌های دولتی و مدیریت شهری برای رسیدگی به وضعیت به وجود آمده شد. مسوولان مدیریت بحران کرمانشاه در حین انجام تحقیقات خود در این زمینه برخی عوامل را به‌عنوان منشأ احتمالی انتشار بوی نامطبوع در شهر کرمانشاه شناسایی کردند؛ آنچه به‌عنوان مظنونین انتشار بوی نامطبوع در هوای شهر کرمانشاه در سال گذشته معرفی شد با برخی از عوامل احتمالی مطرح در پرونده انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران یکسان است. احتمال انتشار بوی نامطبوع در سطح شهر با منشأ فاضلاب شهری، تاسیسات شرکت‌های گاز، پالایشگاه و … برخی از این عوامل هستند؛ با این تفاوت که آنچه هم‌اکنون به‌عنوان فرضیه بدخیم درباره احتمال ارتباط تحرکات گسلی و زلزله تهران با انتشار بوی نامطبوع در پایتخت مطرح است هیچ‌گاه در زمان انتشار بوی نامطبوع در شهر کرمانشاه به‌عنوان عامل ایجاد‌کننده بو مطرح نشد. از زمان وقوع زمین‌لرزه مهیب کرمانشاه-۵۰ روز بعد از انتشار بوی نامطبوع در این شهر-تاکنون هیچ گزارش مستند و رهیافت علمی درباره وجود یا نبود رابطه بین انتشار بوی نامطبوع در کرمانشاه در مهر ماه سال گذشته و زلزله مهیب در این استان در ۲۱ آبان ماه همان‌سال-۵۰ روز بعد- ارائه و منتشر نشده است. با این حال موضوعی که در حال حاضر در ارتباط با انتشار بوی نامطبوع در شهر تهران مطرح است آن است که باید منشأ انتشار بو از بین دست‌کم دو فرضیه مرتبط با پیش نشانگری زلزله یا ایجاد بو با منشأ فاضلاب ساختمان پلاسکو طی روزهای آینده و در ادامه تحقیقات تیم فنی حقیقت‌یاب و مدیریت بحران شهر تهران شناسایی شود.

علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در این باره معتقد است هر نوع حدس و گمان در ارتباط با عامل ایجاد‌کننده بوی نامطبوع در شهر تهران باید ابتدا مورد توجه قرار بگیرد و براساس منطق علمی مورد تامل و مطالعه واقع شود. این مطالعات باید به گونه‌ای انجام شود که فرضیات مطرح شده براساس دلایل علمی و کارشناسی یا با قاطعیت رد شوند یا به قدری مورد مطالعه و بررسی واقع شوند که در نهایت بتوان یکی از آنها را به‌عنوان منشأ ایجاد بوی نامطبوع و انتشار آن در سطح شهر معرفی و در مورد آن تصمیم‌گیری کرد.

خواندن خبر در سایت منبع

بوی زلزله می‌آید؟ / پلاسکو هم بو را گردن نگرفت؛ زلزله می‌تواند عامل بوی بد تهران باشد؟

خبر فوریخبرگزاری خبر فوری
بوی زلزله می‌آید؟ / پلاسکو هم بو را گردن نگرفت؛ زلزله می‌تواند عامل بوی بد تهران باشد؟

ماجرای ارتباط زلزله با بوی بد تهران به جلسه‌ای در وزارت راه و شهرسازی برمی‌گردد که در آن گزینه‌های مختلفی برای حادثه عصر چهارشنبه ۱۲ دی ۹۷ بیان شد. هرچند که آن هم به قدرت و قوت رد می‌شود. دیروز محسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران هم تلاش کرد از کنار موضوع بگذرد. او در حاشیه جلسه علنی شورای شهر درجمع خبرنگاران درباره دلیل انتشار بوی نامطبوع در تهران، گفت: قرار شد که خانم نوری - رئیس کمیسیون سلامت – اظهارنظرها را جمع‌بندی و گزارشی در این خصوص تهیه کند.

او در پاسخ به این سوال که روز گذشته جلسه‌ای در وزارت راه و شهرسازی برگزار شد و در آن سخنانی درباره این‌که این بو هشداری برای زلزله تهران است، گفت: «من مایل نیستم که درباره بو صحبت کنم، چراکه همه پراکنده در مورد این بو صحبت کردند و حتی لطیفه و جک‌هایی ساخته شد و حرف‌هایمان نباید جکی شود و اجازه دهید از آنجایی که موضوع حساسی است، به جمع‌بندی علمی برسیم.»

اما ماجرای ارتباط این بو با زلزله چیست؟ دکتر علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی البته می‌گوید این یک فرضیه ضعیف است. او دراین باره به سازندگی می‌گوید: بوی بد تهران ممکن است به زلزله تهران ربط داشته باشد؛ منظور این است که دلیل موجهی برای علت این بو پیدا نکردیم و پیگیری‌هایی که تا الان داشتیم، به نتیجه نرسیده است. یک بوی بسیار بد در این سطح وسیع، در پایتخت کشور که همه چیز ایران در این شهر خلاصه می‌شود، پخش شده و هنوز به نتیجه‌ای نرسیدیم.

رییس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در تشریح این موضوع می‌گوید: این حادثه بدون علت نمی‌تواند باشد؛ یا انسان ساخت است یا طبیعی. حوادث انسان ساخت منظور حوادثی است که در اثر سانحه در سازه‌هایی اتفاق می‌افتد که باعث پخش می‌شود؛ عمدا یا سهوا. مثلا بودار کردن گاز شهری، یا نشت فاضلاب، سوزاندن زباله در جنوب کهریزک یا آلودگی و وارونگی هوا. اینها عواملی است که احتمال دارد منشاء بو باشد. نیازی هم به درجات بالای کارشناسی نیست، هر شخص عادی می‌تواند احتمال دهد.

به گفته او این موارد رد شده است: به روش برهان خلف رفتیم جلو دیدیم فاضلاب رد شد و درست رد شد. چون حوادث مربوط به فاضلاب نقطه‌ای هستند و امکان گسترش ندارد و باید از جایی بزند بیرون، اما این اتفاق نیفتاده است. از بخش بودار کردن گاز در شرکت گاز استعلام شد، به هیچ وجه نشتی در شبکه گار نبوده و می‌دانم اگر اتفاقی بیفتد، می‌گفتند. ساعت تزریق مرکاپتان که برای بودار شدن گاز شهری مصرف می‌شود هم مشخص است. مرکاپتان ماده‌ای خیلی بدبو است که در مبادی مصرف تزریق می‌شود. زباله هم رد شد. در بازدیدی که محیط زیست از آرادکوه و جنوب کهریزک و محل دپوی پسماندها آورد، چنین موضوعی رد شد. چون زباله‌سوز‌های آنجا کوره کوچکی دارند و با فیلترهایی که دارد، نمی‌تواند منشاء بو باشد.

بیت‌اللهی گفت: خیلی مهم است که بدانیم مواردی که تکرار‌شونده هستند، نمی‌توانند عامل پخش یک بوی جدید باشند؛ اگر عامل بو، آلودگی هوا و خودروها باشند، باید هر سال احساس می‌کردیم. اینها اتفاقات تکراری هستند. در طول تاریخ تهران این بو اولین بار بود که به مشام می‌رسید. در هیچ کتاب و رفرنسی چنین بویی ثبت نشده است. در سن ما هم نبوده است. پس باید حادثه خاص باشد که چنین امری اتفاق افتاده باشد.

او به پلاسکو چنین اشاره می‌کند: در این بررسی‌ها از نظر حوادثی که ثبت شده تنها به یک مورد رسیدیم؛ حادثه‌ای مثل خروج گاز از یک مخزن فاضلاب قدیمی در محل ساختمان پلاسکو. این چاه فلمن بوده است. چاه‌هایی که پنج انگشتی در کف ساختمان زده می‌شود تا جذب فاضلاب در سطح وسیع اتفاق بیفتد، حدود ۴۰ سال پیش مسدود می‌شود. در هر سه گمانه‌ای که برای گودبرداری اتفاق می‌افتد، این گمانه به مخزن می‌رسد، این گاز عین بخار از دیگ زودپز بیرون زده است، چون تحت فشار بوده است. مخزن وقتی سوراخ می‌شود با فشار بالا می‌زند بیرون. من با مقنی مصاحبه کردم، ایشان در همان موقع از حال می‌رود. عمق عملیات ۲۱ متر پایین‌تر از سطح خیابان بوده است.

اما یک سوال که در روزهای گذشته بسیار پرسیده شده است: «مگر چاه فاضلاب یک ساختمان در این سطح وسیع می‌تواند هوا را آلوده کند؟» بیت‌اللهی درپاسخ می‌گوید: برای من هم احتمالش ضعیف است. این درحالی است که با توجه به سرعت وزش باد که در زمان انتظار بو، خیلی کم و در حد ثابت بوده و همزمانی انتشار بو در محدوده پلاسکو و مناطق دیگر شهر، احتمال سرمنشا‌بودن پلاسکو را ضعیف می‌کند. چون این بو با هر شدتی زمان می‌برد تا برسد به منطقه یک و دو تهران. ضمن اینکه سمت وزش باد به شرق بوده، اما در انقلاب هم بو به شدت احساس می‌شده است. گزارش همکاران نشان می‌دهد این بو حتی حدود ساعت ۳٫۵ تا ۳:۴۵ در حوالی میدان انقلاب پیچیده است؛ همزمان با پلاسکو. پس چنین چیزی گمانه پلاسکو را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد. مساله‌های دیگر را هم باید در نظر بگیریم؛ مثلا تروریسم که کار پدافند غیرعامل است که ما صلاحیت ورود به آن را نداریم. از نظر مهندسی هم ندیدیم کسی ادعایی کرده باشد.

رییس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی همچنین درباره عوامل طبیعی هم می‌گوید: غیر‌از عوامل انسان‌ساخت باید یک سری عوامل طبیعی را هم در این حادثه بررسی کنیم؛ لایه‌های زمین حرکت کرده است؟ اثر آتشفشان دماوند بوده؟ و البته فرونشست‌های زمین می‌تواند موثر باشد. پس باید پایش شود. برای این نیازمند یکسری سنسورها، اطلاعات و آمار هستیم که بگویم مثلا آب یا دمای آب تغییر کرده؟ حرکت زمین ثبت شده؟ بو ترکیب خاصی بوده؟ اما متوجه شدیم متاسفانه ایستگاه‌های سنجش و اندازه‌گیری برای چنین حوادثی نداریم. حادثه‌ای به این عظمت می‌توانست ابعاد آسیب‌رسان داشته باشد؛ اما نباید وسیله پایش داشته باشیم؟

او فرضیه لایه‌های درونی زمین را چنین اعلام می‌کند: یکی از فرضیه‌های من می‌تواند حرکت‌های درونی زمین باشد؛ ما روی این موضوع کار می‌کنیم و اگر موردی باشد وظیفه ماست که به مسئولین بحران برسانیم و انتظار داریم با اشتیاق این حرف‌ها را بشنوند. شهر تهران برای ما مهم است، اصلا حتی صدای غیرعادی حیوانات را هم باید جدی بگیریم. والا خدای نکرده اتفاقی بیفتد، تا آخر عمر خودمان را نمی‌توانیم ببخشیم.

بیت‌اللهی درباره ارتباط بو با زلزله می‌گوید: واقعیت امر این است که ممکن است به زلزله هم ربط داشته باشد. شاید در جایی دیگر زمین لرزیده و نه الزاما در تهران. احتمال دارد فشار ‌یا جابجایی‌ای در گسل‌های زمین و لایه‌های زمین اتفاق می‌افتد و موجب این بو در تهران می‌شود. هرچند اینها فرضیه‌های ضعیفی هستند.

او می‌گوید در زلزله‌های دیگر هم چنین چیزی تجربه شده است: در چند زلزله مثل مکزیک، چین‌ و حتی بم از چاه‌ها قبل از زلزله صدا می‌آمده است. معاون فرماندار بم در همان دوران این را روایت کرده است. برای رخداد یک پدیده باید دلایل و گزینه‌های مختلفی داشته باشید. از چند خانم خانه‌دار شنیدم که می‌گفتند از چاه ظرف‌شویی بو می‌آمده است.

خواندن خبر در سایت منبع

هنوز علت بوی نامطبوع در تهران کشف نشده است

تسنیمخبرگزاری تسنیم
هنوز علت بوی نامطبوع در تهران کشف نشده است

- اخبار اجتماعی -

زهرا صدراعظم نوری در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم با اشاره به اینکه تا به این لحظه هیچ منشا و منبعی برای درباره بوی نامطبوع در پایتخت اعلام نشده است، اظهار کرد: البته در این زمینه پیگیری‌های نیز انجام شده است و در همان لحظه انتشار بو با مسئولان در بخش‌های ‌مختلف در تهران از جمله استاندار تهران، فرماندار تهران و مسئولان شرکت گاز و آب و فاضلاب صحبت شد.

وی بیان کرد: طبق پیگیری‌ها صورت گرفته قرار شد هر یک از دستگاه‌ها و سازمان‌ها اطلاعات خود را تجمیع و در اختیار کمیته پیش‌بینی شده در شورای شهر تهران قرار دهند.عدم تعیین تکلیف و تملک "خانه پدری تختی و زورخانه پولاد" توسط شهرداریرئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران متذکر شد: علی‌رغم اینکه بو در تهران قطع شده اما پیگیری‌ها همچنان ادامه دارد و در آینده نیز این موضوع پیگیری خواهد شد تا پیشگیری شود از مخاطرات بعدی که در همین زمینه کمیته به صورت مستمر جلسات خود را تشکیل می‌دهد.

صدراعظم نوری تصریح کرد: اعلام علت بوی نامطبوع از فاضلاب پلاسکو نیز باید بررسی شود و در این زمینه نیز اطلاعات لازم در اختیار کمیته قرار خواهد گرفت.

خواندن خبر در سایت منبع

منشا بوی نامطبوع تهران در هاله‌ای از ابهام/شایعات پا می‌گیرند

الفخبرگزاری الف
منشا بوی نامطبوع تهران در هاله‌ای از ابهام/شایعات پا می‌گیرند

به گزارش مهر، چهارشنبه ۱۲ دی ماه بود، که انتشار بوی نامطبوع در پایتخت به ویژه مناطقی مانند میدان انقلاب، خیابان احمد قصیر، میدان حسن‌آباد و … همه دستگاه‌ها را برای یافتن منشا آن بسیج کرد، اما طولی نکشید که برف و باران این بو را شست و برد.

ولی افکار عمومی همچنان منتظر اعلام منشا این بوی نامطبوع هستند، به همین دلیل به گفته کیومرث کلانتری، مدیر کل محیط زیست تهران کمیته ویژه برای یافتن علت انتشار بوی بد در تهران تشکیل و گشت‌های محیط زیستی فعال شدند، تا گزینه‌های مطرح شده را بررسی کند.

فاضلاب پلاسکو تنها گزینه‌ای که رد نشد

یکی از این گزینه‌ها فاضلاب قدیمی ساختمان پلاسکو بود، که محیط زیستی‌ها می‌گویند، هم نمونه هوا و هم نمونه فاضلاب را گرفته‌اند، گمانه زنی دیگر ربط این بو به قله دماوند، بود که یک زمین شناس این گمانه زنی را رد کرد.

دلایلی مانند وارونگی هوای تهران نیز مطرح شد، اما هواشناسی هرگونه تغییرات جوی را رد کرد و مدیرکل آب و فاضلاب استان تهران نیز هرگونه آسیب به شبکه فاضلاب در این حد را منتفی خواند و شرکت گاز نیز انتشار یک گاز سمی در فضا را نادرست خواند، تا ماجرای بوی نامطبوع تهران هر لحظه مرموزتر شود.

مدیرکل حفاظت از محیط زیست استان تهران ضمن تایید نمونه گیری از فاضلاب پلاسکو گفت: اجازه بدهید، نتایج این نمونه گیری‌ها مشخص شود، تا در مورد آن صحبت کنیم.

سفر استاندار تهران به اسلامشهر و بازدید از تصفیه خانه فاضلاب اسلامشهر وعوامل بوی نامطبوع مسیر فرودگاه امام خمینی (ره)، درست روز بعد از انتشار بوی نامطبوع پایتخت، گمانه زنی‌ها برای این که منشا این بو در اسلامشهر باشد، را قوت بخشید، اما استاندار این گمانه زنی‌ها را رد کرد و گفت: سفر به اسلامشهر از قبل برنامه ریزی شده بود و ربطی به بوی نامطبوع تهران ندارد.

پس از آن قرار شد، انوشیروان محسنی بندپی، استاندار تهران نتیجه نهایی کمیته ویژه برای یافتن علت انتشار بوی بد در تهران را تا جمعه ۱۴ دی ماه اعلام کند، وی در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: تمام گمانه زنی هایی که در مورد بحث بوی نامطبوع تهران مطرح بود، مورد بررسی قرار گرفت و ارتباط آن با زلزله تهران تقریبا منتفی شده است و به دنبال منشا هایی روی زمین مانند گندیدگی فاضلاب و یا نشر «مرکاپتان» ها باشیم.

شاید اتفاقی یکی از مراکز تولید مواد پلاستیکی سبب انتشار بو شده است

وی اضافه کرد: البته به لحاظ علمی انتساب این بو به فاضلاب مردود است و اساسا فاضلاب زمانی که ماندابی داشته باشد سبب انتشار بوی نا مطبوع می‌شود.

استاندار تهران گفت: شاید با کمی احتیاط بتوان گفت که در یکی از مراکز تولید مواد پلاستیکی این اتفاق افتاده است، که البته هنوز بررسی‌ها ادامه دارد و نتیجه نهایی به زودی اعلام می‌شود.

پس از آن امین بابایی، مدیرکل روابط عمومی و امور بین الملل استانداری تهران از تفویض بررسی و اعلام منشا بوی نامطبوع تهران به کیومرث کلانتری اداره کل محیط زیست این استان خبر داد و گفت: تیم محقق، تیم اداره کل محیط زیست بوده است و این اداره کل نتیجه را اعلام خواهد کرد.

اکنون ۵ روز از روز بد بوی پایتخت می‌گذرد و هنوز پاسخی قطعی برای افکار عمومی در خصوص منشا این بو نداریم و پر واضح است، زمانی که نتوانیم پاسخگوی افکار عمومی باشیم، شایعات شکل گرفته و رشد خواهند کرد.

باید منتظر ماند و دید، بالاخره چه زمانی منشا دقیق بوی نامطبوع پایتخت مشخص خواهد شد.

خواندن خبر در سایت منبع

نظرها

در ادامه بخوانید

طغیان اروندرود و نهرهای‌ آن (فیلم)

عصر ایرانعصر ایران17 ساعت قبل

آتش‌نشانان تهران در جمع سیل‌زدگان

همشهریهمشهری19 ساعت قبل
خبرآنلاینخبرآنلاین11 ساعت قبل
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در حادثه سیل استان گلستان، برخلاف زمین‌لرزه آبان ۹۶ کرمانشاه، بیشتر کمک‌های مردمی از طریق سازمان هلال‌احمر ایران در حال ارسال به سمت مناطق آسیب‌دیده است. پویش مردمی هلال احمر با حمایت چهره‌های ورزشی، هنری و اجتماعی باعث شده است مدیریت کمک به سیل‌زدگان استان گلستان و مازندران از طریق این سازمان صورت بگیرد. در همین راستا، هدیه تهرانی، بازیگر سینما و عضو داوطلب جمعیت هلال احمر هم در استان سیل‌زده گلستان حضور پیدا کرده است.

شگفت‌انگیزترین ماهی جهان در لرستان + تصاویر

3+
الفالف16 ساعت قبل
فارسفارس1 روز قبل
استاندار کرمانشاه ضمن لغو مرخصی تمام مدیران دستگاه‌های خدمات‌رسان، امدادی و اعضای ستاد بحران استان، گفت: بدنبال پیش‌بینی سازمان هواشناسی مبنی بر وقوع بارندگی سیل‌آسا، از این اعضا هیچ کوتاهی و اشتباهی پذیرفته نیست. به گزارش خبرگزاری فارس از کرمانشاه، سامانه فعال بارشی از شب گذشته جو استان را تحت تاثیر قرار داده و فعالیت آن تا روز سه شنبه ادامه دارد. با توجه به هشدار سازمان هواشناسی مبنی بر ورود سامانه بارشی بسیار قوی و سیل‌آسا، ستاد بحران کرمانشاه برای جلوگیری از حوادث احتمالی به حالت آماده باش درآمده است. وی تاکید کرد: تلفن همراه هیچ کدام از اعضا خاموش و غیرقابل دسترس نباشد. به دنبال آن، جلسه مدیریت بحران آمادگی در برابر وقوع احتمالی سیلاب در سایر فرمانداری شهرستان‌های تابعه استان نیز برگزار شد.
افکارنیوزافکارنیوز21 ساعت قبل
افکارنیوز، به گزارشبر اساس آمار ثبت شده در پایگاه اطلاعات جمعیتی کشور، بیشترین درصد دلایل مرگ و میر جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال حوادث غیر عمدی است. حوادث غیر عمدی با ۴۵/۲۱، بیمار‌هایی قلبی و عروقی با ۸/۰۷، سرطان و تومور‌ها با ۴/۶۶، بیماری‌های دستگاه تنفسی با ۴/۴۶ و خودکشی با ۳/۹ درصد بیشترین دلایل مرگ و میر در بین جوان ۱۵ تا ۲۴ ساله دارا بوده است. همچنین میزان مرگ و میر به دلیل خودکشی برای مردان و زنان در این گروه سنی نشان می‌دهد که در سال ۱۳۹۶ به ازای هر صد هزار پسر نوجوان ۱۵ تا ۲۴ ساله نزدیک به ۵ نفر جان خود را از دست داده‌اند، در حالی که این رقم برای دختران این گروه سنی بسیار کمتر است. محاسبه میزان‌های مرگ و میر به دلیل حوادث ترافیکی برای مردان و زنان نشان می‌دهد که در گروه‌های سنی ۱۵ تا ۲۴ سال، میزان مرگ و میر به این دلیل در مردان برابر با ۳۴/۳۷ به ازای هر صد هزار مرد ۱۵ تا ۲۴ ساله و در زنان برابر ۵/۲ به ازای هر صد هزار در این سنین است.

اخبار بیشتر